logo

фарҳанг

ЧОЙХОНАҲОИ МИЛЛӢ. АНЪАНА ВА МУШКИЛОТ

Пайдоиши чойхонаҳои ҷамъиятӣ ғолибан ба охирҳои асри XIX рост меояд. Онҳо асосан дар   маҳаллу гузарҳои аҳолинишин, ҷойҳои хизматрасонию тиҷоратӣ, назди бозорҳо ва дарвозаҳои шаҳрҳо, ки  ҷойи муоширати шаҳрвандон ва мусофирону роҳгузарҳо буданд, бунёд мешуданд, ки бо гузашти айём иншооти муҳими ҷамъиятӣ ва ҷойи дӯстдоштаи шаҳрвандон гардиданд.

Соли 1959 дар хиёбони Рӯдакии шаҳри Душанбе нахустин чойхонаи миллии замонавии “Роҳат” сохта шуд, ки беҳтарин мавзеи истироҳат ва муоширати шаҳрвандони ҷумҳурӣ ва меҳмонону сайёҳони хориҷӣ гардид.
Баъдан  чойхонаҳо дар шаҳри Душанбе дар рӯ ба рӯи мағозаи марказӣ, маҳаллаи Яккачинор, бозорҳои “Шоҳмансур”, “Баракат” ва дигар маҳалҳои шаҳр бунёд гардида, дар онҳо хӯрокҳои миллӣ низ тайёр мекарданд.
Бояд хотирнишон кард, ки аз аввалҳои солҳои 60 - уми асри XX сохтмони чойхонаҳо дар марказҳои шаҳру ноҳияҳо дар боғҳои фарҳангию фароғатӣ  ва хоҷагиҳо босуръат оғоз гардид.  Дар солҳои 70 - 80 даҳҳо  лоиҳаҳои инфиродии чойхонаҳои аз ҷониби пажӯҳишгоҳҳои лоиҳакашии ватанӣ барои шаҳру ноҳияҳои кишвар тарҳрезӣ гардида, сохта шуданд. 
Ҳамзамон, дар шаҳри Душанбе чойхона - тарабхонаҳои  “Саодат” ва  “Фароғат” барои 250 ҷойи нишаст сохта шудаанд, ки  яке аз мавзеъҳои хуби истироҳати шаҳрвандон  гардида буданд. Мутаассифона  ҳангоми азнавсозии боғи мазкур чойхона   аз байн бардошта шуд.
Баъди ба даст овардани Истиқлолияти давлатӣ ҷиҳати рушди анъанаҳои  миллӣ: кандакорӣ ва гаҷкорӣ, аз ҷумла  дар  сохтмон ва азнавсозии чойхонаҳои миллӣ  васеъ истифода бурдани онҳо корҳои назаррасе иҷро шуданд.
Бояд таъкид кард, ки дар доираи омодагӣ ва таҷлили ҷашнҳо марҳила ба марҳила азнавсозӣ ва сохтмони чойхонаҳо оғоз гардид. Аз ҷумла, дар шаҳри бостонии Кӯлоб  аз ҷониби сохтмончиён ва устоҳои кандакори шаҳрҳои  Исфара ва Истаравшан чойхонаи миллӣ қомат афрохт. Дар шаҳри Хоруғ нахустин шуда дар Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон чойхонаи муосир барои 200 ҷойи нишаст сохта шуда, мавриди истифодаи умум қарор  гирифт.
Дар ноҳияи Бобоҷон Ғафуров, дар шафати “Қасри Арбоб” маҷмааи боҳашамати  чойхонаи муосир  барои 1200 ҷойи нишаст (калонтарин чойхона дар вилояти Суғд) ва чойхонаи “Боғи миллӣ” дорои 200 ҷойи нишаст сохта шуданд.
Дар шаҳри Ҳисор чойхонаи ғайриодии “Харбуза” - и боҳашамат, ки аз ҷиҳати услубу шакли хоси худ дар миқёси олам ҳамто надорад, бо риояи анъанаҳои меъморию шаҳрсозии миллӣ сохта, ба истифода дода шуд.
Дар минтақаҳои кӯҳӣ низ аз ҷониби Иттифоқи “Тоҷикматлубот” чойхонаҳои миллӣ сохта шуда истодаанд. Аз ҷумла,  дар шаҳраки Ғарми  ноҳияи Рашт  чойхонаи “Болои об”, таги чинори шаҳраки  Комсомолободи ноҳияи Нуробод пурра азнавсозӣ шудаанд, ки мавзеи хуби истироҳатӣ барои ронандаҳои нақлиёти автомобилӣ, инчунин баргузории чорабиниҳои гуногуни ноҳиявӣ гардидаанд.
Дар ноҳияи Данғара нахустин чойхонаи миллӣ барои 150 ҷойи нишаст бо истифода аз ҷузъҳои санъати меъмории миллӣ ва маркази боҳашамати фарҳангӣ - фароғатии муосир бо усули кандакорӣ ва гаҷкорие, ки дар вилояти Хатлон беназир аст, сохта шуданд.
 Аз ҷониби фармоишгари мазкур дар  маркази ноҳияи  Ашт чойхонаи миллӣ барои 200 ҷойи нишаст, дар боғҳои фарҳангӣ – фароғатии ноҳияҳои Балҷувону Шаҳринав низ барои 100 ҷойи нишаст чойхона бунёд шуда, мавриди истифода қарор гирифтанд.
Солҳои минбаъда дар шаҳрҳои Истаравшан, Исфара, Норак, Табошар, Хуҷанд, Турсунзода,  Қӯрғонтеппа ва  марказҳои ноҳияҳои Бохтар, Восеъ, Айнӣ, Рӯдакӣ,   Деваштич, Мир Сайид Алии Ҳамадонӣ, Шаҳристон низ чойхонаҳо сохта шуданд.
Дар  чойхонаҳои солҳои пеш сохташуда  пирони кор, собиқадорони меҳнат, мӯйсафедон ва ҷавонон чой нӯшида, истироҳату суҳбат  меоростанд, рӯзномаю маҷалла мехонданд. Мутаассифона, аксари чойхонаҳо хусусӣ гардонда шуда, аз бемасъулиятии соҳибмулкон баъзеи онҳо валангор шуда фаъолият намекунанд.
Бунёд ва азнавсозии чойхонаҳои боҳашамат  тӯли солҳои истиқлолият омили рушди шаҳрсозӣ аст. Аммо дар баъзе шаҳру ноҳияҳо онҳоро ҳамчун ошхона - тарабхона барои баргузории чорабиниҳои фарҳангӣ истифода мебаранд. Аз ин лиҳоз, онҳо барои собиқадорони меҳнат ва мӯйсафедон дастрас нестанд.
Илова бар ин, дар баъзе шаҳру ноҳияҳо чойхонаҳо дар ҷойҳои на он қадар мувофиқ ва берун аз марказ бунёд шудаанд,  ки ба онҳо шаҳрвандон камтар мераванд. Инчунин, нигоҳдории онҳо аз ҷониби соҳибмулкон дар  сатҳи зарурӣ ба роҳ монда нашудааст, ки ин ба фарсудашавии чойхонаҳо оварда расондааст.
Таъкид намудан лозим аст, ки алҳол дар баъзе шаҳру ноҳияҳо азнавсозӣ ва сохтмони боғҳои фарҳангӣ - фароғатӣ идома дорад. Хуб мешуд,  дар онҳо бунёди чойхонаҳои миллиро низ ба нақша мегирифтанд.

С. ЮСУФҶОНОВ


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 22.08.2016    №: 168    Мутолиа карданд: 2394

21.08.2019


Путин 4 сентябр бо Сарвазири Ҳиндустон музокирот мегузаронад

Амири Қатар даъвати Путинро ба ФИБП пазируфт

Даҳ ҳазор нафар бинобар сӯхтор дар пойтахти Бангладеш бе сарпаноҳ монд

Токио имкони ба мадор баровардани радифҳои ҳарбиро баррасӣ дорад

Ҷаҳон дар як сатр

ШИНОВАРӢ. Варзишгарони тоҷик ба Чемпионати ҷаҳон рафтанд

19.08.2019


Баррасии асосноккунии техникиву иқтисодии роҳи Қалъаи Хумб – Ванҷ

Баргузории ҳамоиши "Ҷавонони эҷодкор – парчамбардорони миллат ва пайравони Пешвои миллат"

15.08.2019


Муносибатҳои Ҳиндустон ва ҶМЧ бояд суботи ҷаҳонро таъмин созанд

Дар Япония бар асари гармии ҳаво наздики 13 ҳазор кас бистарӣ шуд

Мулоқоти сарони Россия, Эрон ва Туркия моҳи сентябр доир мешавад

Ҷаҳон дар як сатр

05.08.2019


Ҷаҳон дар як сатр

01.08.2019


Вохӯрии Сироҷиддин Муҳриддин бо Кан Ҷе - квон

Масоили муҳоҷират матраҳ гардид

Фестивали яхмос ва обҳои ташнагишикан дар Душанбе

АКАДЕМИЯИ ИЛМҲО. Аз таъсиси маркази тарҷума то ҷашни Саразм

64 дарсади зарари молиявӣ барқарор шуд

ШАҲРИ ТУРСУНЗОДА. Корҳои ободонӣ вусъат мегиранд

ҲИСОР. Саноатикунонӣ дар мадди аввал

ФАЙЗОБОД. Афзоиши истеҳсоли маҳсулоти кишоварзӣ

НОҲИЯИ РӮДАКӢ. Саноат рӯ ба беҳбудӣ дорад

ДДТТ. Нуфузи байналмилалӣ меафзояд

Ҷаҳон дар як сатр

30.07.2019


Фестивали тобистонаи Душанбе доир мешавад

Мулоқоти Шодихон Ҷамшед бо Хуанг Деҳаи

Соҳибкорони ватанию хориҷӣ дар Бадахшон ҷамъ меоянд

БЕҲСОЗИИ ТАЪМИНОТ БО ОБ. Барои он зиёда аз 27 миллион ҷудо гардид

ШАҲРИНАВ. 160 иншооти ҷашнӣ ба истифода дода шуд

Трамп то интихоботи соли 2020 артишашро аз Афғонистон бароварданист

Душанбе 80 шаҳрванди Афғонистонро, ки дар Тоҷикистон ҳукм гирифтааст, ба Кобул истирдод намуд

Ҷаҳон дар як сатр

29.07.2019


ҲИФЗИ ИҶТИМОӢ. Як нишасти муҳим

ДУШАНБЕ. Рушди саноат дар мадди аввал


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед