logo

иқтисод

ҲОСИЛИ МЕВА БА ЗАҲМАТИ БОҒБОН ВОБАСТА АСТ

Бунёди   боғ   ҳоло яке аз  бахшҳои афзалиятноки иқтисоди кишварҳои дунё маҳсуб ёфта, ширкатҳои бузурги тиҷоратӣ бо ташкили майдонҳои васеи  дарахти мева аз он  самари дилхоҳ  мегиранд. Дар коргоҳҳо меваро коркард намуда, боз чанд маҳсулот тавлид месозанд, ки  аз соҳаи  боғдорӣ ба буҷети корхонаҳо даромади зиёд ворид мегардад. Ҳоло истеҳсоли мева дар баробари бахшҳои мошинсозӣ  ва меъморию  роҳсозӣ аз ҷиҳати иқтисодӣ хеле афзалиятнок аст. Аз ин рӯ, бо иҷрои дастуру супоришҳои Роҳбари давлат ривоҷи соҳаи боғдорӣ барои беҳбудии рӯзгори сокинон ва пешрафти иқтисоди миллӣ айни муддаост.
Хушбахтона, бо роҳандозии  Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон  «Дар бораи тадбирҳои иловагӣ доир ба рушди боғу токпарварӣ барои солҳои 2010 – 2014»  ва  «Барномаи рушди соҳаи боғу токпарварӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2015 – 2020»  дар шаҳру  навоҳии мамлакат ҳазорҳо гектар боғи  нав  бунёд ёфтанд.  Кишоварзон ҳосили солонаи  меваро  ба 350 ҳазор  тонна расонданд, ки барои таъмини аҳолӣ бо ҷойи кор ва ҳаҷми содирот ҳиссаи бузург аст. Аз тадбирҳои  дар ин самт роҳандозишуда  бармеояд, ки дар солҳои наздик ҳаҷми майдони дарахтони мевадиҳанда, инчунин истеҳсоли маҳсулоти он ба маротиб меафзояд. Вале паҳн шудани касалиҳо дар боғоти мева, хусусан себ, аз риоя нагардидани корҳои агротехникӣ ба амал омада, ба сифат ва  миқдори ҳосили он таъсири манфӣ  расондааст.

Маҳв сохтани зараррасонҳо назорати ҷиддиро тақозо мекунад
Ба гуфтаи Сайидалӣ Гулов, профессор, устоди Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон ба номи Шириншоҳ Шоҳтемур, бо ташаббуси Ҳукумати ҷумҳурӣ дар солҳои соҳибистиқлолӣ  масоҳати боғу токзор дар мамлакат нисбат ба аҳди шӯравӣ ду маротиба афзуд.  Аммо аз сабаби паҳншавии  зараррасонҳо  аз як гектар 4 – 5 тонна мева гирифта мешавад, ки ҳосили дилхоҳ нест. Дарахтон ба касалиҳои гуногун гирифтор шуда, самари онҳо  ба миқдори зиёд талаф меёбад. Сифати меваҳо низ коста  мегардад.  Айни замон,  кишоварзон  заҳрхимикатҳоро  кӯр – кӯрона,  бедарназардошти хусусияти минтақавии майдони ниҳолони мева ва намуди паразитҳо истифода мекунанд. Аксари боғдорон  касалии дарахтон ва навъҳои доруро хуб намедонанд, ки мӯҷиби авҷ гирифтани беморшавии дарахтон гардидааст. Имрӯзҳо барои рушди соҳа зарур омадаст, ки дар ҳар минтақаи кишвар аз рӯйи хусусияти иқлимию биологӣ марказҳои махсуси фурӯши доруҳо ва омӯзиши намуди касалию  зараррасонҳо ташкил карда шаванд. Агар имрӯз кишоварзон аз як гектар боғ ба ҳисоби миёна 4 – 5 тонна мева гиранд, ҳангоми  нигоҳубини дуруст,  аз ҷумла мубориза алайҳи бемориву   паразитҳо ва ба ҷо овардани корҳои агротехникӣ ду – се баробар, яъне 10 - 15 тонна  зиёд ҳосил ба даст хоҳад омад. Дар мавриди аз ҳар гектар 10 - 15 тонна ҳосил гирифтан  дар мамлакат истеҳсоли мева ба як миллион тонна хоҳад расид. Бо чунин самараи бузург бозорҳои дохилӣ  пурра бо мева таъмин шуда, ҳаҷми содироти он ба таври назаррас меафзояд. Дар баробари ба маротиб васеъ гаштани майдони боғу токзор зиёд намудани маҳсулнокии он низ аз вазифаҳои аввалиндараҷаи мутахассисони соҳа ва кишоварзон  мебошад. Аз ҷониби дигар бештари заҳрдоруҳое, ки ҳоло боғдорон истифода мекунанд, ба талабот  ҷавобгӯй нестанд. Дараҷаи таъсирнокиашон хеле паст мебошад, ки дар бартараф сохтани зараррасону  бемориҳо ба кор намеоянд.  Бинобар ин, фурӯш ва истифодаи онҳо дар шаҳру навоҳии кишвар назорати ҷиддии  идораҳои дахлдорро тақозо менамояд. Заҳрхимикатҳо бояд дар озмоишгоҳҳо аз санҷиш гузашта дар дуконҳои махсус фурӯхта шаванд.

Боғбони асил аз замини кам фоидаи бисёр мегирад
Дар давроне, ки имкониятҳои васеи боғдорӣ, хусусан технологияи соҳа, нуриҳои гуногун, навъҳои пурсамари ниҳолони меваи ватанӣ мавҷуд аст, боғбони асил метавонад аз миқдори хеле ками замин самари зиёд ба даст орад. Дар  мамлакат кишоварзоне ҳастанд, ки кори  боғдориро хуб ба ҷо оварда,  нисбат ба дигарон  ҳосили фаровону маҳсулоти аълосифат мерӯёнанд, ки даромади он талаботи   рӯзгорашонро барзиёд мепӯшонад. 
Қобил Хидиров, боғпарвар аз ноҳияи Лахш, бо иҷрои дурусти корҳои агротехникӣ ва рафъи зараррасонҳо соле  аз 15 садяки замин  4  тонна себ мегирад, ки барои баъзе кишоварзон намунаи ибрат аст.
- Ҳар сол дар оғози баҳор айёми оромии  ниҳолу дарахтони ҳавлӣ  заҳрдоруҳои ДНОК, Перепарати-30,30С,  моеи бордостӣ - 3 - 4 - дарсада  ва дар давраи нашъунамо доруҳои  Нурелл-Д,  Скор, Импакт, Делтафос, Сипар-Т, Омайт, Митак, моеи бордости - 1 - дарсада, инчунин  моддаҳои фаъоли биологии гуногунро ба онҳо мепошам.  Ҳолати сабзиш ва  гул карданашонро  пайваста назорат мебарам, то касалиҳо хурӯҷ накунанд. Ҳамчунин, дар баҳорон ва охири фасли тирамоҳ барои нашъунамои хуби мева аз нуриҳои зарурӣ истифода менамоям.   Моҳҳои май ва август атрофи дарахтонро нарм месозам. Ниҳоли  мева монанди фарзанди инсон аст. Он тарбияи дурустро металабад, - мегӯяд номбурда. 
Ҳолати бавуҷудомада боғдоронро водор месозад, ки  дар баробари бунёди боғҳои доманфарох ва шинондани ниҳолони бисёр ба маҳсулнокии онҳо аҳамияти ҷиддӣ зоҳир намоянд. Аз бепарвоию саҳлангорӣ миқдори зиёди ҳосилро талаф дода, меҳнати хешро барбод надиҳанд. Барои  коҳиш додани  паразитҳо ва беморшавии дарахтони  мева,  инчунин дуруст ба роҳ мондани фурӯши заҳрдоруҳо таъсиси бахшҳои алоҳида аз ҷониби Вазорати кишоварзӣ амри зарурист.
Ташрифулло САЪДУЛЛОЕВ,  «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 12.12.2016    №: 243    Мутолиа карданд: 1912

19.09.2018


ТОҶИКИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН. Аввалин тамринҳои муштараки низомӣ

Таъсиси 57 корхонаи нав

Намоиши дастовардҳо ба муносибати Рӯзи шаҳри Хуҷанд

Зуҳро Саидова – соҳиби шоҳҷоиза

Таҳаммул аз амалҳои террористӣ норавост

Баргузории ҳамоиши маъмурони роҳи оҳани кишварҳои СҲШ дар Ӯзбекистон

Дар Ироқ 27 ҳазор нафар аз об заҳролуд гашт

Тӯли 40 соли ислоҳот дар Чин ҷои кор 346 дарсад афзуд

Остона ҳамоиши ҳаштуми глобалии туризми шаҳриро пазироӣ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

18.09.2018


САМБО. Дурахши варзишгари навраси тоҷик дар Аврупо

Иди асал дар Душанбе

КӮЛОБ. Боз ду меҳмонхонаи нав ба истифода дода шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ӮЗБЕКИСТОН. Оғози машқҳои низомии муштарак

Теъдоди қурбонии тӯфони «Мангхут» аз 60 нафар гузашт

Дифои Вазорати ҳуқуқи инсони Покистон аз ҳуқуқи занҳо

Таҳсили фосилавӣ ба ҳар хонандаи ҷопонӣ дастрас шуд

Дар Остона ба хариди партов шурӯъ карданд

17.09.2018


НОҲИЯИ РӮШОН. Сарҳадбонон соҳиби бинои наву замонавӣ шуданд

Баргузории фестивали шаҳрии эҷодиёти кӯдакон

“КӮКНОР-2018”. Мусодираи беш аз 550 килограмм маводи нашъаовар дар Хатлон

ФУТБОЛ. "Хуҷанд" ба пеш баромад

11.09.2018


ДУШАНБЕ МИЗБОНИ СОҲИБКОРОНИ ҶАҲОН

ДЕВАШТИЧ. БУНЁДКОРИҲОИ НОҲИЯ НАМУНАИ ИБРАТАНД

МАРЗ. Боздошти қочоқбарон

КӮЛОБ. ИФТИТОҲИ БОҒЧАИ НАВ

05.09.2018


БӮСТОН. Бунёди чор иншооти нав

ФУТБОЛ. Дар Тоҷикистон мусобиқаҳои байналмилалӣ доир мегарданд

Ориф Алвӣ 13-умин президенти Покистон интихоб гашт

Дар Арабистони Саудӣ барои маводи тахрибӣ дар интернет зиндонӣ мекунанд

Дар Гуҷарат сохтмони баландтарин ҳайкали дунё анҷом меёбад

Ҳиндустон барномаи нави кайҳониро амалӣ месозад

04.09.2018


Боздиди Сарвазири мамлакат аз иншооти гармидиҳии шаҳри Душанбе


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед