logo

иҷтимоиёт

СЕРПЕНТАРИЯ. АКНУН ГУРЗА ВА КУБРО НИЗ ПАРВАРИШ МЕНАМОЕМ

Серпентарияи (серпентария аз калимаи лотинии serpens гирифта шуда, маънояш морхона аст). Пажӯҳишгоҳи зоология ва паразитологияи ба номи Е. Н. Павловскийи  Академияи илмҳои ҷумҳурӣ, ки беш аз бист сол фаъолият надошт, таъмир ва барқарор гардид. Ҳоло дар он парвариши ду навъи мор - кубро (мори азимҷуссаи айнакдор) ва гурзо (мори бузурге, ки сараш монанди гурз аст)  роҳандозӣ шудааст.

Ҳадаф аз парвариши морҳои заҳрнок  роҳандозии таҳқиқоти илмӣ оид ба омӯзиши хусусиятҳои экологӣ, афзоиши онҳо дар шароити сунъӣ ва аз заҳри онҳо тайёр намудани доруворӣ мебошад.
- Яке аз масъалаҳои дигар, ин омӯзиши эктопаразитҳо ва эндопаразитҳои морҳои заҳрнок мебошад. Хазандагон, аз ҷумла морҳои заҳрнок, дар бадани худ  паразитҳои берунаро, аз қабили канаҳо нигоҳ медоранд. Дар узвҳои дохилиашон ҳаргуна эндопаразитҳо – паразитҳои дохилӣ, аз қабили гелминтҳо мавҷуданд ва омӯзиши ин масъала аҳамияти илмӣ дорад. Аз ин рӯ, олимони соҳа ҳангоми парвариши морҳо дар шароити серпентария ба омӯзиши онҳо ва гузаронидани таҳқиқоти илмӣ низ машғул мешаванд. Гузаронидани таҳқиқоти гуногуни илмӣ оид ба омӯзиши ҳаматарафаи олами ҳайвоноти Тоҷикистон аз самтҳои  асосии фаъолияти институт ба ҳисоб меравад, - мегӯяд Файзалӣ Ҳакимов, директори пажӯҳишгоҳ.
Мавриди зикр аст, ки ҳам куброи осиёимиёнагӣ ва ҳам гурзо намудҳои нодир буда, хавфи маҳвшавӣ  доранд. Аз ин сабаб онҳо ба «Китоби сурхи Тоҷикистон» дохил карда шудаанд. Ба гуфтаи коршиносон, 50 соли охир дар  ҳудуди зисти ин морҳо дар Тоҷикистон  тағйироти ҷиддӣ ба назар мерасад. Куброи осиёимиёнагӣ асосан дар қисмати ҷанубӣ - ғарбии кишвар, дар минтақаҳои биёбон ва нимбиёбон зиндагӣ мекунад. Дар гузашта масоҳати мавзеи зисти мори кубро хеле васеъ буд. Дар давоми ним аср аз  худ гардидани заминҳои бекорхобида боиси маҳдуд гардидани ҷои зист ва коҳиши саршумори куброи осиёимиёнагӣ гардид. Ҳарчанд  гурзо нисбат ба кубро васеътар паҳн шудаву дар минтақаҳои биёбон, нимбиёбон ва наздикӯҳӣ дучор меояд, аммо вазъи он низ чунин аст.
Собит шуда, ки ҳар ду намуди морҳо, заҳри барои инсон марговар доранд. Ҳангоми  газидани мори куброи  осиёимиёнагӣ ва ба организми инсон ворид гардидани  заҳри он майнаи сар фалаҷ мегардад. Заҳри мори гурзо бошад, дар бадан хунро лахта мегардонад. Вақте хун лахта шуд, дар рагҳои хунгард гардиши он қатъ ва кори дил низ душвор мешавад. Ин ҳолат одамро ба марг мерасонад. Аммо, бо вуҷуди ин, аз заҳри онҳо дар тиб барои тайёр намудани доруҳои гаронарзиш васеъ истифода мешавад. Имрӯз аз заҳри онҳо доруҳои гуногун, мисли «Наятокс», «Випросал», «Випералгин», «Випраксин»  омода мешаванд. Ин доруҳо дар тибби муосир барои таскин бахшидани дардҳои шадиди радикулит, ревматизм, шамолхӯрии мушакҳо истифода мегардад. Ҳоло ин доруҳои аз заҳри мор истеҳсолшаванда аз хориҷи кишвар ворид мегарданд.
- Бо ба роҳ мондани парвариши морҳо  метавон истеҳсоли чунин доруҳоро дар дохили кишвар низ роҳандозӣ намуд. Барои ин кормандони соҳаи тиб, фармакология ва кимиё бояд дар якҷоягӣ талош намоянд, – изҳор намуд Файзалӣ Ҳакимов.
Фарзона ФАЙЗАЛӢ,  «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 21.12.2016    №: 250-251    Мутолиа карданд: 2817

19.07.2019


ПАЛАТАИ ҲИСОБ. 88,З миллион сомонӣ зарари молиявӣ ошкор гашт

УМЕД БОБОЗОДА: "Аксари муроҷиатҳо оид ба адолати судиянд"

Кӯдакони аз Ироқ овардашуда ба зиндагии муқаррарӣ бармегарданд

"EXPO 2019 BEIJING". Гӯшаи Тоҷикистонро беш аз як миллион нафар тамошо кард

НИГАРОНӢ. Ҷудошавии 6065 оила дар ним сол

18.07.2019


ХАДАМОТИ ЗИДДИИНҲИСОРӢ. Болоравии нархи барқ ба қарзи он марбут аст

Азим Иброҳим Ким Тэ Сонгро ба ҳузур пазируфт

Ба ташкили корхонаҳои муштарак ҳавасмандӣ зоҳир гардид

Ҳамоиши «Ваҳдат – омили ягонагӣ ва суботи ҷомеа» доир шуд

Ҳамкорӣ бо Қатар густариш меёбад

Саридораи геология. 2810 харитаи геологӣ рақамӣ шуд

121 шахси масъул ба ҷавобгарии маъмурӣ кашида шуд

Роҳи нави сесатҳаи Душанбе ба истифода дода мешавад

Президенти Қазоқистон Шӯрои миллии эътимоди ҷомеаро созмон дод

Дар Ӯзбекистон аввалин IT-технопарк бунёд мегардад

Ҷаҳон дар як сатр

17.07.2019


Музокироти ҳайатҳои расмии Тоҷикистон ва Корея

КУМИТАИ МУҲИТИ ЗИСТ. Нигаронӣ аз набудани партовгоҳҳо дар деҳот

ПРОКУРАТУРАИ ГЕНЕРАЛӢ. 5774 гектар қитъаи замин ба ҳолати аввала баргардонда шуд

ИЗЗАТУЛЛО САТТОРӢ: "Истеҳсоли гӯшти мурғ 9 маротиба зиёд мегардад"

ВАЗОРАТИ АДЛИЯ. Хулосаи ҳуқуқӣ ба 1936 лоиҳаи санадҳои меъёрии ҳуқуқӣ

ТАЭКВОН – ДО. Муниса медали тилло ба даст овард

Суръати рушди ММД Тоҷикистон миёни кишварҳои ИДМ баландтарин шуд

Тоҷикистон ба сохтмони лӯлаи гази «Осиёи Марказӣ — Чин» шурӯъ мекунад

Дар ҷанубу ғарби Чин аз хушксолӣ 7,4 миллион нафар зарар дид

Ҷаҳон дар як сатр

Нашрияи расмии Ҷумҳурии Тоҷикистон – рӯзномаи «Ҷумҳурият» якҷо бо мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилояти Хатлон бахшида ба Ҷашни 30 - солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳти унвони «ТОҶИКИСТОН – ХОНАИ УМЕДИ МО» озмун эълон менамояд.

16.07.2019


ХАДАМОТИ АЛОҚА. Корти ID симкорти муштариро ба расмият медарорад

ЭНЕРГЕТИКА. 2,5 миллиард сомонӣ қарзи дебитории "Барқи тоҷик" муаммои ҳалталаб боқӣ мемонад

15.07.2019


Сарвазири Корея ба Тоҷикистон меояд

Баррасии масъалаҳои ҳамгироии САҲА, СҲШ ва ИА дар минтақаи Осиёи Марказӣ

Нахустин шумораи маҷаллаи «Осиё ва Аврупо» аз чоп баромад

ДТТ. Изҳори нигаронӣ аз вазъи бо кор таъмин шудани хатмкардаҳо

ТИБ. 288 номгӯи доруи ғайристандартӣ ошкор шуд


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед