logo

фарҳанг

ЛИБОС ЯК РУКНИ ФАРҲАНГИ МИЛЛИСТ

Дар шароити ҷаҳонишавӣ нигоҳ доштани ҳувияти миллӣ дар мисоли фарҳанги он басе муҳим мебошад. Дар ин миён, либос ҳам яке аз василаҳои муассири муаррифии миллат ба ҳисоб меравад. 
 
Дар замони шӯравӣ ба тарзи либоспӯшии мардуми шаҳри Душанбе назар афканда, фарқи онро аз кишварҳои дигар ҳис намекардед. Имрӯзҳо бошад, мардуми мо хеле тоҷикона либос мепӯшанд. Як сол пеш тарзи либоспӯшии занҳои моро  дида Мария Корчак, корманди масъули дастгоҳи Иттифоқи ходимони театрии Федератсияи Русия, бо ҳавас баён дошт: «Чунин ба назар мерасад, ки ин мардум аз либоси миллиашон ифтихор доранд!»  Ва ҳамин тавр ҳам ҳаст. Имрӯз либоси миллии мо бо назардошти талаботи мӯд таҳия шуда, ҳам нишондиҳандаи табъи воло ва ҳам ифтихори миллиамон мебошад. «Хотираи таърихӣ ҳеҷ гоҳ фаромӯш намешавад, - мегӯяд доктори илмҳои таърих Гузел Майтдинова. – Он ҳар халқу миллатро дар тамоми раванди инкишофаш ҳамроҳӣ менамояд. Ба мо муяссар гардид, ки либоси асри V – ро реставратсия намоем. Ҳангоми ҳафриёти як оромгоҳи ноҳияи Фархор ҳайкалчаҳои гилинеро дарёфт намудем, ки аз рӯйи онҳо тарзи либоспӯшии занони минтақаро барқарор намудан мумкин аст. Онҳо мисли хитонҳои юнонӣ бошанд ҳам, камарбандашон болотар ва домонашон паҳну остинҳояшон дароз аст. Ҳоло аксари духтарони мо ҳамин гуна либос мепӯшанд. Ин ҳамон тарзи либоспӯшии миллие аст, ки дар асри III – и пеш аз милод, дар замони кӯшониён, роиҷ буд».
Ба андешаи муҳаққиқ дар ин муддат тарзи дӯхти либос низ кам тағйир хӯрдааст. Аз нигоҳи табъ ва завқ зани имрӯзаи тоҷик аз ҳамтои фаронсавиаш фарқе надорад. Ҷавонони мо ба қадду басти худ либосҳои шинамеро интихоб менамоянд, ки ба ҳуснашон ҳусн зам менамояд. Ҷавондухтаронамон низ дар интихоби матоъ, тарзи дӯхт ва пӯшидани либос хеле боҳуштар гардидаанд.
«Мутаассифона, мо имрӯзҳо шоҳиди он низ гашта истодаем, ки бархе аз занону духтарон ба ҷои муаррифии фарҳанги миллии худ, баръакс, ба таблиғи фарҳанги бегона машғуланд. Ин амал дар тарзи либоспӯшии онҳо маълум мегардад, ки хеле нигаронкунанда аст, - иброз медорад Идигул Қосимзода, раиси Кумитаи занон ва оилаи назди Ҳукумати ҷумҳурӣ. – Бархе аз занону духтарони мо байни либоси миллӣ ва бегона фарқ гузошта наметавонанд. Онҳо ҳамон сатру ҳиҷоби бегонаро ҳамчун либоси миллӣ қабул кардаанд. Бояд қайд намоем, ки масъалаи либос ин масъалаи як порча матоъ нест. Гап сари либос - ҳамчун як рукни асосии фарҳанги миллӣ меравад, ки онро бояд ҳифз намуд».
«Сатре, ки дар ислом омадааст, дар аксари либосҳои миллии тоисломии мо низ риоят мешавад, - мегӯяд Г. Майтдинова. – Сатре, ки духтарони мо мепӯшанд ба сатри аврат иртиботе надорад. Он тақлиди кӯр-кӯрона ба либоси кишварҳои дигар асту халос. Зеро, аксари духтарон ва ҷавонзаноне, ки сатрпӯшанд, чуноне ки мебинем, он қадар ҳам муътақиди дин нестанд. Онҳо барои он сатр мепӯшанд, ки онро мӯд меҳисобанд».
Вобаста ба ин, тарроҳони мо кӯшиш намуда истодаанд, ки ба бозор либосҳои таҷдидшудаи миллиро ворид созанд. Вале, ба андешаи Г. Майтдинова, ин талошҳои онҳо, айни замон, қонеъкунанда нест. Мо танҳо бо фаҳмонидан ва танқиди ин раванд ба ҷое намерасем. Бояд ба ҷавонон либоси миллии ба замона мутобиқ ва барои истифодабарӣ мувофиқро пешкаш намоем. Ҷавонон ҳамеша дар мӯд равияҳои авангардиро пайгирӣ месозанд. Барои ин, мо бояд ҳатман театри мӯд дошта бошем. Бояд воситаҳои ахбори омма ва сомонаҳои интернетии мо тарғибкунандаи фарҳанг ва маънавиёти мо, аз ҷумла либоси миллиамон, бошанд.
Имрӯзҳо пироҳанҳои атласу адраси бофтаю дӯхтаи устоҳои маҳаллӣ хеле мӯд шудаанд, ки хушоянд аст. Мавсими тирамоҳу зимистони гузашта ҷома, ҷомача, камзӯл ва хилъатҳои занонаи аз атласу адрас дӯхташуда пайдо гардиданд. Дар кӯчаҳои шаҳр духтаронро бо ин либосҳо дида ҳавасатон меояд. Вале, бояд кӯшиш ба харҷ  дод, ки истеҳсоли чунин матоъҳо на ба таври инфиродӣ ва дар корхонаҳои хурд, балки дар коргоҳҳои миёна низ ба роҳ монда шавад. Пиллапарварӣ то ҳол яке аз самтҳои фаъолияти хоҷагиҳои кишоварзиро ташкил медиҳад. Ба кор даровардани корхонаҳои азими  пилларесӣ ва газворбарорӣ мушкил бошад ҳам, дар минтақаҳо ташкил намудани корхонаҳои миёна, бо ҷалби миқдори камтари кормандон, аз имкон берун нест.
Ба андешаи Гузел Муҳиддиновна низ «ҳунарҳои мардумӣ метавонанд ҳам ба нафъи фарҳангу маънавиёти миллӣ хизмат намуда, ҳам манбаи хуби даромад бошанд. Аммо, фарқ миёни кори косибон ва санъати мӯд аз замин то осмон аст. Бояд мутахассисони соҳа дар асоси таърихи чандинҳазорсолаи либоси миллиамон равандҳои наверо ба миён оранд, ки, пеш аз ҳама, ба завқу табъи зиёиён мутобиқ омада, аз он миёни мардум паҳн гардад. Маҳз бо ҳамин восита мо метавонем трендҳои миллии худро дар кишварҳои дигар низ паҳн намоем».
М. ТАБАРӢ, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 1.08.2016    №: 153    Мутолиа карданд: 1511

18.07.2019


ХАДАМОТИ ЗИДДИИНҲИСОРӢ. Болоравии нархи барқ ба қарзи он марбут аст

Азим Иброҳим Ким Тэ Сонгро ба ҳузур пазируфт

Ба ташкили корхонаҳои муштарак ҳавасмандӣ зоҳир гардид

Ҳамоиши «Ваҳдат – омили ягонагӣ ва суботи ҷомеа» доир шуд

Ҳамкорӣ бо Қатар густариш меёбад

Саридораи геология. 2810 харитаи геологӣ рақамӣ шуд

121 шахси масъул ба ҷавобгарии маъмурӣ кашида шуд

Роҳи нави сесатҳаи Душанбе ба истифода дода мешавад

Президенти Қазоқистон Шӯрои миллии эътимоди ҷомеаро созмон дод

Дар Ӯзбекистон аввалин IT-технопарк бунёд мегардад

Ҷаҳон дар як сатр

17.07.2019


Музокироти ҳайатҳои расмии Тоҷикистон ва Корея

КУМИТАИ МУҲИТИ ЗИСТ. Нигаронӣ аз набудани партовгоҳҳо дар деҳот

ПРОКУРАТУРАИ ГЕНЕРАЛӢ. 5774 гектар қитъаи замин ба ҳолати аввала баргардонда шуд

ИЗЗАТУЛЛО САТТОРӢ: "Истеҳсоли гӯшти мурғ 9 маротиба зиёд мегардад"

ВАЗОРАТИ АДЛИЯ. Хулосаи ҳуқуқӣ ба 1936 лоиҳаи санадҳои меъёрии ҳуқуқӣ

ТАЭКВОН – ДО. Муниса медали тилло ба даст овард

Суръати рушди ММД Тоҷикистон миёни кишварҳои ИДМ баландтарин шуд

Тоҷикистон ба сохтмони лӯлаи гази «Осиёи Марказӣ — Чин» шурӯъ мекунад

Дар ҷанубу ғарби Чин аз хушксолӣ 7,4 миллион нафар зарар дид

Ҷаҳон дар як сатр

Нашрияи расмии Ҷумҳурии Тоҷикистон – рӯзномаи «Ҷумҳурият» якҷо бо мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилояти Хатлон бахшида ба Ҷашни 30 - солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳти унвони «ТОҶИКИСТОН – ХОНАИ УМЕДИ МО» озмун эълон менамояд.

16.07.2019


ХАДАМОТИ АЛОҚА. Корти ID симкорти муштариро ба расмият медарорад

ЭНЕРГЕТИКА. 2,5 миллиард сомонӣ қарзи дебитории "Барқи тоҷик" муаммои ҳалталаб боқӣ мемонад

15.07.2019


Сарвазири Корея ба Тоҷикистон меояд

Баррасии масъалаҳои ҳамгироии САҲА, СҲШ ва ИА дар минтақаи Осиёи Марказӣ

Нахустин шумораи маҷаллаи «Осиё ва Аврупо» аз чоп баромад

ДТТ. Изҳори нигаронӣ аз вазъи бо кор таъмин шудани хатмкардаҳо

ТИБ. 288 номгӯи доруи ғайристандартӣ ошкор шуд

11.07.2019


Шиносоии Қоҳир Расулзода бо сохтмон ва навсозии шоҳроҳи Душанбе – Бохтар

10.07.2019


Нодиртарин "Девон" - и Навоӣ дар Хуҷанд

Бунёди нахустин пойгоҳи ҷаҳонии шабакаи атмосферии Тоҷикистон дар Осиёи Марказӣ

Иттиҳоди Аврупо барои кишварҳои Осиёи Марказӣ 72 миллион евро ҷудо мекунад

Матвиенко: "Дар бозори Россия қариб тамоми об қалбакӣ будааст"


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед