logo

иқтисод

ҲАЙВОНОТИ НОДИР. ЧАРО ШИКОРИ ҒАЙРИҚОНУНИИ ОНҲО ҶИЛАВГИРӢ НАМЕШАВАД?

Тибқи иттилои шуъбаи оид ба масъалаҳои экологии Вазорати корҳои дохилии ҷумҳурӣ, давоми соли ҷорӣ 12 ҳолати шикори ғайриқонунии ҳайвоноти нодир, ки ба Китоби сурхи Тоҷикистон дохиланд, ба қайд гирифта шудааст. Нисбат ба шахсони қонуншикан протоколи ҳуқуқвайронкунии маъмурӣ тартиб дода, масоили мазкур ҳамоно мавриди таваҷҷуҳи махсуси коршиносони соҳа қарор дорад. 
 
Баргузории мизи гирди байналмилалӣ бо ҷалби 90 мутахассиси тоҷик ва олмонӣ дар меҳмонхонаи «Serena» - и пойтахт низ ба ҳалли ҳифз, нигоҳдорӣ ва истифодаи устувори ҳайвоноти нодир мебошад. Муҳимияти масъала ин аст, ки даромад аз ҳисоби шикори ҳайвонот дар баробари ҳифз ва нигоҳдорӣ бояд ба рушди  иқтисодиву иҷтимоии хоҷагиҳои маҳаллӣ, хусусан хоҷагиҳои минтақаи дурдасти кӯҳистон равона гардад. Масалан, аз рӯйи таҷрибаи ҷаҳонӣ ва тартиботи қонунгузории мамлакат оид ба шикор, 40 дарсади маблағ бояд аз ҳисоби даромади шикор ба суратҳисоби махсуси худидоракунии шаҳрак ва деҳот, 20 дарсад ба фонди махсуси ҳудудҳои табиии махсус ҳифзшаванда ва 40 дарсади дигар ба суратҳисоби мақоми ваколатдори давлатӣ барои гузарондани мониторинги ҳайвоноти шикорӣ, устувор гардондани заминаи моддию техникӣ, ҳифз, назорат ва таъмини дигар хароҷот ирсол гардад. Барои пешбурди соҳаи шикор сафири Ҷумҳурии Федералии Олмон Фолд Грин, таҷрибаи давлатҳои пешрафта, хусусан давлати Непалро пеш овард, ки маҳз бо даромад аз ҳисоби шикор тавонист фаъолияти хоҷагиҳои маҳаллӣ, ташкилоти ҷамъиятӣ ва бахшҳои хусусиро рушд диҳад, соҳаи сайёҳии шикорро пеш барад. Ба гуфтаи ӯ, “Тоҷикистон  низ дорои захираҳои ғании ҳайвоноти нодир буда, барои рушди сайёҳии шикор имкониятҳои васеъ дорад. Сафари чандрӯзаи меҳмонони хориҷӣ ба хоҷагиҳои шикори “Саиди Тагноб” ва “М-Сайёд” низ маҳз ба хотири омӯзиш ва пайдо кардани роҳҳои идоракунии олами ҳайвонот буд, ки таассурот ва натиҷаи хуб дод. Аз ин рӯ, давлати Олмон омода аст, барои густариши ҳамкориҳои дуҷониба дар самти рушди хоҷагиҳои шикор тадбирҳои беш аз пешро роҳандозӣ намояд. Барои ин, зарурати ҳамоҳангсозии қонунгузории маҳаллӣ бо таҷрибаи ҷаҳонӣ муҳим аст”. 
Мутаассифона, дар ҷумҳурӣ аз сабаби пардохт нашудани маблағ ба суратҳисоби баъзе аз хоҷагиҳои шикор, масоили аз ҷиҳати моддию техникӣ таъмин гардидани онҳо ҳанӯз ҳалли худро наёфтааст. Набудани инфрасохтори зарурӣ низ ба рушди соҳаи шикор монеа эҷод мекунад. Саидзода Мадиброн Икром, директори Муассисаи давлатии ҳудудҳои махсус муҳофизатшаванда, дар баробари ҳифз ва нигоҳдории ҳайвоноти нодир, ки дар тавозуни муассисаанд, аз пардохт нашудани маблағи даромад аз ҳисоби шикори ҳайвонот чунин ибрози андеша кард: “Агар шикор ҳатто дар дохил ё наздикии ҳудудҳои табиии махсус ҳифзшаванда анҷом ёбад ҳам, ягон маблағи даромад аз ҳисоби шикор ба фонди махсус ворид нашудааст. Ин ҷо шикори ғайриқонунӣ имкон намедиҳад, ки хоҷагиҳои шикор, бахшҳои хусусӣ ва ташкилотҳои ҷамъиятии шикор дар пешрафти соҳа муваффақ гарданд”. Феълан барои дастгир кардани браконйерон (қочоқчиён) ҷиҳати аз байн бурдани шикори ғайриқонунӣ аз ҷониби мақомотҳои дахлдор мукофот дар ҳаҷми 500 доллари амрикоӣ пешбинӣ шудааст. Масъулон умед доранд, ки иқдоми мазкур каме ҳам бошад, дар пешгирии ин амал мусоидат мекунад. Ҳоло дар ҷумҳурӣ шумораи бузи морхӯр 1 438 сар мебошад, ки дар чор соли охир 420 сар зиёд шудааст. Натиҷаи мониторинги соли 2007 – ум маълум кард, ки саршумори умумии гӯсфанди кӯҳии Марко Поло 20 ҳазорро ташкил медиҳад. Аммо шумораи гӯсфанди бухороӣ, севертсев ва бабри барфӣ, ки дар баландии то 5 ҳазор метр аз сатҳи баҳр ҷойгиранд, дар ҳолати нестӣ қарор доранд. Барои дар табиат нигоҳ доштани ин ҳайвонот, ки ба Китоби сурх шомиланд, зарурати идоракунии олами ҳайвонот бо назардошти рушди хоҷагиҳои шикор дар маҳаллҳо ва ба ин восита мустаҳкам гардондани нақши онҳо дар қабули қарорҳо нисбат ба рушди соҳа, бавуҷудории зоти ҳайвоноти аз табиат баромада, гузарондани  мониторинги доимии ҳайвонот, таъмини онҳо бо ғизо  пеш омадааст. Ҳамчунин, пурзӯр кардани назорат дар сарҳади гумрукӣ, андешидани тадбирҳои биотехникӣ дар шикоргоҳҳое, ки дар онҳо шахсони ҳуқуқӣ барои пешбурди фаъолияти хоҷагии шикор ҳуқуқ надоранд, барои пешбурди соҳа замина мегузорад. 
Оҳистамоҳи ВАФОБЕК, 
“Ҷумҳурият”


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 21.11.2016    №: 230    Мутолиа карданд: 1630

22.04.2019


НИММАРАФОНИ БАЙНАЛМИЛАЛИИ ДУШАНБЕ. Фенти Тилахан дар мақоми аввал

Ваҳдат ҳусни тоза мегирад

ХОРУҒ. Бунёди бинои шабакаи ёрии таъҷилӣ

19.04.2019


Вохӯрии Сироҷиддин Муҳриддин бо Жан - Батист Лемуан

Пойтахт ба таҷлили Рӯзи Ғалаба омодагӣ мебинад

Масоили рушди соҳаи маориф матраҳ гардид

Дар Донишгоҳи давлатии Данғара конфронси ҷумҳуриявӣ доир мешавад

Душанбе варзишгарони 15 кишварро ба ҳам меорад

Ҷаҳон дар як сатр

18.04.2019


ҶОМИ АФК. Пирӯзии "Хуҷанд" ва мусовии "Истиқлол"

МУЪМИНОБОД. 221 иншоот дар се сол

РАШТ. Боғистон доман паҳн мекунад

17.04.2019


БУҶЕТИ ДАВЛАТӢ . Ба қонун иловаҳо ворид шуданд

ДМТ. Як нишасти муҳим

Хонандагони Душанбе пешсафи олимпиадаҳои ҷумҳуриявӣ

Армуғон барои дӯстдорони ҷуғрофия

ҶОМИ ОСИЁ. Паҳлавонони тоҷик соҳиби 5 медал

Ҷаҳон дар як сатр

16.04.2019


Вохӯрии Саидзода Зоҳир Озод бо Аскар Таҷибаев

Баррасии масоили мубрам

Ҳамоиш бахшида ба оғози расмии Солҳои рушди деҳот, сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ

Калонтарин тайёра дар дунё ба ҳаво хест

Дар Қазоқистон онлайн-қаллобон фаъол мешаванд

Дар СММ аз манфиати лоиҳаи «Камарбандҳо ва роҳҳо» сухан рафт

Аз таркиш дар Афғонистон ҳафт кӯдак ҳалок гашт

Филмҳои ду коргардони тоҷик барои Фестивали кинои мусалмонӣ интихоб шуданд

Ҷаҳон дар як сатр

БОКС. Иштироки варзишгарони тоҷик дар Чемпионати Осиё

12.04.2019


Бо иштироки Сарвазири мамлакат дар шаҳри Кӯлоб як қатор иншоот ба истифода дода шуд

Ҷаласаи Шӯрои ҳамоҳангсозони миллии давлатҳои аъзои СҲШ

Форуми байналмилалии рушди сармояи инсонӣ доир мегардад

ЧЕМПИОНАТИ ОСИЁ – 2019 ОИД БА ФУТЗАЛ. Рақибони Тоҷикистон муайян гаштанд

"Кашшофи падидаҳои наврас"

НОҲИЯИ РӮДАКӢ . Сафи соҳибкорони ватандӯст меафзояд


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед