logo

фарҳанг

ЛИБОС ЯК РУКНИ ФАРҲАНГИ МИЛЛИСТ

Дар шароити ҷаҳонишавӣ нигоҳ доштани ҳувияти миллӣ дар мисоли фарҳанги он басе муҳим мебошад. Дар ин миён, либос ҳам яке аз василаҳои муассири муаррифии миллат ба ҳисоб меравад. 
 
Дар замони шӯравӣ ба тарзи либоспӯшии мардуми шаҳри Душанбе назар афканда, фарқи онро аз кишварҳои дигар ҳис намекардед. Имрӯзҳо бошад, мардуми мо хеле тоҷикона либос мепӯшанд. Як сол пеш тарзи либоспӯшии занҳои моро  дида Мария Корчак, корманди масъули дастгоҳи Иттифоқи ходимони театрии Федератсияи Русия, бо ҳавас баён дошт: «Чунин ба назар мерасад, ки ин мардум аз либоси миллиашон ифтихор доранд!»  Ва ҳамин тавр ҳам ҳаст. Имрӯз либоси миллии мо бо назардошти талаботи мӯд таҳия шуда, ҳам нишондиҳандаи табъи воло ва ҳам ифтихори миллиамон мебошад. «Хотираи таърихӣ ҳеҷ гоҳ фаромӯш намешавад, - мегӯяд доктори илмҳои таърих Гузел Майтдинова. – Он ҳар халқу миллатро дар тамоми раванди инкишофаш ҳамроҳӣ менамояд. Ба мо муяссар гардид, ки либоси асри V – ро реставратсия намоем. Ҳангоми ҳафриёти як оромгоҳи ноҳияи Фархор ҳайкалчаҳои гилинеро дарёфт намудем, ки аз рӯйи онҳо тарзи либоспӯшии занони минтақаро барқарор намудан мумкин аст. Онҳо мисли хитонҳои юнонӣ бошанд ҳам, камарбандашон болотар ва домонашон паҳну остинҳояшон дароз аст. Ҳоло аксари духтарони мо ҳамин гуна либос мепӯшанд. Ин ҳамон тарзи либоспӯшии миллие аст, ки дар асри III – и пеш аз милод, дар замони кӯшониён, роиҷ буд».
Ба андешаи муҳаққиқ дар ин муддат тарзи дӯхти либос низ кам тағйир хӯрдааст. Аз нигоҳи табъ ва завқ зани имрӯзаи тоҷик аз ҳамтои фаронсавиаш фарқе надорад. Ҷавонони мо ба қадду басти худ либосҳои шинамеро интихоб менамоянд, ки ба ҳуснашон ҳусн зам менамояд. Ҷавондухтаронамон низ дар интихоби матоъ, тарзи дӯхт ва пӯшидани либос хеле боҳуштар гардидаанд.
«Мутаассифона, мо имрӯзҳо шоҳиди он низ гашта истодаем, ки бархе аз занону духтарон ба ҷои муаррифии фарҳанги миллии худ, баръакс, ба таблиғи фарҳанги бегона машғуланд. Ин амал дар тарзи либоспӯшии онҳо маълум мегардад, ки хеле нигаронкунанда аст, - иброз медорад Идигул Қосимзода, раиси Кумитаи занон ва оилаи назди Ҳукумати ҷумҳурӣ. – Бархе аз занону духтарони мо байни либоси миллӣ ва бегона фарқ гузошта наметавонанд. Онҳо ҳамон сатру ҳиҷоби бегонаро ҳамчун либоси миллӣ қабул кардаанд. Бояд қайд намоем, ки масъалаи либос ин масъалаи як порча матоъ нест. Гап сари либос - ҳамчун як рукни асосии фарҳанги миллӣ меравад, ки онро бояд ҳифз намуд».
«Сатре, ки дар ислом омадааст, дар аксари либосҳои миллии тоисломии мо низ риоят мешавад, - мегӯяд Г. Майтдинова. – Сатре, ки духтарони мо мепӯшанд ба сатри аврат иртиботе надорад. Он тақлиди кӯр-кӯрона ба либоси кишварҳои дигар асту халос. Зеро, аксари духтарон ва ҷавонзаноне, ки сатрпӯшанд, чуноне ки мебинем, он қадар ҳам муътақиди дин нестанд. Онҳо барои он сатр мепӯшанд, ки онро мӯд меҳисобанд».
Вобаста ба ин, тарроҳони мо кӯшиш намуда истодаанд, ки ба бозор либосҳои таҷдидшудаи миллиро ворид созанд. Вале, ба андешаи Г. Майтдинова, ин талошҳои онҳо, айни замон, қонеъкунанда нест. Мо танҳо бо фаҳмонидан ва танқиди ин раванд ба ҷое намерасем. Бояд ба ҷавонон либоси миллии ба замона мутобиқ ва барои истифодабарӣ мувофиқро пешкаш намоем. Ҷавонон ҳамеша дар мӯд равияҳои авангардиро пайгирӣ месозанд. Барои ин, мо бояд ҳатман театри мӯд дошта бошем. Бояд воситаҳои ахбори омма ва сомонаҳои интернетии мо тарғибкунандаи фарҳанг ва маънавиёти мо, аз ҷумла либоси миллиамон, бошанд.
Имрӯзҳо пироҳанҳои атласу адраси бофтаю дӯхтаи устоҳои маҳаллӣ хеле мӯд шудаанд, ки хушоянд аст. Мавсими тирамоҳу зимистони гузашта ҷома, ҷомача, камзӯл ва хилъатҳои занонаи аз атласу адрас дӯхташуда пайдо гардиданд. Дар кӯчаҳои шаҳр духтаронро бо ин либосҳо дида ҳавасатон меояд. Вале, бояд кӯшиш ба харҷ  дод, ки истеҳсоли чунин матоъҳо на ба таври инфиродӣ ва дар корхонаҳои хурд, балки дар коргоҳҳои миёна низ ба роҳ монда шавад. Пиллапарварӣ то ҳол яке аз самтҳои фаъолияти хоҷагиҳои кишоварзиро ташкил медиҳад. Ба кор даровардани корхонаҳои азими  пилларесӣ ва газворбарорӣ мушкил бошад ҳам, дар минтақаҳо ташкил намудани корхонаҳои миёна, бо ҷалби миқдори камтари кормандон, аз имкон берун нест.
Ба андешаи Гузел Муҳиддиновна низ «ҳунарҳои мардумӣ метавонанд ҳам ба нафъи фарҳангу маънавиёти миллӣ хизмат намуда, ҳам манбаи хуби даромад бошанд. Аммо, фарқ миёни кори косибон ва санъати мӯд аз замин то осмон аст. Бояд мутахассисони соҳа дар асоси таърихи чандинҳазорсолаи либоси миллиамон равандҳои наверо ба миён оранд, ки, пеш аз ҳама, ба завқу табъи зиёиён мутобиқ омада, аз он миёни мардум паҳн гардад. Маҳз бо ҳамин восита мо метавонем трендҳои миллии худро дар кишварҳои дигар низ паҳн намоем».
М. ТАБАРӢ, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 1.08.2016    №: 153    Мутолиа карданд: 1415

15.11.2018


Ҳамоиш бахшида ба Рӯзи Президент

Нурдинҷон Исмоилов ба Тоҷикистон меояд

Мулоқоти Зубайдулло Зубайдзода бо Амал Муҷрин ал - Ҳамад

Конференсияи гиромидошти Бобоҷон Ғафуров

Путин ва Абэ дар асоси қатъномаи соли 1956 гуфтушунид хоҳанд кард

Таҳлилгарони Nomura сустшавии суръати рушди иқтисоди ҷаҳониро пешгӯӣ намуданд

Frontex: ба Аврупо омадани гурезаҳо 31 дарсад коҳиш ёфт

Назарбоев соли 2019-ро Соли ҷавонон эълом дошт

Ҷаҳон дар як сатр

14.11.2018


Вусъати корҳои ободонӣ дар ноҳияи Восеъ

Ҷамъоварии $482 миллион ба ёрии мардуми Ироқ

Назарбоев ташкили Созмони амнияти дастаҷамъии Осиёро пешниҳод дорад

Ҷонибдории Ангела Меркел аз ташкили артиши ягонаи аврупоӣ

Дар Тошканд Ҳафтаи соҳибкории глобалӣ шурӯъ шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ЧЕМПИОНАТИ ҶАҲОН – 2018. Иштироки се бонуи муштзани тоҷик

БОНКИ МИЛЛӢ. Иқдоми наҷиб

13.11.2018


Мулоқоти Сироҷиддин Муҳриддин ва Юе Бин

Баимзорасии ёддошти тафоҳум

Нақшаи чорабиниҳои амалӣ намудани корҳои ободонию бунёдкорӣ дар давраи солҳои 2019 – 2021 тасдиқ гардид

БӮСТОН. Таҷдиди шуъбаи урология

ВАҲДАТ. 5 иншооти ҷашнӣ ба истифода дода шуд

ЁВОН СИМОИ ТОЗА МЕГИРАД

НОҲИЯИ ШАМСИДДИНИ ШОҲИН. Кӯшишҳо самар медиҳанд

"Дар ин дунё Карим Девонае буд"

Ҳузури бераводиди тоҷикистониён дар Туркия 3 баробар дароз шуд

Аврупо дар бозёбии партовҳои уран дар Тоҷикистон саҳм мегирад

Москва аз ҷумлаи даҳ шаҳри беҳтарини дунёст

Гунаҳгорони ҳалокати 52 ӯзбекистонӣ зиндонӣ шуданд

Чин дар ҷаҳон калонтарин воридкунандаи газ

Ҷаҳон дар як сатр

ҚУБОДИЁН. 48 медали варзишгарон дар нуҳ моҳ

12.11.2018


Дар Париж ҳамоиши сулҳ ифтитоҳ ёфт

Бо эҳтимоми ҳукумати Ҳиндустон нархи сӯзишворӣ арзон мешавад


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед