logo

иқтисод

МАРКАЗИ РУШДИ ИННОВАТСИОНӢ: АЗ ПАНЕЛИ ОФТОБӢ ТО ИСТЕҲСОЛИ ЭТАНОЛИ ТОПИНАМБУРӢ

Олимони Маркази рушди инноватсионии илм ва  технологияҳои нави Академияи илмҳои ҷумҳурӣ дар самти захира, истифода ва сарфа намудани  энергия тадқиқоти илмӣ мегузаронанд.
- Дар тӯли чор соли фаъолият олимони марказ ба чӣ натиҷаҳои умедбахш ноил гардиданд? – пурсидем аз Ҳаким Аҳмадов, муовини директор, академики Академияи илмҳои ҷумҳурӣ.
 
- Бехатарии энергетикиро ба даст овардан барои ҳар кишвар сарчашмаи тараққиёт ва шукуфоист, - гуфт ӯ. - Тоҷикистон ҳам дар ин радиф кӯшиш дорад ва ба он ноил шудан яке аз самтҳои муҳими кори Ҳукумати мамлакат арзёбӣ мешавад. Ба манбаъҳои энергетикии обӣ дарёҳои калону хурд, нури офтоб, шамолу биомасса ва обҳои  зеризаминӣ дохил мешаванд. Маҳз пурсамар ва оқилона истифода бурдани  ҳамаи ин манбаъҳо барои зудтар ба даст овардани амнияти энергетикӣ мусоидат мекунад. Ҳоло мутахассисони марказ   фаъолияти  неругоҳи барқии офтобиро дар шароити воқеӣ санҷида  истодаанд. Мо мувофиқ ба тавоноии неругоҳи офтобиамон реҷаи истифодаи неруи онро муайян мекунем. Миқдори афзоиши захираи барқ аз нурпошии офтоб вобаста мебошад. Агар офтоб дар рӯ ба рӯи панел қарор гирад, захираи барқ нисбат ба саҳару бегоҳ бештар мешавад. Таҳқиқоти мо дар шаҳри Душанбе мегузарад, ки аз сатҳи баҳр дар баландии 860 метр ҷойгир аст. Ҳарчанд баландӣ афзояд, неруи панели офтобӣ зиёдтар мешавад. Ин асбоб барои аҳолии деҳот, ки тирамоҳу зимистон аз барқ танқисӣ мекашанд, дар рӯзгор зарур аст. Муҳлати истифодаи панел 25 сол  мебошад. Онро одатан дар болои бом мегузоранд. Дар ҷои офтобраси  рӯи замин ҳам гузоштан мумкин аст. Кунҷи гузоштанаш аз 36 то 42 дараҷа пешбинӣ шудааст. Ба ин асбоб реле насб мекунанд ва ҳангоми хомӯш шудани барқ ба тарзи автоматӣ ба кор медарояд. Ҳоло дар самти гармиғунҷоишии баргу пояи рустаниҳо ҳам тадқиқот бурда истодаем. Топинамбур ном рустание аст, ки бештар аз 300 навъ дорад. Мо навъи махсусро парвариш кардем. Номашро «Сарват» монда, патент ҳам гирифтем. Аллакай аз вай спирти техникӣ омода месозем. Онро бо иловаи спирти техникӣ ва моеи дигар ба бензини навъи 80 ҳамроҳ кардем, ки бензини навъи 92 ҳосил шуд. Ин таҳқиқотро дар ҳамкорӣ бо Ҷамъияти саҳомии кушодаи «Фон дарё» анҷом додем. Агар хоҳишмандони дар истеҳсолот ҷорӣ кардани ин ихтироъ аз ҷумлаи корхонаҳои хурду соҳибкорон пайдо шаванд, мо ба онҳо технологияи истеҳсолро  пешниҳод  менамоем. Топинамбурро ҳамчун ҳезум низ истифода бурдан мумкин аст, ки энергияи дар таркиби он  буда аз ғӯзапоя 5 – 6 маротиба бештар мебошад. Аз ин рӯ, парвариши он  барои сокинони деҳот ва минтақаҳои  кӯҳистон хеле муфид аст.
Ихтирои дигари олимони марказ дастгоҳи обгармкунаки офтобӣ мебошад ва қисмҳои он аз алюминийи аввалияи худамон сохта шудааст, ки се – чор сол боз мавриди истифода қарор дорад. Ғунҷоиши зарфи он 80 литр аст. Дар шароити ҳозира обро то 40 – 50 дараҷа гарм мекунад, ки барои ҷомашӯӣ пешбинӣ шуда, кори кадбонуҳоро хеле сабук мегардонад.
«Коллектори офтобии гибридӣ» ҳам натиҷаи заҳмати олимони марказ аст, ки  моҳи апрели соли 2015 нахустпатенти № TJ 751 гирифта буд. Ин дастгоҳ имкон медиҳад, ки дар он ҳам оби гарм, ҳам буғ ва ҳам барқ тавлид шавад. Инчунин, барои ихтирооти марказ аз Идораи давлатии патентӣ нахустпатентҳои «Дастгоҳи обгармкунаки офтобӣ», «Тарзи парвариши топинамбур» ва «Тарзи истеҳсол намудани этанол аз топинамбур» дода шудааст. Марказ аз рӯи натиҷаҳои илмӣ барои соли 2017 се лоиҳаи амалишаванда дорад ва интизори маблағгузорҳо ҳастем, ки дар пайдо намудани таҷҳизотҳои зарурӣ ба мо мадад расонанд.
У. МУРОД, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 01.11.2016    №: 217    Мутолиа карданд: 2027

19.09.2018


ТОҶИКИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН. Аввалин тамринҳои муштараки низомӣ

Таъсиси 57 корхонаи нав

Намоиши дастовардҳо ба муносибати Рӯзи шаҳри Хуҷанд

Зуҳро Саидова – соҳиби шоҳҷоиза

Таҳаммул аз амалҳои террористӣ норавост

Баргузории ҳамоиши маъмурони роҳи оҳани кишварҳои СҲШ дар Ӯзбекистон

Дар Ироқ 27 ҳазор нафар аз об заҳролуд гашт

Тӯли 40 соли ислоҳот дар Чин ҷои кор 346 дарсад афзуд

Остона ҳамоиши ҳаштуми глобалии туризми шаҳриро пазироӣ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

18.09.2018


САМБО. Дурахши варзишгари навраси тоҷик дар Аврупо

Иди асал дар Душанбе

КӮЛОБ. Боз ду меҳмонхонаи нав ба истифода дода шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ӮЗБЕКИСТОН. Оғози машқҳои низомии муштарак

Теъдоди қурбонии тӯфони «Мангхут» аз 60 нафар гузашт

Дифои Вазорати ҳуқуқи инсони Покистон аз ҳуқуқи занҳо

Таҳсили фосилавӣ ба ҳар хонандаи ҷопонӣ дастрас шуд

Дар Остона ба хариди партов шурӯъ карданд

17.09.2018


НОҲИЯИ РӮШОН. Сарҳадбонон соҳиби бинои наву замонавӣ шуданд

Баргузории фестивали шаҳрии эҷодиёти кӯдакон

“КӮКНОР-2018”. Мусодираи беш аз 550 килограмм маводи нашъаовар дар Хатлон

ФУТБОЛ. "Хуҷанд" ба пеш баромад

11.09.2018


ДУШАНБЕ МИЗБОНИ СОҲИБКОРОНИ ҶАҲОН

ДЕВАШТИЧ. БУНЁДКОРИҲОИ НОҲИЯ НАМУНАИ ИБРАТАНД

МАРЗ. Боздошти қочоқбарон

КӮЛОБ. ИФТИТОҲИ БОҒЧАИ НАВ

05.09.2018


БӮСТОН. Бунёди чор иншооти нав

ФУТБОЛ. Дар Тоҷикистон мусобиқаҳои байналмилалӣ доир мегарданд

Ориф Алвӣ 13-умин президенти Покистон интихоб гашт

Дар Арабистони Саудӣ барои маводи тахрибӣ дар интернет зиндонӣ мекунанд

Дар Гуҷарат сохтмони баландтарин ҳайкали дунё анҷом меёбад

Ҳиндустон барномаи нави кайҳониро амалӣ месозад

04.09.2018


Боздиди Сарвазири мамлакат аз иншооти гармидиҳии шаҳри Душанбе


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед