logo

иқтисод

КӮҲИСТОН: МУШКИЛОТ ВА ДУРНАМОИ РУШД

Бо ибтикори муштараки  Кумитаи ҳифзи муҳити зисти назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон, созмонҳои ҷамъиятии «САМР Кӯҳистон», КАРИТАС Швейтсария, лоиҳаи «Минтақаҳои  кӯҳии Осиёи Марказӣ», Донишгоҳи Осиёи Марказӣ, Эътилофи ҷомеаҳои  кӯҳистонии Осиёи Марказӣ, дафтари Ташкилоти озуқавории СММ дар Тоҷикистон ва Созмони  ҳамкориҳои байналмилалии Олмон (GIZ) дар Кумитаи ҳифзи муҳити зисти кишвар маҳфили мизи мудаввар баргузор гардид.
«Қабули қарорҳо дар асоси далелҳои боэътимоди илмӣ, робитаи мутақобилаи  илм ва раванди таҳияи сиёсати давлатӣ барои воридсозии ҷанбаҳои кӯҳистонӣ ба  раванди рушди миллӣ: таҷрибаи пешқадами минтақавӣ ва ҷаҳонӣ». Чунин унвон гирифт мавзӯи марказии маҳфили мизи гирд - вохӯрии машваратии минтақавӣ бо иштироки намояндагони минтақаҳои  кӯҳистони Тоҷикистон, Қирғизистон, Қазоқистон ва кишварвилояти Олтойи Федератсияи Русия, ниҳодҳои давлатӣ, илмӣ ва созмонҳои ҷамъиятии  байналмилалӣ ва минтақавӣ.
Ойхон Шарифова, муовини раиси Кумитаи  муҳити зисти ҷумҳурӣ, изҳор дошт, ки  рушди деҳот, шароит фароҳам  овардан  барои зиндагии шоистаи ҳар  фарди кишвар ва таълиму тарбияи сазовори  насли наврас дар  меҳвари  таваҷҷуҳи ҳукумати мамлакат қарор дорад. То имрӯз ҷиҳати  омӯзиш ва пайдо намудани роҳҳои ҳалли мушкилоти асосии минтақаҳои кӯҳӣ дар ҳамкорӣ бо созмонҳои соҳавию ҷамъиятӣ корҳои зиёде ба сомон расонда  шудаанд. Азбаски мушкилоти минтақаҳои  кӯҳистони Осиёи Марказӣ муштараканд,   ҳоло зарурати якҷо намудани талошҳо ҷиҳати ҳалли ин проблемаҳо ва омӯзишу табодули таҷрибаи  байниҳамӣ ба миён омадааст. Дар ин кор ба мо хусусан созмони ҷамъиятии «САМР Кӯҳистон» мадад мерасонад. Ҳоло лоиҳаи Қонуни Ҷумҳурии  Тоҷикистон «Дар бораи минтақаҳои кӯҳии  Ҷумҳурии Тоҷикистон» мавриди  баррасии ҷомеаи шаҳрвандӣ қарор дорад. Дар ин кор олимону мутахассисон, хусусан  онҳое, ки ба масоили рушди устувори  минтақаҳои  кӯҳӣ машғуланд, ҷомеаҳои маҳаллӣ ва сокинони кӯҳистон бояд бештар саҳм бигиранд.
Элбегзая Батҷаргал, роҳбари созмони  «САМР Кӯҳистон», дар баромади худ таваҷҷуҳи ҳозиринро хусусан ба масъалаи  зарурати ҳамкории судманди кишварҳои  болооб ва поёноби Осиёи Марказӣ ҷалб кард. Ба андешаи ӯ, ин ҳамкорӣ, ки  суди зиёде дар пай хоҳад дошт, дар амалияи  ҷаҳон таҷрибаи озмудашуда маҳсуб меёбад ва  барои ҳамаи ҷонибҳо  манфиатбахш аст. Ҷиҳати  рушди устувори  минтақаҳои  кӯҳистон, хусусан барои нигоҳдории шабакаи экологӣ, гуногунии биологӣ, инкишофи инфрасохтор, таъсиси ҷойи кор, таъминоти иҷтимоӣ ва хизматрасонӣ бояд барномаҳои фарохдомани минтақавӣ таҳия  гардида, аз ҳисоби  кишварҳои поёноб, созмонҳои байналмилалӣ ва ниҳодҳои соҳавӣ маблағгузорӣ шаванд. Обшавии босуръати пиряхҳо аз масъалаҳои умдаест, ки бояд дар сатҳи  минтақа, ҷаҳон ва созмонҳои  бонуфузтарини он, аз қабили СММ, СҲШ, ИДМ Иттиҳоди Аврупо ва ниҳодҳои соҳавӣ ҳаллу фасл  шавад. 60 дарсади захираҳои  обии Осиёи Марказӣ аз кӯҳистони Тоҷикистон ташаккул меёбанд ва пешгирии обшавии босуръати пиряхҳо, қабл аз ҳама, сирф ба манфиати кишварҳои поёноб, назири Ӯзбекистон, Қазоқистон ва Туркманистон аст.
Қурбон Кабутов, яке аз олимони варзидаи ҷумҳурӣ, роҳбари Маркази пажӯҳиш ва истифодабарии манбаъҳои  барқароршавандаи энергияи Пажӯҳишгоҳи физика ва техникаи ба номи С. Умарови Академияи илмҳои Тоҷикистон, таваҷҷуҳи аҳли маҳфилро ба паҳлуҳои асосии масъалаи рушди устувори  кӯҳистон – таъсиси пойгоҳи меъёрию ҳуқуқӣ, баҳогузории коэффитсиенти хизматрасониҳо, истеҳсоли мол ва истифодаи захираю имкониятҳо ҷалб намуда, рушди  инфрасохтор, дастрасӣ ба иттилоот, хусусан дар  масъалаи шабакаи экологии кӯҳистон, дар сатҳи миллӣ ва минтақа нигоҳ доштани арзишҳои биологию фарҳангӣ, таъминот бо барқи алтернативӣ, таъсиси корхонаҳо, хусусан эҳё ва рушди ҳунарҳои  халқӣ ва ҳамоҳангсозии амалро аз вазифаҳои аввалиндараҷа донист.
Намояндаи мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатии ноҳияи Лахш пешниҳод намуд, ки  дар ноҳия барои аз офати табиӣ эмин доштани  аҳолӣ макони бехавфу хатари эҳтиётӣ ҷудо карда шавад.
Дар ҳақиқат, проблемаҳои минтақаҳои  кӯҳистон, чи дар Осиёи Марказӣ, чи дар минтақаҳои дигари  ҷаҳон хеле зиёданд, ки дастрасӣ надоштани аҳолӣ ба иттилооти саривақтӣ, фаъолияти номуназзами васоити ахбори омма, сари вақт рафъ нагардидани садамаҳои хатҳои барқ, хароб шудан ва зери  барфу тарма мондани роҳҳо, мушкилот дар самти ба бозор баровардани маҳсулоти фурӯшӣ ва харидани молҳои мавриди ниёз, канормонӣ аз хизматрасонии муосири тиббӣ, маърифатӣ, фарҳангӣ ва тиҷоратӣ муҳимтарини онҳоанд.
Элбегзая Батҷаргал зимни суҳбати фардӣ бо хабарнигори «Ҷумҳурият» аз талоши кишварҳо  ва созмонҳои байналмилалӣ барои бастани созишнома ё конвенсия оид ба рушди манотиқи кӯҳистон истиқбол карда, дар бораи таҷрибаи кишварҳои подомони силсилакӯҳҳои Ҳимолою Ҳиндукуш, назири  Ҳиндустон, Чин, Непал, Бангладеш, ҳамчунин Перую ҳамсояҳои он дар Амрикои  Ҷанубӣ ва Швейтсарияву ҳамҷаворҳои он дар Аврупо сухан гуфт. Ӯ муътақид аст, ки ҳоло зарурати ҳифзи манфиатҳои минтақаҳои кӯҳии кишварҳои ҷаҳон ба миён омадааст. Дар пасманзари ин ҳадаф ҳамгироию ҳамкориҳои  кишварҳои Осиёи Марказӣ дар масъалаи  рушди минтақаҳои кӯҳистон аҳамияти бештаре касб мекунанд.
С. АЗИЗӢ, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 27.09.2016    №: 192    Мутолиа карданд: 2629

12.11.2018


Дар Париж ҳамоиши сулҳ ифтитоҳ ёфт

Бо эҳтимоми ҳукумати Ҳиндустон нархи сӯзишворӣ арзон мешавад

ЭКСПО дар Шанхай: шартномаҳо ба маблағи қариб $60 миллиард ба тасвиб расиданд

Сӯхтори ҷангал дар Калифорния боиси ҳалокати 25 нафар гашт

Ҷаҳон дар як сатр

ВАХШ. Суратҳисоби бонкӣ барои ятимон

ОЛИМПИАДАИ “GENIUSKIDS – 2018” 35 медали хонандагони тоҷик

САМБО. Хушқадам Хусравов – қаҳрамони ҷаҳон

09.11.2018


Ҳамоишҳои ҷавонон бахшида ба Рӯзи Президент

Баррасии масоили рушди ҳамкориҳо

Мулоқоти Юсуф Раҳмон бо Кристофер Рэй

Таъсиси гурӯҳи корӣ баҳри иҷрои «Барномаи рушди иҷтимоию иқтисодии шаҳри Душанбе барои давраи то соли 2025»

Давлаталӣ Саид дар Корея

20-умин конфронси расонаҳои Осиёи Марказӣ дар Остона баргузор шуд

«Толибон» рӯйхати иштирокдорони мушовараи Москваро интишор дод

Таърихшиноси фаронсавӣ ба Макрон нақши Россияро дар наҷоти Аврупо хотиррасон кард

Ҷаҳон дар як сатр

"TASHKENT GRAND PRIX" ИШТИРОКИ ПАҲЛАВОНОНИ ТОҶИК ДАР ОН

"Истиқлол" бори ҳафтум чемпиони Тоҷикистон шуд!

08.11.2018


ШАҲРИСТОН. Бунёди 68 иншооти нав

ГУЛИСТОН. Бунёди майдони Парчами давлатӣ ва навсозии кӯдакистони “Дилноз”

Вусъати созандагӣ дар ноҳияи Бобоҷон Ғафуров

ХУҶАНД. Ифтитоҳи маҷмааи фитнеси занона

НОҲИЯИ АБДУРАҲМОНИ ҶОМӢ. Муассисаҳои таълимӣ ба фасли сармо омодаанд

“АРБОБОНИ ИЛМИ ТОҶИК”

Бо хоҳиши Макрон вохӯрии муфассали Путин ва Трамп баргузор намешавад

Толибон нияти иштирок дар музокироти сулҳи Москваро доранд

Дар 40 соли ислоҳот савдои берунаи Чин 670 маротиба афзуд

Деҳлӣ ҳавои ифлосро бо борони сунъӣ тоза карданист

Ҷаҳон дар як сатр

МАРҲИЛАИ ИНТИХОБИИ ЧЕМПИОНАТИ ОСИЁ – 2020. Ҳарифони мунтахаби Тоҷикистон (U-23) муайян шуданд

07.11.2018


Маҷлиси тантанавӣ бахшида ба Рӯзи Конститутсия

Мулоқоти Рамазон Раҳимзода бо Абдулазиз ибни Сауд

Пулҳои миллӣ бо такмили унсурҳои ҳимоя


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед