logo

фарҳанг

АСРОРУ РОҲИ ХУШБАХТИРО ШИНОХТАЕМ?!

Имрӯз ҷомеаи ҷаҳониро хавфи ҷаҳонишавӣ фаро гирифтааст. Мо низ гоҳҳо садо баланд мекунем, ки пайомади он ногувор мебошад. Ба навъе саъю кӯшиш ба харҷ медиҳем, то аз асли худ дур нашавем ва арзишҳои миллию фарҳангию ахлоқиро нигоҳ бидорем. Дар ин замина ба бунёди оилаҳои ҷавон то ҷое таваҷҷуҳ зоҳир мекунем, барои пойдории онҳо тадбирҳои заруриро ҳам меандешем, вале дастовардҳо ҳанӯз ҳам на ба он андозае ҳастанд, ки мехоҳем. Баръакс, фурӯпошии оилаҳо дар ин чанд соли охир афзудаст ва дар ин хусус бонги изтироб низ заданд. Натиҷаҳои мусбат на дар он ҳадданд, ки фараҳбахшу умедворкунанда бошанд.
 
Ин ба он масал монанд аст, ки дар анбор гандум ҷамъ меоварем, аммо онро гум мекунем. Намеандешем, ки:
Муш дар анбори мо ҳуфра задаст,
В – аз фаннаш анбори мо вайрон шудаст.
Пас чӣ бояд кард? Посух маълуму рӯшан мебошад:
Аввал, эй ҷон, дафъи шарри муш кун,
В – он гаҳон дар ҷамъи гандум ҷӯш кун.
 
Мусаллам аст, ки туфайли васоити ахбори оммаву шабакаҳо ва адабиёти гуногун аз хориҷи кишвар таълимоте ворид мегардад, ки ба ахлоқу минталитети мардуми мо на танҳо мувофиқат намекунанд, балки зидданд. Мубориза ба муқобили он бояд шадид сурат бигирад, вале мо алҳол ба ин пурра омода нестем ва кам бар зиёд дар ин ҳол ҳаргиз дастболо намешавад. Ба қавли шоири шаҳир Абулқосим Лоҳутӣ «гург ин мартаба дар ҷомаи меш омадааст» ва шинохтани он басо мушкил гардидааст. Бар замми ин барои он ки моро аз асли худ дур бинамоянд, маблағҳои калон низ сарф мекунанд. Аз фарҳангу ахлоқу дину оин, ки ҷудо бишавем, ба тадриҷ аз арзишҳои миллӣ ва асолатамон маҳрум мегардем. Ин ҳақиқат ҳеҷ исботеро хостор нест, чун бо чашми хеш дидем он чиро, ки бояд намедидем. Ба ҳар ҳол меарзад, ки барои баррасӣ ва иттилои бештар ба «бахтномаҳо» ва «роҳҳои расидан ба хушбахтӣ», ки дар хориҷи кишвар таълиф гардидаанду ба кишвари мо роҳ ёфтаанд, як бор рӯ биёрем. Оре, ақаллан як бор. Хоҳиш мекунам, бисёр хоҳиш мекунам, фурсат биёбед, масъаларо ҷиддӣ биҳисобед, ҷанобон мутахассисон, масъулон, омӯзгорону падару модарон. Пайдо кардани чунин китобҳо, гӯш кардани ин гуна барномаҳои радиоӣ ва дидани намоишҳои телевизионӣ ҳеҷ мушкилие надорад. Ёфтани ҳафтномаҳо бошад, аз он ба чандин маротиб осонтар аст. Яке аз чунин китобҳоро ман бар даст гирифтаам. Он хонандаро бо ҳафт сирри хушбахтӣ ошно месозад. Гӯиё он роҳи оптимист мебошад. Муаллиф маслиҳат медиҳад, ки бояд бихандем, чун мардум хандаро дӯст медорад. 
Агар мо ин хандаро чун хандаи хушҳолӣ мепазирем, пас маслиҳатро низ хуш қабул мекунем. Аммо хандаҳо набояд, ки сохта, балки табиӣ, чун хандаҳои офтоб бошанд.
Маслиҳати дуюм пайдо намудану доштани дӯст аст. Чӣ гуна дӯст? Ба ин пурсиш пас аз он, ки маслиҳатро мепазирем, аз адабиёти ниёгони худ, хоса асарҳои ахлоқии он бояд посух биҷӯем. Оре, агар мехоҳем аз асли худ дур нагардем.
Дастури сеюми муаллиф шунидани мусиқӣ аст. Албатта, ин дастур барои ҳамаи онҳоест, ки хушбахт шудан мехоҳанд. Хушбахтона, барои шунидан мусиқиҳои Малер, Мотсарт ва гурӯҳи ҳунарии «Мэднесс» - ро пешниҳод менамояд. Дар ин маврид бояд зикр кард, ки аксар ҷавонони мо нисбат ба дастури додаи муаллиф пештарак гом заданд. Яъне онҳо оҳангу суруд мешунаванд, аммо на аз эҷоди ин бузургони мусиқии касбии ҷаҳонӣ. Барояшон мусиқии гуногуну омезишёфтаи сабук муҳимтаранд. Ба матни баланди суруд дилбастагӣ надоранд. Бояд эҳсосашон барангехта шаванд ва бештар хушҳолӣ бинамоянд. Дигар ба эътибор намегиранд, чун намедонанд, ки вазифаи мусиқии ниёгони мо тарбияи насли солим ва парвариши завқҳову андешаҳои баланд буданду мемонанд.
Пас аз он тавсия медиҳад, ки рақс бикунем. Ба танҳоӣ рақс кардан гӯё танҳо як нафарро хушбахт месозад. Аз ин рӯ, ба рақси дастаҷамъона бояд дилбастагӣ дошта бошем. Омезиши ҷинсиятҳо низ муҳим арзёбӣ мешавад. Ва ҳам бояд бикӯшем, то дар сатҳи ситораҳои ин соҳа рақс бикунему бо онҳо...
Пас оё метавонанд чунин тавсияҳои таҳлилӣ барои мо меъёр бошанд, наход мо – ворисони ниёгони бузургу шуҳраи ҷаҳон сирру роҳи хушбахтиро аз хориҷиён ҷӯё бишавем? Не, пурсиш дигар хел бояд сурат мегирифт. Охир ҷӯё ҳам нестем ва наҷустаем. Ин ҳама таҳмилӣ аст. Сирру роҳи хушбахтиро барои мо ҳазорсолаҳо пеш ниёгони бошарафамон нишон доданд, аз ин рӯ, зарурат ба ҷустану тақлид кардан нест. Он дастуру раҳнамоӣ ба ҳазорсолаи дигар ҳам ҳеҷ куҳна ва беэътибор намешаванд. Ин қадар ҳаст, ки мо бояд бо маърифат бошем, то хубро аз бад бишносем ва барои пойдории миллат, арзишҳои он ба хотири маҳв нагардидан масъулият эҳсос бинамоем.
Абдулқодири РАҲИМ,
«Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 21.11.2016    №: 230    Мутолиа карданд: 1470

15.11.2018


Ҳамоиш бахшида ба Рӯзи Президент

Нурдинҷон Исмоилов ба Тоҷикистон меояд

Мулоқоти Зубайдулло Зубайдзода бо Амал Муҷрин ал - Ҳамад

Конференсияи гиромидошти Бобоҷон Ғафуров

Путин ва Абэ дар асоси қатъномаи соли 1956 гуфтушунид хоҳанд кард

Таҳлилгарони Nomura сустшавии суръати рушди иқтисоди ҷаҳониро пешгӯӣ намуданд

Frontex: ба Аврупо омадани гурезаҳо 31 дарсад коҳиш ёфт

Назарбоев соли 2019-ро Соли ҷавонон эълом дошт

Ҷаҳон дар як сатр

14.11.2018


Вусъати корҳои ободонӣ дар ноҳияи Восеъ

Ҷамъоварии $482 миллион ба ёрии мардуми Ироқ

Назарбоев ташкили Созмони амнияти дастаҷамъии Осиёро пешниҳод дорад

Ҷонибдории Ангела Меркел аз ташкили артиши ягонаи аврупоӣ

Дар Тошканд Ҳафтаи соҳибкории глобалӣ шурӯъ шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ЧЕМПИОНАТИ ҶАҲОН – 2018. Иштироки се бонуи муштзани тоҷик

БОНКИ МИЛЛӢ. Иқдоми наҷиб

13.11.2018


Мулоқоти Сироҷиддин Муҳриддин ва Юе Бин

Баимзорасии ёддошти тафоҳум

Нақшаи чорабиниҳои амалӣ намудани корҳои ободонию бунёдкорӣ дар давраи солҳои 2019 – 2021 тасдиқ гардид

БӮСТОН. Таҷдиди шуъбаи урология

ВАҲДАТ. 5 иншооти ҷашнӣ ба истифода дода шуд

ЁВОН СИМОИ ТОЗА МЕГИРАД

НОҲИЯИ ШАМСИДДИНИ ШОҲИН. Кӯшишҳо самар медиҳанд

"Дар ин дунё Карим Девонае буд"

Ҳузури бераводиди тоҷикистониён дар Туркия 3 баробар дароз шуд

Аврупо дар бозёбии партовҳои уран дар Тоҷикистон саҳм мегирад

Москва аз ҷумлаи даҳ шаҳри беҳтарини дунёст

Гунаҳгорони ҳалокати 52 ӯзбекистонӣ зиндонӣ шуданд

Чин дар ҷаҳон калонтарин воридкунандаи газ

Ҷаҳон дар як сатр

ҚУБОДИЁН. 48 медали варзишгарон дар нуҳ моҳ

12.11.2018


Дар Париж ҳамоиши сулҳ ифтитоҳ ёфт

Бо эҳтимоми ҳукумати Ҳиндустон нархи сӯзишворӣ арзон мешавад


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед