logo

ҳуқуқ

ХУДКУШӢ. ПЕШГИРӢ АЗ ИН ЗУҲУРОТИ НОМАТЛУБ ВАЗИФАИ МАН ВА МОСТ

Худкушӣ ва суиқасд ба ҷони худ зуҳуроти номатлуби иҷтимоӣ буда, барои пешгирии онҳо бояд тамоми қишрҳои ҷомеа саҳмгузор бошанд. Вобаста ба ин, моддаи 5 - и Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳаёти инсонро баробари дигар ҳуқуқҳои фитрии ӯ дахлнопазир шуморидааст. Дар моддаи 18 - и ин санади олии ҳуқуқӣ омадааст, ки: «Ҳар кас ҳаққи зандагӣ дорад». Мутаассифона, дар ҷомеа нафароне ҳастанд, ки хилофи ин меъёр амал намуда, даст ба худкушӣ ё суиқасд ба ҷони худ мезананд. 
 
Ҳамин тавр, дар нуҳ моҳи соли равон аз тарафи прокуратураи шаҳри Сарбанд ду ҳодисаи даст ба худкушӣ задан ва ду ҳолати суиқасд ба ҷони худ намудани шаҳрвандон ошкор гардид, ки дар натиҷа се нафар қурбони ин амали номатлуб гардид. Таҳлилҳо нишон медиҳанд, ки ин ҳодисаҳо асосан ҷанбаи иҷтимоӣ дошта, дар пайи  рашк, вазъи саломатӣ (касалии рӯҳӣ, майзадагӣ, нашъамандӣ) баҳсҳои оилавӣ ва мунтазам паст задани шаъну эътибори шахс ба вуқӯъ меоянд. 
Пайдост, ки худкушӣ дар лаҳзаҳои ҳассостарини ҳаёт рух медиҳад ва таъсири равонӣ низ дар пай дорад. Ба ақидаи олимони ҷомеашинос, ин амал дар зеҳни одамон дар натиҷаи номутобиқатии равонию иҷтимоӣ ва ҳолатҳои номусоиди зиндагӣ пайдо мешавад. Барои сарриштаи онро пайдо кардан мебояд ҳолати рӯҳии инсонеро, ки даст ба худкушӣ задааст, дарк кард, зеро аслан ин ҳодисаҳо дар ҳолатҳои маъюсию ноумедӣ рух медиҳанд. 
Чанде пеш дар пайи як ҳодисаи қасди худкушӣ кардани фарзанд модараш ба наҷоти  ӯ шитофт, ки оқибат боиси марги ҳардуи онҳо А. Ҳ. ва А. И. гардид. Маълум гашт, ки сабаби қасди худкушӣ намудани писар рашки зиёд будааст. Ин ҳолат метавонист роҳи хеле содаи ҳал дошта бошад. Вале, мутаассифона, бо фоҷиаи як оила анҷом ёфт. 
Ҳамин тавр, шаҳрвандон Ш.Д. ва Б.Р., ки бо чунин сабабҳои беарзиш қасд ба ҷони худ намуда буданд, баъди наҷот додан аз кӯтоҳандешии худ изҳори пушаймонӣ карданд. Ҳеҷ як эҳсос ё мушкилӣ, ҳатто сахттарин рӯз ва гаронтарин мушкилот арзиши онро надорад, ки бо чунин роҳ дунёро тарк намуда, наздикони худро мувоҷеҳ ба ғаму андуҳ созем. Вақте ки мушкиле пеши рӯ меояд, инони андешаро на ба дасти эҳсосот, балки ба ақл вогузор бояд кард. Яъне, аз андешаву идроки солим мадад бояд ҷуст. Аммо, на ҳама соҳибиродаву таҳаммулпазиранду метавонанд ба танҳоӣ аз уҳдаи ҳалли мушкилоти пешомада бароянд. Ба ин қисмати осебпазири ҷомеа ёриву дастгирии бевоситаи атрофиён хеле зарур аст. Вале аз санҷишҳо хулоса кардан мумкин аст, ки кор дар ин росто ҳанӯз мувофиқи матлаб нест. 
Барои пешгирӣ аз худкушию суиқасд ба ҷони худ ҳамкории бахшҳои маориф ва илм, кор бо занон ва оила, ҷавонон, варзиш ва сайёҳӣ, ҷамоатҳои шаҳраку деҳот, кумитаҳои маҳалла, равоншиносон ва ниҳодҳои қудратиро дар сатҳи зарурӣ ба роҳ мондан лозим аст. Ходимони дин ва имомхатибони масҷидҳо имконияти бештари пешгирӣ аз ин равандҳои носолими ҷомеаро доранд. Ишора ба он меравад, ки агар дар зеҳни мардум аҳкоми шариат, аз ҷумла ҳалолу ҳаром, зиёни худкушӣ ва оқибатҳои дигар кирдорҳои ношоиста бо овардани ҳадису фармудаҳои дини мубини Ислом рехта шавад, ҷомеа баҳри пешгирии ин зуҳуроти номатлуб муваффақ хоҳад шуд.
Бояд зикр кард, ки моддаи 109 - и Кодекси ҷиноятии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба худкушӣ ва ё суиқасд ба ҷони худ расондани шахсро ҷиноят эътироф карда, қонунгузор дар ҳамин модда ҷавобгарии ҷиноятӣ низ пешбинӣ намудааст. Дар прокуратураи шаҳри Сарбанд бо аломатҳои ин модда як парвандаи ҷиноятӣ нисбат ба шаҳрванд Ч.Б. барои ба худкушӣ оварда расондани модарандараш Қ.Ҳ. кушода шуда, пас аз анҷоми тафтишоти пешакӣ бо тасдиқи фикри айбдоркунӣ барои моҳиятан баррасӣ кардан ба суди шаҳри Сарбанд ирсол гардидааст. 
Набояд фаромӯш кард, ки ҳеҷ як амали носавоб беҷавоб намемонад. Гунаҳгорон мувофиқи талаботи қонун ба ҷавобгарӣ кашида мешаванд. Барои мо аз ҳама муҳим он аст, ки барои ҷилавгирӣ аз чунин амалҳо бетарафӣ ихтиёр накунем ва ҳамкориро бо мақомоти дахлдор дар сатҳи зарурӣ ба роҳ монем.
Хусрав ҒУРАЗОДА, 
прокурори шаҳри Сарбанд


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 10.11.2016    №: 223    Мутолиа карданд: 2122

19.04.2019


Вохӯрии Сироҷиддин Муҳриддин бо Жан - Батист Лемуан

Пойтахт ба таҷлили Рӯзи Ғалаба омодагӣ мебинад

Масоили рушди соҳаи маориф матраҳ гардид

Дар Донишгоҳи давлатии Данғара конфронси ҷумҳуриявӣ доир мешавад

Душанбе варзишгарони 15 кишварро ба ҳам меорад

Ҷаҳон дар як сатр

18.04.2019


ҶОМИ АФК. Пирӯзии "Хуҷанд" ва мусовии "Истиқлол"

МУЪМИНОБОД. 221 иншоот дар се сол

РАШТ. Боғистон доман паҳн мекунад

17.04.2019


БУҶЕТИ ДАВЛАТӢ . Ба қонун иловаҳо ворид шуданд

ДМТ. Як нишасти муҳим

Хонандагони Душанбе пешсафи олимпиадаҳои ҷумҳуриявӣ

Армуғон барои дӯстдорони ҷуғрофия

ҶОМИ ОСИЁ. Паҳлавонони тоҷик соҳиби 5 медал

Ҷаҳон дар як сатр

16.04.2019


Вохӯрии Саидзода Зоҳир Озод бо Аскар Таҷибаев

Баррасии масоили мубрам

Ҳамоиш бахшида ба оғози расмии Солҳои рушди деҳот, сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ

Калонтарин тайёра дар дунё ба ҳаво хест

Дар Қазоқистон онлайн-қаллобон фаъол мешаванд

Дар СММ аз манфиати лоиҳаи «Камарбандҳо ва роҳҳо» сухан рафт

Аз таркиш дар Афғонистон ҳафт кӯдак ҳалок гашт

Филмҳои ду коргардони тоҷик барои Фестивали кинои мусалмонӣ интихоб шуданд

Ҷаҳон дар як сатр

БОКС. Иштироки варзишгарони тоҷик дар Чемпионати Осиё

12.04.2019


Бо иштироки Сарвазири мамлакат дар шаҳри Кӯлоб як қатор иншоот ба истифода дода шуд

Ҷаласаи Шӯрои ҳамоҳангсозони миллии давлатҳои аъзои СҲШ

Форуми байналмилалии рушди сармояи инсонӣ доир мегардад

ЧЕМПИОНАТИ ОСИЁ – 2019 ОИД БА ФУТЗАЛ. Рақибони Тоҷикистон муайян гаштанд

"Кашшофи падидаҳои наврас"

НОҲИЯИ РӮДАКӢ . Сафи соҳибкорони ватандӯст меафзояд

НУРОБОД . Эҳтиром ба шахсиятҳои таърихӣ

Ҷаҳон дар як сатр

11.04.2019


"Тоҷикон" ба забони ӯзбекӣ нашр шуд


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед