logo

фарҳанг

ЧОЙХОНАҲОИ МИЛЛӢ. АНЪАНА ВА МУШКИЛОТ

Пайдоиши чойхонаҳои ҷамъиятӣ ғолибан ба охирҳои асри XIX рост меояд. Онҳо асосан дар   маҳаллу гузарҳои аҳолинишин, ҷойҳои хизматрасонию тиҷоратӣ, назди бозорҳо ва дарвозаҳои шаҳрҳо, ки  ҷойи муоширати шаҳрвандон ва мусофирону роҳгузарҳо буданд, бунёд мешуданд, ки бо гузашти айём иншооти муҳими ҷамъиятӣ ва ҷойи дӯстдоштаи шаҳрвандон гардиданд.

Соли 1959 дар хиёбони Рӯдакии шаҳри Душанбе нахустин чойхонаи миллии замонавии “Роҳат” сохта шуд, ки беҳтарин мавзеи истироҳат ва муоширати шаҳрвандони ҷумҳурӣ ва меҳмонону сайёҳони хориҷӣ гардид.
Баъдан  чойхонаҳо дар шаҳри Душанбе дар рӯ ба рӯи мағозаи марказӣ, маҳаллаи Яккачинор, бозорҳои “Шоҳмансур”, “Баракат” ва дигар маҳалҳои шаҳр бунёд гардида, дар онҳо хӯрокҳои миллӣ низ тайёр мекарданд.
Бояд хотирнишон кард, ки аз аввалҳои солҳои 60 - уми асри XX сохтмони чойхонаҳо дар марказҳои шаҳру ноҳияҳо дар боғҳои фарҳангию фароғатӣ  ва хоҷагиҳо босуръат оғоз гардид.  Дар солҳои 70 - 80 даҳҳо  лоиҳаҳои инфиродии чойхонаҳои аз ҷониби пажӯҳишгоҳҳои лоиҳакашии ватанӣ барои шаҳру ноҳияҳои кишвар тарҳрезӣ гардида, сохта шуданд. 
Ҳамзамон, дар шаҳри Душанбе чойхона - тарабхонаҳои  “Саодат” ва  “Фароғат” барои 250 ҷойи нишаст сохта шудаанд, ки  яке аз мавзеъҳои хуби истироҳати шаҳрвандон  гардида буданд. Мутаассифона  ҳангоми азнавсозии боғи мазкур чойхона   аз байн бардошта шуд.
Баъди ба даст овардани Истиқлолияти давлатӣ ҷиҳати рушди анъанаҳои  миллӣ: кандакорӣ ва гаҷкорӣ, аз ҷумла  дар  сохтмон ва азнавсозии чойхонаҳои миллӣ  васеъ истифода бурдани онҳо корҳои назаррасе иҷро шуданд.
Бояд таъкид кард, ки дар доираи омодагӣ ва таҷлили ҷашнҳо марҳила ба марҳила азнавсозӣ ва сохтмони чойхонаҳо оғоз гардид. Аз ҷумла, дар шаҳри бостонии Кӯлоб  аз ҷониби сохтмончиён ва устоҳои кандакори шаҳрҳои  Исфара ва Истаравшан чойхонаи миллӣ қомат афрохт. Дар шаҳри Хоруғ нахустин шуда дар Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон чойхонаи муосир барои 200 ҷойи нишаст сохта шуда, мавриди истифодаи умум қарор  гирифт.
Дар ноҳияи Бобоҷон Ғафуров, дар шафати “Қасри Арбоб” маҷмааи боҳашамати  чойхонаи муосир  барои 1200 ҷойи нишаст (калонтарин чойхона дар вилояти Суғд) ва чойхонаи “Боғи миллӣ” дорои 200 ҷойи нишаст сохта шуданд.
Дар шаҳри Ҳисор чойхонаи ғайриодии “Харбуза” - и боҳашамат, ки аз ҷиҳати услубу шакли хоси худ дар миқёси олам ҳамто надорад, бо риояи анъанаҳои меъморию шаҳрсозии миллӣ сохта, ба истифода дода шуд.
Дар минтақаҳои кӯҳӣ низ аз ҷониби Иттифоқи “Тоҷикматлубот” чойхонаҳои миллӣ сохта шуда истодаанд. Аз ҷумла,  дар шаҳраки Ғарми  ноҳияи Рашт  чойхонаи “Болои об”, таги чинори шаҳраки  Комсомолободи ноҳияи Нуробод пурра азнавсозӣ шудаанд, ки мавзеи хуби истироҳатӣ барои ронандаҳои нақлиёти автомобилӣ, инчунин баргузории чорабиниҳои гуногуни ноҳиявӣ гардидаанд.
Дар ноҳияи Данғара нахустин чойхонаи миллӣ барои 150 ҷойи нишаст бо истифода аз ҷузъҳои санъати меъмории миллӣ ва маркази боҳашамати фарҳангӣ - фароғатии муосир бо усули кандакорӣ ва гаҷкорие, ки дар вилояти Хатлон беназир аст, сохта шуданд.
 Аз ҷониби фармоишгари мазкур дар  маркази ноҳияи  Ашт чойхонаи миллӣ барои 200 ҷойи нишаст, дар боғҳои фарҳангӣ – фароғатии ноҳияҳои Балҷувону Шаҳринав низ барои 100 ҷойи нишаст чойхона бунёд шуда, мавриди истифода қарор гирифтанд.
Солҳои минбаъда дар шаҳрҳои Истаравшан, Исфара, Норак, Табошар, Хуҷанд, Турсунзода,  Қӯрғонтеппа ва  марказҳои ноҳияҳои Бохтар, Восеъ, Айнӣ, Рӯдакӣ,   Деваштич, Мир Сайид Алии Ҳамадонӣ, Шаҳристон низ чойхонаҳо сохта шуданд.
Дар  чойхонаҳои солҳои пеш сохташуда  пирони кор, собиқадорони меҳнат, мӯйсафедон ва ҷавонон чой нӯшида, истироҳату суҳбат  меоростанд, рӯзномаю маҷалла мехонданд. Мутаассифона, аксари чойхонаҳо хусусӣ гардонда шуда, аз бемасъулиятии соҳибмулкон баъзеи онҳо валангор шуда фаъолият намекунанд.
Бунёд ва азнавсозии чойхонаҳои боҳашамат  тӯли солҳои истиқлолият омили рушди шаҳрсозӣ аст. Аммо дар баъзе шаҳру ноҳияҳо онҳоро ҳамчун ошхона - тарабхона барои баргузории чорабиниҳои фарҳангӣ истифода мебаранд. Аз ин лиҳоз, онҳо барои собиқадорони меҳнат ва мӯйсафедон дастрас нестанд.
Илова бар ин, дар баъзе шаҳру ноҳияҳо чойхонаҳо дар ҷойҳои на он қадар мувофиқ ва берун аз марказ бунёд шудаанд,  ки ба онҳо шаҳрвандон камтар мераванд. Инчунин, нигоҳдории онҳо аз ҷониби соҳибмулкон дар  сатҳи зарурӣ ба роҳ монда нашудааст, ки ин ба фарсудашавии чойхонаҳо оварда расондааст.
Таъкид намудан лозим аст, ки алҳол дар баъзе шаҳру ноҳияҳо азнавсозӣ ва сохтмони боғҳои фарҳангӣ - фароғатӣ идома дорад. Хуб мешуд,  дар онҳо бунёди чойхонаҳои миллиро низ ба нақша мегирифтанд.

С. ЮСУФҶОНОВ


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 22.08.2016    №: 168    Мутолиа карданд: 2263

15.11.2018


Ҳамоиш бахшида ба Рӯзи Президент

Нурдинҷон Исмоилов ба Тоҷикистон меояд

Мулоқоти Зубайдулло Зубайдзода бо Амал Муҷрин ал - Ҳамад

Конференсияи гиромидошти Бобоҷон Ғафуров

Путин ва Абэ дар асоси қатъномаи соли 1956 гуфтушунид хоҳанд кард

Таҳлилгарони Nomura сустшавии суръати рушди иқтисоди ҷаҳониро пешгӯӣ намуданд

Frontex: ба Аврупо омадани гурезаҳо 31 дарсад коҳиш ёфт

Назарбоев соли 2019-ро Соли ҷавонон эълом дошт

Ҷаҳон дар як сатр

14.11.2018


Вусъати корҳои ободонӣ дар ноҳияи Восеъ

Ҷамъоварии $482 миллион ба ёрии мардуми Ироқ

Назарбоев ташкили Созмони амнияти дастаҷамъии Осиёро пешниҳод дорад

Ҷонибдории Ангела Меркел аз ташкили артиши ягонаи аврупоӣ

Дар Тошканд Ҳафтаи соҳибкории глобалӣ шурӯъ шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ЧЕМПИОНАТИ ҶАҲОН – 2018. Иштироки се бонуи муштзани тоҷик

БОНКИ МИЛЛӢ. Иқдоми наҷиб

13.11.2018


Мулоқоти Сироҷиддин Муҳриддин ва Юе Бин

Баимзорасии ёддошти тафоҳум

Нақшаи чорабиниҳои амалӣ намудани корҳои ободонию бунёдкорӣ дар давраи солҳои 2019 – 2021 тасдиқ гардид

БӮСТОН. Таҷдиди шуъбаи урология

ВАҲДАТ. 5 иншооти ҷашнӣ ба истифода дода шуд

ЁВОН СИМОИ ТОЗА МЕГИРАД

НОҲИЯИ ШАМСИДДИНИ ШОҲИН. Кӯшишҳо самар медиҳанд

"Дар ин дунё Карим Девонае буд"

Ҳузури бераводиди тоҷикистониён дар Туркия 3 баробар дароз шуд

Аврупо дар бозёбии партовҳои уран дар Тоҷикистон саҳм мегирад

Москва аз ҷумлаи даҳ шаҳри беҳтарини дунёст

Гунаҳгорони ҳалокати 52 ӯзбекистонӣ зиндонӣ шуданд

Чин дар ҷаҳон калонтарин воридкунандаи газ

Ҷаҳон дар як сатр

ҚУБОДИЁН. 48 медали варзишгарон дар нуҳ моҳ

12.11.2018


Дар Париж ҳамоиши сулҳ ифтитоҳ ёфт

Бо эҳтимоми ҳукумати Ҳиндустон нархи сӯзишворӣ арзон мешавад


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед