logo

иҷтимоиёт

ШОИРЕ БО КИЛКИ ГУЛ

Ба озмуни «Ҷумҳурият»    
                                              
Ҳар боре ба деҳа ворид шавам, нахуст ба зиёрати волидони азизам мешитобам, паҳлуи манзили ахираташон менишинам ва ба рӯҳашон ояҳое аз Каломи Маҷид мефиристам. Баъд, аз пиёдароҳаи камари осиёб гузашта, сӯи мазори устод Ғоиб Сафарзода меравам. Водии хомӯшон ҳикматам омӯзонида, ғаму андӯҳамро ба панҷаи бод месупорам… 

Мазори шоир дар саргаҳи деҳ, рӯ ба офтобшин, болои теппаи баланде воқеъст. Як замон аз таки пули хурдаки он об ҷорӣ мегашт. Бар асари равуои ҳамарӯзаи пода роҳи рӯдак танг шуда, ҷараёни об кам гардид, оқибат хушкид. Ба тахмин чил - панҷоҳ қадам роҳ поёнтар дар тарафи рост мактаби шоир ҷойгир мебошад. Ҳамон мактабе, ки ӯ даҳ сол аз муаллимони машҳур Сайдалӣ Назар, Абдулмаҷиди Абдулҳай, Зайниддини Наим, Шарифи Хол дарси одамият ва сухангӯӣ омӯхтаааст.
Замоне бо иқдоми раиси хоҷагӣ Бобошоҳи Шариф дар паҳлуи мактаб чойхонаи барҳавои замонавӣ ва китобхона сохта буданд. Кишоварзон баъди меҳнат сари як пиёла чой менишастанду аҳли зиё рӯ ба китобхона меоварданд.   Ҳоло аз он  чойхонаву китобхона осоре намондааст.
Назди хуфтагоҳи устод нишаставу бо рӯҳи муборакаш даромехта, ба андеша фурӯ меравам, ки оромгоҳаш мисли баъзеҳо мақбараву дағдаға надорад. Мумкин аз рӯи васияташ баландиро нахоста, дар домони кӯҳ афтодааст. Ашхоси мутакаббирро ҳеҷ намеписандид, чашми дидан надошт. Рӯзгори шоир бо эҷодаш созгор омада, дар байти зайл фармудааст:
Чаро парвоз кардан дар фазои худписандиҳо?
Ба пастиҳо назар андохт бояд аз баландиҳо.

Дар ҷои дигар мардуми хоксор ва азамати кӯҳҳои зодгоҳашро чунин тасвир кардааст.
Таваллудгоҳам аз кӯҳи баланд аст,
Зи тангии фазояш мешиносам.
Диёри кӯҳсори дилбарамро
Ман аз обу ҳавояш мешиносам.

Ашъори шоир шабеҳи умри ӯст. Ғоиб дар самои назми тоҷик амсоли ситорае як дурахшиду нопадид гашт. Ашъораш аз маонӣ пурбор аст, ҳар як байташ ба сари худ ҳикматеро дорост. Умри монанди ашки сари мижгон фосиладорро дар ин байташ мехонем:
Диле пуршӯр омад, боз бигзашт,
Уқобе буд, дар парвоз бигзашт.

Ва низ:              
Дидам ин ки пур ду чашми модарам аз об шуд, 
Гавҳарак чун заврақи афтода дар гирдоб шуд.    
Оҳ, модар, дар танӯри синаи худ чун кабоб
Сӯхтанро дар ҳаёт оё намудӣ интихоб?

Шоир дар як матлабаш адабиётро ба боғ ва адибонро ба ниҳолон  ташбеҳ дода, бо дилсӯзӣ менависад: «…оё насли нави адибони ҷавонеро дастгирию тарбия карда тавонистаем, то битавонанд давомдиҳандагони сазовори кори пуршарафи устодони худ бошанд. …имрӯз ин гуна ҷавонони умедбахшро дорем. Онҳо Ш. Лоиқ,  Ҳ. Мавҷуда, Ш. Ёдгорӣ, А. Озод, Ҳ. Файзулло, М. Бахтӣ, К. Гулназар, С. Гулрухсор ва бисёр дигаронанд…».   
Қаламкаши худодод дар фосилаи умри хеле кӯтоҳ бо эҷоди балеғу малеҳ қавигуфтор омад. Вай на танҳо дар шеър, балки бо мақолоти пурмуҳтаво ва очерку публитсистикааш ғановати забони адабии тоҷикиро бештар гардонд. Олудасозони забони модарии моро ҳушдор медод, ки ба роҳи каҷ пой наниҳанд, суфтагиву зебоии онро пайваста нигоҳ доранд.
Устод Ғоиб Сафарзода зимни баррасии масъалаи тозагии забони адабии тоҷикӣ бо ҷасорат менигорад, ки «…Кадом грамматикаи забон барои тарҷума кардани исмҳои хос дастур додааст? Чунончи, «Норак»-ро «Нурек», «Фархор»-ро «Пархар», «Нов»-ро «Нау», «Ҳисор»-ро «Гиссар»… менависанд. Охир, номи ин шаҳру ноҳияҳоро ҳамчун Душанбе дуруст талаффуз кардану навиштан мумкин-ку. Номгузорҳои чаласавод аз қаҳрамони таърихӣ «Муқаннаъ» «Муканон» сохтаанд. Ё дар кӯчаҳои дигар Лоҳутиро Лахути, Лутфиро Лютфи, «Яккачинор» - ро «Якочинарский» ва боз даҳҳо кӯчаю истгоҳҳоро ҳамин хел вайрон навиштаанд». Ҳамакнун, перомуни нигоришоти рӯзномаҳои ноҳиявӣ ва шаҳрӣ аз лиҳози ноқисии забон ва услуби сохтаи онҳо изҳори ақида менамуд.  
Дар умри барқосояш Ғоиб Сафарзода тавонист, ки ашъори Байрон, Шелли (Англия), Н. Некрасов, Николай Тихонов, Алексей Сурков, Ярослав Смеляков, Майя Румянтсева (Русия), Сайёди Наво, Ованес Шероз (Арманистон), Қайсин Қулиев, Максим Гетуев (Балқаристон), Ҳориваншрай Бачан (Ҳиндустон), Маҳмуд аш-Шунаби (Миср), Аббос Умар (Ироқ), Давид Диоп (Сенегал), Набӣ Хазрӣ, Ҳусайн Ҳусайнзода, Сулаймон Рустам, Мамад Раҳим (Озарбойҷон), Петрус Бровка, Нил Гилевич (Белорус), Музаффар Олимбоев (Қазоқистон) ва як зумра адибони дигарро бо санъати баланд тарҷума намояд.  Бо хондани онҳо гумон месозед, ки нусхаи асли шеърҳо пешорӯи шумост. Ашъори худи шоир ба забонҳои белорусӣ, арманӣ, русӣ, озарӣ, ӯзбекӣ ва  ғайра тарҷума ва нашр гардидаанд.  
Баъди даргузашти шоир бо иқдоми Шоҳҳайдар Ёдгорӣ се маҷмӯаи ӯ бо номҳои «Мероси ҷавонӣ» (1978), «Ҷавонӣ» (1986) ва мунтахаботи назмаш соли 2003 ба дасти алоқамандони адабиёт расидаанд.
Ин бор низ пойбанди хаёлоти ормоншикан то оромгоҳи шоир расиданамро надонистам. Ба рӯҳи устод Ғоиб Сафарзодаи бузургвор оят хондам ва паҳлуи санги мазораш гулдаста гузоштам. Гул оварданам сабаб дошт. Зеро килки шоир шабеҳи гул буд.
«Вақти видои дӯст ба ҳангоми бозгашт,
Эй кош, дида аз паси сар мешудӣ маро», -
гуфтам зери лаб.

Сипеҳр Абуабдуллоҳи ҲАСАНЗОД,
нависанда


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 10.08.2016    №: 161    Мутолиа карданд: 497

18.03.2019


ГРАНД СЛЕМИ ЕКАТЕРИНБУРГ. Беҳрӯз мақоми сеюмро гирифт

Tesla дар Қазоқистон нуқтаҳои нерудиҳӣ месозад

Аз фурӯравии биноҳо дар Чин 10 нафар ҷон бохт

Иттиҳоди иқтисодии АвруОсиё дар фикри бунёди биржаи меҳнат шуд

Сиёсатмадори олмонӣ лағви таҳримоти зиддирусиро зарур мешуморад

Ҷаҳон дар як сатр

13.03.2019


Парвиз Давлатзода бо Чэн Гуопин вохӯрд

Имконияти таҳсил дар ДДУК тавсеа меёбад

Маҷмааи меъмории рамзи «Истиқлолият ва Озодӣ» интихоб гардид

06.03.2019


Назорати фаъолияти ширкатҳои букмекирӣ пурзӯр мешавад

Бунёди маҷмааи корхонаҳои нассоҷӣ дар назар аст

Форуми якуми иттилоотонии ҷомеаи шаҳрвандӣ баргузор мегардад

ҶОМИ "ФФТ" "Истиқлол" бори панҷум онро соҳиб шуд

Варзишгарони тоҷик 5 медал ба даст оварданд

Ҷаҳон дар як сатр

Нилуфар Рофиева дар озмуни нозанинҳои Россия ғолиб омад

Лондон муносибаташро бо Москва ба эътидол овардан мехоҳад

Покистон ба гуфтушунид бо Ҳиндустон шурӯъ мекунад

Андешаи Лукашенко оид ба яхи обнашудаи муносибот бо Иттиҳоди Аврупо

Соли 2019 ду ҷоизаи Нобел дар соҳаи адабиёт супурда мешавад

05.03.2019


СУҒД. Авлавият ба кишти картошка

04.03.2019


Хуҷанд ба даҳгонаи шаҳрҳои беҳтарини сайёҳӣ ворид гардид

Сертификати армуғони сайёҳӣ таъсис ёфт

ҶОМИ "ФФТ". "Истиқлол" ва "Кӯктош" дар финал

Осиёи Марказӣ. Камтарин теъдоди маҳбусон дар Тоҷикистон аст

Москва ва Вашингтон нархи раводидро арзон карданд

Қазоқистон ба воридоти меваю сабзавоти Қирғизистон роҳ мекушояд

Лавров: «Вазъият дар Сурия ба эътидол омад»

Ҳалокати 29 нафар аз обхезӣ дар ҷануби Афғонистон

Ҷаҳон дар як сатр

01.03.2019


ФУТБОЛ. «Хуҷанд» бо «Аҳал» мубориза мебарад

Бори нахуст дар таърих якбора ду зан ба кайҳони кушод мебароянд

Пекин дар фикри эъмори Девори бузурги чинӣ шуд

Испания солимтарин кишвари дунё эътироф гардид


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед