logo

иқтисод

ИФТИХОР АЗ ТАШАББУСИ ПЕШВОИ МИЛЛАТ, КИ БА НАФЪИ БАШАРИЯТ АСТ

Афзоиши аҳолӣ,  кӯчиши он ба шаҳр,  кам шудани ҳаҷми заминҳои кишоварзию ҷангалзорҳо ва афзудани  корхонаҳои саноатӣ   мӯҷиби ба миён омадани мушкилоти ҷаҳонии экосистема, хусусан дар соҳаи истифодаи об,  гардидаанд. Ин проблема дар ҳама қитъаҳои олам тадриҷан доман паҳн карда, ҳолати норасоӣ,  ифлосӣ ва  суръати  камшавии захираҳои обро бештар сохтааст. Роҳбарияти давлати Тоҷикистон бо дарки амиқи масъала зарурати самаранок ва сарфакорона истифода намудани ин манбаи ҳаётро барои рафъи мушкилоти дар ҷаҳон мавҷудбуда дар доираи  Эъломияи Даҳсолаи байналмилалии амал «Об барои рушди устувор 2018 – 2028  ба ҷаҳониён пешниҳод намуд.  177 давлати дунё – аъзои Созмони Милали Муттаҳид бо ҳамовозии комил иқдоми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат  муҳтарам Эмомалӣ Раҳмонро   самимона ҷонибдорӣ карданд.  Баҳодур Мирзоев, коршиноси соҳа,  оид ба  аҳамияти ҷонибдории васеъ ёфтани ташаббуси Сарвари давлат чунин изҳори назар намуд:
- Қабули қатъномаи мазкур  аз ҷониби давлатҳои ҷаҳон дар асоси пешниҳоди Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон яке аз дастовардҳои камназири миллати тоҷик дар даврони соҳибистиқлолии ҷумҳурӣ мебошад. Ҳамчунин, қабули ин санади муҳими ояндадор қариб барои тамоми кишварҳои олам ҳамчун дарёфти роҳи бартарафсозии мушкилоти ҷойдошта маҳсуб меёбад. Проблемаи норасоии оби ошомиданию полизӣ ва коҳишёбии рӯзафзуни манбаъҳои он масъалаи мубрами умумиҷаҳонист, ки  ҳамкории мамлакатҳоро  дар як низоми муайян тақозо мекунад. Дар ҷаҳон қариб 1 миллиард нафар  одам ба оби тозаи нӯшиданӣ дастрасӣ надоранд. Мардуми беоби баъзе  минтақаҳо аз оби ифлос ва вазъи ғайрисанитарӣ ба бемориҳо гирифтор шудаанд,  оби олудаи маводи гуногун сабаби зуҳур кардани касалиҳои сироятӣ гардидааст. Ҳамасола 1,5 миллион кӯдак дар синни то 5 – солагӣ аз бемориҳое, ки ба истеъмоли оби ғализ алоқаманданд, мефавтанд. Ин нишондод  сол аз сол рӯ ба афзоиш дошта, ҳолати бавуҷудомада қариб ба ҳамаи давлатҳо таҳдид дорад. Дар баробари  ин, дар натиҷаи коҳиш ёфтани захираҳои об ва хушкидани кӯлу дарёҳо ҷангалу бешазорон ба биёбон табдил ёфта истодаанд. 
Мушкилоти мазкур,  пеш аз ҳама, дар натиҷаи афзудани шумораи корхонаҳои саноатӣ, ки ба атмосфера газҳои гармхонаиро ихроҷ менамоянд, зуҳур кардааст. Чунин газҳо дар сатҳи замин гармиро нигоҳ дошта,   сабаби обшавии аз ҳад зиёди пиряхҳо мегарданд. Ин ҳолат дар кишварҳое, ки дорои пиряхҳои бузурганд, боришоту обхезии бисёр ва дар мамлакатҳои поёноб камчинии обро ба вуҷуд меорад.  Ҳарчанд Тоҷикистон аз ҷиҳати ихроҷи партовҳои газӣ дар миёни мамлакатҳо ҷойи  100 – умро ишғол мекунад, дар натиҷаи бодҳо   гази ихроҷшудаи корхонаҳои саноатии минтақаҳои дигар ба фазои он ворид мешавад. Бинобар ин, дар доираи эъломияи навин  ҳатмӣ гардондани коркарди газҳои ихроҷшуда ва партови корхонаҳо   яке аз роҳҳои ҳалли масъалаи номбурда мебошад.  Азбаски раванди омодагӣ ба татбиқи барнома аз соли 2018 оғоз меёбад,  давлатҳо бояд ба самти коркарди партовҳои газӣ диққати ҷиддӣ зоҳир намоянд ва ин корро дар корхонаҳои саноатӣ ҳатмӣ созанд. Мамлакатҳое, ки дар  интиқоли газҳои гармхонаӣ ҳиссаи бузург доранд ва поёнобанд,  ба кишварҳои дорои пиряхҳои азим,  дар саргаҳи об - дарёву кӯлҳо қарордошта, аз ҷумла Тоҷикистону Қирғизистон, ки аз офатҳои табиат  –  фаромадани селу   обхезӣ осебпазиранд,  дар корҳои соҳилмустаҳкамкунӣ ва бунёди шабакаҳои обёрӣ бояд кумак намоянд. 
Гузашта аз ин, дар асоси эъломия кишварҳои ба мо дӯсту бародар,  назири Эрон, Амороти Муттаҳидаи Араб  имкон доранд барои кашондани оби нӯшидании софу гуворои кӯли Сарез барномаҳои махсуси муштарак  таҳия сохта, бо роҳи муносиб аҳолиашонро аз ин неъмати бузург таъмин намоянд.  Айни замон, давлатҳо барои гирифтани гази моеъ чанд ҳазор километр лӯла васл мекунанд, ки миллиардҳо доллар харҷ мегардад. Пас, интиқоли об низ аз манбаъҳои  дур, аммо боэътимод аз манфиат холӣ нест.
Ҳамчунин, фаъол сохтани системаи мукаммали обтозакунии корхонаҳо яке аз масъалаҳои ҳалталаб аст. Ҳоло дар баъзе корхонаҳо оби дар истеҳсолот ва хизматрасонӣ истифодашударо бидуни поксозӣ ба дарёву кӯлҳо интиқол медиҳанд. Ҳолати мазкур ба ғализ гаштани оби нӯшидании мавҷудоти зинда, пеш аз ҳама одамон боис гаштааст. Агар  дар чорчӯбаи қатъномаи номбурда назорати системаи обтозакунии корхонаҳо пурзӯр гардад,  ифлосшавии ҳама гуна оби табиат то ҳадди лозим пешгирӣ меёбад. Одамон  ба неъматҳои табиат  бояд дуруст муносибат намоянд.
Таъмини аҳолӣ бо оби тозаи нӯшиданӣ ва санитарияи ба талабот мувофиқ аз ҳадафҳои асосии Ҳукумати ҷумҳурӣ мебошад. Дар мамлакат вобаста ба ин аллакай  тамоми заминаҳои ҳуқуқӣ ва шароиту имкониятҳо  фароҳаманд. Тибқи  Барномаи миллии «Беҳтар кардани таъминоти аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон бо оби тозаи нӯшоӣ дар солҳои 2008 – 2020», ки ба муҳайё намудани шароити мусоиди дастрасии аҳолӣ ба оби тоза  нигаронда шудааст, бо ҷалби сармояи дохилию хориҷӣ корҳои зиёд анҷом дода шудаанд. Дар  раванди баҳрабардорӣ аз эъломияи Даҳсолаи байналмилалии амал «Об барои рушди устувор»  низ муваффақиятҳои назаррас дар кишвар ба даст хоҳанд омад.
Ташрифулло САЪДУЛЛОЕВ, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 01.01.2017    №: 1    Мутолиа карданд: 1838

15.11.2018


Ҳамоиш бахшида ба Рӯзи Президент

Нурдинҷон Исмоилов ба Тоҷикистон меояд

Мулоқоти Зубайдулло Зубайдзода бо Амал Муҷрин ал - Ҳамад

Конференсияи гиромидошти Бобоҷон Ғафуров

Путин ва Абэ дар асоси қатъномаи соли 1956 гуфтушунид хоҳанд кард

Таҳлилгарони Nomura сустшавии суръати рушди иқтисоди ҷаҳониро пешгӯӣ намуданд

Frontex: ба Аврупо омадани гурезаҳо 31 дарсад коҳиш ёфт

Назарбоев соли 2019-ро Соли ҷавонон эълом дошт

Ҷаҳон дар як сатр

14.11.2018


Вусъати корҳои ободонӣ дар ноҳияи Восеъ

Ҷамъоварии $482 миллион ба ёрии мардуми Ироқ

Назарбоев ташкили Созмони амнияти дастаҷамъии Осиёро пешниҳод дорад

Ҷонибдории Ангела Меркел аз ташкили артиши ягонаи аврупоӣ

Дар Тошканд Ҳафтаи соҳибкории глобалӣ шурӯъ шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ЧЕМПИОНАТИ ҶАҲОН – 2018. Иштироки се бонуи муштзани тоҷик

БОНКИ МИЛЛӢ. Иқдоми наҷиб

13.11.2018


Мулоқоти Сироҷиддин Муҳриддин ва Юе Бин

Баимзорасии ёддошти тафоҳум

Нақшаи чорабиниҳои амалӣ намудани корҳои ободонию бунёдкорӣ дар давраи солҳои 2019 – 2021 тасдиқ гардид

БӮСТОН. Таҷдиди шуъбаи урология

ВАҲДАТ. 5 иншооти ҷашнӣ ба истифода дода шуд

ЁВОН СИМОИ ТОЗА МЕГИРАД

НОҲИЯИ ШАМСИДДИНИ ШОҲИН. Кӯшишҳо самар медиҳанд

"Дар ин дунё Карим Девонае буд"

Ҳузури бераводиди тоҷикистониён дар Туркия 3 баробар дароз шуд

Аврупо дар бозёбии партовҳои уран дар Тоҷикистон саҳм мегирад

Москва аз ҷумлаи даҳ шаҳри беҳтарини дунёст

Гунаҳгорони ҳалокати 52 ӯзбекистонӣ зиндонӣ шуданд

Чин дар ҷаҳон калонтарин воридкунандаи газ

Ҷаҳон дар як сатр

ҚУБОДИЁН. 48 медали варзишгарон дар нуҳ моҳ

12.11.2018


Дар Париж ҳамоиши сулҳ ифтитоҳ ёфт

Бо эҳтимоми ҳукумати Ҳиндустон нархи сӯзишворӣ арзон мешавад


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед