logo

иқтисод

ЧӢ НАМЕРАСАД? ДАР БОРАИ ТАҲИЯ ВА ТАТБИҚИ БАРНОМАҲОИ САНОАТӢ

Муассисаи давлатии «Пажӯҳишгоҳи илмӣ – тадқиқотии саноат» - и Вазорати саноат ва технологияҳои нави ҷумҳурӣ ягона ниҳоди омодасози тарҳи корхонаҳои саноатӣ дар мамлакат мебошад. Мутахассисони муассиса тӯли фаъолияти хеш дар солҳои соҳибистиқлолии кишвар чанд барномаи аҳамиятноки коркарди комплексии ашёи хоми ватаниро таҳия кардаанд, ки иҷрои дурусти онҳо барои пешрафти иқтисодиёти кишвар ва таъмини аҳолӣ бо молу маҳсулоти худӣ хеле муҳим аст. Аммо чанд сол боз аксар барномаҳо маблағгузоре пайдо накарданд ва дар пажӯҳишгоҳ болои ҳам хобидаанд.
Баҳодур Мирзоев, собиқ директори пажӯҳишгоҳ, собиқадори меҳнат дар соҳаи саноат, даҳҳо лоиҳаи пураҳамияти коркарди металлу маводи кӯҳиро омода сохтааст. Ӯ бовар дорад, ки агар сармоягузор пайдо гардаду нақшаҳояш мавриди амал қарор гиранд, фақат дар ҳудуди шаҳри Душанбе беш аз 30 корхонаи азим бунёд хоҳад ёфт, ки маҳсулоти онҳо дар бозори ҷаҳонӣ мавқеи намоёнро соҳиб мешаванд.
- Лоиҳаҳои  дар ҳамкорӣ бо олимону мутахассисони пажӯҳишгоҳ омодакардаи банда,  пеш аз ҳама   коркарди ангиштсанг, кокс,  истеҳсоли фосфорид, хокаи алюминий ва  ғайраро дар бар мегиранд. Ҳоло дар бойгонии муассиса  қариб 10 лоиҳаи таъсиси коргоҳҳои бузурги саноатӣ мавҷуд аст. Барои амалӣ сохтани тарҳҳои мазкур борҳо  ба  соҳибкорону сармоягузорон муроҷиат намудам. Вале бенатиҷа, - гуфт ӯ.
Ба гуфтаи Шаъбон Юсуфӣ, директори пажӯҳишгоҳ, дар самти роҳандозии барномаҳои коркарди ашёи хоми ватанӣ ва тавлиди маводи гуногуни ниёзи мардум наёфтани сармоягузори хуб мушкилии асосӣ мебошад. Дар пажӯҳишгоҳ мутахассисону олимони варзида зиёданд. Онҳо захираҳои табиии мамлакат ва истифодаи самараноки онро дуруст тадқиқ намудаанд ва метавонанд дар доираи имкониятҳои мавҷуда  барномаҳои нав таҳия созанд. Яке аз барномаҳои афзалиятнок ва камхарҷу сердаромади  соҳа парвариш ва коркарди соя (лӯбиёи чинӣ) мебошад, ки дар шароити табиии Тоҷикистон ниҳоят пурсамар аст.  Ин рустаниро дар кишти дуюм парвариш намуда, аз он равғанҳои техникӣ ва маводи дигар истеҳсол кардан имкон дорад. Тарҳи  мазкурро  ба чандин соҳибкор пешниҳод намудам. Мутаассифона, нафаре ба ин кор таваҷҷуҳ накард. Дар самтҳои дигар низ чунин мушкилӣ дорем.  Ин ҳолат ба рушди тадқиқоти илмӣ дар ҷодаи саноат ва истеҳсолоти ватанӣ таъсири манфӣ хоҳад расонд.
Бо дастгирии бевоситаи Сарвари давлат «Барномаи   таҳқиқот ва таҳияи технологияи  истеҳсоли гилхок аз ашёи хоми гилхокдори кони Курговад (Бадахшони ғарбӣ)»,  ки аз ҷониби олимону  мутахассисони пажӯҳишгоҳ  омода  шуд, ҳоло мавриди амал қарор дорад.  Мувофиқи барнома  аз гилхоки  мавзеи номбурда  дар  натиҷаи  коркарди  кимиёӣ оксиди  алюминий  гирифта  мешавад, ки  барои  истеҳсоли  арзиз дар Ширкати  алюминийи  тоҷик  истифода  мегардад.  Ин дастгирии Ҳукумати ҷумҳуриро ба назар гирифта, соҳибкорону сармоягузорони ватанӣ бояд ҳамкориро бо муҳаққиқони соҳаи саноат тақвият бахшанд. Онҳо аз ин амал яқин бурд мекунанд, на бохт.
Татбиқи барномаҳои соҳаи саноат дар тақвияти рушди истеҳсолоти ватанӣ нақши асосӣ мебозад. Айни замон амалисозии 15  барномаи соҳавӣ марҳила ба марҳила ҷараён дорад. Аммо дар баъзе маврид лоиҳаву барномаҳои таҳиянамудаи муҳаққиқону мутахассисони соҳа аз сабаби набудани  сармоягузор   рӯйи коғаз мемонанд.
Татбиқ  наёфтани нақшаву тарҳҳои кормандони муассисаи номбурда, ки ҷиҳати таҳияи онҳо заҳмати зиёд кашидаанд, ҳавасмандии мутахассисонро ба фаъолияти таҳқиқотию амалӣ кам мекунад. Зимнан, Қодири Қосим, раиси Кумитаи давлатии сармоягузорӣ ва  идораи амволи давлатӣ, изҳор дошт, ки  тарҳҳои пешниҳоднамудаи кормандони пажӯҳишгоҳ  ба талаботи ташкилоту созмонҳои молиявӣ  ҷавобгӯ нест ва ёфтани маблағгузор барои татбиқи онҳо хеле мушкил аст.   - Кумита бо пажӯҳишгоҳи саноат ҳамкории зич дорад. Барои  амалӣ гаштани барномаҳои таҳиякардаи олимону кормандони он, ки бунёди корхонаҳои комплексии саноатиро дар бар мегиранд, пайдо кардани  сармоягузори хуб яке аз самтҳои асосии фаъолияти мо мебошад. Дар ин маврид аз ҷониби масъулони кумита нақшаву чорабиниҳои алоҳида ба роҳ монда, курсҳои омӯзишӣ ташкил карда шудаанд, ки маҳз  назокатҳои омода кардани барномаҳоро бо назардошти талабот ва  стандарти ташкилотҳои байналмилалӣ  фаро мегиранд, - изҳор дошт Қ. Қосим.
Бо вуҷуди ин, рушди истеҳсолоти ватанӣ  бе  маблағгузории барномаҳои таъсиси корхонаҳои коркарди сарватҳои табиӣ имконнопазир аст. Аз ин рӯ, ҷалби сармоягузорӣ ба соҳаҳои иқтисодӣ, бавижа саноат, аз ҳадафҳои стратегии Ҳукумати ҷумҳурӣ мебошад. Бинобар ин, барои истифодаи имкониятҳои истеҳсолии ҷумҳурӣ ҷалби мутахассисони ватанӣ ва татбиқи тарҳҳои омодасохтаи онҳо  аҳамияти хоса дорад. Пас чӣ бояд кард, ки барномаҳо ба талаботу хоҳиши сармоягузорон мувофиқат кунанд? Ин суоли матраҳест, ки ба он роҳбарони Вазорати саноат ва технологияҳои нав ва Кумитаи давлатии сармоягузорӣ ва идораи амволи давлатӣ бояд посух гӯянд.    
Ташрифулло САЪДУЛЛОЕВ,
«Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 19.10.2016    №: 208    Мутолиа карданд: 2521

23.01.2019


Фестивали байналмилалии «Наврӯз – мероси фарҳангии сайёҳӣ» баргузор хоҳад шуд

"Парасту - 2019" – ҷашнвораи ҷумҳуриявии театрҳои касбӣ

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Баргузории ҷашнвораи байналмилалии «Рӯзи барф» дар Калуга

Дар Арабистони Саудӣ ҷалби бонувон ба корҳои ҷамъиятӣ меафзояд

Соли 2018 прокуратураи Қазоқистон ба буҷети кишвар $90 миллион талофӣ кард

Дар Тошканд хазинаи қадима ёфт шуд

Дороии 26 шахси сарватмандтарини дунё ба даромади 3,8 миллиард ниёзманд баробар аст

18.01.2019


Таҳдидҳои асосӣ ба иқтисоди ҷаҳонӣ номбар шуданд

Гумонбари омодасозии ҳамла ба Қасри сафед ба даст афтод

Дар Чин қаллобонро барои фиреб ҳабси абад карданд

29 миллион сом зарари собиқадорони сохта

Ҷаҳон дар як сатр

17.01.2019


Тамдиди шартномаи ФФТ бо "Сомон Эйр"

60 ДАРАҶА ХУНУКӢ ВА ДАВИ 50 - КИЛОМЕТРАИ ЭКСТРЕМАЛИ МОЛДАВӢ

16.01.2019


Пирӯзии мунтахаби Тоҷикистон бар Эрон

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Роҳандозии моратории дусола дар Тоҷикистон

Нақшаи Brexit дар парламенти Британия рад карда шуд

Кремл роҳи ҳалли буҳрони Украинаро пешниҳод намуд

Ифтитоҳи онлайн-донишгоҳ барои гурезаҳо дар Италия

15.01.2019


Ҷаласаи ҷамъбастӣ таҳти раёсати муовини Сарвазири мамлакат

Вохӯрии Сироҷиддин Муҳриддин бо Абдулазиз Комилов

Ёдгор Файзов: «Соли 2018 соли таҳкими волоияти қонун дар Бадахшон буд»

ХУҶАНД. 1548 медали варзишгарон дар як сол

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Созишномаи сулҳ – мавзӯи асосии мулоқоти Путин ва Абэ хоҳад шуд

Савдои хориҷии Чин соли 2018 натиҷаи рекордӣ нишон дод

Дар Алмаато гурӯҳи хориҷиёни террорист боздошт шуд

То соли 2024 аҳолии Қирғизистон бо оби ошомиданӣ пурра таъмин мешавад

10.01.2019


Дар Саразм осорхона ва меҳмонхонаи замонавӣ бунёд мешаванд

Вохӯрии Парвиз Давлатзода бо Владимир Норов

Ҷаласаи Шӯрои кор бо ҷавонон

“ГАНҶИ СУХАН” – маҳфили адибпарвар


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед