logo

иҷтимоиёт

Темур Зулфиқоров: "ТОҶИКИСТОН ЗОДГОҲИ МАН АСТ!"

Темур Зулфиқоров адиби шинохтаи русзабони тоҷик, шахсияти камназире, ки дар қатори даҳ адиби машҳури рус ва сад адиби шинохтаи ҷаҳон мавқеъ гирифтааст. Қариб 30 асари офаридаи ӯ ҳар кадоме бо теъдоди миллионҳо нусха нашр ва ба 12 забони дунё тарҷума шудаанд. 

Дар Ғарб Темур Зулфиқоровро Дантеи адабиёти рус мешуморанд. Вале ӯ худро зодаву парвардаи обу хоки Тоҷикистон медонад. «Тоҷикистон зодгоҳи ман аст, ин ҷо мардум маро дӯст медоранд, хонанда дорам. Гарчанде хонандагони русам садҳо маротиба зиёданд, ҳарчанд ба забони русӣ менависам, нисфи эҷодиётам ба Тоҷикистон бахшида шудааст. Тоҷикон дар осорам рӯҳи адабиёти ба забони дигар муҳоҷиршудаи худро эҳсос мекунанд», - гуфтааст дар яке аз мусоҳибаҳои хеш Темур Зулфиқоров.
Ӯ адибест, ки дар адабиёт дигаргуниҳои зиёде ворид намудааст.  
Темур Зулфиқоров ҳамон дарвешест, ки дар ҷустуҷӯи худ ва Офаридгор гирди ҷаҳон мегардад. Ин аст, ки ӯ ва қаҳрамонҳояшро гоҳ дар ин замону гоҳ дар он макон мебинем. Ӯ адибест, ки сарҳади замон ва маконро ба осонӣ убур намуда, дар ҳар маврид ҷӯёи ҳамон ҳақиқати кулл аст, ки ҳамагон барои он сарсонем. Адиби нуктасанҷ дар яке аз мусоҳибаҳояш иқрор шудааст, ки масалҳои охиринаш дар мавриди асрори офариниши инсон мебошанд. «Дуруст аст, ки мо дар боз намудани асрори он  ҳеҷ гоҳ муваффақ нахоҳем шуд, аммо ба он наздик шудан имкон дорад», - иброз медорад ӯ. 
Темур Зулфиқоров муаллифи асарҳои «Достони марги Амир Темур», «Умари Хайём», «Муноҷоти Иван Грозний», «Хоҷа Насриддин», «Хоҷа Зулфиқори Девона», «Саргузаштҳои заминию осмонии шоир», «Чойхонаи лаби ҷар», «Марг нест», «Кӯдакии Исои Масеҳ», «Як рӯзи зиндагии ҳазрати Муҳаммад (с.)», романи «Афъимори марҷонӣ», садҳо масалҳои хурд доир ба Хоҷа Насриддин мебошад.
Маҳз ҳамин асарҳо ба ӯ шуҳрати ҷаҳонӣ овардаанд. Барои китоби «Саргузаштҳои заминию осмонии шоир» сазовори ҷоизаи «Коллетс»  (Англия) дар бахши «Беҳтарин романи Аврупо барои соли 1993» гардид. Соли 2004 «Масалҳои тиллоии Хоҷа Насриддин» ҳамчун беҳтарин асари адабии рус сазовори ҷоизаи ба номи Л. Н. Толстой «Ясная Поляна» гардид. Романи машҳураш «Афъимори марҷонӣ» бо ҷоизаҳои «Беҳтарин китоби соли 2005»  – и Русия ва ба номи Антон Делвига (соли 2008) қадр карда шудааст. Зулфиқоров, ҳамчунин, барандаи ҷоизаҳои ба номи В. Белов «Ҳама чиз дар пеш аст!» (2011) ва ба номи В. Шукшин «Қалбҳои рӯшан» (2013) мебошад. Барои асари «Як рӯзи зиндагии ҳазрати Муҳаммад (с.)» сазовори ҷоизаи байналмилалии «Муҳаммад паёмбар (С.) – атои Парвардигор барои оламиён» (2011) мегардад.
Дар бахши драматургияи театр ва кино низ самаранок фаъолият менамояд. Ӯ муаллифи беш аз 20 филми бадеӣ ва мустанад мебошад, ки аксари онҳо ҷоизадори фестивалҳои байналмилалӣ шудаанд. Ҳанӯз соли 1991 сазовори ҷоизаи «Хартли – Мерилл» - и Ҳолливуд  дар бахши сенарияи беҳтарин гардида буд. 
Филмномаҳояш низ шеърияти волоро ба худ касб намудаанд. Филми «Инсон ҳам аз паси парандаҳо меравад» (1974, коргардон Алӣ Ҳамроев) дар кинофестивали Деҳлӣ бо ҷоизаи «Товуси нуқрагин» қадр гардида бошад, филми «Мурғи сияҳ, ё сокинони шаҳри зеризаминӣ» (1980, коргардон В. Грес) шоҳҷоизаи кинофестивали Маскавро соҳиб шуд. Филми «Сароби ишқ» (1986, коргардон Т. Океев) бо «Шамшери тиллоӣ» - и кинофестивали Димишқ қадр гардидааст.
Намоишҳои «Шабпарак хоб дид» (Театри вилоятии мусиқӣ – мазҳакавии ба номи Камоли Хуҷандӣ, таҳияи Барзу Абдураззоқов), «Кабки қафас» (Театри давлатии академӣ – драмавии ба номи Абулқосим Лоҳутӣ) ва «Ишқи нахустини Хоҷа Насриддин» (Театри давлатии драмаи русии ба номи Владимир Маяковский, таҳияи Баҳодур Миралибеков) шоҳкориҳои ҳунари театрӣ ба шумор мераванд.
Муҳаққиқони соҳаи театр пас аз намоиши «Шабпарак хоб дид», ки дар Фестивали «Нигоҳи танги Скиф» ба маърази тамошо гузошта шуд, иброз доштанд, ки дер боз адабиёт ва драматургияи мо ба театр чунин шеърияти воло ва бадеияти гӯёро, ки хоси адабиёти антиқӣ аст, надода. 
Эҷодиёташ аз солҳои пеш диққати аҳли таҳқиқро ба худ кашидааст. Дар бораи рӯзгор ва осораш беш аз сад тақризу эссе нашр гардидааст. Ба эҷодиёташ чунин муҳаққиқони шинохта, аз қабили Л. Анненский, В. Бондаренко, А. Геворкян, В. Коркин, В. Плетнер ва М. Шакурӣ даст зада, паҳлуҳои мухталифи онро мавриди омӯзиш қарор додаанд.    Аз ҷумла, А. Геворкян эҷодиёти Темур Зулфиқоровро хеле доманадор арзёбӣ намуда, мегӯяд, ки «ӯ метавонад ба ниҳонхонаи қалби инсон бо ҳазору як мушкилоташ роҳ ёбад. Аз ин лиҳоз, истеъдодаш фавқулода мебошад».  

М. ТАБАРӢ, "Ҷумҳурият"


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 19.08.2016    №: 167    Мутолиа карданд: 1150

21.02.2019


ХУҶАНД. Оғози сохтмони бинои нави «Тоҷикстандарт»

ФУТБОЛ. Тақвими бозиҳои тими мунтахаби олимпии кишвар муайян гардид

Табибон аз Тотористон бо ҳампешаҳои тоҷики худ мубодилаи таҷриба мекунанд

Роҳандозии лоиҳаҳои инноватсионӣ дар Қазоқистон

Дар Ҳиндустон 13 иштирокдори тӯй зери чархи мошини боркаш монд

Сӯхтор сабабгори марги ҳафт кӯдак дар Канада

Ҷаҳон дар як сатр

19.02.2019


МАКТАБИ ДАВЛАТДОРИИ ЭМОМАЛӢ РАҲМОН. ЯК ҲАМОИШИ МУҲИМ

Баррасии масъалаҳои рушди сайёҳӣ

Вохӯрии Низомиддин Зоҳидӣ бо Мазен Шамия

Дурнамои рушди муносибатҳо матраҳ гардид

ҶОМИ КУШОДАИ АВРУПО. Муҳаммадризо Қувватов медали биринҷӣ ба даст овард

Авҷи ниҳолшинонӣ

Саҳми соҳибкорон дар ободии деҳот

Ҳамкории тиҷоратию иқтисодии Чин ва Россия густурдатар мегардад

Сарвар Дониш: «Музокироти сулҳ бидуни ҳукумат қурбе надорад»

«Туҳфаи шоҳона» - и Арабистони Саудӣ ба шаҳрвандони Покистон

Дар Қазоқистон маркази амнияти иттилоотӣ ифтитоҳ меёбад

Сокини навраси Шимкент ду нафарро аз сӯхтор наҷот дод

Ҷаҳон дар як сатр

18.02.2019


Боздиди Азим Иброҳим аз ҷараёни корҳои сохтмонӣ

ВКД Ҷиноятҳо 83,6 дарсад ошкор шуданд

Вазорати молия. Барои дастгирии буҷет маблағи бештар ҷалб хоҳад гашт

«BISHKEK OPEN – 2019». Дурахши каратэ-дочиёни навраси тоҷик

«МОҲИЯТ ВА ТАЪЙИНОТИ МАТБУОТИ МАҲАЛЛӢ»

РОҒУН. Ободонӣ вусъат меёбад

АНДОЗ. Нақша 100, 6 дарсад иҷро гардид

ТОҶИКИСТОНУ ӮЗБЕКИСТОН. Гардиши савдо ду баробар афзуд

Тоҷикистон миёни кишварҳои ИДМ ба афзоиши баландтарини ММД муваффақ гашт

Дар Тошканд конфронси байналмилалӣ оид ба Осиёи Марказӣ баргузор мегардад

Қасри сафед: "Музокироти тиҷоратӣ дар Пекин ба пешравӣ мусоидат кард"

Трамп мехоҳад ҷангиёни «Давлати исломӣ» - ро ба Аврупо барои суд кардан баргардонад

Кумитаи амнияти иттилоотии Қазоқистон беш аз 90 сомонаи хавфнокро ошкор сохт

Ҷаҳон дар як сатр


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед