logo

иҷтимоиёт

БОЗИҲОИ КОМПЮТЕРӢ. КӮДАКОН НАБОЯД БЕНАЗОРАТ БОШАНД!

Бозӣ дар ҳаёти ҳар як бача аҳамияти калон дорад. Гарчанде ки дар назари аввал бозӣ шуғли кӯдакона, ҳамчун фаъолияти ташаккулнаёфтаи онҳо намояд ҳам, дар ҳолати бодиққат мушоҳида намудан бовар мекунем, ки ин тавр нест. Бозӣ ин фаъолияти мақсаднок ва ташаккулдиҳандаи шахсият мебошад. Константин Ушинский дар бозӣ машғулияти ҷиддиро дида, қайд менамояд: «Кӯдакон мавҷудоте мебошанд, ки ягон мустақилият надоранд. Маҳз дар бозӣ онҳо ҳамчун шахсияти ташаккулёбанда қувваи худро месанҷанд ва самти офаринишашонро мустақилона интихоб менамоянд».

Дар ҳақиқат, кӯдак тавассути бозӣ меомӯзад, худро дар нақшҳои гуногуни иҷтимоӣ месанҷад ва моҳияти онҳоро дармеёбад.  Тавассути бозӣ бача метавонад қобилияти худро дарк намояд, дониш малака ва маҳораташро сайқал дода, ояндаашро муайян созад.  
Барои бачаҳо бозӣ, пеш аз ҳама, машғулияти ҷалбкунанда мебошад. Дар бозӣ ҳама бачаҳо баробаранд ва имкониятҳои худашонро зоҳир мукунанд.
Дар ҷомеаи мо  тағйиротҳои бузурге рӯйи кор омада истодаанд. Имрӯзҳо имкониятҳои истифода бурда тавонистани компютер ҳар чӣ бештар зарур гашта истодааст. Тағйирёбии мазмун, мундариҷа ва моҳияти бозии бачаҳо аз инкишофи ҷамъият низ вобастагӣ дорад. Дар ҷомеа мақоми арзандаро сазовор шудан бе истифода аз технологияҳои иттилоотӣ - коммуникатсионӣ: компютер, шабакаи интернет ва технологияҳои чандрасонаӣ (мултимедӣ) ғайриимкон аст. 
Имрӯз дар ҳар оила компютер мавҷуд буда, барои кӯдакон дастрас мебошад. Онро на танҳо барои кор ва таълим истифода бурдан мумкин аст, инчунин он воситаи саргармӣ низ шуда метавонад. Яке аз воситаҳои муҳимтарин ва паҳнгардидатарин бозиҳои компютерӣ маҳсуб меёбанд.   Дар ин ягон хавфу хатар ниҳон нест, зеро ҳар як бозии компютерӣ метавонад воситаи самарабахши таълим ва тарбияи кӯдак гардад.
Бозиҳои компютерӣ нисбат ба бозиҳои телефонӣ бештар фаъоланд. Онҳо танзими ҳаракати дастҳо, инкишофи хотираи биноӣ, таҳлили вазъият ва қабули қарордодро тақозо менамоянд. Бозиҳои компютерӣ диққатро тақвият бахшида, фаъолиятро ташаккул, худтанзимкунӣ ва устувориро таъмин менамоянд. Бозии хуб метавонад ба бача ёрӣ расонад, ки ноустуворӣ ва дудилагиашро бартараф намуда, малакаи муоширатӣ (коммуникативӣ) ҳосил  намояд. Мутахассисони хориҷӣ чунин меҳисобанд, ки таҷрибаи бозии бошууронаи компютерӣ метавонад имкониятҳои дарккунии бачагонро баланд бардорад.
Равоншиноси машҳури фаронсавӣ  Серж Тиссерон тасдиқ менамояд, ки бо шарофати бозиҳои компютерӣ тез одат кардан ба муҳити ивазшавандаи берунӣ, талаботи ҷамъиятӣ ва тартибот дар  бачаҳо рух медиҳад. 
Ҳангоми бозӣ дар компютер нутқи кӯдак инкишоф ёфта, танзими фаъолияти чашму дасташ муттамарказ мегардад, тавоноии банақшагирӣ ва пешбинии амал ташаккул меёбад, тафаккури эҷодии бача инкишоф ёфта, ба такрор намудани амалҳо ва  мушоҳидаҳо омода мегардад,  тавоноии тамоми диққатро муттамарказ намудан ба ашёҳои мушаххас инкишоф меёбад, ба ҳодисаҳо тез сарфаҳм меравад,  дар аксари ҳолатҳо шиддатро дар рафтори бача бартараф намуда, оромӣ ва фараҳ мебахшад, дар ниҳоди бачагон сабурӣ, пуртоқатиро бедор менамояд.
Бо вуҷуди ин, зарур аст, ки баробари бартариҳои бозиҳои компютерӣ мо  ба паҳлуҳои зараровари он низ диққат диҳем.  Воқеъияти тахайюлотӣ - олами офаридаи компютерҳо - инсонро зуд ба одаткунӣ моил менамояд. Чунин майлпайдокунӣ бештар дар байни кӯдакон ва ҷавонон мушоҳида карда мешавад.  Ҳамин тавр, иваз намудани воқеияти ҳақиқӣ ба тахайюлотӣ рӯй медиҳад. Технологияҳои тахайюлотиро бо маводҳои сахттаъсир муқобил гузоштан мумкин аст.   Чунки объекти охирини таъсиррасонии ин система низ мағзи сари инсон мебошад.  Онҳое, ки қудрати одаткунӣ ва зиндагӣ дар олами воқеӣ надоранд, асабонианд ва зуд ба олами тахайюлотӣ мегузаранд. Ба онҳо маъқул аст, ки андешаи онҳоро ба  инобат  гиранд ва ба онҳо тобеъ бошанду итоат кунанд. 
Дар муқоиса бо наврасони одӣ наврасоне, ки дар зери таъсири тобеияти компютерӣ мебошанд, қуллаи шиддат ва тарсашон чандин карат баланд мебошад. Барои онҳо тамос дар доираи «танг» характернок мебошад. Онҳо бештар гирифтори дар худ нигоҳ доштани асрор, гурехтан аз робитаҳои иҷтимоӣ мешаванд.  Решаҳои тобеияти бозиҳои компютерӣ дар зери хосиятҳои инфиродӣ - равонии бачаҳо пинҳонанд. Ин амал дар илми равоншиносӣ ҳамчун мушкилоти муносибатҳои байнишахсиятӣ дониста мешавад.  
Бинобар ин, бояд дар хотир дошт, ки бача ҳатман дар зери назорат ва роҳбарии калонсолон дар компютер бозӣ кунад. Ӯ бояд сарҳади байни воқеият ва хаёлотро гум накунад. Танҳо дар ин ҳолат бозиҳои компютерӣ метавонанд ба воситаи самараноки таълим ва тарбияи кӯдакон табдил ёбанд.  Бачаҳоро бо компютер бе назорат нагузоред. Ҳамчунин, набояд гузошт, ки нишастан бо компютер ба одат табдил ёфта, ба саломатии онҳо осеб ворид созад.
Дастам МАҲКАМОВ,
мудири шуъбаи таҳсилоти ибтидоӣ
ва миёнаи касбии Пажӯҳишгоҳи рушди маориф,
Зебо НУРИДДИНОВА,
директори МТМУ № 9 – и
ноҳияи Рӯдакӣ


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 22.09.2016    №: 189    Мутолиа карданд: 2556

15.11.2018


Ҳамоиш бахшида ба Рӯзи Президент

Нурдинҷон Исмоилов ба Тоҷикистон меояд

Мулоқоти Зубайдулло Зубайдзода бо Амал Муҷрин ал - Ҳамад

Конференсияи гиромидошти Бобоҷон Ғафуров

Путин ва Абэ дар асоси қатъномаи соли 1956 гуфтушунид хоҳанд кард

Таҳлилгарони Nomura сустшавии суръати рушди иқтисоди ҷаҳониро пешгӯӣ намуданд

Frontex: ба Аврупо омадани гурезаҳо 31 дарсад коҳиш ёфт

Назарбоев соли 2019-ро Соли ҷавонон эълом дошт

Ҷаҳон дар як сатр

14.11.2018


Вусъати корҳои ободонӣ дар ноҳияи Восеъ

Ҷамъоварии $482 миллион ба ёрии мардуми Ироқ

Назарбоев ташкили Созмони амнияти дастаҷамъии Осиёро пешниҳод дорад

Ҷонибдории Ангела Меркел аз ташкили артиши ягонаи аврупоӣ

Дар Тошканд Ҳафтаи соҳибкории глобалӣ шурӯъ шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ЧЕМПИОНАТИ ҶАҲОН – 2018. Иштироки се бонуи муштзани тоҷик

БОНКИ МИЛЛӢ. Иқдоми наҷиб

13.11.2018


Мулоқоти Сироҷиддин Муҳриддин ва Юе Бин

Баимзорасии ёддошти тафоҳум

Нақшаи чорабиниҳои амалӣ намудани корҳои ободонию бунёдкорӣ дар давраи солҳои 2019 – 2021 тасдиқ гардид

БӮСТОН. Таҷдиди шуъбаи урология

ВАҲДАТ. 5 иншооти ҷашнӣ ба истифода дода шуд

ЁВОН СИМОИ ТОЗА МЕГИРАД

НОҲИЯИ ШАМСИДДИНИ ШОҲИН. Кӯшишҳо самар медиҳанд

"Дар ин дунё Карим Девонае буд"

Ҳузури бераводиди тоҷикистониён дар Туркия 3 баробар дароз шуд

Аврупо дар бозёбии партовҳои уран дар Тоҷикистон саҳм мегирад

Москва аз ҷумлаи даҳ шаҳри беҳтарини дунёст

Гунаҳгорони ҳалокати 52 ӯзбекистонӣ зиндонӣ шуданд

Чин дар ҷаҳон калонтарин воридкунандаи газ

Ҷаҳон дар як сатр

ҚУБОДИЁН. 48 медали варзишгарон дар нуҳ моҳ

12.11.2018


Дар Париж ҳамоиши сулҳ ифтитоҳ ёфт

Бо эҳтимоми ҳукумати Ҳиндустон нархи сӯзишворӣ арзон мешавад


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед