logo

ҳуқуқ

ХУДКУШӢ: МУШКИЛОТИ ҲАЛТАЛАБ ҲАНӮЗ ЗИЁД АСТ

Худкушӣ падидаи зишту номатлубест ва он аз ноогоҳӣ ва надонистани муқаддасоти дини мубини Ислом, Қуръони азимушшаън ва ҳадисҳои Паёмбар (с) сурат мегирад. Чунки бузургтарин гуноҳ дар ислом қатли бегуноҳон аст. Чунончи, дар ояти 32 сураи Моида омадааст: “Ҳар кӣ нафсеро бидуни ҳаққи қасос ва ё бе он, ки фасод ва фитнае дар рӯи замин кунад, ба қатл расонад, мисли он бошад, ки ҳамаи мардумро кушта ва ҳар кӣ нафсеро ҳаёт бахшад (аз марг наҷот диҳад), мисли он аст, ки ҳамаи мардумро ҳаёт бахшида (ки як тан маншаи ҳаёти халқе тавонад шуд)“.
Бо вуҷуди чораҳои андешидашуда, мутаассифона, дар роҳи пешгирӣ аз амалҳои худкушӣ ҳанӯз ҳам масъалаҳои ҳалталаб зиёданд.
Маҳмадсабур Бобоев, прокурори калони Раёсати назорати тафтишоти пешакӣ дар мақомоти прокуратура, зимни суҳбат иброз дошт, ки вазъи бақайдгирии ҳолатҳои ба худкушӣ ва суиқасд ба он даст задани шаҳрвандон, сабабу омилҳои содиршавии онҳо ва роҳҳои пешгирии ин ҳодисаҳо дар шаш моҳи соли равон мавриди таҳлил ва ҷамъбаст қарор гирифт. Таҳлил ва санҷишҳои гузарондашуда нишон доданд, ки кормандони мақомоти ҳифзи ҳуқуқ дар ҳамбастагӣ бо дигар мақомот баҳри пешгирии ҳодисаҳои худкушӣ ва суиқасд ба он корҳои зиёдеро ба сомон расонда, дар мадди аввал бақайдгирии дақиқ ва санҷиши ҳаматарафаи чунин ҳолатҳо ба роҳ монда шудааст.
Новобаста аз чораҳои андешидашуда, дар шаш моҳи соли равон дар ҷумҳурӣ 322 ҳодисаи худкушӣ ва суиқасд ба он ба қайд гирифта шуда, дар натиҷа 246 нафар вафот ва 76 нафар ҷароҳатҳои гуногуни ҷисмонӣ бардоштаанд. Дар ин давра 153 мард ва 169  зан даст ба худкушӣ ва суиқасд ба он задаанд, ки аз ин шумора 64  нафарро ноболиғон ташкил медиҳанд.  
Санҷиши ҳодисаҳои худкушӣ ва суиқасд ба он нишон дод, ки дар аксарияти ҳолатҳо сабабу шароитҳои мусоидаткунанда хусусияти якхела дошта, бештар ба муносибатҳои оилавӣ байни волидону фарзандон, муноқишаҳои ночизи оилавӣ байни зану шавҳар, набудани ҳамдигарфаҳмӣ дар байни аҳли оила, рашк, ба меҳнати муфиди ҷамъиятӣ машғул набудан, гирифтори бемории рӯҳӣ ва дигар бемориҳои вазнин, танҳоӣ, ҳолати депрессивӣ, бо баҳонаи ночиз асабонӣ ва ғамгин шудан, майзадагӣ, инчунин паст будани маърифати ҳуқуқии шаҳрвандон алоқаманд мебошанд.
Ҳолатҳое низ ҷой доранд, ки бо сабабҳои ночиз шаҳрвандон даст ба худкушӣ мезананд. Чунончи, сокини шаҳри Хоруғ М. Маҳмаднабиева аз санҷишҳои тестӣ барои дохил шудан ба факултаи забон ва адабиёти яке аз мактабҳои олии Федератсияи Русия натиҷаи дилхоҳ нагирифта, бо он ваҷҳ, ки ба унвони донишҷӯ соҳиб нашудааст, худро ба дарёи Ғунд партофта, даст ба худкушӣ задааст. Мисоли дигар. Сокини шаҳри Норак ноболиғ М. янгааш З. Маҳмуродоваро  бо ҳар баҳона пайваста дашному ҳақорат мекардааст. Ӯ   бо чунин тарзи муносибат тоқат накарда, 5 феврали соли равон чор фарзанди хурдсолашро гирифта, ба болои кӯпруки дарёи Вахш, воқеъ дар Ҷамоати деҳоти Пули Сангин, деҳаи Кибил, шаҳри Норак рафта, аввал кӯдакон ва баъдан худашро ба дарё партофтааст. Дар натиҷаи ин ҳодиса З. Маҳмуродова ва фарзандонаш ба ҳалокат расидаанд. Аз рӯи ин ҳолат 18 марти соли ҷорӣ аз тарафи прокуратураи шаҳри Норак нисбат ба ноболиғ М.С. Холова бо моддаи 109 қисми 1 Кодекси ҷиноятии Ҷумҳурии Тоҷикистон парвандаи ҷиноятӣ оғоз ва тафтиш гузаронда шуда, барои баррасӣ ба суд ирсол гардид.
Дар давраи шаш моҳи сипаришуда аз 322 нафар шахси ба худкушӣ ва суиқасд ба он дастзада, 169 ё худ 52,4 дарсадашро занон ташкил медиҳанд. Фаъолияти бахшҳои кор бо занон ва оилаи мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатӣ оид ба пешгирӣ намудани чунин ҳодисаҳои номатлуб назаррас нест. Чорабиниҳои банақшагирифта самарабахш гузаронда нашуда, хусусияти расмиятчигӣ доранд. Ҳатто робита байни кумита ва шуъбаву бахшҳои кор бо занон ва оилаи мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилоят ва шаҳру ноҳияҳо  оид ба ин масъала умуман ҷой  надорад. Аз 322 ҳодисаи худкушӣ ва суиқасд ба он дар 252 ҳолат шаҳрвандон бо роҳи худовезӣ даст ба худкушӣ задаанд. Аммо зимни санҷиши онҳо аз воситаҳои техникаи криминалистӣ (ба истиснои воситаҳои аксбардорӣ) истифода набурда, банд ва дигар предметҳое, ки тавассути онҳо ҷабрдидагон худро овехтаанд, мавриди таҳқиқ қарор нагирифтааст.
Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикис-тон бо мақсади пешгирӣ кардани паҳншавии бештари ин зуҳуроти иҷтимоӣ, 1 июли соли 2004, таҳти № 304-8 қарор «Дар бораи тадбирҳои пешгирии худкушӣ ва суиқасд ба ҷони худ»-ро қабул ва дар асоси он чорабиниҳои муайянеро амалӣ намудааст. Тибқи нақшаи чорабиниҳо ҷиҳати пешгирии худкушӣ ва суиқасд ба ҷони худ, ки барои иҷрои қарори номбурда таҳия гардидааст, шуъбаю бахшҳои дахлдори мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатӣ, вазоратҳои маориф ва илм, адлия, фарҳанг, меҳнат, муҳоҷират ва шуғли аҳолӣ, тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолӣ, кумитаҳои ҷавонон, варзиш ва сайёҳӣ, оид ба корҳои дин, кор бо занон ва оила, телевизион ва радио ва раисони шаҳру ноҳияҳо вазифадор шудаанд, ки ҷиҳати амалӣ намудани ин чорабиниҳо тадбирҳо андешанд. 
Мувофиқи банди 6-и нақшаи чорабиниҳо ҷиҳати пешгирии худкушӣ ва суиқасд ба ҷони худ, бахш оид ба корҳои дини назди мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатии шаҳру ноҳияҳо вазифадор шудаанд, ки вохӯриҳои имомхатибонро бо аҳолӣ ташкил карда, аз нигоҳи ислом хато ва гуноҳ будани худкуширо тарғибу ташвиқ намоянд. Ҳамчунин, бахши мазкур вазифадор шудааст, ки дар воситаҳои ахбори омма оид ба масъалаҳои инкори худкушӣ гузоришҳо таҳия намояд. Имомхатибони аксари масҷидҳои ҷомеу панҷвақта ва дигар ходимони дин аз пешгирии ин зуҳурот худро дар канор гирифтаанд, ки боиси нигаронист.
Мунаввари САФАР, “Ҷумҳурият”


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 8.08.2016    №: 158    Мутолиа карданд: 1971

25.09.2018


Тавсеаи равобити байнипарлумонии Тоҷикистону Корея

Баргузории ҷамъомад оид ба пешгирии ҷинояткорӣ

Анҷоми марҳилаи якуми амалиёти «Кӯкнор-2018»

Гутерриш ба муборизаи фаъолтар алайҳи маводи мухаддир даъват сохт

Теъдоди қурбониёни садамаи киштӣ дар Танзания ба 225 нафар расид

Сеул барои дучандсозии теъдоди сайёҳон $640 миллион харҷ карданист

Фаронса қатораи дуошёнаи тезгард месозад

Ҷаҳон дар як сатр

Ҷом насиби кӣ мешавад?

19.09.2018


ТОҶИКИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН. Аввалин тамринҳои муштараки низомӣ

Таъсиси 57 корхонаи нав

Намоиши дастовардҳо ба муносибати Рӯзи шаҳри Хуҷанд

Зуҳро Саидова – соҳиби шоҳҷоиза

Таҳаммул аз амалҳои террористӣ норавост

Баргузории ҳамоиши маъмурони роҳи оҳани кишварҳои СҲШ дар Ӯзбекистон

Дар Ироқ 27 ҳазор нафар аз об заҳролуд гашт

Тӯли 40 соли ислоҳот дар Чин ҷои кор 346 дарсад афзуд

Остона ҳамоиши ҳаштуми глобалии туризми шаҳриро пазироӣ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

18.09.2018


САМБО. Дурахши варзишгари навраси тоҷик дар Аврупо

Иди асал дар Душанбе

КӮЛОБ. Боз ду меҳмонхонаи нав ба истифода дода шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ӮЗБЕКИСТОН. Оғози машқҳои низомии муштарак

Теъдоди қурбонии тӯфони «Мангхут» аз 60 нафар гузашт

Дифои Вазорати ҳуқуқи инсони Покистон аз ҳуқуқи занҳо

Таҳсили фосилавӣ ба ҳар хонандаи ҷопонӣ дастрас шуд

Дар Остона ба хариди партов шурӯъ карданд

17.09.2018


НОҲИЯИ РӮШОН. Сарҳадбонон соҳиби бинои наву замонавӣ шуданд

Баргузории фестивали шаҳрии эҷодиёти кӯдакон

“КӮКНОР-2018”. Мусодираи беш аз 550 килограмм маводи нашъаовар дар Хатлон

ФУТБОЛ. "Хуҷанд" ба пеш баромад

11.09.2018


ДУШАНБЕ МИЗБОНИ СОҲИБКОРОНИ ҶАҲОН

ДЕВАШТИЧ. БУНЁДКОРИҲОИ НОҲИЯ НАМУНАИ ИБРАТАНД


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед