logo

маориф

МУАЛЛИМА. БАРДОШТ АЗ РӮЗГОРИ ДОКТОРИ ИЛМИ ФАЛСАФА МУНЗИФА ҒАФФОРОВА

Мунзифа Ғаффорова зани тоҷик, олиме, ки аз сафи занҳои Осиёи Миёна аввалин шуда ба унвони доктори илми фалсафа ноил гаштааст. Профессор М. Ғаффороваро дар ҷумҳурӣ ва берун аз он на фақат ба ҳайси донандаи масъалаҳои бунёдии илми фалсафа, балки ҳамчун омӯзгор ва методисти моҳир мешиносанд. Ба қалами устод ду китоби дарсӣ бо унвони «Асосҳои фалсафа» мансуб мебошанд.
Асарҳои илмии ӯ ба яке аз масъалаҳои хеле муҳими ҷомеа таҳқиқи мавқеи зан дар ҷомеа бахшида шудааст. Асари бунёдии профессор М. Қ. Ғаффорова  «Симои маънавии зан» дар доираҳои илмӣ мақоми хосаи худро дарёфтааст. Маврид ба зикр аст, ки ин асар шарҳи одии симои зани тоҷик набуда, балки дар он таҳаввулоте,  ки тӯли таърих дар олами ботинии зан рух додааст, мавриди омӯзиш ва таҳқиқ қарор дода шудааст. Тадқиқоти профессор М. Қ. Ғаффорова нишон дод, ки симои маънавии зан зери таъсири шароитҳои таърихиву иҷтимоӣ  ташаккул ёфта, маҷмӯи нисбатан устувори хислатҳои равоние, ки дар фард ташаккул  меёбад, дарбар мегирад.
Асари илмии дигари профессор М. Ғаффорова «Занони шарқи шӯравӣ» ном дошта, соли 1987 аз чоп баромадааст. Бояд қайд намуд, ки ин асар давоми мантиқии китоби аввал буда, дар он вазъ ва омилҳои тағйирёбии симои зани тоҷик дар замони шӯравӣ тадқиқ карда шудааст. Вобаста ба мазмуну мундариҷаи ин асар ду нуктаро таъкид кардан зарур аст. Якум, бо вуҷуди бурду бохташ дар замони шӯравӣ барои ташаккули симои маънавии зани тоҷик шароитҳои муайяне фароҳам оварда шуд. Тавре муаллифи асар таъкид месозад, аз аввали барқароршавии ҳокимияти шӯроҳо занон рӯй ба дониш ва мактабу маориф оварданд. Дар натиҷа, барои ташкили таҳсилоти занон қадамҳои устувор гузошта шуд.
Дувум, дар асари мазкур М. Ғаффорова охири асри гузашта, масъалаи ба таври васеъ ба роҳ мондани бомаърифатгардонии занону духтаронро ҳамчун масъалаи калидии таълиму тарбия ба миён гузошт. Муаллиф дар китоб таъкид менамояд, ки дар оилаи тоҷик чун анъана кӯдакон қисми зиёди вақти худро дар хона ҳамроҳи модар мегузаронанд. Пас, месазад, ки мо барои маърифатнокии модарон чораҳои бетаъхир андешем. Ба гумонам дурандешии профессор Мунзифа Ғаффорова низ дар ҳамин буд, ки ӯ муаммоҳои ҷомеаро қаблан дарк намуда, барои ҳалли онҳо чораҳо андешиданро зарур мешуморид.
Муаллима ҷое гуфтаанд, ки  “ҳаёт тағйир меёбад, равандҳои нави рушди ҷомеа ва падидаҳои нав дар ҳаёти маънавӣ ба назар мерасад. Гузариш ба муносибатҳои нави иҷтимоиву иқтисодӣ дар таълими фалсафа, хоса шаклҳои шуури ҷамъиятӣ бояд инъикос ёбад. Аз ин рӯ, бо маслиҳат, бо Вера Александровна Фомина қарор додем, ки китобе бо номи «Шуури ҷамъиятӣ» нависем”.
Омода намудани китоб оғоз ёфт, аммо умр ба Вера Александровна вафо накард. Соли 2001 он бо унвони  «Шуури чамъиятӣ» (хусусиятҳои тағйирёбии он) аз чоп баромад.
Муҳтавои ин асари илмӣ ба он нигаронда шудааст, ки тағйирёбиҳои куллие ки охири солҳои 80 - ум ва аввали 90-уми асри гузашта дар ҳаёти иҷтимоиву сиёсӣ ва иқтисодӣ рух доданд, дар ҷомеа як қатор муаммову зиддиятҳоро ба миён оварданд ва тадқиқи онҳо барои таъмини рушди устувори ҷомеа аз аҳамият холӣ нест.
Яке аз масъалаҳои муҳиме, ки дар китоб баррасӣ гаштааст, вазъи шуури фалсафӣ мебошад. Профессор М. Ғаффорова таъкид месозад, ки тӯли солиёни дароз зери таъсири  мафкураи тоталитарӣ илми фалсафа якранг инкишоф меёфт. Ин бошад, ба ҷаҳонфаҳмии одамон, хоса ҷавонон таъсири манфӣ мерасонд. Дар натиҷаи таҳлили нуктаю назарҳои гуногун, муаллиф ба хулосае меояд, ки баробари маърифати қонуниятҳои умумии рушди ҷомеа, рисолати умдаи илми фалсафа дар шароити соҳибистиқлолӣ аз вокуниши заминаҳои назариявии бунёди ҷомеаи демокративу ҳуқуқбунёд ва дунявӣ иборат аст. Дар китоб вобаста ба ин муаммо чунин падидаҳои шуури ҷамъиятӣ ба монанди инсондӯстӣ, ҳувияти миллӣ, худшиносӣ таҳлили ҳарҷонибаи худро ёфтааст. Дар фароварди муҳокимаи ин масъалаҳои мубрами ҷомеа, муаллиф менависад, ки барои давлате, ки низои шадиди иҷтимоиву сиёсиро аз сар гузаронда, сӯи ягонагӣ, ризоият ва ваҳдати миллӣ ҳаракат менамояд, дар ниҳоди мардум ташаккул додани шуури ватанпарастӣ аҳамияти бағоят калон дорад, зеро эҳсоси ягона будани Ватан ва арҷгузорӣ ба муқаддасоти он манбаи ташаккули олами ботинии инсон аст. Ва “агар ҳамин ҳисси ватанхоҳии тоҷикон намебуд, ба даст овардани ризоият ва сулҳи тоҷикон амри муҳол буд”, - хулоса менамояд муаллифи китоб. 
Расул СОЛИҶОНОВ,
доктори илмҳои фалсафа


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 06.10.2016    №: 199    Мутолиа карданд: 6079

29.01.2020


Вазорати кишоварзӣ. Истеҳсоли моҳӣ 83 дарсад афзуд

273 корманди муҳандисию техникӣ аз санҷиш нагузашт

28.01.2020


Иқтидори энергетикии кишвар рӯ ба афзоиш дорад

Азнавбақайдгирӣ. Ҷараёни иҷро нигаронкунанда боқӣ мемонад

Тоҷикистону Эрон. Ҳамкориҳои гумрукӣ таҳким меёбанд

Ноҳияи Рӯдакӣ. Саноатикунонӣ дар мадди аввал

СММ ИМА ва Россияро ба тамдиди созишномаи ССҲ-3 даъват намуд

Аксарияти нафароне, ки мубталои коронавирус шуданд, аз 60 - сола боло мебошанд

Дар Қазоқистон бо офияти занҳое машғул мешаванд, ки аз Сурия баргаштанд

Ҳамлаи малах ба Африқои Ҷанубӣ боиси нигаронии сахти СММ шуд

Ҷаҳон дар як сатр

27.01.2020


«ҶОМИ РУШД - 2020». Наврасони тоҷик соҳиби медалҳои нуқра гаштанд

Заминларзаи сахт дар Туркия ва ҳалокати 38 нафар

Зеленский аҳамияти музокироти бевосита бо Путинро таъкид дошт

Гуфтушуниди Лукашенко дар бораи хариди нафт бо ИМА, АМА ва Арабистони Саудӣ

Дар ИМА музокироти тиҷоратӣ бо Британияро дар як сол анҷом доданианд

Ҷаҳон дар як сатр

26.01.2020


Тасдиқи рамзи "30 - солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон"

Тасдиқи рамзи "Солҳои рушди деҳот, сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ" эълон гардидани солҳои 2019 - 2021

Ноҳияи Дӯстӣ. Қонуншиканиҳо коҳиш меёбанд

ТОҶИКИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН. Таъсиси корхонаи муштараки истеҳсолӣ

Файзобод. Рӯ ба рушд

ОЗМУНИ ЧИНИИ "ОВОЗИ ТИЛЛОӢ". Ғолибон муайян шуданд

"ҶОМИ РУШД – 2020". Тоҷикистон дар финал

Дар Чин усули табобати коронавирусро пайдо намуданд

Путин вохӯрии панҷ аъзои доимии Шӯрои амнияти СММ - ро пешниҳод намуд

Макрон пешниҳоди Путинро дар бораи вохӯрии кишварҳои аъзои доимии Шӯрои амният хуш пазируфт

Эътилоф амалиёти низомиро дар Ироқ боздошт

Меркел дар Давос бо сарони Ироқ ва Афғонистон вохӯрд

Ҷаҳон дар як сатр

23.01.2020


ҶОМИ ФФТ. Маросими қуръакашии минтақаи Душанбе доир шуд

Озмуни «Ҳунарҳои ороишӣ аз санг» доир мегардад

Усулҳои муосири муқовимат ба ифротгароии хушунатомез миёни ҷавонон

Мубориза бо коррупсия — кори дастаҷамъона


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед