logo

сиёсат

1993 ОҒОЗИ ДИПЛОМАТИЯИ ВОҚЕӢ ДАР ТОҶИКИСТОН

Гузашта ҳамеша дар хидмати оянда аст ва набояд аз ёдҳо зудуда шавад. Зеро ободиву шукуфоии имрӯзи кишвар бо заҳмату талошҳои дирӯз кашидаи ҳамватанони мо ба даст омадааст. Бо назардошти ин ки 29 сентябр  ҳамчун «Рӯзи кормандони хизмати дипломатӣ» таҷлил гардид ва дар он дастовардҳои Ҳукумати мамлакат дар соҳаи муносибатҳои байналмилалӣ  таҷассум ёфт, месазад, то як саҳнае аз музокироти дипломатии сатҳи олии соли 1993 тасвир карда шавад.
Дар он шабу рӯзи ноором ҳазорон шаҳрванди Тоҷикистон  гуреза шуда, дар кишварҳои гуногун маскун шуданд, хиёбону гулгашт ва кӯчаҳои пуродами шаҳри Душанбе холӣ аз шарфаи по, садои хандаи кӯдакон гаштаанд. Муҳимтарин мавзӯъ ва сархати талошҳо барқарор кардани сулҳу ваҳдат ва бозгашти гурезаҳо буд. Пештозии ин ҳаракати миллатсозро Раиси Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба дӯш дошт.
Вазъият дар дохили кишвар, бавижа дар марзи Афғонистон чандон орому осуда набуда, тақрибан ҳар шабу рӯз ҳаводиси нооромкунандае сурат мегирифт. Гуфтушунидҳои дипломатӣ то ба сатҳи баланд - вазирони корҳои хориҷии ду кишвар сурат гирифта, роҳҳои бурунрафт аз вазъи баамаломада, мушкилоти сарҳади муштараки Тоҷикистону Афғонистон, мавзӯи бозгашти гурезаҳои тоҷик аз кишвари ҳамсоя ба Ватан мавриди таҳлилу баррасӣ қарор дошт. Баъди баргузории мулоқоти вазирони корҳои хориҷии ҳар ду мамлакат, дар назар гирифта шуда буд, то мулоқоти сатҳи олии ҳар ду кишвар сурат бигирад.
10  августи соли 1993 гурӯҳҳои мухолифин ва силоҳбадастоне, ки ба ягон марказ итоат намекарданд, дар минтақаи Курговати ноҳияи Қалъаи Хумби Ҷумҳурии Тоҷикистон, автомашинаи хидматии марзбонони неруҳои Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил, ки тибқи созишномаи байни давлатҳо қисмати ҷанубии сарҳади Ватанамонро ҳифз мекарданд,  боздошт намуда, панҷ сарҳадбонро, ки чаҳор нафари онҳо шаҳрванди Русия ва як нафар шаҳрванди Қазоқистон буд, гаравгон гирифта, ба Афғонистон бурданд. Ҷон ба саломат бурдани онҳо зери суол монд.
Он рӯзҳо омодагӣ барои амалӣ гаштани сафари дарпешистодаи Сарвари давлат ба кишвари дӯст ва бародари  Афғонистон сурат мегирифт. Бар замми мавзӯъҳои мавриди назар, ки муҳимтарини онҳо даст ёфтан ба оғози музокирот бо мухолифин ва паст нишондани оташи ҷанг дар марзҳои муштарак буд, боз як мушкили дигар - озод намудани  сарҳадбонони багаравафтода ба шумор мерафт.
Вақт кам ва барномаи сафари расмии Эмомалӣ Раҳмон низ таҳия шуда буд. Бо вуҷуди ин, Сарвари давлат 18 августи соли 1993 расман барои қабули Қарори Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон иқдом мекунад, ки дар асоси он се нафар шаҳрванди Афғонистон, ки ҳангоми убури марз дастгир шуда буданд, раҳо  ва ба сарҳадбонони афғон супурда мешаванд.
28 августи соли 1993 - рӯзи сафари расмии Президенти Тоҷикистон ба Афғонистон фаро расид. Сарвари кишвар ба туфайли заковат ва зиракии сиёсӣ тавонистанд дар баробари мавзӯи сулҳ ва овардани оромӣ дар марзҳои муштарак, ба озод намудани гаравгонон низ муваффақ шаванд. Натиҷа ин шуд, ки дар кӯтоҳтарин муддат марзбононро ба Кобул оварда, ба ҷониби Тоҷикистон супурданд.
Дар ин вохӯрии сатҳи баланд, ки оғози дипломатияи воқеии Тоҷикистони соҳибистиқлол дар симои фарзанди фарзонааш Эмомалӣ Раҳмон буд, на танҳо аҳли сиёсати Афғонистон, ба монанди Бурҳониддини Раббониву Аҳмадшоҳи Масъуд, балки сарони Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил низ ба заковату сиёсатдонии тоҷикон офаринҳо хонданд. Албатта, ин корномаи Сарвари давлат шуълаи умеду боварҳои мардуми гурезаи тоҷикро дар замини Афғонистон фурӯзонтар гардонд. Шахсиятҳои барҷастаи сиёсат ва ҳазорон мардуми аз ҷангу пархош бадодомада, эътимод пайдо карданд, ки дер ё зуд дар Тоҷикистон сулҳу ваҳдат пойдор мегардад.
30 августи ҳамон сол сафари  Раиси Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба Афғонистон  муваффақона ба анҷом расид. Дар тайёраи Сарвари давлат панҷ нафар сарҳадбони гаравгонгирифташуда ба Ҷумҳурии Тоҷикистон баргардонда шуданд. Дар мактаби музокироти дипломатӣ ин амал дастоварди бузургест.  
Муҳаммадӣ САФОЛЗОДА,
муовини директори Марказитадқиқоти стратегии назди
Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 05.10.2016    №: 198    Мутолиа карданд: 3017

18.03.2019


ГРАНД СЛЕМИ ЕКАТЕРИНБУРГ. Беҳрӯз мақоми сеюмро гирифт

Tesla дар Қазоқистон нуқтаҳои нерудиҳӣ месозад

Аз фурӯравии биноҳо дар Чин 10 нафар ҷон бохт

Иттиҳоди иқтисодии АвруОсиё дар фикри бунёди биржаи меҳнат шуд

Сиёсатмадори олмонӣ лағви таҳримоти зиддирусиро зарур мешуморад

Ҷаҳон дар як сатр

13.03.2019


Парвиз Давлатзода бо Чэн Гуопин вохӯрд

Имконияти таҳсил дар ДДУК тавсеа меёбад

Маҷмааи меъмории рамзи «Истиқлолият ва Озодӣ» интихоб гардид

06.03.2019


Назорати фаъолияти ширкатҳои букмекирӣ пурзӯр мешавад

Бунёди маҷмааи корхонаҳои нассоҷӣ дар назар аст

Форуми якуми иттилоотонии ҷомеаи шаҳрвандӣ баргузор мегардад

ҶОМИ "ФФТ" "Истиқлол" бори панҷум онро соҳиб шуд

Варзишгарони тоҷик 5 медал ба даст оварданд

Ҷаҳон дар як сатр

Нилуфар Рофиева дар озмуни нозанинҳои Россия ғолиб омад

Лондон муносибаташро бо Москва ба эътидол овардан мехоҳад

Покистон ба гуфтушунид бо Ҳиндустон шурӯъ мекунад

Андешаи Лукашенко оид ба яхи обнашудаи муносибот бо Иттиҳоди Аврупо

Соли 2019 ду ҷоизаи Нобел дар соҳаи адабиёт супурда мешавад

05.03.2019


СУҒД. Авлавият ба кишти картошка

04.03.2019


Хуҷанд ба даҳгонаи шаҳрҳои беҳтарини сайёҳӣ ворид гардид

Сертификати армуғони сайёҳӣ таъсис ёфт

ҶОМИ "ФФТ". "Истиқлол" ва "Кӯктош" дар финал

Осиёи Марказӣ. Камтарин теъдоди маҳбусон дар Тоҷикистон аст

Москва ва Вашингтон нархи раводидро арзон карданд

Қазоқистон ба воридоти меваю сабзавоти Қирғизистон роҳ мекушояд

Лавров: «Вазъият дар Сурия ба эътидол омад»

Ҳалокати 29 нафар аз обхезӣ дар ҷануби Афғонистон

Ҷаҳон дар як сатр

01.03.2019


ФУТБОЛ. «Хуҷанд» бо «Аҳал» мубориза мебарад

Бори нахуст дар таърих якбора ду зан ба кайҳони кушод мебароянд

Пекин дар фикри эъмори Девори бузурги чинӣ шуд

Испания солимтарин кишвари дунё эътироф гардид


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед