logo

иҷтимоиёт

Темур Зулфиқоров: "ТОҶИКИСТОН ЗОДГОҲИ МАН АСТ!"

Темур Зулфиқоров адиби шинохтаи русзабони тоҷик, шахсияти камназире, ки дар қатори даҳ адиби машҳури рус ва сад адиби шинохтаи ҷаҳон мавқеъ гирифтааст. Қариб 30 асари офаридаи ӯ ҳар кадоме бо теъдоди миллионҳо нусха нашр ва ба 12 забони дунё тарҷума шудаанд. 

Дар Ғарб Темур Зулфиқоровро Дантеи адабиёти рус мешуморанд. Вале ӯ худро зодаву парвардаи обу хоки Тоҷикистон медонад. «Тоҷикистон зодгоҳи ман аст, ин ҷо мардум маро дӯст медоранд, хонанда дорам. Гарчанде хонандагони русам садҳо маротиба зиёданд, ҳарчанд ба забони русӣ менависам, нисфи эҷодиётам ба Тоҷикистон бахшида шудааст. Тоҷикон дар осорам рӯҳи адабиёти ба забони дигар муҳоҷиршудаи худро эҳсос мекунанд», - гуфтааст дар яке аз мусоҳибаҳои хеш Темур Зулфиқоров.
Ӯ адибест, ки дар адабиёт дигаргуниҳои зиёде ворид намудааст.  
Темур Зулфиқоров ҳамон дарвешест, ки дар ҷустуҷӯи худ ва Офаридгор гирди ҷаҳон мегардад. Ин аст, ки ӯ ва қаҳрамонҳояшро гоҳ дар ин замону гоҳ дар он макон мебинем. Ӯ адибест, ки сарҳади замон ва маконро ба осонӣ убур намуда, дар ҳар маврид ҷӯёи ҳамон ҳақиқати кулл аст, ки ҳамагон барои он сарсонем. Адиби нуктасанҷ дар яке аз мусоҳибаҳояш иқрор шудааст, ки масалҳои охиринаш дар мавриди асрори офариниши инсон мебошанд. «Дуруст аст, ки мо дар боз намудани асрори он  ҳеҷ гоҳ муваффақ нахоҳем шуд, аммо ба он наздик шудан имкон дорад», - иброз медорад ӯ. 
Темур Зулфиқоров муаллифи асарҳои «Достони марги Амир Темур», «Умари Хайём», «Муноҷоти Иван Грозний», «Хоҷа Насриддин», «Хоҷа Зулфиқори Девона», «Саргузаштҳои заминию осмонии шоир», «Чойхонаи лаби ҷар», «Марг нест», «Кӯдакии Исои Масеҳ», «Як рӯзи зиндагии ҳазрати Муҳаммад (с.)», романи «Афъимори марҷонӣ», садҳо масалҳои хурд доир ба Хоҷа Насриддин мебошад.
Маҳз ҳамин асарҳо ба ӯ шуҳрати ҷаҳонӣ овардаанд. Барои китоби «Саргузаштҳои заминию осмонии шоир» сазовори ҷоизаи «Коллетс»  (Англия) дар бахши «Беҳтарин романи Аврупо барои соли 1993» гардид. Соли 2004 «Масалҳои тиллоии Хоҷа Насриддин» ҳамчун беҳтарин асари адабии рус сазовори ҷоизаи ба номи Л. Н. Толстой «Ясная Поляна» гардид. Романи машҳураш «Афъимори марҷонӣ» бо ҷоизаҳои «Беҳтарин китоби соли 2005»  – и Русия ва ба номи Антон Делвига (соли 2008) қадр карда шудааст. Зулфиқоров, ҳамчунин, барандаи ҷоизаҳои ба номи В. Белов «Ҳама чиз дар пеш аст!» (2011) ва ба номи В. Шукшин «Қалбҳои рӯшан» (2013) мебошад. Барои асари «Як рӯзи зиндагии ҳазрати Муҳаммад (с.)» сазовори ҷоизаи байналмилалии «Муҳаммад паёмбар (С.) – атои Парвардигор барои оламиён» (2011) мегардад.
Дар бахши драматургияи театр ва кино низ самаранок фаъолият менамояд. Ӯ муаллифи беш аз 20 филми бадеӣ ва мустанад мебошад, ки аксари онҳо ҷоизадори фестивалҳои байналмилалӣ шудаанд. Ҳанӯз соли 1991 сазовори ҷоизаи «Хартли – Мерилл» - и Ҳолливуд  дар бахши сенарияи беҳтарин гардида буд. 
Филмномаҳояш низ шеърияти волоро ба худ касб намудаанд. Филми «Инсон ҳам аз паси парандаҳо меравад» (1974, коргардон Алӣ Ҳамроев) дар кинофестивали Деҳлӣ бо ҷоизаи «Товуси нуқрагин» қадр гардида бошад, филми «Мурғи сияҳ, ё сокинони шаҳри зеризаминӣ» (1980, коргардон В. Грес) шоҳҷоизаи кинофестивали Маскавро соҳиб шуд. Филми «Сароби ишқ» (1986, коргардон Т. Океев) бо «Шамшери тиллоӣ» - и кинофестивали Димишқ қадр гардидааст.
Намоишҳои «Шабпарак хоб дид» (Театри вилоятии мусиқӣ – мазҳакавии ба номи Камоли Хуҷандӣ, таҳияи Барзу Абдураззоқов), «Кабки қафас» (Театри давлатии академӣ – драмавии ба номи Абулқосим Лоҳутӣ) ва «Ишқи нахустини Хоҷа Насриддин» (Театри давлатии драмаи русии ба номи Владимир Маяковский, таҳияи Баҳодур Миралибеков) шоҳкориҳои ҳунари театрӣ ба шумор мераванд.
Муҳаққиқони соҳаи театр пас аз намоиши «Шабпарак хоб дид», ки дар Фестивали «Нигоҳи танги Скиф» ба маърази тамошо гузошта шуд, иброз доштанд, ки дер боз адабиёт ва драматургияи мо ба театр чунин шеърияти воло ва бадеияти гӯёро, ки хоси адабиёти антиқӣ аст, надода. 
Эҷодиёташ аз солҳои пеш диққати аҳли таҳқиқро ба худ кашидааст. Дар бораи рӯзгор ва осораш беш аз сад тақризу эссе нашр гардидааст. Ба эҷодиёташ чунин муҳаққиқони шинохта, аз қабили Л. Анненский, В. Бондаренко, А. Геворкян, В. Коркин, В. Плетнер ва М. Шакурӣ даст зада, паҳлуҳои мухталифи онро мавриди омӯзиш қарор додаанд.    Аз ҷумла, А. Геворкян эҷодиёти Темур Зулфиқоровро хеле доманадор арзёбӣ намуда, мегӯяд, ки «ӯ метавонад ба ниҳонхонаи қалби инсон бо ҳазору як мушкилоташ роҳ ёбад. Аз ин лиҳоз, истеъдодаш фавқулода мебошад».  

М. ТАБАРӢ, "Ҷумҳурият"


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 19.08.2016    №: 167    Мутолиа карданд: 1097

15.11.2018


Ҳамоиш бахшида ба Рӯзи Президент

Нурдинҷон Исмоилов ба Тоҷикистон меояд

Мулоқоти Зубайдулло Зубайдзода бо Амал Муҷрин ал - Ҳамад

Конференсияи гиромидошти Бобоҷон Ғафуров

Путин ва Абэ дар асоси қатъномаи соли 1956 гуфтушунид хоҳанд кард

Таҳлилгарони Nomura сустшавии суръати рушди иқтисоди ҷаҳониро пешгӯӣ намуданд

Frontex: ба Аврупо омадани гурезаҳо 31 дарсад коҳиш ёфт

Назарбоев соли 2019-ро Соли ҷавонон эълом дошт

Ҷаҳон дар як сатр

14.11.2018


Вусъати корҳои ободонӣ дар ноҳияи Восеъ

Ҷамъоварии $482 миллион ба ёрии мардуми Ироқ

Назарбоев ташкили Созмони амнияти дастаҷамъии Осиёро пешниҳод дорад

Ҷонибдории Ангела Меркел аз ташкили артиши ягонаи аврупоӣ

Дар Тошканд Ҳафтаи соҳибкории глобалӣ шурӯъ шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ЧЕМПИОНАТИ ҶАҲОН – 2018. Иштироки се бонуи муштзани тоҷик

БОНКИ МИЛЛӢ. Иқдоми наҷиб

13.11.2018


Мулоқоти Сироҷиддин Муҳриддин ва Юе Бин

Баимзорасии ёддошти тафоҳум

Нақшаи чорабиниҳои амалӣ намудани корҳои ободонию бунёдкорӣ дар давраи солҳои 2019 – 2021 тасдиқ гардид

БӮСТОН. Таҷдиди шуъбаи урология

ВАҲДАТ. 5 иншооти ҷашнӣ ба истифода дода шуд

ЁВОН СИМОИ ТОЗА МЕГИРАД

НОҲИЯИ ШАМСИДДИНИ ШОҲИН. Кӯшишҳо самар медиҳанд

"Дар ин дунё Карим Девонае буд"

Ҳузури бераводиди тоҷикистониён дар Туркия 3 баробар дароз шуд

Аврупо дар бозёбии партовҳои уран дар Тоҷикистон саҳм мегирад

Москва аз ҷумлаи даҳ шаҳри беҳтарини дунёст

Гунаҳгорони ҳалокати 52 ӯзбекистонӣ зиндонӣ шуданд

Чин дар ҷаҳон калонтарин воридкунандаи газ

Ҷаҳон дар як сатр

ҚУБОДИЁН. 48 медали варзишгарон дар нуҳ моҳ

12.11.2018


Дар Париж ҳамоиши сулҳ ифтитоҳ ёфт

Бо эҳтимоми ҳукумати Ҳиндустон нархи сӯзишворӣ арзон мешавад


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед