logo

иҷтимоиёт

ОИЛА. ХИШТИ АВВАЛ ГАР НИҲАД МЕЪМОР КАҶ...

Оила муҳитест, ки кӯдак дар он дӯст доштан, бад дидан, хурсандӣ карданро меомӯзад. Тариқи муоширати доимӣ бо волидон дунёро мешиносад, ба калонсолон тақлид мекунад, аз онҳо таҷриба мегирад ва қоидаҳои рафторро аз худ менамояд. Коршиносон дар робита ба ин таъкид медоранд, ки оила барои кӯдак институти ягонаи рушди шахсияти ӯст.
 
Дар пешгуфтори Эъломия оид ба ҳуқуқи кӯдак, ки бо қатъномаи № 1386 аз ҷониби Ассамблеяи генералии Созмони Милали Муттаҳид, 20 ноябри соли 1959, эълом шуда буд, омадааст, ки кӯдак то таваллуд ва баъди таваллуд ба ҳифзи ҳуқуқӣ эҳтиёҷ дорад. Аз ин лиҳоз, ҳифз ва таъмини ҳуқуқҳои кӯдак яке аз самтҳои афзалиятноки фаъолияти мақомоти ҳокимияти давлатӣ ба ҳисоб рафта, он ба тариқи муқаррар намудани ҳифзи ҳуқуқи кӯдак дар қонунгузории миллӣ, дастгирии давлатии оила, риояи меъёрҳои давлатии ҳадди ақали иҷтимоӣ барои кӯдак, роҳ надодан ба табъизи кӯдакон амалӣ карда мешавад.
Дар ибтидои асри ХХ ҳуқуқи кӯдак гуфта мушкилиҳо дар самти истифодаи меҳнати кӯдакон, хариду фурӯш ва савдои онҳо, ҷалби кӯдакон ба танфурӯшӣ фаҳмида мешуд. Ин мушкилот Лигаи миллатҳоро водор сохта буд, ки Эъломияи Женеваро оид ба ҳуқуқҳои кӯдак (соли 1924) қабул кунад. Баъдан, соли 1959 Эъломия оид ба ҳуқуқҳои кӯдак аз ҷониби Ассамблеяи генералии СММ қабул гардид. Аммо охири солҳои 70-уми асри гузашта сатҳи рушди ҷомеа ва мушкилиҳои кӯдакон нишон доданд, ки қабули санадҳои дорои принсипҳои тавсиявӣ барои барҳамзании поймолшавии ҳуқуқҳои кӯдакон кофӣ нест. Бинобар ин, 20 ноябри соли 1989 аз ҷониби Ассамблеяи генералии СММ Конвенсия дар бораи ҳуқуқҳои кӯдак қабул шуд. Санади мазкур ҳуқуқҳои кӯдакро дар тамоми самтҳои ҳаёти инсон ба назар гирифта, манфиатҳои онро волотар аз дигар манфиатҳои инсонӣ гузошт.
Баъди ба даст овардани Истиқлолияти давлатӣ ва тасвиби Конвенсияи СММ дар бораи ҳуқуқҳои кӯдак дар қонунгузории кишвар тағйироти куллӣ ба амал омад. Ба қонунҳои амалкунанда, ки ба таъмини ҳуқуқҳои кӯдак алоқаманд буданд, тағйиру иловаҳо ворид шуданд. Ҳамзамон, баҳри мутобиқат кардани қонунгузории амалкунанда ба принсипҳои Конвенсия дар бораи ҳуқуқҳои кӯдак як қатор қонунҳои нав қабул гардида, баҳри татбиқи онҳо қарорҳои Ҳукумат, барномаҳо ва консепсияҳо қабул шуда истодаанд.
Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳимояи махсуси модару кӯдак ва ғамхориро нисбат ба кӯдакони ятим, маъюб ва таълиму тарбияи онҳо аз ҷониби давлат кафолат додааст. Айни замон дар ҷумҳурӣ таъмини ҳуқуқҳои кӯдак, ки бевосита бо оила, таълиму тарбия ва таъминоти ӯ алоқаманд аст, дар кодексҳои оила, гражданӣ, меҳнат, қонунҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи ҳифзи ҳуқуқҳои кӯдак», «Дар бораи пешгирии зӯроварӣ дар оила», «Дар бораи ҳифзи иҷтимоии маъюбон» ва дигар санадҳои меъёрии ҳуқуқӣ пешбинӣ шудаанд.
Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи маориф» дар таҳрири нав қабул гардида, дар он эҳтироми шаъну эътибори кӯдак алоҳида дарҷ шудааст. Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи ҳифзи ҳуқуқҳои кӯдак» бо назардошти принсипҳои Конвенсияи СММ дар бораи ҳуқуқҳои кӯдак таҳия ва қабул гардид. Бавижа, бо мақсади пурзӯр намудани масъулияти падару модар дар таълиму тарбияи фарзанд Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи масъулияти падару модар дар таълиму тарбияи фарзанд» ба тасвиб расид, ки солҳои охир самараи хуб дода истодааст.
Ҳоло дар кишвар барои таъмини ҳуқуқҳои кӯдакон, таълиму тарбияи дурусти онҳо, баланд бардоштани масъулияти падару модар ва дигар нафароне, ки барои рушди ҷомеа масъуланд, қонунҳои дахлдор қабул гардидаанд ва механизми дурусти татбиқи онҳоро ба роҳ мондан талаби замон аст.
Гулҷаҳон УМАРОВА,
сардори шуъбаи ҳифзи давлатии ҳуқуқҳои занон ва кӯдакони дастгоҳи Ваколатдор оид ба ҳуқуқи инсон дар Ҷумҳурии Тоҷикистон


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 19.10.2016    №: 208    Мутолиа карданд: 2540

18.09.2018


САМБО. Дурахши варзишгари навраси тоҷик дар Аврупо

Иди асал дар Душанбе

КӮЛОБ. Боз ду меҳмонхонаи нав ба истифода дода шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ӮЗБЕКИСТОН. Оғози машқҳои низомии муштарак

Теъдоди қурбонии тӯфони «Мангхут» аз 60 нафар гузашт

Дифои Вазорати ҳуқуқи инсони Покистон аз ҳуқуқи занҳо

Таҳсили фосилавӣ ба ҳар хонандаи ҷопонӣ дастрас шуд

Дар Остона ба хариди партов шурӯъ карданд

17.09.2018


НОҲИЯИ РӮШОН. Сарҳадбонон соҳиби бинои наву замонавӣ шуданд

Баргузории фестивали шаҳрии эҷодиёти кӯдакон

“КӮКНОР-2018”. Мусодираи беш аз 550 килограмм маводи нашъаовар дар Хатлон

ФУТБОЛ. "Хуҷанд" ба пеш баромад

11.09.2018


ДУШАНБЕ МИЗБОНИ СОҲИБКОРОНИ ҶАҲОН

ДЕВАШТИЧ. БУНЁДКОРИҲОИ НОҲИЯ НАМУНАИ ИБРАТАНД

МАРЗ. Боздошти қочоқбарон

КӮЛОБ. ИФТИТОҲИ БОҒЧАИ НАВ

05.09.2018


БӮСТОН. Бунёди чор иншооти нав

ФУТБОЛ. Дар Тоҷикистон мусобиқаҳои байналмилалӣ доир мегарданд

Ориф Алвӣ 13-умин президенти Покистон интихоб гашт

Дар Арабистони Саудӣ барои маводи тахрибӣ дар интернет зиндонӣ мекунанд

Дар Гуҷарат сохтмони баландтарин ҳайкали дунё анҷом меёбад

Ҳиндустон барномаи нави кайҳониро амалӣ месозад

04.09.2018


Боздиди Сарвазири мамлакат аз иншооти гармидиҳии шаҳри Душанбе

Ба иштирокчиёни ҶБВ кумаки моддӣ расонда мешавад

Нахустини Форум байналмилалии санъати мақом баргузор хоҳад гашт

ЛЕВАКАНТ. Тантанаҳои истиқлолият

ФАЙЗОБОД. Ҳиммати як соҳибкор

ИШТИРОКИ ТИМИ МИЛЛӢ ДАР МУСОБИҚАИ BANGABANDHU GOLD CUP"

«ДИ» тахрибкоронашро ба Русия, Аврупо ва Осиё мефиристад

ХФА: "Даромади «Давлати исломӣ» 10 маротиба коҳиш ёфт"

Чин барои рушди ҶАҶ $60 миллиард ёрии молиявӣ мерасонад

Таҳримоти ғарбӣ метавонанд садди барқарорсозии Сурия гарданд

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед