logo

фарҳанг

МЕРОСИ НИЁГОН. ҲИФЗИ ОН ВАЗИФАИ ШАҲРВАНДИИ МОСТ

Миллати тоҷик таърихи куҳан ва фарҳанги ғанӣ дорад. Ин миллат бо дастовардҳои хеш дар тамаддуни башарӣ саҳми сазовор гузошта, бо ин восита дар байни халқҳои олам мақоми хосро соҳиб шудааст. Далели ин гуфтаҳо мероси нодири меъморӣ, таърихиву фарҳангие мебошад, ки бо гузашти асрҳо аз байн нарафта, то ба замони мо расиданд. Дар шароити имрӯзаи ҷаҳонишавӣ ҳифзи арзишҳои фарҳангӣ ва асолати миллӣ, аз ҷумла ёдгориҳои таърихӣ хеле муҳим мебошад. Ҳоло дар  қайди Вазорати фарҳанги кишвар  2020 ёдгории таърихию фарҳангӣ мавҷуд аст. Аз ин шумор 1278 – тоаш ёдгориҳои бостонӣ, 300 - меъморӣ ва 430 – таърихӣ - монументалӣ мебошад. 
Қобили зикр аст, ки замони     соҳибистиқло-лии кишвар ҷиҳати танзиму нигоҳдории ёдгориҳо 14 санади меъёрӣ ва ҳуқуқӣ ба тавсиб расид. Бо дастгирии Ҳукумати кишвар қисме аз мероси ниёгон таъмиру барқарор  ва ҳолати ҳифзашон хуб гардид. Аз ҷумла ба муносибати таҷлили 3000 - солагии Ҳисори шодмон дар Мамнӯъгоҳи таърихиву фарҳангии қалъаи Ҳисор корҳои назаррас анҷом ёфт. Деворҳои атрофи қалъа, дарвозаю аркҳои он таъмир шуданд. Ҳавзи дохили қалъа,  сарбозхона, амфитеатр, чойхона, дукони  ҳунармандон ва дигар иншооти дорои аҳамияти таърихии ин макон азнавсозӣ шуданд.
Маҷмаи меъмории мадрасаи Хоҷа Машҳад ва масҷиди Хоҷа Дурбод дар ноҳияи Шаҳритуз, оромгоҳи  Хоҷа Заррин дар ноҳияи Данғара, Абдуллои Валии ноҳияи Айнӣ, Ҳазрати Султон ва Хоҷа Аюби Ансорӣ дар ноҳияи Ховалинг, Ҳазрати Бурхи Сармасти Валӣ дар ноҳияи Сангвор ва Хоҷа Ҳотами Асами ноҳияи Файзобод аз ҷумлаи ёдгориҳои дигари таъмиру барқароршуда мебошанд. Ин далели он аст, ки Ҳукумати кишвар ба ин масъала таваҷҷуҳи хоса зоҳир менамояд. Аммо, бо вуҷуди ин, ҳоло бисёр ёдгориҳои таърихиву фарҳангӣ, аз ҷумла оромгоҳи Хоҷа Нахшрон дар шаҳри Турсунзода, қалъаҳои Қаҳқаҳа, Ямчун ва Вранги ноҳияи Ишкошим, ёдгории беназири ноҳияи Дарвоз - Карон ба таъмиру азнавсозӣ ниёз доранд. Аз ҷониби дигар ёдгориҳои таърихии кишвар ҳанӯз пурра мавриди омӯзиш қарор нагирифтаанд. Таъмири ёдгориҳо ва омӯзиши ҳамаҷонибаи он, ки ҷузъи муҳими шаҳрсозии ниёгонамон ба шумор мераванд, на танҳо боиси худшиносиву худогоҳии насли наврас мегардад, балки дар рушди иқтисодиёт ва туризм нақши зиёд мегузоранд. Пешвои миллат бесабаб таъкид накардаанд: “Омӯхтани таърих танҳо барои донистани гузашта нест, балки он барои шукуфоии ҳар давлату миллат зарур аст. Яъне миллат бояд аз гузаштаи худ сабақ гирад ва дурнамои ояндаашро бисозад”. Мутаассифона, дар бештари маврид мардум ба ин масъала кам таваҷҷуҳ зоҳир мекунанд. Баъзан мебинем, ки ёдгориҳои қисман харобгашта ба ҷойи бозии кӯдакон ё ба чарогоҳ табдил ёфтааст. Бояд ҳеҷ гоҳ фаромӯш насозем, ки барои ба ҷаҳониён бештару беҳтар муаррифӣ намудани мероси ниёгон муваззаф ҳастем. Ёдгориҳоеро, ки ҳанӯз мавриди омӯзиш қарор нагирифтаанд, то замони расидани шароити мусоид, ҳифз намоем ва аз нестшавӣ нигоҳ дорем. Ин вазифаи шаҳрвандии мост. Дар ин кор бояд якҷоя саҳм гузорем.

Сафармуҳаммад ЮСУФҶОНОВ,
узви Иттифоқи меъморони Тоҷикистон


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 27.12.2016    №: 255    Мутолиа карданд: 2570

18.01.2019


Таҳдидҳои асосӣ ба иқтисоди ҷаҳонӣ номбар шуданд

Гумонбари омодасозии ҳамла ба Қасри сафед ба даст афтод

Дар Чин қаллобонро барои фиреб ҳабси абад карданд

29 миллион сом зарари собиқадорони сохта

Ҷаҳон дар як сатр

17.01.2019


Тамдиди шартномаи ФФТ бо "Сомон Эйр"

60 ДАРАҶА ХУНУКӢ ВА ДАВИ 50 - КИЛОМЕТРАИ ЭКСТРЕМАЛИ МОЛДАВӢ

16.01.2019


Пирӯзии мунтахаби Тоҷикистон бар Эрон

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Роҳандозии моратории дусола дар Тоҷикистон

Нақшаи Brexit дар парламенти Британия рад карда шуд

Кремл роҳи ҳалли буҳрони Украинаро пешниҳод намуд

Ифтитоҳи онлайн-донишгоҳ барои гурезаҳо дар Италия

15.01.2019


Ҷаласаи ҷамъбастӣ таҳти раёсати муовини Сарвазири мамлакат

Вохӯрии Сироҷиддин Муҳриддин бо Абдулазиз Комилов

Ёдгор Файзов: «Соли 2018 соли таҳкими волоияти қонун дар Бадахшон буд»

ХУҶАНД. 1548 медали варзишгарон дар як сол

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Созишномаи сулҳ – мавзӯи асосии мулоқоти Путин ва Абэ хоҳад шуд

Савдои хориҷии Чин соли 2018 натиҷаи рекордӣ нишон дод

Дар Алмаато гурӯҳи хориҷиёни террорист боздошт шуд

То соли 2024 аҳолии Қирғизистон бо оби ошомиданӣ пурра таъмин мешавад

10.01.2019


Дар Саразм осорхона ва меҳмонхонаи замонавӣ бунёд мешаванд

Вохӯрии Парвиз Давлатзода бо Владимир Норов

Ҷаласаи Шӯрои кор бо ҷавонон

“ГАНҶИ СУХАН” – маҳфили адибпарвар

РӮШОН. Ифтитоҳи маркази дуошёнаи савдо

Муҳаммад Салоҳ – беҳтарин футболбози Африқо

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Самарқанд мизбони нахустмулоқоти «Ҳиндустон – Осиёи Марказӣ»

Баргардондани 47 шаҳрванди Қазоқистон аз Сурия

Остона ба гузарондани Ҳамоиши ҷаҳонии туризми шаҳрӣ омодагӣ мегирад

Дар Беларус бори нахуст ҳукми қатл содир шуд

09.01.2019


Таҷлили 110 - солагии аллома Бобоҷон Ғафуров


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед