logo

иқтисод

ДЕҲОТ. ПРОБЛЕМАҲО ВА МУТОБИҚШАВӢ БА ТАҒЙИРИ ИҚЛИМ

Дар доираи лоиҳаи «Усули экосистемавӣ барои мутобиқшавӣ ба тағйирёбии иқлим дар минтақаҳои баландкӯҳи Осиёи Марказӣ» мо, гурӯҳи журналистон аз радио, телевизион ва матбуот, ба деҳаҳои Сипонҷ ва Даржомҷи водии Бартанги Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон, ки минтақаи пилотии лоиҳа ба ҳисоб мераванд, сафар кардем. 
Деҳаи Сипонҷ дар дурии 550 километр аз шаҳри Душанбе ва 105 километр  аз маркази вилоят ҷойгир аст,  Даржомҷ аз он 12 километр болотар. Даромади асосии сокинони ҳар ду деҳа аз ҳисоби соҳаи кишоварзӣ, хусусан парвариши чорво ва меваю сабзавот мебошад. Аммо дар давоми чанд соли охир тағйири боду ҳаво ба ҳосилнокии заминҳо, ки манбаи асосии даромади зиндагии мардуми деҳотанд, таъсири манфӣ расонда истодааст.
Хушқадам Муборакқадамов, сокини деҳаи Даржомҷ, омӯзгори мактаби таҳсилоти миёнаи умумии рақами 25 - и ҳамин деҳа, дар ду гектар боғ намудҳои гуногуни дарахтони себу зардолу бунёд кардааст. Соли гузашта ва имсол аз сабаби тағйири иқлим ҳосили ками зардолу ба даст овард. Боду ҳавои тағйирёбанда ба 20 садяки замини корами сабзавоташ низ бетаъсир намонд. Ҳоло амаки Хушқадам беш аз 20 сар чорвои майда ва 5 сар чорвои калони шохдор дорад, саршумори онҳо сол аз сол меафзояд. Вале, ба гуфтаи ӯ, барои бо ғизо таъмин кардани чорво аз се чарогоҳи хурд истифода мебарад, ки онҳо ҳам камӣ мекунанд. Дар деҳа ва атрофи он чарогоҳи дигар мавҷуд нест. Мушкил он аст, ки  чарогоҳҳо аз сабаби тағйири иқлим ва дар як ҷо пайваста чарондани чорво ба нестӣ расида истодаанд. Дар ин минтақа дар баробари камшавии чарогоҳҳо, ҳамчунин, обшавии пиряхҳо, норасоии об барои обёрии заминҳо, фарсоиши замину кам шудани дарахтони ҷангалзор ва амсоли инҳо ба назар мерасанд.
Ҳадаф аз ташкили пресс-тур (сафари журналистон) ҳам шиносоӣ бо минтақаҳои аз ҷиҳати тағйири иқлим осебпазир ва бо истифода аз усули экосистемавӣ мутобиқ гардондани аҳолӣ ба тағйири иқлим мебошад. Ба андешаи коршиносон, экосистемавӣ усулест, ки дар он метавон тавассути рушди устувори минтақаҳои кӯҳистон ва истифода аз хизматрасониҳои экологӣ бидуни таъсир ба захираҳои табиӣ ба тағйири иқлим мутобиқат пайдо кард. Барои омӯзиш ва дарёфти роҳҳои ҳалли проблемаи асосии минтақаҳои кӯҳӣ Ҳукумати мамлакат дар ҳамкорӣ бо созмонҳои ҷамъиятӣ, хусусан  созмони ҷамъиятии «CAMP Табиат» ва дастгирии   Созмони ҳамкориҳои байналмилалии Олмон (GIZ)  корҳои зиёдеро анҷом додааст. Дар доираи татбиқи марҳилаи аввали лоиҳаи зикргардида, қабл аз ҳама барои саҳми бештари ҷомеаҳои маҳаллӣ ва сокинони кӯҳистон тренингҳои омӯзишӣ ҷиҳати пешниҳоди фикру мулоҳизаҳо оид ба  роҳу усулҳои мутобиқшавӣ ба тағйирёбии иқлим доир гардиданд.  Пешниҳод шуд, ки қабл аз ҳама барои ҳифз ва нигоҳдории захираҳои табиӣ баланд бардоштани сатҳи зиндагии мардуми деҳот зарур мебошад. Аз ин рӯ, дар деҳаҳои Сипонҷ ва Даржомҷ ба рушди сайёҳӣ таваҷҷуҳи махсус зоҳир гардида истодааст. Сокинон бо истифода аз манзилҳои зист, ҳамчун «Home stay» (меҳмонхона) ба сайёҳон хидмат мерасонанд. Сокинони деҳаи Даржомҷ бошанд, дар давоми як моҳ бо таҷрибаи мутахассисони пуртаҷрибаи шаҳри Конибодоми вилояти Суғд оид ба тарзи дуруст хушк кардани мева ва ба фурӯш баровардани он дар бозори дохилӣ ва хориҷи кишвар шинос шуданд. Ҳоло омодаанд, ки соли оянда баъд аз гирифтани ҳосили дастранҷашон донишҳои худро дар амал татбиқ намоянд. Барои тарбияи насли наврас ва баланд бардоштани ҳисси табиатдӯстӣ дар деҳаи Сипонҷ рассоми ботаҷриба Галина Григориевна аз давлати Русия ба наврасон ва толибилмони деҳа тамоми нозукиҳои ҳунарҳои рассомиро омӯзонда истодааст. Ба гуфтаи ӯ, ҷавонон ва наврасони деҳот бо дарки баланди масъулият ва хушнудӣ аз нозукиҳои ин касб бархӯрдор мешаванд, маҳорат ва завқи баланди тасвири зебоиҳои табиати диёрро доранд. Хуб мебуд, агар дар деҳот мактаб ва курсҳои махсуси рассомӣ барои идома додани ин касб боз шаванд. 
Дар ин ва дигар деҳаҳои водии Бартанги Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон масоили дигари ҳалталаб низ ҳастанд, ки пайгирӣ хоҳанд шуд.
Оҳистамоҳи ВАФОБЕК,
«Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 07.10.2016    №: 200    Мутолиа карданд: 1771

19.09.2018


ТОҶИКИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН. Аввалин тамринҳои муштараки низомӣ

Таъсиси 57 корхонаи нав

Намоиши дастовардҳо ба муносибати Рӯзи шаҳри Хуҷанд

Зуҳро Саидова – соҳиби шоҳҷоиза

Таҳаммул аз амалҳои террористӣ норавост

Баргузории ҳамоиши маъмурони роҳи оҳани кишварҳои СҲШ дар Ӯзбекистон

Дар Ироқ 27 ҳазор нафар аз об заҳролуд гашт

Тӯли 40 соли ислоҳот дар Чин ҷои кор 346 дарсад афзуд

Остона ҳамоиши ҳаштуми глобалии туризми шаҳриро пазироӣ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

18.09.2018


САМБО. Дурахши варзишгари навраси тоҷик дар Аврупо

Иди асал дар Душанбе

КӮЛОБ. Боз ду меҳмонхонаи нав ба истифода дода шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ӮЗБЕКИСТОН. Оғози машқҳои низомии муштарак

Теъдоди қурбонии тӯфони «Мангхут» аз 60 нафар гузашт

Дифои Вазорати ҳуқуқи инсони Покистон аз ҳуқуқи занҳо

Таҳсили фосилавӣ ба ҳар хонандаи ҷопонӣ дастрас шуд

Дар Остона ба хариди партов шурӯъ карданд

17.09.2018


НОҲИЯИ РӮШОН. Сарҳадбонон соҳиби бинои наву замонавӣ шуданд

Баргузории фестивали шаҳрии эҷодиёти кӯдакон

“КӮКНОР-2018”. Мусодираи беш аз 550 килограмм маводи нашъаовар дар Хатлон

ФУТБОЛ. "Хуҷанд" ба пеш баромад

11.09.2018


ДУШАНБЕ МИЗБОНИ СОҲИБКОРОНИ ҶАҲОН

ДЕВАШТИЧ. БУНЁДКОРИҲОИ НОҲИЯ НАМУНАИ ИБРАТАНД

МАРЗ. Боздошти қочоқбарон

КӮЛОБ. ИФТИТОҲИ БОҒЧАИ НАВ

05.09.2018


БӮСТОН. Бунёди чор иншооти нав

ФУТБОЛ. Дар Тоҷикистон мусобиқаҳои байналмилалӣ доир мегарданд

Ориф Алвӣ 13-умин президенти Покистон интихоб гашт

Дар Арабистони Саудӣ барои маводи тахрибӣ дар интернет зиндонӣ мекунанд

Дар Гуҷарат сохтмони баландтарин ҳайкали дунё анҷом меёбад

Ҳиндустон барномаи нави кайҳониро амалӣ месозад

04.09.2018


Боздиди Сарвазири мамлакат аз иншооти гармидиҳии шаҳри Душанбе


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед