logo

фарҳанг

НИГОҲИ ТАЪРИХ: ТОҶИКОН ВА ҚАЗОҚОН ПАЙВАНДИ НОГУСАСТАНӢ ДОРАНД

Халқи қазоқ бо мардуми тамаддунофари тоҷик аз нигоҳи таърихӣ, фарҳангӣ, расму оин ва дину мазҳаб пайванди ногусастанӣ дорад. Ҳамкорӣ ва дӯстии ин ду кишвари ба ҳам бародар барои рушди иқтисод ва беҳтар шудани сатҳу сифати зиндагии шаҳрвандонашон оварда мерасонад ва баҳри оромиву ободии минтақа мусоидат менамояд.

Тоҷикон бештар дар шаҳри Чимкенти Қазоқистон кору зиндагӣ доранд. Дар ин ҷо асосан зодагони водии Зарафшон, махсусан Мастчоҳ, шаҳрҳои Самарқанд, Бухоро ва Ҷиззах умр ба сар мебаранд. Мутобиқи  омори соли 2014 дар қисмати ҷанубии Қазоқистон 3353 хоҷагии  тоҷикнишин ба қайд гирифта шудааст. Мавзеи зисти онҳоро асосан ноҳияҳои Мақтаарал ва Сариагаш ташкил медиҳад. Дар деҳаҳои Бостондиқ, Интимақ ва Енекс 5 - 6 ҳазорӣ, дар ноҳияи Мақтаарал ҳаждаҳ ҳазор тоҷик сабти ном шудаанд. Мутобиқи маълумоти оморӣ дар шаҳри Алма-Ато дувуним ҳазор ва атрофи пойтахт - шаҳри Остона наздик ба понздаҳ ҳазор тоҷик зиндагӣ менамоянд.
Таърихи таъсиси диаспораи тоҷикон дар Қазоқистон ба солҳои 1920 - 1930 рост меояд. Дар ин солҳо бо тасмими роҳбарони собиқ Иттиҳоди Шӯравӣ чанде аз оилаҳои тоҷикро барои омӯхтани таҷрибаи заминдорӣ ба ин кишвар фиристода буданд. Иқлими ин диёр, махсусан заминҳои навоҳии ҷанубии кишвар мардуми тоҷикро писанд омаданд. Зеро ин қисмати Қазоқистон заминҳои обиву ҳосилхези зиёд дошта, аз сабаби ботлоқзор буданашон, аз назари ҳукуматдорони ҳамонвақта дур монда буданд. Маҳз ба шарофати боғбониву деҳқониву ҳунармандии халқи тоҷик ин заминҳо ба боғу майдонҳои фарох ва мевадиҳанда табдил ёфтанд.
Заминҳои корамро аслан тоҷикон вобаста ба мавқеи ҷуғрофӣ ва иқлимашон истифода мебаранд. Масалан, агар дар ноҳияи Сариагаш деҳқонон бештар ба кишти зироатҳои полизӣ ва сабзавот машғул шаванд, дар ноҳияи Мақтарал ба кишти пахта, шолӣ, харбузаву тарбуз ва донагиҳо авлавият медиҳанд. Дар ин самт, онҳо ба нишондиҳандаҳои баланди истеҳсолӣ муваффақ шуда, ҳоло дастранҷи кишоварзии худро ба кишварҳои узви Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил содир мекунанд.
Забони тоҷикӣ ба шарофати ғояҳои ояндасози аҳли зиёи кишвар ва расму оинҳои миллӣ, ки тавассути барномаҳои Телевизиони Тоҷикистон пахш мешаванд, зинда ҳаст, ҳамчун забони муошират дар ҳамаи минтақаҳои тоҷикнишин мавриди истифода қарор дорад. Дӯстиву рафоқат, хешу таборӣ дар байни тоҷикони Қазоқистону Тоҷикистон ҳамоно пайдор мебошад. Тоҷикон бо гузашти чандин даҳсола ҳанӯз ҳам Тоҷикистонро ватани аҷдодии худ медонанд. Бавижа, дар маҳаллаи Фирдавсӣ ҳама урфу одатҳои суннатии тоҷикӣ ҳифз гардида, пирони рӯзгордида рафти баргузории онҳоро таҳти назорат гирифтаанд.
Мактабҳои тоҷикӣ дар ин кишвар асосан дар ду самт – тоҷикӣ ва тоҷикӣ - қазоқӣ амал мекунанд. Дар ноҳияи Сариагаш ду мактаб ба номи Садриддин Айнӣ, Бобоҷон Ғафуров, дар ноҳияи Мақтарал ду мактаб ба номи Абулқосими Фирдавсӣ ва Алишер Навоӣ буда, фаъолияти таълимиашон комилан бо забони тоҷикӣ ба роҳ монда шудааст. Муассисаҳои таълимие, ки ба номи Секен Сейфулин, Садриддин Айнӣ, Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ, Мирзо Турсунзода ва Ҳоҷӣ Аҳмад Яссавианд, бо забонҳои тоҷикӣ ва қазоқӣ фаъолияташонро пеш мебаранд.
Соли 2013 Вазорати маорифи Ҷумҳурии Қазоқистон барои мактабҳои бо дигар забонҳо фаъолияткунанда барномаи таъмини китобҳои дарсиро таҳия ва дар асоси он мактабҳои тоҷикиро низ бо китобҳои дарсӣ таъмин намуд. Бо иқдоми бевоситаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон квотаҳои президентӣ барои тоҷикони муқими Қазоқистон низ фиристода шуда, хонандагони болаёқат бо интихоби соҳаҳои омӯзгорӣ, тиб, ҳуқуқшиносӣ, муҳандисӣ ва ғайра ба донишгоҳу донишкадаҳои олии Тоҷикистон қабул мешаванд.

Бегмуҳаммад ШОДИЕВ,
сокини Ҷумҳурии Қазоқистон, омӯзгор


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 1.08.2016    №: 153    Мутолиа карданд: 1253

20.11.2018


СУҒД. Оғози сохтмони раёсати маориф

ЛЕВАКАНТ. Конфронси илмӣ - назариявӣ ба ифтихори Иҷлосияи XVI

"Парасту" дар Тоҷикобод

Сарони кишварҳои Осиёи Марказӣ барои машварат дар Тошканд ҷамъ меоянд

Финляндия ҷонибдори ҳузури Россия дар Шӯрои Аврупо

Вазорати маорифи Афғонистон 30 ҳазор занро ба кор мегирад

Баррасии рушди инклюзивии иқтисоди қитъа дар Гвинея Папуаи Нав

Ҷаҳон дар як сатр

АНВАР ЮНУСОВ СОҲИБИ КАМАРБАНДИ WBF

"СОРО КОМПАНИЯ" ҒОЛИБИ ЛИГАИ КАСБИИ ФУТЗАЛИ ТОҶИКИСТОН

19.11.2018


ДЕВАШТИЧ. Авҷи созандагиҳо дар Ҷамоати деҳоти Яхтан

Артиши Сурия охирин истеҳкоми «ДИ» дар ҷануби кишварро зери назорат гирифт

Дар ҳама минтақаҳои Ӯзбекистон «мактаби президентӣ» месозанд

Роҳандозии барномаи махсуси давлатии ипотекӣ барои дӯзандагони Қирғизистон

Киштии зериобии «Сан Хуан» - ро дар уқёнуси Атлантика ёфтанд

Ҷаҳон дар як сатр

Кулишов: «Марзҳои ИДМ бо таҷҳизоти муосир таъмин карда мешаванд»

Дар Тоҷикистон омӯзгори забони англисӣ барои таблиғи «ДИ» 19 сол гирифт

Қазоқистон мубориза бо машруботро сахттар мекунад

Фоидаи туризм ба кадом шаҳри дунё бештар аст?

Ҷаҳон дар як сатр

"ИСТИҚЛОЛ" бори аввал барои Ҷоми чемпионҳои КФО мубориза хоҳад бурд

Омодагии тими миллӣ ба марҳилаи интихобии Ҷоми ҷаҳон – 2022

УСМОН ТОШЕВ САРМУРАББИИ НАВИ ДАСТАИ МУНТАХАБ

15.11.2018


Ҳамоиш бахшида ба Рӯзи Президент

Нурдинҷон Исмоилов ба Тоҷикистон меояд

Мулоқоти Зубайдулло Зубайдзода бо Амал Муҷрин ал - Ҳамад

Конференсияи гиромидошти Бобоҷон Ғафуров

Путин ва Абэ дар асоси қатъномаи соли 1956 гуфтушунид хоҳанд кард

Таҳлилгарони Nomura сустшавии суръати рушди иқтисоди ҷаҳониро пешгӯӣ намуданд

Frontex: ба Аврупо омадани гурезаҳо 31 дарсад коҳиш ёфт

Назарбоев соли 2019-ро Соли ҷавонон эълом дошт

Ҷаҳон дар як сатр

14.11.2018


Вусъати корҳои ободонӣ дар ноҳияи Восеъ


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед