logo

номаҳо

МАКТАБ Ё МУАССИСА?

Солҳои  охир ба ҷойи вожаи «мактаб» вожаи «муассиса» корбаст шуда истодааст. Агар аз рӯйи мантиқ нигарем, муассиса мактаб буда наметавонад. Ҳама ҷонибдори он мебошанд, ки муассиса ҳеҷ гоҳ ҷойи вожаи мактабро намегирад.
Мактаб вожаи арабӣ буда, маънояш таълимгоҳест, ки дар он ҷо менависанд ва бо калимоти  мактаб, мактуб, мукотиба ҳамреша мебошад, ки решааш дар асл катаба - навиштан аст. Мактаб (тоҷикиаш: дабистон, муассисаи омӯзиши ибтидоӣ, ҷое, ки дар он ҷо кӯдакон дарс мехонанд, дабиристон - муассисаи омӯзишӣ, ки дар он фориғуттаҳсилоти давраи раҳнамоӣ дарс мехонанд. (Фарҳанги форсӣ). Калимаи  муассиса дурустараш муассаса ва шакли ҷамъаш муассасот -  идора, муассиса, институт, ташкилот аз калимаи ассаса – асос гузоштан, таъсис кардан гирифта шуда, муассис – таъсисдиҳанда мебошад. Мактаб муассисаи Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон мебошад, ҳамчуноне ки беморхона – муассисаи Вазорати тандурустӣ аст.
Ҳар рӯз шоҳиди чунин гуфтугӯйҳо ҳастем: «ба мактаб меравам», «аз мактаб омадам», «мактаб мехонам». Ҳеҷ вақт «ба муассиса меравам», «аз муассиса омадам», «муассиса мехонам» намегӯем ва нахоҳем гуфт. Аммо таркибҳои муассисаҳои томактабӣ, муассисаҳои мактабӣ, муассисаҳои таълимӣ зебову шинам сохта шудаанд, ки кӯдакистонҳо (боғчаҳо), мактабҳои миёна ва олӣ дар назар дошта мешаванд.
Дар ҳамаи фарҳангҳо, аз ҷумла дар фарҳанги забони тоҷикӣ вожаи мактаб ҷойи омӯзиши бачагон шарҳ ёфтааст.
Ёдрас мешавем, ки устод С. Айнӣ дар асари хеш «Таҳзиб-ул-сибён» (тарбияи атфол) дар васфи мактаб маснавие навишта буданд, ки имрӯз ҳам вирди забонҳост:
Мактаб ба ту ёд медиҳад илму адаб,
Мактаб зи ту мебарад ғаму ранҷу тааб.
Як нуктаи мухтасар зи мактаб гӯям,
Одам нашавад магар касе аз мактаб…

Хушбахтона, муҳри макотиб бо ҳарфи «М» (муассиса, мактаб) оғоз мешавад, агар дигар ҳарф мебуд, хароҷоти барзиёд бори дӯши макотиб мешуд. Дар ҳамин ҳолат ҳам маблағҳои барзиёд масраф шуд.
Хайрият, ки дар ҳамаи даромадгоҳи мактаб бо ҳарфҳои калон «Салом, мактаб» овеза кардаем, агар «Салом муассиса» нависем, он гоҳ боиси ханда ва тамасхури дигар ҳамзабонҳо хоҳем шуд.
Файзулло БОҚИЕВ,
омӯзгори МТМУ № 5,-и деҳаи Дарғ, ноҳияи Айнӣ,
Аълочии маорифи Тоҷикистон


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 10.08.2016    №: 161    Мутолиа карданд: 10609

12.11.2018


Дар Париж ҳамоиши сулҳ ифтитоҳ ёфт

Бо эҳтимоми ҳукумати Ҳиндустон нархи сӯзишворӣ арзон мешавад

ЭКСПО дар Шанхай: шартномаҳо ба маблағи қариб $60 миллиард ба тасвиб расиданд

Сӯхтори ҷангал дар Калифорния боиси ҳалокати 25 нафар гашт

Ҷаҳон дар як сатр

ВАХШ. Суратҳисоби бонкӣ барои ятимон

ОЛИМПИАДАИ “GENIUSKIDS – 2018” 35 медали хонандагони тоҷик

САМБО. Хушқадам Хусравов – қаҳрамони ҷаҳон

09.11.2018


Ҳамоишҳои ҷавонон бахшида ба Рӯзи Президент

Баррасии масоили рушди ҳамкориҳо

Мулоқоти Юсуф Раҳмон бо Кристофер Рэй

Таъсиси гурӯҳи корӣ баҳри иҷрои «Барномаи рушди иҷтимоию иқтисодии шаҳри Душанбе барои давраи то соли 2025»

Давлаталӣ Саид дар Корея

20-умин конфронси расонаҳои Осиёи Марказӣ дар Остона баргузор шуд

«Толибон» рӯйхати иштирокдорони мушовараи Москваро интишор дод

Таърихшиноси фаронсавӣ ба Макрон нақши Россияро дар наҷоти Аврупо хотиррасон кард

Ҷаҳон дар як сатр

"TASHKENT GRAND PRIX" ИШТИРОКИ ПАҲЛАВОНОНИ ТОҶИК ДАР ОН

"Истиқлол" бори ҳафтум чемпиони Тоҷикистон шуд!

08.11.2018


ШАҲРИСТОН. Бунёди 68 иншооти нав

ГУЛИСТОН. Бунёди майдони Парчами давлатӣ ва навсозии кӯдакистони “Дилноз”

Вусъати созандагӣ дар ноҳияи Бобоҷон Ғафуров

ХУҶАНД. Ифтитоҳи маҷмааи фитнеси занона

НОҲИЯИ АБДУРАҲМОНИ ҶОМӢ. Муассисаҳои таълимӣ ба фасли сармо омодаанд

“АРБОБОНИ ИЛМИ ТОҶИК”

Бо хоҳиши Макрон вохӯрии муфассали Путин ва Трамп баргузор намешавад

Толибон нияти иштирок дар музокироти сулҳи Москваро доранд

Дар 40 соли ислоҳот савдои берунаи Чин 670 маротиба афзуд

Деҳлӣ ҳавои ифлосро бо борони сунъӣ тоза карданист

Ҷаҳон дар як сатр

МАРҲИЛАИ ИНТИХОБИИ ЧЕМПИОНАТИ ОСИЁ – 2020. Ҳарифони мунтахаби Тоҷикистон (U-23) муайян шуданд

07.11.2018


Маҷлиси тантанавӣ бахшида ба Рӯзи Конститутсия

Мулоқоти Рамазон Раҳимзода бо Абдулазиз ибни Сауд

Пулҳои миллӣ бо такмили унсурҳои ҳимоя


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед