logo

иҷтимоиёт

Темур Зулфиқоров: "ТОҶИКИСТОН ЗОДГОҲИ МАН АСТ!"

Темур Зулфиқоров адиби шинохтаи русзабони тоҷик, шахсияти камназире, ки дар қатори даҳ адиби машҳури рус ва сад адиби шинохтаи ҷаҳон мавқеъ гирифтааст. Қариб 30 асари офаридаи ӯ ҳар кадоме бо теъдоди миллионҳо нусха нашр ва ба 12 забони дунё тарҷума шудаанд. 

Дар Ғарб Темур Зулфиқоровро Дантеи адабиёти рус мешуморанд. Вале ӯ худро зодаву парвардаи обу хоки Тоҷикистон медонад. «Тоҷикистон зодгоҳи ман аст, ин ҷо мардум маро дӯст медоранд, хонанда дорам. Гарчанде хонандагони русам садҳо маротиба зиёданд, ҳарчанд ба забони русӣ менависам, нисфи эҷодиётам ба Тоҷикистон бахшида шудааст. Тоҷикон дар осорам рӯҳи адабиёти ба забони дигар муҳоҷиршудаи худро эҳсос мекунанд», - гуфтааст дар яке аз мусоҳибаҳои хеш Темур Зулфиқоров.
Ӯ адибест, ки дар адабиёт дигаргуниҳои зиёде ворид намудааст.  
Темур Зулфиқоров ҳамон дарвешест, ки дар ҷустуҷӯи худ ва Офаридгор гирди ҷаҳон мегардад. Ин аст, ки ӯ ва қаҳрамонҳояшро гоҳ дар ин замону гоҳ дар он макон мебинем. Ӯ адибест, ки сарҳади замон ва маконро ба осонӣ убур намуда, дар ҳар маврид ҷӯёи ҳамон ҳақиқати кулл аст, ки ҳамагон барои он сарсонем. Адиби нуктасанҷ дар яке аз мусоҳибаҳояш иқрор шудааст, ки масалҳои охиринаш дар мавриди асрори офариниши инсон мебошанд. «Дуруст аст, ки мо дар боз намудани асрори он  ҳеҷ гоҳ муваффақ нахоҳем шуд, аммо ба он наздик шудан имкон дорад», - иброз медорад ӯ. 
Темур Зулфиқоров муаллифи асарҳои «Достони марги Амир Темур», «Умари Хайём», «Муноҷоти Иван Грозний», «Хоҷа Насриддин», «Хоҷа Зулфиқори Девона», «Саргузаштҳои заминию осмонии шоир», «Чойхонаи лаби ҷар», «Марг нест», «Кӯдакии Исои Масеҳ», «Як рӯзи зиндагии ҳазрати Муҳаммад (с.)», романи «Афъимори марҷонӣ», садҳо масалҳои хурд доир ба Хоҷа Насриддин мебошад.
Маҳз ҳамин асарҳо ба ӯ шуҳрати ҷаҳонӣ овардаанд. Барои китоби «Саргузаштҳои заминию осмонии шоир» сазовори ҷоизаи «Коллетс»  (Англия) дар бахши «Беҳтарин романи Аврупо барои соли 1993» гардид. Соли 2004 «Масалҳои тиллоии Хоҷа Насриддин» ҳамчун беҳтарин асари адабии рус сазовори ҷоизаи ба номи Л. Н. Толстой «Ясная Поляна» гардид. Романи машҳураш «Афъимори марҷонӣ» бо ҷоизаҳои «Беҳтарин китоби соли 2005»  – и Русия ва ба номи Антон Делвига (соли 2008) қадр карда шудааст. Зулфиқоров, ҳамчунин, барандаи ҷоизаҳои ба номи В. Белов «Ҳама чиз дар пеш аст!» (2011) ва ба номи В. Шукшин «Қалбҳои рӯшан» (2013) мебошад. Барои асари «Як рӯзи зиндагии ҳазрати Муҳаммад (с.)» сазовори ҷоизаи байналмилалии «Муҳаммад паёмбар (С.) – атои Парвардигор барои оламиён» (2011) мегардад.
Дар бахши драматургияи театр ва кино низ самаранок фаъолият менамояд. Ӯ муаллифи беш аз 20 филми бадеӣ ва мустанад мебошад, ки аксари онҳо ҷоизадори фестивалҳои байналмилалӣ шудаанд. Ҳанӯз соли 1991 сазовори ҷоизаи «Хартли – Мерилл» - и Ҳолливуд  дар бахши сенарияи беҳтарин гардида буд. 
Филмномаҳояш низ шеърияти волоро ба худ касб намудаанд. Филми «Инсон ҳам аз паси парандаҳо меравад» (1974, коргардон Алӣ Ҳамроев) дар кинофестивали Деҳлӣ бо ҷоизаи «Товуси нуқрагин» қадр гардида бошад, филми «Мурғи сияҳ, ё сокинони шаҳри зеризаминӣ» (1980, коргардон В. Грес) шоҳҷоизаи кинофестивали Маскавро соҳиб шуд. Филми «Сароби ишқ» (1986, коргардон Т. Океев) бо «Шамшери тиллоӣ» - и кинофестивали Димишқ қадр гардидааст.
Намоишҳои «Шабпарак хоб дид» (Театри вилоятии мусиқӣ – мазҳакавии ба номи Камоли Хуҷандӣ, таҳияи Барзу Абдураззоқов), «Кабки қафас» (Театри давлатии академӣ – драмавии ба номи Абулқосим Лоҳутӣ) ва «Ишқи нахустини Хоҷа Насриддин» (Театри давлатии драмаи русии ба номи Владимир Маяковский, таҳияи Баҳодур Миралибеков) шоҳкориҳои ҳунари театрӣ ба шумор мераванд.
Муҳаққиқони соҳаи театр пас аз намоиши «Шабпарак хоб дид», ки дар Фестивали «Нигоҳи танги Скиф» ба маърази тамошо гузошта шуд, иброз доштанд, ки дер боз адабиёт ва драматургияи мо ба театр чунин шеърияти воло ва бадеияти гӯёро, ки хоси адабиёти антиқӣ аст, надода. 
Эҷодиёташ аз солҳои пеш диққати аҳли таҳқиқро ба худ кашидааст. Дар бораи рӯзгор ва осораш беш аз сад тақризу эссе нашр гардидааст. Ба эҷодиёташ чунин муҳаққиқони шинохта, аз қабили Л. Анненский, В. Бондаренко, А. Геворкян, В. Коркин, В. Плетнер ва М. Шакурӣ даст зада, паҳлуҳои мухталифи онро мавриди омӯзиш қарор додаанд.    Аз ҷумла, А. Геворкян эҷодиёти Темур Зулфиқоровро хеле доманадор арзёбӣ намуда, мегӯяд, ки «ӯ метавонад ба ниҳонхонаи қалби инсон бо ҳазору як мушкилоташ роҳ ёбад. Аз ин лиҳоз, истеъдодаш фавқулода мебошад».  

М. ТАБАРӢ, "Ҷумҳурият"


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 19.08.2016    №: 167    Мутолиа карданд: 1198

17.07.2019


Музокироти ҳайатҳои расмии Тоҷикистон ва Корея

КУМИТАИ МУҲИТИ ЗИСТ. Нигаронӣ аз набудани партовгоҳҳо дар деҳот

ПРОКУРАТУРАИ ГЕНЕРАЛӢ. 5774 гектар қитъаи замин ба ҳолати аввала баргардонда шуд

ИЗЗАТУЛЛО САТТОРӢ: "Истеҳсоли гӯшти мурғ 9 маротиба зиёд мегардад"

ВАЗОРАТИ АДЛИЯ. Хулосаи ҳуқуқӣ ба 1936 лоиҳаи санадҳои меъёрии ҳуқуқӣ

ТАЭКВОН – ДО. Муниса медали тилло ба даст овард

Суръати рушди ММД Тоҷикистон миёни кишварҳои ИДМ баландтарин шуд

Тоҷикистон ба сохтмони лӯлаи гази «Осиёи Марказӣ — Чин» шурӯъ мекунад

Дар ҷанубу ғарби Чин аз хушксолӣ 7,4 миллион нафар зарар дид

Ҷаҳон дар як сатр

16.07.2019


ХАДАМОТИ АЛОҚА. Корти ID симкорти муштариро ба расмият медарорад

ЭНЕРГЕТИКА. 2,5 миллиард сомонӣ қарзи дебитории "Барқи тоҷик" муаммои ҳалталаб боқӣ мемонад

15.07.2019


Сарвазири Корея ба Тоҷикистон меояд

Баррасии масъалаҳои ҳамгироии САҲА, СҲШ ва ИА дар минтақаи Осиёи Марказӣ

Нахустин шумораи маҷаллаи «Осиё ва Аврупо» аз чоп баромад

ДТТ. Изҳори нигаронӣ аз вазъи бо кор таъмин шудани хатмкардаҳо

ТИБ. 288 номгӯи доруи ғайристандартӣ ошкор шуд

11.07.2019


Шиносоии Қоҳир Расулзода бо сохтмон ва навсозии шоҳроҳи Душанбе – Бохтар

10.07.2019


Нодиртарин "Девон" - и Навоӣ дар Хуҷанд

Бунёди нахустин пойгоҳи ҷаҳонии шабакаи атмосферии Тоҷикистон дар Осиёи Марказӣ

Иттиҳоди Аврупо барои кишварҳои Осиёи Марказӣ 72 миллион евро ҷудо мекунад

Матвиенко: "Дар бозори Россия қариб тамоми об қалбакӣ будааст"

Ҷаҳон дар як сатр

08.07.2019


Баррасии ҷараёни иҷрои Барномаи давлатии тарбияи ватандӯстӣ ва таҳкими ҳувияти миллии ҷавонон

"Душанбе - қалби Тоҷикистон"

Ҳамоиш оид ба таҳияи маҳсулоти сайёҳӣ

Россия нахусткайҳоннаварди арабро бо ғизои махсус таъмин месозад

Зиёни иқтисодии Гурҷистон аз коҳиши сайёҳони рус беш аз $700 миллион хоҳад шуд

Дар Қазоқистон то соли 2021 нияти ифтитоҳи 20 мактаби олӣ ва 180 коллеҷро доранд

СММ: "Қирғизистон нахустин кишварест, ки мушкили бешаҳрвандиро ҳал кард"

Зеленский пурра иҷро кардани созишномаи Минскро ваъда дод

Ҷаҳон дар як сатр

04.07.2019


Ҷаласаи Комиссияи муштараки ҳамкории иқтисодию тиҷоратии Тоҷикистону Покистон

Масъалаи татбиқи ҳамгироии сиёсати давлатии ҷавонон баррасӣ гардид


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед