logo

иқтисод

МАРКАЗИ РУШДИ ИННОВАТСИОНӢ: АЗ ПАНЕЛИ ОФТОБӢ ТО ИСТЕҲСОЛИ ЭТАНОЛИ ТОПИНАМБУРӢ

Олимони Маркази рушди инноватсионии илм ва  технологияҳои нави Академияи илмҳои ҷумҳурӣ дар самти захира, истифода ва сарфа намудани  энергия тадқиқоти илмӣ мегузаронанд.
- Дар тӯли чор соли фаъолият олимони марказ ба чӣ натиҷаҳои умедбахш ноил гардиданд? – пурсидем аз Ҳаким Аҳмадов, муовини директор, академики Академияи илмҳои ҷумҳурӣ.
 
- Бехатарии энергетикиро ба даст овардан барои ҳар кишвар сарчашмаи тараққиёт ва шукуфоист, - гуфт ӯ. - Тоҷикистон ҳам дар ин радиф кӯшиш дорад ва ба он ноил шудан яке аз самтҳои муҳими кори Ҳукумати мамлакат арзёбӣ мешавад. Ба манбаъҳои энергетикии обӣ дарёҳои калону хурд, нури офтоб, шамолу биомасса ва обҳои  зеризаминӣ дохил мешаванд. Маҳз пурсамар ва оқилона истифода бурдани  ҳамаи ин манбаъҳо барои зудтар ба даст овардани амнияти энергетикӣ мусоидат мекунад. Ҳоло мутахассисони марказ   фаъолияти  неругоҳи барқии офтобиро дар шароити воқеӣ санҷида  истодаанд. Мо мувофиқ ба тавоноии неругоҳи офтобиамон реҷаи истифодаи неруи онро муайян мекунем. Миқдори афзоиши захираи барқ аз нурпошии офтоб вобаста мебошад. Агар офтоб дар рӯ ба рӯи панел қарор гирад, захираи барқ нисбат ба саҳару бегоҳ бештар мешавад. Таҳқиқоти мо дар шаҳри Душанбе мегузарад, ки аз сатҳи баҳр дар баландии 860 метр ҷойгир аст. Ҳарчанд баландӣ афзояд, неруи панели офтобӣ зиёдтар мешавад. Ин асбоб барои аҳолии деҳот, ки тирамоҳу зимистон аз барқ танқисӣ мекашанд, дар рӯзгор зарур аст. Муҳлати истифодаи панел 25 сол  мебошад. Онро одатан дар болои бом мегузоранд. Дар ҷои офтобраси  рӯи замин ҳам гузоштан мумкин аст. Кунҷи гузоштанаш аз 36 то 42 дараҷа пешбинӣ шудааст. Ба ин асбоб реле насб мекунанд ва ҳангоми хомӯш шудани барқ ба тарзи автоматӣ ба кор медарояд. Ҳоло дар самти гармиғунҷоишии баргу пояи рустаниҳо ҳам тадқиқот бурда истодаем. Топинамбур ном рустание аст, ки бештар аз 300 навъ дорад. Мо навъи махсусро парвариш кардем. Номашро «Сарват» монда, патент ҳам гирифтем. Аллакай аз вай спирти техникӣ омода месозем. Онро бо иловаи спирти техникӣ ва моеи дигар ба бензини навъи 80 ҳамроҳ кардем, ки бензини навъи 92 ҳосил шуд. Ин таҳқиқотро дар ҳамкорӣ бо Ҷамъияти саҳомии кушодаи «Фон дарё» анҷом додем. Агар хоҳишмандони дар истеҳсолот ҷорӣ кардани ин ихтироъ аз ҷумлаи корхонаҳои хурду соҳибкорон пайдо шаванд, мо ба онҳо технологияи истеҳсолро  пешниҳод  менамоем. Топинамбурро ҳамчун ҳезум низ истифода бурдан мумкин аст, ки энергияи дар таркиби он  буда аз ғӯзапоя 5 – 6 маротиба бештар мебошад. Аз ин рӯ, парвариши он  барои сокинони деҳот ва минтақаҳои  кӯҳистон хеле муфид аст.
Ихтирои дигари олимони марказ дастгоҳи обгармкунаки офтобӣ мебошад ва қисмҳои он аз алюминийи аввалияи худамон сохта шудааст, ки се – чор сол боз мавриди истифода қарор дорад. Ғунҷоиши зарфи он 80 литр аст. Дар шароити ҳозира обро то 40 – 50 дараҷа гарм мекунад, ки барои ҷомашӯӣ пешбинӣ шуда, кори кадбонуҳоро хеле сабук мегардонад.
«Коллектори офтобии гибридӣ» ҳам натиҷаи заҳмати олимони марказ аст, ки  моҳи апрели соли 2015 нахустпатенти № TJ 751 гирифта буд. Ин дастгоҳ имкон медиҳад, ки дар он ҳам оби гарм, ҳам буғ ва ҳам барқ тавлид шавад. Инчунин, барои ихтирооти марказ аз Идораи давлатии патентӣ нахустпатентҳои «Дастгоҳи обгармкунаки офтобӣ», «Тарзи парвариши топинамбур» ва «Тарзи истеҳсол намудани этанол аз топинамбур» дода шудааст. Марказ аз рӯи натиҷаҳои илмӣ барои соли 2017 се лоиҳаи амалишаванда дорад ва интизори маблағгузорҳо ҳастем, ки дар пайдо намудани таҷҳизотҳои зарурӣ ба мо мадад расонанд.
У. МУРОД, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 01.11.2016    №: 217    Мутолиа карданд: 2099

18.03.2019


ГРАНД СЛЕМИ ЕКАТЕРИНБУРГ. Беҳрӯз мақоми сеюмро гирифт

Tesla дар Қазоқистон нуқтаҳои нерудиҳӣ месозад

Аз фурӯравии биноҳо дар Чин 10 нафар ҷон бохт

Иттиҳоди иқтисодии АвруОсиё дар фикри бунёди биржаи меҳнат шуд

Сиёсатмадори олмонӣ лағви таҳримоти зиддирусиро зарур мешуморад

Ҷаҳон дар як сатр

13.03.2019


Парвиз Давлатзода бо Чэн Гуопин вохӯрд

Имконияти таҳсил дар ДДУК тавсеа меёбад

Маҷмааи меъмории рамзи «Истиқлолият ва Озодӣ» интихоб гардид

06.03.2019


Назорати фаъолияти ширкатҳои букмекирӣ пурзӯр мешавад

Бунёди маҷмааи корхонаҳои нассоҷӣ дар назар аст

Форуми якуми иттилоотонии ҷомеаи шаҳрвандӣ баргузор мегардад

ҶОМИ "ФФТ" "Истиқлол" бори панҷум онро соҳиб шуд

Варзишгарони тоҷик 5 медал ба даст оварданд

Ҷаҳон дар як сатр

Нилуфар Рофиева дар озмуни нозанинҳои Россия ғолиб омад

Лондон муносибаташро бо Москва ба эътидол овардан мехоҳад

Покистон ба гуфтушунид бо Ҳиндустон шурӯъ мекунад

Андешаи Лукашенко оид ба яхи обнашудаи муносибот бо Иттиҳоди Аврупо

Соли 2019 ду ҷоизаи Нобел дар соҳаи адабиёт супурда мешавад

05.03.2019


СУҒД. Авлавият ба кишти картошка

04.03.2019


Хуҷанд ба даҳгонаи шаҳрҳои беҳтарини сайёҳӣ ворид гардид

Сертификати армуғони сайёҳӣ таъсис ёфт

ҶОМИ "ФФТ". "Истиқлол" ва "Кӯктош" дар финал

Осиёи Марказӣ. Камтарин теъдоди маҳбусон дар Тоҷикистон аст

Москва ва Вашингтон нархи раводидро арзон карданд

Қазоқистон ба воридоти меваю сабзавоти Қирғизистон роҳ мекушояд

Лавров: «Вазъият дар Сурия ба эътидол омад»

Ҳалокати 29 нафар аз обхезӣ дар ҷануби Афғонистон

Ҷаҳон дар як сатр

01.03.2019


ФУТБОЛ. «Хуҷанд» бо «Аҳал» мубориза мебарад

Бори нахуст дар таърих якбора ду зан ба кайҳони кушод мебароянд

Пекин дар фикри эъмори Девори бузурги чинӣ шуд

Испания солимтарин кишвари дунё эътироф гардид


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед