logo

иқтисод

ТАРБИЯИ ЭКОЛОГӢ. ҶИДДӢ МАШҒУЛ НЕСТЕМ, ЧАРО?

Босуръат афзудани аҳолии рӯи замин ва инқилоби илму техника симои кунунии биосфера ва ҷараёнҳои табиии сайёраро тағйир додааст. Тағйироти дар ҳудуди биосфера баамаломада ба одамон хатарҳои гуногун пеш овард. Аз ин лиҳоз, ба аҳли башар лозим меояд, ки дар рафти хоҷагидории худ ба қонунҳои табиӣ  мувофиқ амал намуда, интиқоли энергия ва гардиши моддаҳоро дар ҳудуди биосфера дар як мувозинати муайян нигоҳ дорад.
Гузашти айём исбот мекунад, ки дигаргунии иқлим дар асоси фаъолияти худи инсон ба вуҷуд омадааст ва оқибатҳои фоҷиабори он ба тамоми кишварҳо ва сокинони сайёраи мо таҳдид мекунад. Далелҳои илмӣ нишон медиҳанд, ки зиёни офатҳои табиӣ дар Тоҷикистон ҳамасола меафзояд. Офати табиие, ки соли 2015 рух дод, ба кишварамон зиёда аз 100 миллион доллари амрикоӣ хисорот овард. Тағйирёбии иқлим метавонад боиси об шудани пиряхҳои Помир ва зиёдшавии ҷараёни обии дарёҳои Осиёи Марказӣ гардад. Давоми солҳои 1970 - 2015 дар Тоҷикистон камшавии масоҳати пиряхҳо ва зиёдшавии офатҳои табиӣ ба мушоҳида расид. Аллакай гармии ҳаво суръати обшавии пиряхҳоро афзуда, то ҳазор пирях дар ҳоли нобудист. Гармшавии иқлим, махсусан дар зимистон, метавонад ба камшавии захираи об оварда расонад.
Камшавии захираҳои оби Тоҷикистон аз рӯи арзёбиҳои дигар бо афзоиши боришот баробар мешавад, ки дар натиҷа ҷараёни об ҳатто бештар мегардад. Ин далелу андешаҳо аз он шаҳодат медиҳанд, ки ҳоло тағйирёбии иқлим ба захираҳои обии кишварамон таъсир расонда истодааст.
Аз ин рӯ, инсон метавонад, ки дар беҳтар кардани шароити тағйирёбии иқлим талош намояд. Аҳолӣ бояд дарк кунад, ки ҷамъ шудани партовҳо, афзоиш ёфтани ихроҷи газҳои парникӣ, буридани дарахтон, биёбоншавӣ ва муносибати нодуруст бо табиат чӣ оқибатҳои ногувор дорад. Масалан,  сабаби рух додани хатарҳои экологӣ партофтани партовҳо ба селроҳаҳо боиси пуршавии сойҳо гашта, ҳангоми боришоти зиёд сел маҷрои худро иваз менамояд. Ҳамчунин, обёрии заминҳо ба воситаи ҷӯйбор  ва қубурҳо дар талу теппаҳо баъзан боиси пайдоиши ярч мегардад. Сари вақт нагузарондани корҳои соҳилмустаҳкамкунӣ дар қитъаҳои нисбатан хатарноки соҳили дарёҳо бо нишондоди мушоҳидаҳои чандинсола ва хусусиятҳои гидрологии дарёҳо ба зиёдшавии селҳо дар мавсими обхезӣ мусоидат мекунад.
Хуллас, дар оғози асри XXI ҳифзи муҳити зист яке аз масъалаи муҳими ҳаёти инсон гардид. Ташкили тарбияи самараноки экологии шаҳрвандон имконият фароҳам меорад, ки инсон муҳити зист ва биосфераро ҳимоя кунад, тоза нигоҳ дошта, худ дар он сиҳату саломат умр ба сар бибарад ва муҳити аз ҷиҳати экологӣ тозаро ба наслҳои оянда боқӣ гузорад. Тарбияи экологӣ ва ҳифзи муҳити зист пеш аз ҳама ҳимояи генофонди миллатро дар назар дорад. Бояд ҳар як шахс дар фаъолияти худ ба табиат ғамхорона муносибат намояд.
Қиёмуддин ГУЛМИРЗОЕВ,
корманди Осорхонаи миллии Тоҷикистон


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 2.12.2016    №: 237    Мутолиа карданд: 1463

19.11.2018


ДЕВАШТИЧ. Авҷи созандагиҳо дар Ҷамоати деҳоти Яхтан

Артиши Сурия охирин истеҳкоми «ДИ» дар ҷануби кишварро зери назорат гирифт

Дар ҳама минтақаҳои Ӯзбекистон «мактаби президентӣ» месозанд

Роҳандозии барномаи махсуси давлатии ипотекӣ барои дӯзандагони Қирғизистон

Киштии зериобии «Сан Хуан» - ро дар уқёнуси Атлантика ёфтанд

Ҷаҳон дар як сатр

Кулишов: «Марзҳои ИДМ бо таҷҳизоти муосир таъмин карда мешаванд»

Дар Тоҷикистон омӯзгори забони англисӣ барои таблиғи «ДИ» 19 сол гирифт

Қазоқистон мубориза бо машруботро сахттар мекунад

Фоидаи туризм ба кадом шаҳри дунё бештар аст?

Ҷаҳон дар як сатр

"ИСТИҚЛОЛ" бори аввал барои Ҷоми чемпионҳои КФО мубориза хоҳад бурд

Омодагии тими миллӣ ба марҳилаи интихобии Ҷоми ҷаҳон – 2022

УСМОН ТОШЕВ САРМУРАББИИ НАВИ ДАСТАИ МУНТАХАБ

15.11.2018


Ҳамоиш бахшида ба Рӯзи Президент

Нурдинҷон Исмоилов ба Тоҷикистон меояд

Мулоқоти Зубайдулло Зубайдзода бо Амал Муҷрин ал - Ҳамад

Конференсияи гиромидошти Бобоҷон Ғафуров

Путин ва Абэ дар асоси қатъномаи соли 1956 гуфтушунид хоҳанд кард

Таҳлилгарони Nomura сустшавии суръати рушди иқтисоди ҷаҳониро пешгӯӣ намуданд

Frontex: ба Аврупо омадани гурезаҳо 31 дарсад коҳиш ёфт

Назарбоев соли 2019-ро Соли ҷавонон эълом дошт

Ҷаҳон дар як сатр

14.11.2018


Вусъати корҳои ободонӣ дар ноҳияи Восеъ

Ҷамъоварии $482 миллион ба ёрии мардуми Ироқ

Назарбоев ташкили Созмони амнияти дастаҷамъии Осиёро пешниҳод дорад

Ҷонибдории Ангела Меркел аз ташкили артиши ягонаи аврупоӣ

Дар Тошканд Ҳафтаи соҳибкории глобалӣ шурӯъ шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ЧЕМПИОНАТИ ҶАҲОН – 2018. Иштироки се бонуи муштзани тоҷик

БОНКИ МИЛЛӢ. Иқдоми наҷиб

13.11.2018


Мулоқоти Сироҷиддин Муҳриддин ва Юе Бин

Баимзорасии ёддошти тафоҳум

Нақшаи чорабиниҳои амалӣ намудани корҳои ободонию бунёдкорӣ дар давраи солҳои 2019 – 2021 тасдиқ гардид


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед