logo

иқтисод

МАЪРИФАТИ МОЛИЯВИЮ ПУЛӢ

ТАШАККУЛИ ОН ОМИЛИ МУҲИМИ РУШДИ ИҶТИМОӢ ВА ЗИНДАГИИ ШОИСТА
Костагии дониши тахассусии қисме аз кормандони соҳаи бонкдорӣ оид ба хизматрасониҳои бонкӣ ва маърифати пасти молиявию пулии аҳолӣ бегонагии байни бонк ва мизоҷро  ба миён оварда, боиси нобоварию беэътимодии мардум ба муассисаҳои молиявию пулӣ мегардад. Барои тақвият додани донишҳои иқтисодӣ ва наздиктар  кардани мардум ба бонкҳо, бо мақсади ба даст овардани боварии онҳо, ташкилотҳои молиявӣ метавонанд  мунтазам оид ба хизматрасониҳо, сифати маҳсулот, амалиётҳои бонкӣ  ва дигар масъалаҳо, бахусус  бо  ҳайати кормандон ва соҳибкорону тоҷирони навкор,  тренинг - омӯзишҳо  гузаронанд.

Яке аз воситаҳои қаробати мизоҷ ба бонк  гӯш додани корманди бонк ба андешаи мизоҷ аст. Назарсанҷиҳое, ки оид ба фаъолияти бонкҳо ва хизматрасонии онҳо ба мизоҷон гузаронда, сатҳи фаъолияти ташкилоти молиявӣ ё қарзӣ дар онҳо баҳогузорӣ мешавад, дар доираи маҳдуд  доир   мегарданд. Дар ин назарсанҷиҳо бештар ба андешаи шаҳрвандони пойтахт, ки шумораи хеле маҳдудро фаро мегиранд, такя мекунанд. Қисмати бештари мизоҷон аз деҳоти кишваранд. Низомҳои интиқоли пул ва хизматрасониҳои бонкиро дар  музофот бояд ташкилоти молиявӣ ба таври реклама, насби эълонҳо дар мавзеъҳои ҷамъиятӣ, бозор, муассисаҳо  ва ҷойҳои назаррас амалӣ  намоянд. Тренинг – омӯзишҳо, ки  дар байни кормандони худи ташкилоти молиявӣ  гузаронда мешаванд, бояд эҷодкунандаи як фазои ҳамоҳангии мутақобилаи байни аҳолӣ ва ниҳоди молиявӣ бошанд. Дарсҳои тренингӣ бояд  хусусияти равонии касбӣ дошта, вижагии  касби бонкдориро ҳамчун идоракунандаи бозори иттилооти бонкӣ, ташаббускор, бомаърифат ва  дигар сифатҳо  чеҳракушоӣ намоянд.
Василаи дигари гӯш додан ба андешаи мизоҷ ташкил намудан ва пурра ба роҳ мондани марказҳои тамос бо мизоҷон дар ташкилоти қарзӣ ё бонкҳо мебошад. Тавассути телефонҳои фаъоли марказҳои тамос мизоҷон метавонанд ҳамарӯза суолу пешниҳодоти хешро ба бонк ворид намоянд, ки ин гуна фаъолият барои  ҳалли масоили гуногуни бавуҷудомада  миёни мизоҷ ва бонк пуле (воситае) шуда метавонад. Яъне формулаи доимоамалкунандаи Мизоҷ -  Бонк - Мизоҷ бояд пайваста фаъол бошад.
Агар имрӯз миёни муҳоҷирони меҳнатӣ, ки дар мағзи аксари онҳо фақат андешаи гирифтани ҳаққи заҳмату интиқол додани он ба ақрабои худ чарх мезанад, бо суоли «Депозит ё амонат чист?»  пурсиш гузаронем, боварӣ дорам, ки танҳо шумораи ками онҳо ва бо тасаввуроти ночиз ба савол посух гуфта метавонанд. Агар лоақал як ҳиссаи маблағҳои интиқолии шаҳрвандон дар бонкҳо пасандоз мегашту пурра ба дасти ақрабои онҳо  намерасид, аз ин ҳам интиқолкунанда манфиат мебардошт ва ҳам   интиқолгиранда.
Ёдрас намудан хеле бамаврид аст, ки яку якбора гирифтан ва исрофкорона харҷ кардани маблағҳои интиқолӣ аз ҷониби шаҳрвандон маънии эҳтиром нагузоштан ба меҳнати сангини шавҳар, писар, падар, бародар ва ғайраро дорад.
Агар шаҳрвандони мо аз хизматрасонии хеле муфиди пасандози бонкӣ ба хубӣ истифода баранд ва тартиби истифодаи онро риоя намоянд, мушкилоти бемаблағ мондани аҳолӣ низ хеле кам рух медиҳад ва амонати бонкии маблағгузорон ҳам ба манфиати мизоҷон - муҳоҷирону хешу табори онҳо  ва ҳам бонку ҷомеа хидмат («кор») мекунад.
Паст будани маърифати молиявию пулии аҳолӣ мавриди таваҷҷуҳи олимони иқтисодшинос низ гардидааст. Таҳқиқотҳо нишон медиҳанд, ки қисмати бештари аҳолии деҳот то ҳол оид ба моҳияти хизматрасониҳои бонкӣ маълумоти пурра надоранд. Аз ин лиҳоз,  нисбат ба бонкҳо дар хона нигоҳ доштани бештари пулҳои равонкардаи муҳоҷирон ва маблағҳои дигарро (фурӯши маҳсулоти кишоварзӣ, чорводорӣ, тиҷорати хурд, маош ва ғайра) афзалтар медонанд. Аз ин рӯ, барои ба боварии мизоҷ сазовор гаштани ташкилоти молиявӣ пеш аз ҳама якчанд омилҳои заминагузорандаи мизоҷӣ, назири; а) интишор ва дастрас намудани варақаҳои депозитие, ки дар онҳо ҳама намуди  амалиётҳои депозитӣ ба таври муфассал  ифода  ёфтаанд; б) нақши депозит дар танзими сармоя ва буҷети оила; в) моҳияти депозит ва танзими   хароҷоти зиёди  пулие, ки дар пасандозҳои хонагии аҳолӣ дар ҳолати рукуд қарор доранд; г) депозит - кафили боэътимоди молиявии мизоҷ дар зиндагиро бояд мавриди омӯзишу амал қарор диҳанд, то ки пардаи хавфу ҳарос аз байн бардошта шавад.
Бонки мобилӣ аз хизматрасониҳои  навтарини бонкии асри навин  ба шумор рафта, бо ривоҷ ёфтани шабакаи интернетӣ дар ҳудуди мамлакат аз воситаҳои осонсозӣ ва қарингардонии алоқа ва кори мизоҷ нисбат ба бонкҳо буда метавонад. Он СМС - хизматрасонии сода ва хеле мусоидест, ки тавассути он мизоҷон метавонанд тамоми маълумотро оид ба кортҳо, амалӣ намудани пардохтҳо,  интиқоли маблағ ва амалиёти дигар ба воситаи телефони мобилӣ ё  компютери хонагӣ дар вақти дилхоҳ амалӣ намоянд. Пардохти фаврии бонки мобилӣ метавонад, ҳамагӣ тавассути паёмак - хабарҳо фосилаи дурии  мизоҷу бонкро аз миён бардорад. Мизоҷ метавонад аз хона ё ҷойи кори худ набаромада, амалиёти барояш заруриро фаъол гардонад.  Роҳандозии хизматрасонии фосилавии бонкӣ бозгӯи он аст, ки соҳаи бонкдории кишвари мо низ имрӯзҳо  роҳу воситаҳои гуногунеро таҳия намуда, пешниҳоди мизоҷони худ мегардонад, ки  иқдоми хеле назаррас ва осонгардонандаи мушкилоти мухталифи сарзананда дар ин самти хеле муҳими ҷамъият мебошад.
Аз ин лиҳоз,  мардуми моро низ зарур аст, ки фориғболӣ накарда, аз роҳу васоити хеле  қулайи  истифодабарии  технологияҳои гуногуни соҳаи бонкдорӣ ва маблағҳои бо заҳмат андӯхтаашон оқилона баҳра бардоранд. 

Абдулазиз АШӮРОВ,
коршиноси масоили иқтисодӣ


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 21.07.2016    №: 141    Мутолиа карданд: 601

19.02.2019


МАКТАБИ ДАВЛАТДОРИИ ЭМОМАЛӢ РАҲМОН. ЯК ҲАМОИШИ МУҲИМ

Баррасии масъалаҳои рушди сайёҳӣ

Вохӯрии Низомиддин Зоҳидӣ бо Мазен Шамия

Дурнамои рушди муносибатҳо матраҳ гардид

ҶОМИ КУШОДАИ АВРУПО. Муҳаммадризо Қувватов медали биринҷӣ ба даст овард

Авҷи ниҳолшинонӣ

Саҳми соҳибкорон дар ободии деҳот

Ҳамкории тиҷоратию иқтисодии Чин ва Россия густурдатар мегардад

Сарвар Дониш: «Музокироти сулҳ бидуни ҳукумат қурбе надорад»

«Туҳфаи шоҳона» - и Арабистони Саудӣ ба шаҳрвандони Покистон

Дар Қазоқистон маркази амнияти иттилоотӣ ифтитоҳ меёбад

Сокини навраси Шимкент ду нафарро аз сӯхтор наҷот дод

Ҷаҳон дар як сатр

18.02.2019


Боздиди Азим Иброҳим аз ҷараёни корҳои сохтмонӣ

ВКД Ҷиноятҳо 83,6 дарсад ошкор шуданд

Вазорати молия. Барои дастгирии буҷет маблағи бештар ҷалб хоҳад гашт

«BISHKEK OPEN – 2019». Дурахши каратэ-дочиёни навраси тоҷик

«МОҲИЯТ ВА ТАЪЙИНОТИ МАТБУОТИ МАҲАЛЛӢ»

РОҒУН. Ободонӣ вусъат меёбад

АНДОЗ. Нақша 100, 6 дарсад иҷро гардид

ТОҶИКИСТОНУ ӮЗБЕКИСТОН. Гардиши савдо ду баробар афзуд

Тоҷикистон миёни кишварҳои ИДМ ба афзоиши баландтарини ММД муваффақ гашт

Дар Тошканд конфронси байналмилалӣ оид ба Осиёи Марказӣ баргузор мегардад

Қасри сафед: "Музокироти тиҷоратӣ дар Пекин ба пешравӣ мусоидат кард"

Трамп мехоҳад ҷангиёни «Давлати исломӣ» - ро ба Аврупо барои суд кардан баргардонад

Кумитаи амнияти иттилоотии Қазоқистон беш аз 90 сомонаи хавфнокро ошкор сохт

Ҷаҳон дар як сатр

15.02.2019


ШАМШЕРБОЗӢ. ИШТИРОКИ ВАРЗИШГАРОНИ МО ДАР ЧЕМПИОНАТИ КУШОДИ ОСИЁИ МАРКАЗӢ

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Дар Душанбе ташкили низоми муттаҳидаи мудофиаи зиддиҳавоӣ баррасӣ шуд

Дар чор сол муомилоти мол байни Тоҷикистону Ӯзбекистон 19 маротиба афзуд

Медведев: «Таҳримоти ИМА ба иқтисоди Россия таъсири чандон бузург расонда наметавонад»

Пентагон. ИМА аз Афғонистон ҳамроҳи иттифоқчиёнаш меравад

13.02.2019


2018. Сиёсати хориҷии Тоҷикистон пурбарор буд


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед