logo

сиёсат

1993 ОҒОЗИ ДИПЛОМАТИЯИ ВОҚЕӢ ДАР ТОҶИКИСТОН

Гузашта ҳамеша дар хидмати оянда аст ва набояд аз ёдҳо зудуда шавад. Зеро ободиву шукуфоии имрӯзи кишвар бо заҳмату талошҳои дирӯз кашидаи ҳамватанони мо ба даст омадааст. Бо назардошти ин ки 29 сентябр  ҳамчун «Рӯзи кормандони хизмати дипломатӣ» таҷлил гардид ва дар он дастовардҳои Ҳукумати мамлакат дар соҳаи муносибатҳои байналмилалӣ  таҷассум ёфт, месазад, то як саҳнае аз музокироти дипломатии сатҳи олии соли 1993 тасвир карда шавад.
Дар он шабу рӯзи ноором ҳазорон шаҳрванди Тоҷикистон  гуреза шуда, дар кишварҳои гуногун маскун шуданд, хиёбону гулгашт ва кӯчаҳои пуродами шаҳри Душанбе холӣ аз шарфаи по, садои хандаи кӯдакон гаштаанд. Муҳимтарин мавзӯъ ва сархати талошҳо барқарор кардани сулҳу ваҳдат ва бозгашти гурезаҳо буд. Пештозии ин ҳаракати миллатсозро Раиси Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба дӯш дошт.
Вазъият дар дохили кишвар, бавижа дар марзи Афғонистон чандон орому осуда набуда, тақрибан ҳар шабу рӯз ҳаводиси нооромкунандае сурат мегирифт. Гуфтушунидҳои дипломатӣ то ба сатҳи баланд - вазирони корҳои хориҷии ду кишвар сурат гирифта, роҳҳои бурунрафт аз вазъи баамаломада, мушкилоти сарҳади муштараки Тоҷикистону Афғонистон, мавзӯи бозгашти гурезаҳои тоҷик аз кишвари ҳамсоя ба Ватан мавриди таҳлилу баррасӣ қарор дошт. Баъди баргузории мулоқоти вазирони корҳои хориҷии ҳар ду мамлакат, дар назар гирифта шуда буд, то мулоқоти сатҳи олии ҳар ду кишвар сурат бигирад.
10  августи соли 1993 гурӯҳҳои мухолифин ва силоҳбадастоне, ки ба ягон марказ итоат намекарданд, дар минтақаи Курговати ноҳияи Қалъаи Хумби Ҷумҳурии Тоҷикистон, автомашинаи хидматии марзбонони неруҳои Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил, ки тибқи созишномаи байни давлатҳо қисмати ҷанубии сарҳади Ватанамонро ҳифз мекарданд,  боздошт намуда, панҷ сарҳадбонро, ки чаҳор нафари онҳо шаҳрванди Русия ва як нафар шаҳрванди Қазоқистон буд, гаравгон гирифта, ба Афғонистон бурданд. Ҷон ба саломат бурдани онҳо зери суол монд.
Он рӯзҳо омодагӣ барои амалӣ гаштани сафари дарпешистодаи Сарвари давлат ба кишвари дӯст ва бародари  Афғонистон сурат мегирифт. Бар замми мавзӯъҳои мавриди назар, ки муҳимтарини онҳо даст ёфтан ба оғози музокирот бо мухолифин ва паст нишондани оташи ҷанг дар марзҳои муштарак буд, боз як мушкили дигар - озод намудани  сарҳадбонони багаравафтода ба шумор мерафт.
Вақт кам ва барномаи сафари расмии Эмомалӣ Раҳмон низ таҳия шуда буд. Бо вуҷуди ин, Сарвари давлат 18 августи соли 1993 расман барои қабули Қарори Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон иқдом мекунад, ки дар асоси он се нафар шаҳрванди Афғонистон, ки ҳангоми убури марз дастгир шуда буданд, раҳо  ва ба сарҳадбонони афғон супурда мешаванд.
28 августи соли 1993 - рӯзи сафари расмии Президенти Тоҷикистон ба Афғонистон фаро расид. Сарвари кишвар ба туфайли заковат ва зиракии сиёсӣ тавонистанд дар баробари мавзӯи сулҳ ва овардани оромӣ дар марзҳои муштарак, ба озод намудани гаравгонон низ муваффақ шаванд. Натиҷа ин шуд, ки дар кӯтоҳтарин муддат марзбононро ба Кобул оварда, ба ҷониби Тоҷикистон супурданд.
Дар ин вохӯрии сатҳи баланд, ки оғози дипломатияи воқеии Тоҷикистони соҳибистиқлол дар симои фарзанди фарзонааш Эмомалӣ Раҳмон буд, на танҳо аҳли сиёсати Афғонистон, ба монанди Бурҳониддини Раббониву Аҳмадшоҳи Масъуд, балки сарони Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил низ ба заковату сиёсатдонии тоҷикон офаринҳо хонданд. Албатта, ин корномаи Сарвари давлат шуълаи умеду боварҳои мардуми гурезаи тоҷикро дар замини Афғонистон фурӯзонтар гардонд. Шахсиятҳои барҷастаи сиёсат ва ҳазорон мардуми аз ҷангу пархош бадодомада, эътимод пайдо карданд, ки дер ё зуд дар Тоҷикистон сулҳу ваҳдат пойдор мегардад.
30 августи ҳамон сол сафари  Раиси Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба Афғонистон  муваффақона ба анҷом расид. Дар тайёраи Сарвари давлат панҷ нафар сарҳадбони гаравгонгирифташуда ба Ҷумҳурии Тоҷикистон баргардонда шуданд. Дар мактаби музокироти дипломатӣ ин амал дастоварди бузургест.  
Муҳаммадӣ САФОЛЗОДА,
муовини директори Марказитадқиқоти стратегии назди
Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 05.10.2016    №: 198    Мутолиа карданд: 2943

19.09.2018


ТОҶИКИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН. Аввалин тамринҳои муштараки низомӣ

Таъсиси 57 корхонаи нав

Намоиши дастовардҳо ба муносибати Рӯзи шаҳри Хуҷанд

Зуҳро Саидова – соҳиби шоҳҷоиза

Таҳаммул аз амалҳои террористӣ норавост

Баргузории ҳамоиши маъмурони роҳи оҳани кишварҳои СҲШ дар Ӯзбекистон

Дар Ироқ 27 ҳазор нафар аз об заҳролуд гашт

Тӯли 40 соли ислоҳот дар Чин ҷои кор 346 дарсад афзуд

Остона ҳамоиши ҳаштуми глобалии туризми шаҳриро пазироӣ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

18.09.2018


САМБО. Дурахши варзишгари навраси тоҷик дар Аврупо

Иди асал дар Душанбе

КӮЛОБ. Боз ду меҳмонхонаи нав ба истифода дода шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ӮЗБЕКИСТОН. Оғози машқҳои низомии муштарак

Теъдоди қурбонии тӯфони «Мангхут» аз 60 нафар гузашт

Дифои Вазорати ҳуқуқи инсони Покистон аз ҳуқуқи занҳо

Таҳсили фосилавӣ ба ҳар хонандаи ҷопонӣ дастрас шуд

Дар Остона ба хариди партов шурӯъ карданд

17.09.2018


НОҲИЯИ РӮШОН. Сарҳадбонон соҳиби бинои наву замонавӣ шуданд

Баргузории фестивали шаҳрии эҷодиёти кӯдакон

“КӮКНОР-2018”. Мусодираи беш аз 550 килограмм маводи нашъаовар дар Хатлон

ФУТБОЛ. "Хуҷанд" ба пеш баромад

11.09.2018


ДУШАНБЕ МИЗБОНИ СОҲИБКОРОНИ ҶАҲОН

ДЕВАШТИЧ. БУНЁДКОРИҲОИ НОҲИЯ НАМУНАИ ИБРАТАНД

МАРЗ. Боздошти қочоқбарон

КӮЛОБ. ИФТИТОҲИ БОҒЧАИ НАВ

05.09.2018


БӮСТОН. Бунёди чор иншооти нав

ФУТБОЛ. Дар Тоҷикистон мусобиқаҳои байналмилалӣ доир мегарданд

Ориф Алвӣ 13-умин президенти Покистон интихоб гашт

Дар Арабистони Саудӣ барои маводи тахрибӣ дар интернет зиндонӣ мекунанд

Дар Гуҷарат сохтмони баландтарин ҳайкали дунё анҷом меёбад

Ҳиндустон барномаи нави кайҳониро амалӣ месозад

04.09.2018


Боздиди Сарвазири мамлакат аз иншооти гармидиҳии шаҳри Душанбе


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед