logo

фарҳанг

НИГОҲИ ТАЪРИХ: ТОҶИКОН ВА ҚАЗОҚОН ПАЙВАНДИ НОГУСАСТАНӢ ДОРАНД

Халқи қазоқ бо мардуми тамаддунофари тоҷик аз нигоҳи таърихӣ, фарҳангӣ, расму оин ва дину мазҳаб пайванди ногусастанӣ дорад. Ҳамкорӣ ва дӯстии ин ду кишвари ба ҳам бародар барои рушди иқтисод ва беҳтар шудани сатҳу сифати зиндагии шаҳрвандонашон оварда мерасонад ва баҳри оромиву ободии минтақа мусоидат менамояд.

Тоҷикон бештар дар шаҳри Чимкенти Қазоқистон кору зиндагӣ доранд. Дар ин ҷо асосан зодагони водии Зарафшон, махсусан Мастчоҳ, шаҳрҳои Самарқанд, Бухоро ва Ҷиззах умр ба сар мебаранд. Мутобиқи  омори соли 2014 дар қисмати ҷанубии Қазоқистон 3353 хоҷагии  тоҷикнишин ба қайд гирифта шудааст. Мавзеи зисти онҳоро асосан ноҳияҳои Мақтаарал ва Сариагаш ташкил медиҳад. Дар деҳаҳои Бостондиқ, Интимақ ва Енекс 5 - 6 ҳазорӣ, дар ноҳияи Мақтаарал ҳаждаҳ ҳазор тоҷик сабти ном шудаанд. Мутобиқи маълумоти оморӣ дар шаҳри Алма-Ато дувуним ҳазор ва атрофи пойтахт - шаҳри Остона наздик ба понздаҳ ҳазор тоҷик зиндагӣ менамоянд.
Таърихи таъсиси диаспораи тоҷикон дар Қазоқистон ба солҳои 1920 - 1930 рост меояд. Дар ин солҳо бо тасмими роҳбарони собиқ Иттиҳоди Шӯравӣ чанде аз оилаҳои тоҷикро барои омӯхтани таҷрибаи заминдорӣ ба ин кишвар фиристода буданд. Иқлими ин диёр, махсусан заминҳои навоҳии ҷанубии кишвар мардуми тоҷикро писанд омаданд. Зеро ин қисмати Қазоқистон заминҳои обиву ҳосилхези зиёд дошта, аз сабаби ботлоқзор буданашон, аз назари ҳукуматдорони ҳамонвақта дур монда буданд. Маҳз ба шарофати боғбониву деҳқониву ҳунармандии халқи тоҷик ин заминҳо ба боғу майдонҳои фарох ва мевадиҳанда табдил ёфтанд.
Заминҳои корамро аслан тоҷикон вобаста ба мавқеи ҷуғрофӣ ва иқлимашон истифода мебаранд. Масалан, агар дар ноҳияи Сариагаш деҳқонон бештар ба кишти зироатҳои полизӣ ва сабзавот машғул шаванд, дар ноҳияи Мақтарал ба кишти пахта, шолӣ, харбузаву тарбуз ва донагиҳо авлавият медиҳанд. Дар ин самт, онҳо ба нишондиҳандаҳои баланди истеҳсолӣ муваффақ шуда, ҳоло дастранҷи кишоварзии худро ба кишварҳои узви Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил содир мекунанд.
Забони тоҷикӣ ба шарофати ғояҳои ояндасози аҳли зиёи кишвар ва расму оинҳои миллӣ, ки тавассути барномаҳои Телевизиони Тоҷикистон пахш мешаванд, зинда ҳаст, ҳамчун забони муошират дар ҳамаи минтақаҳои тоҷикнишин мавриди истифода қарор дорад. Дӯстиву рафоқат, хешу таборӣ дар байни тоҷикони Қазоқистону Тоҷикистон ҳамоно пайдор мебошад. Тоҷикон бо гузашти чандин даҳсола ҳанӯз ҳам Тоҷикистонро ватани аҷдодии худ медонанд. Бавижа, дар маҳаллаи Фирдавсӣ ҳама урфу одатҳои суннатии тоҷикӣ ҳифз гардида, пирони рӯзгордида рафти баргузории онҳоро таҳти назорат гирифтаанд.
Мактабҳои тоҷикӣ дар ин кишвар асосан дар ду самт – тоҷикӣ ва тоҷикӣ - қазоқӣ амал мекунанд. Дар ноҳияи Сариагаш ду мактаб ба номи Садриддин Айнӣ, Бобоҷон Ғафуров, дар ноҳияи Мақтарал ду мактаб ба номи Абулқосими Фирдавсӣ ва Алишер Навоӣ буда, фаъолияти таълимиашон комилан бо забони тоҷикӣ ба роҳ монда шудааст. Муассисаҳои таълимие, ки ба номи Секен Сейфулин, Садриддин Айнӣ, Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ, Мирзо Турсунзода ва Ҳоҷӣ Аҳмад Яссавианд, бо забонҳои тоҷикӣ ва қазоқӣ фаъолияташонро пеш мебаранд.
Соли 2013 Вазорати маорифи Ҷумҳурии Қазоқистон барои мактабҳои бо дигар забонҳо фаъолияткунанда барномаи таъмини китобҳои дарсиро таҳия ва дар асоси он мактабҳои тоҷикиро низ бо китобҳои дарсӣ таъмин намуд. Бо иқдоми бевоситаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон квотаҳои президентӣ барои тоҷикони муқими Қазоқистон низ фиристода шуда, хонандагони болаёқат бо интихоби соҳаҳои омӯзгорӣ, тиб, ҳуқуқшиносӣ, муҳандисӣ ва ғайра ба донишгоҳу донишкадаҳои олии Тоҷикистон қабул мешаванд.

Бегмуҳаммад ШОДИЕВ,
сокини Ҷумҳурии Қазоқистон, омӯзгор


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 1.08.2016    №: 153    Мутолиа карданд: 1220

25.09.2018


Тавсеаи равобити байнипарлумонии Тоҷикистону Корея

Баргузории ҷамъомад оид ба пешгирии ҷинояткорӣ

Анҷоми марҳилаи якуми амалиёти «Кӯкнор-2018»

Гутерриш ба муборизаи фаъолтар алайҳи маводи мухаддир даъват сохт

Теъдоди қурбониёни садамаи киштӣ дар Танзания ба 225 нафар расид

Сеул барои дучандсозии теъдоди сайёҳон $640 миллион харҷ карданист

Фаронса қатораи дуошёнаи тезгард месозад

Ҷаҳон дар як сатр

Ҷом насиби кӣ мешавад?

19.09.2018


ТОҶИКИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН. Аввалин тамринҳои муштараки низомӣ

Таъсиси 57 корхонаи нав

Намоиши дастовардҳо ба муносибати Рӯзи шаҳри Хуҷанд

Зуҳро Саидова – соҳиби шоҳҷоиза

Таҳаммул аз амалҳои террористӣ норавост

Баргузории ҳамоиши маъмурони роҳи оҳани кишварҳои СҲШ дар Ӯзбекистон

Дар Ироқ 27 ҳазор нафар аз об заҳролуд гашт

Тӯли 40 соли ислоҳот дар Чин ҷои кор 346 дарсад афзуд

Остона ҳамоиши ҳаштуми глобалии туризми шаҳриро пазироӣ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

18.09.2018


САМБО. Дурахши варзишгари навраси тоҷик дар Аврупо

Иди асал дар Душанбе

КӮЛОБ. Боз ду меҳмонхонаи нав ба истифода дода шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ӮЗБЕКИСТОН. Оғози машқҳои низомии муштарак

Теъдоди қурбонии тӯфони «Мангхут» аз 60 нафар гузашт

Дифои Вазорати ҳуқуқи инсони Покистон аз ҳуқуқи занҳо

Таҳсили фосилавӣ ба ҳар хонандаи ҷопонӣ дастрас шуд

Дар Остона ба хариди партов шурӯъ карданд

17.09.2018


НОҲИЯИ РӮШОН. Сарҳадбонон соҳиби бинои наву замонавӣ шуданд

Баргузории фестивали шаҳрии эҷодиёти кӯдакон

“КӮКНОР-2018”. Мусодираи беш аз 550 килограмм маводи нашъаовар дар Хатлон

ФУТБОЛ. "Хуҷанд" ба пеш баромад

11.09.2018


ДУШАНБЕ МИЗБОНИ СОҲИБКОРОНИ ҶАҲОН

ДЕВАШТИЧ. БУНЁДКОРИҲОИ НОҲИЯ НАМУНАИ ИБРАТАНД


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед