logo

сиёсат

КОНСТИТУТСИЯ. РАЪЙИ МАРДУМ НУФУЗИ ОНРО ДАР ҶАҲОН БОЛО БАРДОШТ

Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон дувумин санади олии ҳуқуқиест, ки дар байни кишварҳои узви Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил, баъд аз Федератсияи Русия, бо роҳи раъйпурсии умумихалқӣ қабул шуда, ба қатори панҷ қонуни асосии беҳтарини ҷаҳон шомил гардидааст.
 
Ба ин санади олии ҳуқуқӣ, бо назардошти ба амал омадани дигаргуниҳои куллӣ дар ҳаёти сиёсию иқтисодӣ ва иҷтимоию ҳуқуқии кишвар 26 сентябри соли 1999 тағйиру иловаҳо ворид гардиданд. Вобаста ба ин, ба идомаи ислоҳоти сиёсию ҳуқуқӣ ва танзими муносибатҳои сифатан наве, ки ба рушди давлатдории миллӣ иртиботи бевосита доранд, заминаи муҳими ҳуқуқӣ гузошта шуд. Аввалин маротиба дар мамлакат низоми комилан нави таъсис, сохтор ва фаъолияти мақоми қонунгузории кишвар пешбинӣ гардид. Дар таърихи парламентаризми кишвар бори нахуст порлумони касбии доимоамалкунанда - Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олӣ таъсис дода шуд. Тавассути тағйиру иловаҳои воридшуда шохаи дигари ҳокимияти давлатӣ - ҳокимияти судӣ боз ҳам таҳким ёфт. Мақом ва мавқеи ҳокимияти судӣ ба сифати шохаи мустақили ҳокимияти давлатӣ, ки вазифаи асосии он ҳифзи ҳуқуқу озодии инсон ва шаҳрванд, ҳимояи манфиати давлат, ташкилоту муассисаҳо, қонунияту адолат мебошад, тавассути ин ислоҳоти конститутсионӣ мушаххастар гашт.
Баъдан идомаи ислоҳоти сиёсию ҳуқуқӣ, инкишофи муносибатҳои нави ҷамъиятӣ, зарурияти танзими ҳуқуқии дигаргуниҳои иҷтимоию иқтисодӣ тақозо намуданд, ки меъёрҳои Конститутсия бори дигар такмил дода шаванд. Бо ҳамин мақсад 22 июни соли 2003 ба Конститутсияи мамлакат тағйиру иловаҳо ворид гардиданд ва кишвари мо ба шарофати хиради бузург ва фаросати сиёсии халқ, ба сӯйи таҳкими пояҳои давлати демократию ҳуқуқбунёд қадами ҷиддӣ ва устувор гузошт.
Рушди устувору босуботи ҷомеа, бахусус ҷомеаи муосири Тоҷикистон тақозо намуд, ки меъёрҳои Конститутсия бори дигар такмил дода шаванд. Аз ин рӯ, маротибаи сеюм бо роҳи раъйпурсии умумихалқӣ, 22 майи соли 2016, ба Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон тағйиру иловаҳо ворид гардиданд.  Онҳо ба рушди минбаъдаи равандҳои демократисозии ҳаёти ҷомеа, ҳуқуқу озодиҳои инсон ва кафолати риояю ҳифзи онҳо мусоидат мекунанд. Зарурати дигари ворид шудани тағйиру иловаҳо ба ҳам мутобиқ намудани меъёрҳои Конститутсия ба истилоҳу меъёрҳои санадҳои ҳуқуқи байналмилалӣ мебошад. Дар ин росто, ба Қонуни конститутсионии Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи судҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон» тағйиру иловаҳои зарурӣ ворид шуданд. Бинобар барҳам дода шудани Шӯрои адлия ваколатҳои ин сохтор, аз ҷумла дар самти таъминоти моддию техникӣ ва ташкилии фаъолияти судҳо, тартиби интихоб, таъйин, бозхонд ва озод намудани судяҳо, таъсиси комиссияи имтиҳонотӣ барои номзадҳо ба вазифаи судя ва коромӯз – судяҳо, таҷдиди сохтори дастгоҳҳои судҳо бо васеъ гардондани ваколати онҳо, нисбат ба судҳои умумӣ ба салоҳияти Суди Олӣ ва нисбат ба судҳои иқтисодӣ бошад, ба салоҳияти Суди Олии иқтисодӣ вогузор карда шуданд. Тибқи тағйироти ба моддаи 21 Қонуни конститутсионии Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи судҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон» воридшуда, фаъолият ва салоҳияти Суди Олӣ васеъ гардида, муқаррар карда шудааст, ки ин ниҳод на танҳо мақоми назоратӣ нисбат ба баррасии парвандаҳои мушаххаси судӣ мебошад, балки барои ташкили кори судҳои вилоятӣ, ҳарбӣ, шаҳрӣ ва ноҳиявӣ, таъминоти моддию техникии судҳо, интихобу тайёр намудани номзадҳо ба вазифаи судягӣ ва кормандони дастгоҳи судҳо, масъалаҳои вобаста ба таъйин ва озод намудани судяҳо, ташкили имтиҳоноти тахассусӣ ва иҷрои дигар ваколатҳо, ки қонунгузорӣ пешбинӣ намудааст, масъул мебошад.
Ҳамин тавр, се маротиба ворид намудани тағйиру иловаҳо ба Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон боиси тағйироти куллӣ дар қонунгузории амалкунанда гардид, ки ин амр ба табиати ҳуқуқии қонуни асосии кишвар марбут буда, маҳз аз қувваи олии ҳуқуқӣ доштани он сарчашма мегирад.
Абдуманон ДОДОЗОДА,
роҳбари дастгоҳи Комиссияи
марказии интихобот ва раъйпурсии Ҷумҳурии Тоҷикистон


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 26.10.2016    №: 213    Мутолиа карданд: 1899

18.01.2019


Таҳдидҳои асосӣ ба иқтисоди ҷаҳонӣ номбар шуданд

Гумонбари омодасозии ҳамла ба Қасри сафед ба даст афтод

Дар Чин қаллобонро барои фиреб ҳабси абад карданд

29 миллион сом зарари собиқадорони сохта

Ҷаҳон дар як сатр

17.01.2019


Тамдиди шартномаи ФФТ бо "Сомон Эйр"

60 ДАРАҶА ХУНУКӢ ВА ДАВИ 50 - КИЛОМЕТРАИ ЭКСТРЕМАЛИ МОЛДАВӢ

16.01.2019


Пирӯзии мунтахаби Тоҷикистон бар Эрон

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Роҳандозии моратории дусола дар Тоҷикистон

Нақшаи Brexit дар парламенти Британия рад карда шуд

Кремл роҳи ҳалли буҳрони Украинаро пешниҳод намуд

Ифтитоҳи онлайн-донишгоҳ барои гурезаҳо дар Италия

15.01.2019


Ҷаласаи ҷамъбастӣ таҳти раёсати муовини Сарвазири мамлакат

Вохӯрии Сироҷиддин Муҳриддин бо Абдулазиз Комилов

Ёдгор Файзов: «Соли 2018 соли таҳкими волоияти қонун дар Бадахшон буд»

ХУҶАНД. 1548 медали варзишгарон дар як сол

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Созишномаи сулҳ – мавзӯи асосии мулоқоти Путин ва Абэ хоҳад шуд

Савдои хориҷии Чин соли 2018 натиҷаи рекордӣ нишон дод

Дар Алмаато гурӯҳи хориҷиёни террорист боздошт шуд

То соли 2024 аҳолии Қирғизистон бо оби ошомиданӣ пурра таъмин мешавад

10.01.2019


Дар Саразм осорхона ва меҳмонхонаи замонавӣ бунёд мешаванд

Вохӯрии Парвиз Давлатзода бо Владимир Норов

Ҷаласаи Шӯрои кор бо ҷавонон

“ГАНҶИ СУХАН” – маҳфили адибпарвар

РӮШОН. Ифтитоҳи маркази дуошёнаи савдо

Муҳаммад Салоҳ – беҳтарин футболбози Африқо

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Самарқанд мизбони нахустмулоқоти «Ҳиндустон – Осиёи Марказӣ»

Баргардондани 47 шаҳрванди Қазоқистон аз Сурия

Остона ба гузарондани Ҳамоиши ҷаҳонии туризми шаҳрӣ омодагӣ мегирад

Дар Беларус бори нахуст ҳукми қатл содир шуд

09.01.2019


Таҷлили 110 - солагии аллома Бобоҷон Ғафуров


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед