logo

сиёсат

САҲНАИ СИЁСИИ ҶАЛАСАИ САҲА БОЗИНГАРОНИ ПАСИПАРДАГӢ ДОШТ ВА ДАСТГИРӢ НАЁФТ

Дар ҷаҳони муосир давлатҳои абарқудрат талош доранд, ки таъсири қудрати худро афзунтар созанду ба ҷойи таҳкими бехатарии ҳаёти инсоният кишварҳои рӯ ба тараққиро дар таҷрибаҳои пешбининамудаи ба ном «демократиясозӣ» бисанҷанд ва баҳри татбиқи ин тарҳ аз ҳамаи имкониятҳо кор гиранд. Дар ин раванд таъмини бехатарии кишварҳои рӯ ба инкишоф дар мадди аввал бояд қарор гирад. Озмоишҳои сиёсӣ аз ҷониби кишварҳои  абарқудрат имрӯз хеле  шадид ва дар аксар маврид орӣ аз эҳтиром ба арзишҳои олии башардӯстона амалӣ карда мешаванд.
 
Дар аксар саҳнаҳои сиёсие, ки амалҳои вонамудсозандаи паст кардани шиддати муқовиматҳо сурат мегиранд, дар асл пур аз ғаразҳое мебошанд, ки аз ҷониби баъзе аз кишварҳо идора мешаванд.  Аз ин нуқтаи назар, нақшаи дар хориҷи кишвар тарҳрезишудаи моҳи сентябри соли 2015 барои Тоҷикистони соҳибистиқлол имтиҳони ҷиддие буд. Ҷомаи амал напӯшидани ин амал аз ҷониби ҳизби мамнӯъи наҳзати исломии Тоҷикистон бори дигар собит намуд, ки мақсади ғаразноки бо роҳи ба гирдоби нооромиҳо афкандани ҷомеа ва татбиқи низоми идоракунии мазҳабӣ ҳеҷ вақт дар байни мардум дастгирӣ намеёбад. Ин амали зишт баҳои сиёсию ҳуқуқии муносиб ёфт ва ҲНИТ ҳамчун қуввае, ки амали террористиро барои ба ҳадафи сиёсӣ расидан қабул дорад, дар байни оммаи васеи мардум  эътибору таъсири худро пурра аз даст дод.
Чунин сурат гирифтани кор барои ҷонибдорони молиявию мафкуравии ҲНИТ ғайричашмдошт буд. Аз ин рӯ, онҳо қисме аз нақшаҳояшонро ба хориҷи кишвар кӯчонданд, то ин ки ба воситаи таъсиру фишор ба Ҳукумати Тоҷикистон тарафдорони худро дар ҷомеаи Аврупо гирд оваранд. Саҳнаи сиёсие, ки рӯзи 24 сентябр дар ҷаласаи САҲА дар Лаҳистон бо ҷалби баъзе аз ҷонибдорони ҲНИТ ба вуқӯъ пайваст, аслан дар байни ҷомеаи Аврупо дастгирии васеъ пайдо карда натавонист, ҳарчанд баъзе аз  ниҳодҳои манфиатдори ҳуқуқию сиёсӣ – роҳбарони пасипардагии ин бозингарон, кӯшиш намуданд, ки садои ангезаи сиёсиро пуробуранг намоянд. Мутаассифона, аз тарафи гурӯҳҳои манфиатдор санадҳои ҳуқуқии байналмилалии қабулкардаи СММ ва худи САҲА дар ин маврид риоя карда нашуданд. Ин гурӯҳҳо нахостанд эътироф кунанд, ки баъзе нафарони дар пироҳанҳои эътирозкунандагон дар ҷаласаи САҲА иштироккарда тибқи қонунҳои амалкунандаи Ҷумҳурии Тоҷикистон барои амали террористиашон аз ҷониби Суди Олии кишвар маҳкум шудаанд.
Мурофиаи маҳкумшудагони ҲНИТ бо риояи муқаррароти қонунгузорӣ ва санадҳои байналмилалии аз ҷониби Ҷумҳурии Тоҷикистон эътирофшуда сурат гирифт.
Барои намояндагони созмонҳои байналмилалии муқими Ҷумҳурии Тоҷикистон равшан буд, ки дар ҷараёни тафтишот тарафдорони ҲНИТ, ки ба табаддулоти давлатӣ айбдор буданд, бо вакилон ва кафолатҳои мурофиавӣ таъмин шуда, ба ягон шиканҷа ва амали ғайриқонунӣ гирифтор нашудаанд. Яъне, ҳукме, ки нисбат ба аъзои ҲНИТ аз ҷониби Суди Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон содир шудааст, ба қонунҳои байналмилалии аз ҷониби Тоҷикистон эътирофшуда мухолифат надоранд. Дар ин ҷо хусусан риояи паҳлуҳои умдаю  калидии паймонҳои байналмилалӣ «Дар бораи ҳуқуқҳои инсон, ҳуқуқҳои гражданӣ ва ҳуқуқҳои сиёсӣ», «Дар бораи  ҳуқуқҳои иқтисодӣ, иҷтимоӣ ва фарҳангӣ»-ро зикр кардан зарур аст, ки ин ду санади соли 1966 аз ҷониби СММ қабул гардидаро соли 1998 Ҷумҳурии Тоҷикистон низ эътироф ва тасдиқ (ратификатсия) кардааст. Айни замон низ тибқи ин санадҳо Ҷумҳурии Тоҷикистон эътироф менамояд, ки ҳар як тоҷикистонии дар хориҷи кишвар буда, метавонад озодона ба Ватанаш баргардад. Агар шахсият дар кашмакашиҳои сиёсие, ки паёмади террористию даҳшатафканӣ ба ҳисоб мераванд, иштироку даст дошта бошад, бояд ҳатман дар назди қонун ҷавоб гӯяд. Чунин амалияи ҳуқуқӣ барои тамоми ҷомеаи мутамаддин маълум ва раванди муқаррарӣ ба шумор меравад, ки ҳадаф аз он таъмини ҳуқуқу озодиҳои инсон ва суботи ҷомеа аст.
Баъди дар муассисаҳои ислоҳоти меҳнатӣ қарор гирифтани маҳкумшудагони ҲНИТ низ Ҷумҳурии Тоҷикистон кафолати аз эҳтироми ҳуқуқи инсонии худ бархӯрдор будани онҳоро дар асоси санадҳои дар сатҳи байналмилалӣ эътирофшуда, аз ҷумла «Муоҳида алайҳи шиканҷа» (1984) ба ҷо оварда истодааст. Гувоҳи ин мусоҳибаҳоест, ки моҳи охир дар сомонаҳои интернетӣ бо иштироки узви раёсати ҲНИТ Зарафо Раҳмонӣ ва Сайфулло Ҳикматуллозода нашр гардиданд. Аз ин мусоҳибаҳо бармеояд, ки онҳо дар муассисаҳои ислоҳоти меҳнатӣ аз хизматрасониҳои марбут ба ҳифзи саломатию шаъни инсониашон пурра бархӯрдоранд. Аз ин рӯ, амали анҷомдодаи ҷонибдорони ҲНИТ наметавонад ба ҳамкориҳои судманди Ҷумҳурии Тоҷикистон ва кишварҳои Аврупо мушкилӣ пеш орад, балки ҳамоҳанг кардани манфиатҳо барои пешгирӣ намудани талошҳои ҳокимиятталабии исломи сиёсӣ дар замони кунунӣ муҳим ва зарур аст. Зеро таъмини амнияти ҷомеа ва шаҳрвандон аз ҳар гуна манфиатҳои марбут ба ҳолатҳои зудтағйирёбандаи ҷаҳони муосир афзалтар мебошад.
Раёсати Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 18.10.2016    №: 207    Мутолиа карданд: 2504

19.09.2018


ТОҶИКИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН. Аввалин тамринҳои муштараки низомӣ

Таъсиси 57 корхонаи нав

Намоиши дастовардҳо ба муносибати Рӯзи шаҳри Хуҷанд

Зуҳро Саидова – соҳиби шоҳҷоиза

Таҳаммул аз амалҳои террористӣ норавост

Баргузории ҳамоиши маъмурони роҳи оҳани кишварҳои СҲШ дар Ӯзбекистон

Дар Ироқ 27 ҳазор нафар аз об заҳролуд гашт

Тӯли 40 соли ислоҳот дар Чин ҷои кор 346 дарсад афзуд

Остона ҳамоиши ҳаштуми глобалии туризми шаҳриро пазироӣ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

18.09.2018


САМБО. Дурахши варзишгари навраси тоҷик дар Аврупо

Иди асал дар Душанбе

КӮЛОБ. Боз ду меҳмонхонаи нав ба истифода дода шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ӮЗБЕКИСТОН. Оғози машқҳои низомии муштарак

Теъдоди қурбонии тӯфони «Мангхут» аз 60 нафар гузашт

Дифои Вазорати ҳуқуқи инсони Покистон аз ҳуқуқи занҳо

Таҳсили фосилавӣ ба ҳар хонандаи ҷопонӣ дастрас шуд

Дар Остона ба хариди партов шурӯъ карданд

17.09.2018


НОҲИЯИ РӮШОН. Сарҳадбонон соҳиби бинои наву замонавӣ шуданд

Баргузории фестивали шаҳрии эҷодиёти кӯдакон

“КӮКНОР-2018”. Мусодираи беш аз 550 килограмм маводи нашъаовар дар Хатлон

ФУТБОЛ. "Хуҷанд" ба пеш баромад

11.09.2018


ДУШАНБЕ МИЗБОНИ СОҲИБКОРОНИ ҶАҲОН

ДЕВАШТИЧ. БУНЁДКОРИҲОИ НОҲИЯ НАМУНАИ ИБРАТАНД

МАРЗ. Боздошти қочоқбарон

КӮЛОБ. ИФТИТОҲИ БОҒЧАИ НАВ

05.09.2018


БӮСТОН. Бунёди чор иншооти нав

ФУТБОЛ. Дар Тоҷикистон мусобиқаҳои байналмилалӣ доир мегарданд

Ориф Алвӣ 13-умин президенти Покистон интихоб гашт

Дар Арабистони Саудӣ барои маводи тахрибӣ дар интернет зиндонӣ мекунанд

Дар Гуҷарат сохтмони баландтарин ҳайкали дунё анҷом меёбад

Ҳиндустон барномаи нави кайҳониро амалӣ месозад

04.09.2018


Боздиди Сарвазири мамлакат аз иншооти гармидиҳии шаҳри Душанбе


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед