logo

иҷтимоиёт

ШОИРЕ БО КИЛКИ ГУЛ

Ба озмуни «Ҷумҳурият»    
                                              
Ҳар боре ба деҳа ворид шавам, нахуст ба зиёрати волидони азизам мешитобам, паҳлуи манзили ахираташон менишинам ва ба рӯҳашон ояҳое аз Каломи Маҷид мефиристам. Баъд, аз пиёдароҳаи камари осиёб гузашта, сӯи мазори устод Ғоиб Сафарзода меравам. Водии хомӯшон ҳикматам омӯзонида, ғаму андӯҳамро ба панҷаи бод месупорам… 

Мазори шоир дар саргаҳи деҳ, рӯ ба офтобшин, болои теппаи баланде воқеъст. Як замон аз таки пули хурдаки он об ҷорӣ мегашт. Бар асари равуои ҳамарӯзаи пода роҳи рӯдак танг шуда, ҷараёни об кам гардид, оқибат хушкид. Ба тахмин чил - панҷоҳ қадам роҳ поёнтар дар тарафи рост мактаби шоир ҷойгир мебошад. Ҳамон мактабе, ки ӯ даҳ сол аз муаллимони машҳур Сайдалӣ Назар, Абдулмаҷиди Абдулҳай, Зайниддини Наим, Шарифи Хол дарси одамият ва сухангӯӣ омӯхтаааст.
Замоне бо иқдоми раиси хоҷагӣ Бобошоҳи Шариф дар паҳлуи мактаб чойхонаи барҳавои замонавӣ ва китобхона сохта буданд. Кишоварзон баъди меҳнат сари як пиёла чой менишастанду аҳли зиё рӯ ба китобхона меоварданд.   Ҳоло аз он  чойхонаву китобхона осоре намондааст.
Назди хуфтагоҳи устод нишаставу бо рӯҳи муборакаш даромехта, ба андеша фурӯ меравам, ки оромгоҳаш мисли баъзеҳо мақбараву дағдаға надорад. Мумкин аз рӯи васияташ баландиро нахоста, дар домони кӯҳ афтодааст. Ашхоси мутакаббирро ҳеҷ намеписандид, чашми дидан надошт. Рӯзгори шоир бо эҷодаш созгор омада, дар байти зайл фармудааст:
Чаро парвоз кардан дар фазои худписандиҳо?
Ба пастиҳо назар андохт бояд аз баландиҳо.

Дар ҷои дигар мардуми хоксор ва азамати кӯҳҳои зодгоҳашро чунин тасвир кардааст.
Таваллудгоҳам аз кӯҳи баланд аст,
Зи тангии фазояш мешиносам.
Диёри кӯҳсори дилбарамро
Ман аз обу ҳавояш мешиносам.

Ашъори шоир шабеҳи умри ӯст. Ғоиб дар самои назми тоҷик амсоли ситорае як дурахшиду нопадид гашт. Ашъораш аз маонӣ пурбор аст, ҳар як байташ ба сари худ ҳикматеро дорост. Умри монанди ашки сари мижгон фосиладорро дар ин байташ мехонем:
Диле пуршӯр омад, боз бигзашт,
Уқобе буд, дар парвоз бигзашт.

Ва низ:              
Дидам ин ки пур ду чашми модарам аз об шуд, 
Гавҳарак чун заврақи афтода дар гирдоб шуд.    
Оҳ, модар, дар танӯри синаи худ чун кабоб
Сӯхтанро дар ҳаёт оё намудӣ интихоб?

Шоир дар як матлабаш адабиётро ба боғ ва адибонро ба ниҳолон  ташбеҳ дода, бо дилсӯзӣ менависад: «…оё насли нави адибони ҷавонеро дастгирию тарбия карда тавонистаем, то битавонанд давомдиҳандагони сазовори кори пуршарафи устодони худ бошанд. …имрӯз ин гуна ҷавонони умедбахшро дорем. Онҳо Ш. Лоиқ,  Ҳ. Мавҷуда, Ш. Ёдгорӣ, А. Озод, Ҳ. Файзулло, М. Бахтӣ, К. Гулназар, С. Гулрухсор ва бисёр дигаронанд…».   
Қаламкаши худодод дар фосилаи умри хеле кӯтоҳ бо эҷоди балеғу малеҳ қавигуфтор омад. Вай на танҳо дар шеър, балки бо мақолоти пурмуҳтаво ва очерку публитсистикааш ғановати забони адабии тоҷикиро бештар гардонд. Олудасозони забони модарии моро ҳушдор медод, ки ба роҳи каҷ пой наниҳанд, суфтагиву зебоии онро пайваста нигоҳ доранд.
Устод Ғоиб Сафарзода зимни баррасии масъалаи тозагии забони адабии тоҷикӣ бо ҷасорат менигорад, ки «…Кадом грамматикаи забон барои тарҷума кардани исмҳои хос дастур додааст? Чунончи, «Норак»-ро «Нурек», «Фархор»-ро «Пархар», «Нов»-ро «Нау», «Ҳисор»-ро «Гиссар»… менависанд. Охир, номи ин шаҳру ноҳияҳоро ҳамчун Душанбе дуруст талаффуз кардану навиштан мумкин-ку. Номгузорҳои чаласавод аз қаҳрамони таърихӣ «Муқаннаъ» «Муканон» сохтаанд. Ё дар кӯчаҳои дигар Лоҳутиро Лахути, Лутфиро Лютфи, «Яккачинор» - ро «Якочинарский» ва боз даҳҳо кӯчаю истгоҳҳоро ҳамин хел вайрон навиштаанд». Ҳамакнун, перомуни нигоришоти рӯзномаҳои ноҳиявӣ ва шаҳрӣ аз лиҳози ноқисии забон ва услуби сохтаи онҳо изҳори ақида менамуд.  
Дар умри барқосояш Ғоиб Сафарзода тавонист, ки ашъори Байрон, Шелли (Англия), Н. Некрасов, Николай Тихонов, Алексей Сурков, Ярослав Смеляков, Майя Румянтсева (Русия), Сайёди Наво, Ованес Шероз (Арманистон), Қайсин Қулиев, Максим Гетуев (Балқаристон), Ҳориваншрай Бачан (Ҳиндустон), Маҳмуд аш-Шунаби (Миср), Аббос Умар (Ироқ), Давид Диоп (Сенегал), Набӣ Хазрӣ, Ҳусайн Ҳусайнзода, Сулаймон Рустам, Мамад Раҳим (Озарбойҷон), Петрус Бровка, Нил Гилевич (Белорус), Музаффар Олимбоев (Қазоқистон) ва як зумра адибони дигарро бо санъати баланд тарҷума намояд.  Бо хондани онҳо гумон месозед, ки нусхаи асли шеърҳо пешорӯи шумост. Ашъори худи шоир ба забонҳои белорусӣ, арманӣ, русӣ, озарӣ, ӯзбекӣ ва  ғайра тарҷума ва нашр гардидаанд.  
Баъди даргузашти шоир бо иқдоми Шоҳҳайдар Ёдгорӣ се маҷмӯаи ӯ бо номҳои «Мероси ҷавонӣ» (1978), «Ҷавонӣ» (1986) ва мунтахаботи назмаш соли 2003 ба дасти алоқамандони адабиёт расидаанд.
Ин бор низ пойбанди хаёлоти ормоншикан то оромгоҳи шоир расиданамро надонистам. Ба рӯҳи устод Ғоиб Сафарзодаи бузургвор оят хондам ва паҳлуи санги мазораш гулдаста гузоштам. Гул оварданам сабаб дошт. Зеро килки шоир шабеҳи гул буд.
«Вақти видои дӯст ба ҳангоми бозгашт,
Эй кош, дида аз паси сар мешудӣ маро», -
гуфтам зери лаб.

Сипеҳр Абуабдуллоҳи ҲАСАНЗОД,
нависанда


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 10.08.2016    №: 161    Мутолиа карданд: 462

20.11.2018


СУҒД. Оғози сохтмони раёсати маориф

ЛЕВАКАНТ. Конфронси илмӣ - назариявӣ ба ифтихори Иҷлосияи XVI

"Парасту" дар Тоҷикобод

Сарони кишварҳои Осиёи Марказӣ барои машварат дар Тошканд ҷамъ меоянд

Финляндия ҷонибдори ҳузури Россия дар Шӯрои Аврупо

Вазорати маорифи Афғонистон 30 ҳазор занро ба кор мегирад

Баррасии рушди инклюзивии иқтисоди қитъа дар Гвинея Папуаи Нав

Ҷаҳон дар як сатр

АНВАР ЮНУСОВ СОҲИБИ КАМАРБАНДИ WBF

"СОРО КОМПАНИЯ" ҒОЛИБИ ЛИГАИ КАСБИИ ФУТЗАЛИ ТОҶИКИСТОН

19.11.2018


ДЕВАШТИЧ. Авҷи созандагиҳо дар Ҷамоати деҳоти Яхтан

Артиши Сурия охирин истеҳкоми «ДИ» дар ҷануби кишварро зери назорат гирифт

Дар ҳама минтақаҳои Ӯзбекистон «мактаби президентӣ» месозанд

Роҳандозии барномаи махсуси давлатии ипотекӣ барои дӯзандагони Қирғизистон

Киштии зериобии «Сан Хуан» - ро дар уқёнуси Атлантика ёфтанд

Ҷаҳон дар як сатр

Кулишов: «Марзҳои ИДМ бо таҷҳизоти муосир таъмин карда мешаванд»

Дар Тоҷикистон омӯзгори забони англисӣ барои таблиғи «ДИ» 19 сол гирифт

Қазоқистон мубориза бо машруботро сахттар мекунад

Фоидаи туризм ба кадом шаҳри дунё бештар аст?

Ҷаҳон дар як сатр

"ИСТИҚЛОЛ" бори аввал барои Ҷоми чемпионҳои КФО мубориза хоҳад бурд

Омодагии тими миллӣ ба марҳилаи интихобии Ҷоми ҷаҳон – 2022

УСМОН ТОШЕВ САРМУРАББИИ НАВИ ДАСТАИ МУНТАХАБ

15.11.2018


Ҳамоиш бахшида ба Рӯзи Президент

Нурдинҷон Исмоилов ба Тоҷикистон меояд

Мулоқоти Зубайдулло Зубайдзода бо Амал Муҷрин ал - Ҳамад

Конференсияи гиромидошти Бобоҷон Ғафуров

Путин ва Абэ дар асоси қатъномаи соли 1956 гуфтушунид хоҳанд кард

Таҳлилгарони Nomura сустшавии суръати рушди иқтисоди ҷаҳониро пешгӯӣ намуданд

Frontex: ба Аврупо омадани гурезаҳо 31 дарсад коҳиш ёфт

Назарбоев соли 2019-ро Соли ҷавонон эълом дошт

Ҷаҳон дар як сатр

14.11.2018


Вусъати корҳои ободонӣ дар ноҳияи Восеъ


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед