logo

иқтисод

ТАРБИЯИ ЭКОЛОГӢ. ҶИДДӢ МАШҒУЛ НЕСТЕМ, ЧАРО?

Босуръат афзудани аҳолии рӯи замин ва инқилоби илму техника симои кунунии биосфера ва ҷараёнҳои табиии сайёраро тағйир додааст. Тағйироти дар ҳудуди биосфера баамаломада ба одамон хатарҳои гуногун пеш овард. Аз ин лиҳоз, ба аҳли башар лозим меояд, ки дар рафти хоҷагидории худ ба қонунҳои табиӣ  мувофиқ амал намуда, интиқоли энергия ва гардиши моддаҳоро дар ҳудуди биосфера дар як мувозинати муайян нигоҳ дорад.
Гузашти айём исбот мекунад, ки дигаргунии иқлим дар асоси фаъолияти худи инсон ба вуҷуд омадааст ва оқибатҳои фоҷиабори он ба тамоми кишварҳо ва сокинони сайёраи мо таҳдид мекунад. Далелҳои илмӣ нишон медиҳанд, ки зиёни офатҳои табиӣ дар Тоҷикистон ҳамасола меафзояд. Офати табиие, ки соли 2015 рух дод, ба кишварамон зиёда аз 100 миллион доллари амрикоӣ хисорот овард. Тағйирёбии иқлим метавонад боиси об шудани пиряхҳои Помир ва зиёдшавии ҷараёни обии дарёҳои Осиёи Марказӣ гардад. Давоми солҳои 1970 - 2015 дар Тоҷикистон камшавии масоҳати пиряхҳо ва зиёдшавии офатҳои табиӣ ба мушоҳида расид. Аллакай гармии ҳаво суръати обшавии пиряхҳоро афзуда, то ҳазор пирях дар ҳоли нобудист. Гармшавии иқлим, махсусан дар зимистон, метавонад ба камшавии захираи об оварда расонад.
Камшавии захираҳои оби Тоҷикистон аз рӯи арзёбиҳои дигар бо афзоиши боришот баробар мешавад, ки дар натиҷа ҷараёни об ҳатто бештар мегардад. Ин далелу андешаҳо аз он шаҳодат медиҳанд, ки ҳоло тағйирёбии иқлим ба захираҳои обии кишварамон таъсир расонда истодааст.
Аз ин рӯ, инсон метавонад, ки дар беҳтар кардани шароити тағйирёбии иқлим талош намояд. Аҳолӣ бояд дарк кунад, ки ҷамъ шудани партовҳо, афзоиш ёфтани ихроҷи газҳои парникӣ, буридани дарахтон, биёбоншавӣ ва муносибати нодуруст бо табиат чӣ оқибатҳои ногувор дорад. Масалан,  сабаби рух додани хатарҳои экологӣ партофтани партовҳо ба селроҳаҳо боиси пуршавии сойҳо гашта, ҳангоми боришоти зиёд сел маҷрои худро иваз менамояд. Ҳамчунин, обёрии заминҳо ба воситаи ҷӯйбор  ва қубурҳо дар талу теппаҳо баъзан боиси пайдоиши ярч мегардад. Сари вақт нагузарондани корҳои соҳилмустаҳкамкунӣ дар қитъаҳои нисбатан хатарноки соҳили дарёҳо бо нишондоди мушоҳидаҳои чандинсола ва хусусиятҳои гидрологии дарёҳо ба зиёдшавии селҳо дар мавсими обхезӣ мусоидат мекунад.
Хуллас, дар оғози асри XXI ҳифзи муҳити зист яке аз масъалаи муҳими ҳаёти инсон гардид. Ташкили тарбияи самараноки экологии шаҳрвандон имконият фароҳам меорад, ки инсон муҳити зист ва биосфераро ҳимоя кунад, тоза нигоҳ дошта, худ дар он сиҳату саломат умр ба сар бибарад ва муҳити аз ҷиҳати экологӣ тозаро ба наслҳои оянда боқӣ гузорад. Тарбияи экологӣ ва ҳифзи муҳити зист пеш аз ҳама ҳимояи генофонди миллатро дар назар дорад. Бояд ҳар як шахс дар фаъолияти худ ба табиат ғамхорона муносибат намояд.
Қиёмуддин ГУЛМИРЗОЕВ,
корманди Осорхонаи миллии Тоҷикистон


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 2.12.2016    №: 237    Мутолиа карданд: 1501

19.02.2019


МАКТАБИ ДАВЛАТДОРИИ ЭМОМАЛӢ РАҲМОН. ЯК ҲАМОИШИ МУҲИМ

Баррасии масъалаҳои рушди сайёҳӣ

Вохӯрии Низомиддин Зоҳидӣ бо Мазен Шамия

Дурнамои рушди муносибатҳо матраҳ гардид

ҶОМИ КУШОДАИ АВРУПО. Муҳаммадризо Қувватов медали биринҷӣ ба даст овард

Авҷи ниҳолшинонӣ

Саҳми соҳибкорон дар ободии деҳот

Ҳамкории тиҷоратию иқтисодии Чин ва Россия густурдатар мегардад

Сарвар Дониш: «Музокироти сулҳ бидуни ҳукумат қурбе надорад»

«Туҳфаи шоҳона» - и Арабистони Саудӣ ба шаҳрвандони Покистон

Дар Қазоқистон маркази амнияти иттилоотӣ ифтитоҳ меёбад

Сокини навраси Шимкент ду нафарро аз сӯхтор наҷот дод

Ҷаҳон дар як сатр

18.02.2019


Боздиди Азим Иброҳим аз ҷараёни корҳои сохтмонӣ

ВКД Ҷиноятҳо 83,6 дарсад ошкор шуданд

Вазорати молия. Барои дастгирии буҷет маблағи бештар ҷалб хоҳад гашт

«BISHKEK OPEN – 2019». Дурахши каратэ-дочиёни навраси тоҷик

«МОҲИЯТ ВА ТАЪЙИНОТИ МАТБУОТИ МАҲАЛЛӢ»

РОҒУН. Ободонӣ вусъат меёбад

АНДОЗ. Нақша 100, 6 дарсад иҷро гардид

ТОҶИКИСТОНУ ӮЗБЕКИСТОН. Гардиши савдо ду баробар афзуд

Тоҷикистон миёни кишварҳои ИДМ ба афзоиши баландтарини ММД муваффақ гашт

Дар Тошканд конфронси байналмилалӣ оид ба Осиёи Марказӣ баргузор мегардад

Қасри сафед: "Музокироти тиҷоратӣ дар Пекин ба пешравӣ мусоидат кард"

Трамп мехоҳад ҷангиёни «Давлати исломӣ» - ро ба Аврупо барои суд кардан баргардонад

Кумитаи амнияти иттилоотии Қазоқистон беш аз 90 сомонаи хавфнокро ошкор сохт

Ҷаҳон дар як сатр

15.02.2019


ШАМШЕРБОЗӢ. ИШТИРОКИ ВАРЗИШГАРОНИ МО ДАР ЧЕМПИОНАТИ КУШОДИ ОСИЁИ МАРКАЗӢ

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Дар Душанбе ташкили низоми муттаҳидаи мудофиаи зиддиҳавоӣ баррасӣ шуд

Дар чор сол муомилоти мол байни Тоҷикистону Ӯзбекистон 19 маротиба афзуд

Медведев: «Таҳримоти ИМА ба иқтисоди Россия таъсири чандон бузург расонда наметавонад»

Пентагон. ИМА аз Афғонистон ҳамроҳи иттифоқчиёнаш меравад

13.02.2019


2018. Сиёсати хориҷии Тоҷикистон пурбарор буд


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед