logo

иҷтимоиёт

ТАҚЛИД. ОН НАБОЯД КӮР - КӮРОНА БОШАД

Тоҷикон яке аз миллатҳои мутамаддини ҷаҳонанд, ки ба оламиён намояндагони бузурги илму маърифат ва ҳунару фарҳангро эҳдо намудаанд. Аз ҷониби аҷнабиён осори адабу ҳунари онҳо борҳо нобуд шуда бошад ҳам, боз дар андак муддати созгор бо рӯҳу тавони тоза худро эҳё кардаанду даст ба созандагиву эҷодкорӣ задаанд. Аммо, имрӯз падидаи нигаронкунандаю аз рушду такомул боздорандае, ба мисли тақлид миллати моро ба доми худ кашидааст. Мавлоно Ҷалолиддини Балхӣ, ки осори адабию фалсафии ниёгони моро дар асари  гаронбаҳои худ «Маснавии маънавӣ» натиҷагирӣ ва ҷамъбаст кардааст, мегӯяд:
Халқро тақлидашон барбод дод,
Эй дусад лаънат бар ин тақлид бод!

Мавлоно моро аз гирифтор  шудан ба марази таассубу тақлиду ифрот ҳушдор додааст ва таъкид кардааст, ки маҳз ана ҳамин омил метавонад халқу миллатро ба вартаи нобудию нокомӣ бикашад.
Ҳоло байни мардум чандин одату анъанае мушоҳида мегарданд, ки аслан хоси миллати озодатабори мо набуда, танҳо тақлиди кӯр-кӯрона ба мардуми кишварҳои хориҷӣ мебошад.
Яке аз ин тақлидҳои нохушоянд дар синну соли ҷавонӣ мондани риш аст. Вақте сабабҳои  ришмониашонро ҷустуҷӯ мекунем, маълум мешавад, ки аксари онҳо бехабар аз қонунҳои дини мубини Ислом ва дур аз донишҳои динӣ буда, қоидаҳои мусулмониро аз рӯи шунидаҳо риоя мекунанд.  Ба кору амалҳои зоҳирӣ бештар таваҷҷуҳ намуда, бо донишҳои муосир мусаллаҳ намешаванд. Ҳол он ки Пайғамбари Ислом Муҳаммад (с) фармудааст: «Аз гаҳвора то гӯр дониш биҷӯй!».
Яъне, Пайғамбар таъкид кардааст, ки дар омӯзишу парвариш ва касби илму маърифат пайравони ӯ ҳеҷ гоҳ фориғ набошанд. Дар аксари суҳбату маҳфилҳои ҷавонони мо сухан дар сари ришу либосу мошину телефону чизҳои дигар меравад. Аммо дар бораи ватанпарастию миллатдӯстӣ, азхуд кардани илму технологияи пешрафта, хизмат дар сафи Артиши миллӣ, ҳамеша омода будан барои ҷоннисорӣ дар ҳифзи Ватан камтар ҳарф мезананд.
Вақте ки сухан аз боби таассубу тақлид рафт, иброз доштани чанд нуктаи дигарро дар бобати занҳо зарур мешуморем. Бисёр ба мушоҳида гирифтаем, ки агар касе хонаашро таъмир кунад, занҳои дигар ҳатман мехоҳанд, ки таъмири хонаашон аз вай беҳтар бошад. Ҳатто дар ҳолате ки ба ин кор зарурат набошаду имконият низ надошта бошанд. Ё, агар фарзанди яке аз ҳамсояҳо ба ин ё он мактаби олӣ дохил шавад, аз рӯи ҳасаду таассуб дигар ҳамсояҳо ба он нигоҳ накарда, ки фарзандашон қобилияту хоҳиш дорад ё не, бо сад роҳу восита дохил мекунанд. Мутаассифона, фарзанди онҳо ба ҷои таҳсил, бештари вақт машғули корҳои дигар гашта, боиси ташвиши дигарон мегардад. Ин ҳасаду нотавонбинӣ ва кибру ғурури ноҷои падару модар мушкилоти дигареро низ дар пай хоҳад дошт.
Устод Рӯдакӣ навиштааст:
Бо дода қаноат куну бо дод бизӣ,
Дар банди такаллуф машав, озод бизӣ.
Дар беҳ зи худе назар макун, ғусса махӯр,
Дар кам зи худе назар куну шод бизӣ.

Нуриддин АМИРӢ,
устоди Донишгоҳи технологии Тоҷикистон


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 9.08.2016    №: 159-160    Мутолиа карданд: 374

19.09.2018


ТОҶИКИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН. Аввалин тамринҳои муштараки низомӣ

Таъсиси 57 корхонаи нав

Намоиши дастовардҳо ба муносибати Рӯзи шаҳри Хуҷанд

Зуҳро Саидова – соҳиби шоҳҷоиза

Таҳаммул аз амалҳои террористӣ норавост

Баргузории ҳамоиши маъмурони роҳи оҳани кишварҳои СҲШ дар Ӯзбекистон

Дар Ироқ 27 ҳазор нафар аз об заҳролуд гашт

Тӯли 40 соли ислоҳот дар Чин ҷои кор 346 дарсад афзуд

Остона ҳамоиши ҳаштуми глобалии туризми шаҳриро пазироӣ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

18.09.2018


САМБО. Дурахши варзишгари навраси тоҷик дар Аврупо

Иди асал дар Душанбе

КӮЛОБ. Боз ду меҳмонхонаи нав ба истифода дода шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ӮЗБЕКИСТОН. Оғози машқҳои низомии муштарак

Теъдоди қурбонии тӯфони «Мангхут» аз 60 нафар гузашт

Дифои Вазорати ҳуқуқи инсони Покистон аз ҳуқуқи занҳо

Таҳсили фосилавӣ ба ҳар хонандаи ҷопонӣ дастрас шуд

Дар Остона ба хариди партов шурӯъ карданд

17.09.2018


НОҲИЯИ РӮШОН. Сарҳадбонон соҳиби бинои наву замонавӣ шуданд

Баргузории фестивали шаҳрии эҷодиёти кӯдакон

“КӮКНОР-2018”. Мусодираи беш аз 550 килограмм маводи нашъаовар дар Хатлон

ФУТБОЛ. "Хуҷанд" ба пеш баромад

11.09.2018


ДУШАНБЕ МИЗБОНИ СОҲИБКОРОНИ ҶАҲОН

ДЕВАШТИЧ. БУНЁДКОРИҲОИ НОҲИЯ НАМУНАИ ИБРАТАНД

МАРЗ. Боздошти қочоқбарон

КӮЛОБ. ИФТИТОҲИ БОҒЧАИ НАВ

05.09.2018


БӮСТОН. Бунёди чор иншооти нав

ФУТБОЛ. Дар Тоҷикистон мусобиқаҳои байналмилалӣ доир мегарданд

Ориф Алвӣ 13-умин президенти Покистон интихоб гашт

Дар Арабистони Саудӣ барои маводи тахрибӣ дар интернет зиндонӣ мекунанд

Дар Гуҷарат сохтмони баландтарин ҳайкали дунё анҷом меёбад

Ҳиндустон барномаи нави кайҳониро амалӣ месозад

04.09.2018


Боздиди Сарвазири мамлакат аз иншооти гармидиҳии шаҳри Душанбе


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед