logo

иқтисод

ҲОСИЛИ МЕВА БА ЗАҲМАТИ БОҒБОН ВОБАСТА АСТ

Бунёди   боғ   ҳоло яке аз  бахшҳои афзалиятноки иқтисоди кишварҳои дунё маҳсуб ёфта, ширкатҳои бузурги тиҷоратӣ бо ташкили майдонҳои васеи  дарахти мева аз он  самари дилхоҳ  мегиранд. Дар коргоҳҳо меваро коркард намуда, боз чанд маҳсулот тавлид месозанд, ки  аз соҳаи  боғдорӣ ба буҷети корхонаҳо даромади зиёд ворид мегардад. Ҳоло истеҳсоли мева дар баробари бахшҳои мошинсозӣ  ва меъморию  роҳсозӣ аз ҷиҳати иқтисодӣ хеле афзалиятнок аст. Аз ин рӯ, бо иҷрои дастуру супоришҳои Роҳбари давлат ривоҷи соҳаи боғдорӣ барои беҳбудии рӯзгори сокинон ва пешрафти иқтисоди миллӣ айни муддаост.
Хушбахтона, бо роҳандозии  Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон  «Дар бораи тадбирҳои иловагӣ доир ба рушди боғу токпарварӣ барои солҳои 2010 – 2014»  ва  «Барномаи рушди соҳаи боғу токпарварӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2015 – 2020»  дар шаҳру  навоҳии мамлакат ҳазорҳо гектар боғи  нав  бунёд ёфтанд.  Кишоварзон ҳосили солонаи  меваро  ба 350 ҳазор  тонна расонданд, ки барои таъмини аҳолӣ бо ҷойи кор ва ҳаҷми содирот ҳиссаи бузург аст. Аз тадбирҳои  дар ин самт роҳандозишуда  бармеояд, ки дар солҳои наздик ҳаҷми майдони дарахтони мевадиҳанда, инчунин истеҳсоли маҳсулоти он ба маротиб меафзояд. Вале паҳн шудани касалиҳо дар боғоти мева, хусусан себ, аз риоя нагардидани корҳои агротехникӣ ба амал омада, ба сифат ва  миқдори ҳосили он таъсири манфӣ  расондааст.

Маҳв сохтани зараррасонҳо назорати ҷиддиро тақозо мекунад
Ба гуфтаи Сайидалӣ Гулов, профессор, устоди Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон ба номи Шириншоҳ Шоҳтемур, бо ташаббуси Ҳукумати ҷумҳурӣ дар солҳои соҳибистиқлолӣ  масоҳати боғу токзор дар мамлакат нисбат ба аҳди шӯравӣ ду маротиба афзуд.  Аммо аз сабаби паҳншавии  зараррасонҳо  аз як гектар 4 – 5 тонна мева гирифта мешавад, ки ҳосили дилхоҳ нест. Дарахтон ба касалиҳои гуногун гирифтор шуда, самари онҳо  ба миқдори зиёд талаф меёбад. Сифати меваҳо низ коста  мегардад.  Айни замон,  кишоварзон  заҳрхимикатҳоро  кӯр – кӯрона,  бедарназардошти хусусияти минтақавии майдони ниҳолони мева ва намуди паразитҳо истифода мекунанд. Аксари боғдорон  касалии дарахтон ва навъҳои доруро хуб намедонанд, ки мӯҷиби авҷ гирифтани беморшавии дарахтон гардидааст. Имрӯзҳо барои рушди соҳа зарур омадаст, ки дар ҳар минтақаи кишвар аз рӯйи хусусияти иқлимию биологӣ марказҳои махсуси фурӯши доруҳо ва омӯзиши намуди касалию  зараррасонҳо ташкил карда шаванд. Агар имрӯз кишоварзон аз як гектар боғ ба ҳисоби миёна 4 – 5 тонна мева гиранд, ҳангоми  нигоҳубини дуруст,  аз ҷумла мубориза алайҳи бемориву   паразитҳо ва ба ҷо овардани корҳои агротехникӣ ду – се баробар, яъне 10 - 15 тонна  зиёд ҳосил ба даст хоҳад омад. Дар мавриди аз ҳар гектар 10 - 15 тонна ҳосил гирифтан  дар мамлакат истеҳсоли мева ба як миллион тонна хоҳад расид. Бо чунин самараи бузург бозорҳои дохилӣ  пурра бо мева таъмин шуда, ҳаҷми содироти он ба таври назаррас меафзояд. Дар баробари ба маротиб васеъ гаштани майдони боғу токзор зиёд намудани маҳсулнокии он низ аз вазифаҳои аввалиндараҷаи мутахассисони соҳа ва кишоварзон  мебошад. Аз ҷониби дигар бештари заҳрдоруҳое, ки ҳоло боғдорон истифода мекунанд, ба талабот  ҷавобгӯй нестанд. Дараҷаи таъсирнокиашон хеле паст мебошад, ки дар бартараф сохтани зараррасону  бемориҳо ба кор намеоянд.  Бинобар ин, фурӯш ва истифодаи онҳо дар шаҳру навоҳии кишвар назорати ҷиддии  идораҳои дахлдорро тақозо менамояд. Заҳрхимикатҳо бояд дар озмоишгоҳҳо аз санҷиш гузашта дар дуконҳои махсус фурӯхта шаванд.

Боғбони асил аз замини кам фоидаи бисёр мегирад
Дар давроне, ки имкониятҳои васеи боғдорӣ, хусусан технологияи соҳа, нуриҳои гуногун, навъҳои пурсамари ниҳолони меваи ватанӣ мавҷуд аст, боғбони асил метавонад аз миқдори хеле ками замин самари зиёд ба даст орад. Дар  мамлакат кишоварзоне ҳастанд, ки кори  боғдориро хуб ба ҷо оварда,  нисбат ба дигарон  ҳосили фаровону маҳсулоти аълосифат мерӯёнанд, ки даромади он талаботи   рӯзгорашонро барзиёд мепӯшонад. 
Қобил Хидиров, боғпарвар аз ноҳияи Лахш, бо иҷрои дурусти корҳои агротехникӣ ва рафъи зараррасонҳо соле  аз 15 садяки замин  4  тонна себ мегирад, ки барои баъзе кишоварзон намунаи ибрат аст.
- Ҳар сол дар оғози баҳор айёми оромии  ниҳолу дарахтони ҳавлӣ  заҳрдоруҳои ДНОК, Перепарати-30,30С,  моеи бордостӣ - 3 - 4 - дарсада  ва дар давраи нашъунамо доруҳои  Нурелл-Д,  Скор, Импакт, Делтафос, Сипар-Т, Омайт, Митак, моеи бордости - 1 - дарсада, инчунин  моддаҳои фаъоли биологии гуногунро ба онҳо мепошам.  Ҳолати сабзиш ва  гул карданашонро  пайваста назорат мебарам, то касалиҳо хурӯҷ накунанд. Ҳамчунин, дар баҳорон ва охири фасли тирамоҳ барои нашъунамои хуби мева аз нуриҳои зарурӣ истифода менамоям.   Моҳҳои май ва август атрофи дарахтонро нарм месозам. Ниҳоли  мева монанди фарзанди инсон аст. Он тарбияи дурустро металабад, - мегӯяд номбурда. 
Ҳолати бавуҷудомада боғдоронро водор месозад, ки  дар баробари бунёди боғҳои доманфарох ва шинондани ниҳолони бисёр ба маҳсулнокии онҳо аҳамияти ҷиддӣ зоҳир намоянд. Аз бепарвоию саҳлангорӣ миқдори зиёди ҳосилро талаф дода, меҳнати хешро барбод надиҳанд. Барои  коҳиш додани  паразитҳо ва беморшавии дарахтони  мева,  инчунин дуруст ба роҳ мондани фурӯши заҳрдоруҳо таъсиси бахшҳои алоҳида аз ҷониби Вазорати кишоварзӣ амри зарурист.
Ташрифулло САЪДУЛЛОЕВ,  «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 12.12.2016    №: 243    Мутолиа карданд: 1942

21.11.2018


Аз таркиш дар Кобул беш аз 50 нафар ҳалок шуд

Ӯзбекистон нахустин намоишгоҳ-ярмаркаи байналмилалии содиротӣ мегузаронад

Могерини: «Иттиҳоди Аврупо «артиши аврупоӣ» ташкил карданӣ нест»

Табобати гепатити С дар Беларус аз арзонтарин дар Аврупост

Ҷаҳон дар як сатр

ДУШАНБЕ. Таҷлили нахустин ҷашни занони соҳибкор

ДЕВАШТИЧ. Тантанаи Рӯзи Президент

Иштироки мунтахаби футболи бонувон дар CAFA

20.11.2018


СУҒД. Оғози сохтмони раёсати маориф

ЛЕВАКАНТ. Конфронси илмӣ - назариявӣ ба ифтихори Иҷлосияи XVI

"Парасту" дар Тоҷикобод

Сарони кишварҳои Осиёи Марказӣ барои машварат дар Тошканд ҷамъ меоянд

Финляндия ҷонибдори ҳузури Россия дар Шӯрои Аврупо

Вазорати маорифи Афғонистон 30 ҳазор занро ба кор мегирад

Баррасии рушди инклюзивии иқтисоди қитъа дар Гвинея Папуаи Нав

Ҷаҳон дар як сатр

АНВАР ЮНУСОВ СОҲИБИ КАМАРБАНДИ WBF

"СОРО КОМПАНИЯ" ҒОЛИБИ ЛИГАИ КАСБИИ ФУТЗАЛИ ТОҶИКИСТОН

19.11.2018


ДЕВАШТИЧ. Авҷи созандагиҳо дар Ҷамоати деҳоти Яхтан

Артиши Сурия охирин истеҳкоми «ДИ» дар ҷануби кишварро зери назорат гирифт

Дар ҳама минтақаҳои Ӯзбекистон «мактаби президентӣ» месозанд

Роҳандозии барномаи махсуси давлатии ипотекӣ барои дӯзандагони Қирғизистон

Киштии зериобии «Сан Хуан» - ро дар уқёнуси Атлантика ёфтанд

Ҷаҳон дар як сатр

Кулишов: «Марзҳои ИДМ бо таҷҳизоти муосир таъмин карда мешаванд»

Дар Тоҷикистон омӯзгори забони англисӣ барои таблиғи «ДИ» 19 сол гирифт

Қазоқистон мубориза бо машруботро сахттар мекунад

Фоидаи туризм ба кадом шаҳри дунё бештар аст?

Ҷаҳон дар як сатр

"ИСТИҚЛОЛ" бори аввал барои Ҷоми чемпионҳои КФО мубориза хоҳад бурд

Омодагии тими миллӣ ба марҳилаи интихобии Ҷоми ҷаҳон – 2022

УСМОН ТОШЕВ САРМУРАББИИ НАВИ ДАСТАИ МУНТАХАБ

15.11.2018


Ҳамоиш бахшида ба Рӯзи Президент

Нурдинҷон Исмоилов ба Тоҷикистон меояд


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед