logo

иқтисод

ТАРБИЯИ ЭКОЛОГӢ. ҶИДДӢ МАШҒУЛ НЕСТЕМ, ЧАРО?

Босуръат афзудани аҳолии рӯи замин ва инқилоби илму техника симои кунунии биосфера ва ҷараёнҳои табиии сайёраро тағйир додааст. Тағйироти дар ҳудуди биосфера баамаломада ба одамон хатарҳои гуногун пеш овард. Аз ин лиҳоз, ба аҳли башар лозим меояд, ки дар рафти хоҷагидории худ ба қонунҳои табиӣ  мувофиқ амал намуда, интиқоли энергия ва гардиши моддаҳоро дар ҳудуди биосфера дар як мувозинати муайян нигоҳ дорад.
Гузашти айём исбот мекунад, ки дигаргунии иқлим дар асоси фаъолияти худи инсон ба вуҷуд омадааст ва оқибатҳои фоҷиабори он ба тамоми кишварҳо ва сокинони сайёраи мо таҳдид мекунад. Далелҳои илмӣ нишон медиҳанд, ки зиёни офатҳои табиӣ дар Тоҷикистон ҳамасола меафзояд. Офати табиие, ки соли 2015 рух дод, ба кишварамон зиёда аз 100 миллион доллари амрикоӣ хисорот овард. Тағйирёбии иқлим метавонад боиси об шудани пиряхҳои Помир ва зиёдшавии ҷараёни обии дарёҳои Осиёи Марказӣ гардад. Давоми солҳои 1970 - 2015 дар Тоҷикистон камшавии масоҳати пиряхҳо ва зиёдшавии офатҳои табиӣ ба мушоҳида расид. Аллакай гармии ҳаво суръати обшавии пиряхҳоро афзуда, то ҳазор пирях дар ҳоли нобудист. Гармшавии иқлим, махсусан дар зимистон, метавонад ба камшавии захираи об оварда расонад.
Камшавии захираҳои оби Тоҷикистон аз рӯи арзёбиҳои дигар бо афзоиши боришот баробар мешавад, ки дар натиҷа ҷараёни об ҳатто бештар мегардад. Ин далелу андешаҳо аз он шаҳодат медиҳанд, ки ҳоло тағйирёбии иқлим ба захираҳои обии кишварамон таъсир расонда истодааст.
Аз ин рӯ, инсон метавонад, ки дар беҳтар кардани шароити тағйирёбии иқлим талош намояд. Аҳолӣ бояд дарк кунад, ки ҷамъ шудани партовҳо, афзоиш ёфтани ихроҷи газҳои парникӣ, буридани дарахтон, биёбоншавӣ ва муносибати нодуруст бо табиат чӣ оқибатҳои ногувор дорад. Масалан,  сабаби рух додани хатарҳои экологӣ партофтани партовҳо ба селроҳаҳо боиси пуршавии сойҳо гашта, ҳангоми боришоти зиёд сел маҷрои худро иваз менамояд. Ҳамчунин, обёрии заминҳо ба воситаи ҷӯйбор  ва қубурҳо дар талу теппаҳо баъзан боиси пайдоиши ярч мегардад. Сари вақт нагузарондани корҳои соҳилмустаҳкамкунӣ дар қитъаҳои нисбатан хатарноки соҳили дарёҳо бо нишондоди мушоҳидаҳои чандинсола ва хусусиятҳои гидрологии дарёҳо ба зиёдшавии селҳо дар мавсими обхезӣ мусоидат мекунад.
Хуллас, дар оғози асри XXI ҳифзи муҳити зист яке аз масъалаи муҳими ҳаёти инсон гардид. Ташкили тарбияи самараноки экологии шаҳрвандон имконият фароҳам меорад, ки инсон муҳити зист ва биосфераро ҳимоя кунад, тоза нигоҳ дошта, худ дар он сиҳату саломат умр ба сар бибарад ва муҳити аз ҷиҳати экологӣ тозаро ба наслҳои оянда боқӣ гузорад. Тарбияи экологӣ ва ҳифзи муҳити зист пеш аз ҳама ҳимояи генофонди миллатро дар назар дорад. Бояд ҳар як шахс дар фаъолияти худ ба табиат ғамхорона муносибат намояд.
Қиёмуддин ГУЛМИРЗОЕВ,
корманди Осорхонаи миллии Тоҷикистон


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 2.12.2016    №: 237    Мутолиа карданд: 1442

19.09.2018


ТОҶИКИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН. Аввалин тамринҳои муштараки низомӣ

Таъсиси 57 корхонаи нав

Намоиши дастовардҳо ба муносибати Рӯзи шаҳри Хуҷанд

Зуҳро Саидова – соҳиби шоҳҷоиза

Таҳаммул аз амалҳои террористӣ норавост

Баргузории ҳамоиши маъмурони роҳи оҳани кишварҳои СҲШ дар Ӯзбекистон

Дар Ироқ 27 ҳазор нафар аз об заҳролуд гашт

Тӯли 40 соли ислоҳот дар Чин ҷои кор 346 дарсад афзуд

Остона ҳамоиши ҳаштуми глобалии туризми шаҳриро пазироӣ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

18.09.2018


САМБО. Дурахши варзишгари навраси тоҷик дар Аврупо

Иди асал дар Душанбе

КӮЛОБ. Боз ду меҳмонхонаи нав ба истифода дода шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ӮЗБЕКИСТОН. Оғози машқҳои низомии муштарак

Теъдоди қурбонии тӯфони «Мангхут» аз 60 нафар гузашт

Дифои Вазорати ҳуқуқи инсони Покистон аз ҳуқуқи занҳо

Таҳсили фосилавӣ ба ҳар хонандаи ҷопонӣ дастрас шуд

Дар Остона ба хариди партов шурӯъ карданд

17.09.2018


НОҲИЯИ РӮШОН. Сарҳадбонон соҳиби бинои наву замонавӣ шуданд

Баргузории фестивали шаҳрии эҷодиёти кӯдакон

“КӮКНОР-2018”. Мусодираи беш аз 550 килограмм маводи нашъаовар дар Хатлон

ФУТБОЛ. "Хуҷанд" ба пеш баромад

11.09.2018


ДУШАНБЕ МИЗБОНИ СОҲИБКОРОНИ ҶАҲОН

ДЕВАШТИЧ. БУНЁДКОРИҲОИ НОҲИЯ НАМУНАИ ИБРАТАНД

МАРЗ. Боздошти қочоқбарон

КӮЛОБ. ИФТИТОҲИ БОҒЧАИ НАВ

05.09.2018


БӮСТОН. Бунёди чор иншооти нав

ФУТБОЛ. Дар Тоҷикистон мусобиқаҳои байналмилалӣ доир мегарданд

Ориф Алвӣ 13-умин президенти Покистон интихоб гашт

Дар Арабистони Саудӣ барои маводи тахрибӣ дар интернет зиндонӣ мекунанд

Дар Гуҷарат сохтмони баландтарин ҳайкали дунё анҷом меёбад

Ҳиндустон барномаи нави кайҳониро амалӣ месозад

04.09.2018


Боздиди Сарвазири мамлакат аз иншооти гармидиҳии шаҳри Душанбе


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед