logo

фарҳанг

ДАР ШИНОХТИ КАМОЛУ ХУДШУКУФОӢ

«Унсуралмаолии Кайковус дар бораи хирад» унвони пажӯҳишест аз донишманди тоҷик С. Ятимов, ки «Ганҷнашриёт» ба табъ расондааст. Бо вуҷуди он ки исми Кайковус ва «Қобуснома» - аш барои хонандаи тоҷик ошност, аммо ҳеҷ як бархӯрди муҳаққиқонаи шоиставу ҳамаҷониба аз зовияҳои гуногуни илмӣ перомуни он сурат нагирифтааст.

Қасди донишманд аз руҷӯъ ба «Қобуснома» - и Кайковус бозгуфти ин нукта аст, ки асари ёдшуда имрӯз низ короядтар беш аз ҳар замони дигар мебошад.
Муаллиф бар ин ақида аст, ки Унсуралмаолӣ аз ҷумлаи ангуштшумор фозилонест, ки пойи зеҳнаш фаротар аз замонаш буд. Бар хилофи донишҳои марсуми замон дар бахши инсоншиносӣ ба ин нукта даст ёфта буд, ки худи инсон аст, ки барои хеш зиндагиофарину таҳаввулгари масири ҳастист. Гузашта аз ин, вай мисли «як равшанфикри воқеӣ, мутафаккири даврони хеш, ошкоро, бо далелҳои мушаххас, ба ҳамватанон, ба насли хешу пешиниён нишон дод, ки ҷаҳон ба бозофаринӣ, бозсозии башардӯстона, пешрафт дар асоси илму дониш, ба таври умда шинохтану азхудкунии табиат  аз тарафи инсон муҳтоҷу ниёзманд аст».
Нахуст бояд арз дошт, ки Кайковус бархоста аз муҳити фарҳангӣ ошно бо офаридаҳои зеҳни инсонӣ, донишҳои роиҷи замон буд. Ӯ ба умқи ин воқеият расида буд, ки ягона пояи рушду идомаи ҳастӣ дастёбӣ ба домони илму дониш аст. Омиле, ки қодир аст сурату симои дунёро тағйир диҳад. Шинохти неруву зарфиятҳои нуҳуфта дар вуҷуди инсон ба дасти дониш яке аз мавзӯъҳои калидиест, ки ба қавли муҳаққиқ дар  «Қобуснома» ба таври густурда матраҳ гардидааст. Ба навиштаи муаллиф «саъю талоши ҳамаҷонибаи муаллифи «Қобуснома» гувоҳ бар он аст, ки қобилиятҳои инсонӣ имкон дорад, рози ҷаҳонро дарёбанд, муҳити атрофро дарк намоянд, вижагиҳо ва равобиту пайванди онро равшан созанд ва ҳамаи инро ба манфиати инсон таҳаввул ва мутобиқат бахшанд».
Масъалае, ки дар арзёбии «Қобуснома» муаллифи таҳқиқ ба он таъкид меварзад, мавзӯи давлатдорӣ  ва давлатсозист.  Дар пайванд бо ин ба нақши адабиёт, дар фароҳамсозии аркони давлатдорӣ, ки аз роҳи бозтоби бадеии донишу фазилат сурат мегирад, ишора шудааст. Воқеан, адабиёт ва бахусус адабиёти бадеӣ ҳамеша бистаре будааст, ки қавму миллатҳо дар лаҳзаҳои ҳассосу буҳронии таърихи хеш дар домани он на танҳо фарҳангу тамаддун, балки муҳимтарин дастовардҳои илмии хешро ҳифз намудаву ба ояндагон интиқол додаанд.
Баррасии густурдаву амиқи ин масъала муҳаққиқро ба ин натиҷа мерасонад, ки «ин мавзӯъҳои мантиқӣ дар таърихи миллатҳо ҳазорҳо маротиб озмуда шудаанд. Аз ин рӯ, табиӣ буда, дар ҳамаи давру замонҳо мубраму муҳиманд. Махсусан, имрӯз, ҳамин лаҳза, худи ҳозир».
 
Абдусалом МИРАЛИЕВ,
муовини ректори ДМТ, профессор


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 11.07.2016    №: 134    Мутолиа карданд: 917

20.11.2018


СУҒД. Оғози сохтмони раёсати маориф

ЛЕВАКАНТ. Конфронси илмӣ - назариявӣ ба ифтихори Иҷлосияи XVI

"Парасту" дар Тоҷикобод

Сарони кишварҳои Осиёи Марказӣ барои машварат дар Тошканд ҷамъ меоянд

Финляндия ҷонибдори ҳузури Россия дар Шӯрои Аврупо

Вазорати маорифи Афғонистон 30 ҳазор занро ба кор мегирад

Баррасии рушди инклюзивии иқтисоди қитъа дар Гвинея Папуаи Нав

Ҷаҳон дар як сатр

АНВАР ЮНУСОВ СОҲИБИ КАМАРБАНДИ WBF

"СОРО КОМПАНИЯ" ҒОЛИБИ ЛИГАИ КАСБИИ ФУТЗАЛИ ТОҶИКИСТОН

19.11.2018


ДЕВАШТИЧ. Авҷи созандагиҳо дар Ҷамоати деҳоти Яхтан

Артиши Сурия охирин истеҳкоми «ДИ» дар ҷануби кишварро зери назорат гирифт

Дар ҳама минтақаҳои Ӯзбекистон «мактаби президентӣ» месозанд

Роҳандозии барномаи махсуси давлатии ипотекӣ барои дӯзандагони Қирғизистон

Киштии зериобии «Сан Хуан» - ро дар уқёнуси Атлантика ёфтанд

Ҷаҳон дар як сатр

Кулишов: «Марзҳои ИДМ бо таҷҳизоти муосир таъмин карда мешаванд»

Дар Тоҷикистон омӯзгори забони англисӣ барои таблиғи «ДИ» 19 сол гирифт

Қазоқистон мубориза бо машруботро сахттар мекунад

Фоидаи туризм ба кадом шаҳри дунё бештар аст?

Ҷаҳон дар як сатр

"ИСТИҚЛОЛ" бори аввал барои Ҷоми чемпионҳои КФО мубориза хоҳад бурд

Омодагии тими миллӣ ба марҳилаи интихобии Ҷоми ҷаҳон – 2022

УСМОН ТОШЕВ САРМУРАББИИ НАВИ ДАСТАИ МУНТАХАБ

15.11.2018


Ҳамоиш бахшида ба Рӯзи Президент

Нурдинҷон Исмоилов ба Тоҷикистон меояд

Мулоқоти Зубайдулло Зубайдзода бо Амал Муҷрин ал - Ҳамад

Конференсияи гиромидошти Бобоҷон Ғафуров

Путин ва Абэ дар асоси қатъномаи соли 1956 гуфтушунид хоҳанд кард

Таҳлилгарони Nomura сустшавии суръати рушди иқтисоди ҷаҳониро пешгӯӣ намуданд

Frontex: ба Аврупо омадани гурезаҳо 31 дарсад коҳиш ёфт

Назарбоев соли 2019-ро Соли ҷавонон эълом дошт

Ҷаҳон дар як сатр

14.11.2018


Вусъати корҳои ободонӣ дар ноҳияи Восеъ


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед