logo

иқтисод

ИФТИХОР АЗ ТАШАББУСИ ПЕШВОИ МИЛЛАТ, КИ БА НАФЪИ БАШАРИЯТ АСТ

Афзоиши аҳолӣ,  кӯчиши он ба шаҳр,  кам шудани ҳаҷми заминҳои кишоварзию ҷангалзорҳо ва афзудани  корхонаҳои саноатӣ   мӯҷиби ба миён омадани мушкилоти ҷаҳонии экосистема, хусусан дар соҳаи истифодаи об,  гардидаанд. Ин проблема дар ҳама қитъаҳои олам тадриҷан доман паҳн карда, ҳолати норасоӣ,  ифлосӣ ва  суръати  камшавии захираҳои обро бештар сохтааст. Роҳбарияти давлати Тоҷикистон бо дарки амиқи масъала зарурати самаранок ва сарфакорона истифода намудани ин манбаи ҳаётро барои рафъи мушкилоти дар ҷаҳон мавҷудбуда дар доираи  Эъломияи Даҳсолаи байналмилалии амал «Об барои рушди устувор 2018 – 2028  ба ҷаҳониён пешниҳод намуд.  177 давлати дунё – аъзои Созмони Милали Муттаҳид бо ҳамовозии комил иқдоми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат  муҳтарам Эмомалӣ Раҳмонро   самимона ҷонибдорӣ карданд.  Баҳодур Мирзоев, коршиноси соҳа,  оид ба  аҳамияти ҷонибдории васеъ ёфтани ташаббуси Сарвари давлат чунин изҳори назар намуд:
- Қабули қатъномаи мазкур  аз ҷониби давлатҳои ҷаҳон дар асоси пешниҳоди Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон яке аз дастовардҳои камназири миллати тоҷик дар даврони соҳибистиқлолии ҷумҳурӣ мебошад. Ҳамчунин, қабули ин санади муҳими ояндадор қариб барои тамоми кишварҳои олам ҳамчун дарёфти роҳи бартарафсозии мушкилоти ҷойдошта маҳсуб меёбад. Проблемаи норасоии оби ошомиданию полизӣ ва коҳишёбии рӯзафзуни манбаъҳои он масъалаи мубрами умумиҷаҳонист, ки  ҳамкории мамлакатҳоро  дар як низоми муайян тақозо мекунад. Дар ҷаҳон қариб 1 миллиард нафар  одам ба оби тозаи нӯшиданӣ дастрасӣ надоранд. Мардуми беоби баъзе  минтақаҳо аз оби ифлос ва вазъи ғайрисанитарӣ ба бемориҳо гирифтор шудаанд,  оби олудаи маводи гуногун сабаби зуҳур кардани касалиҳои сироятӣ гардидааст. Ҳамасола 1,5 миллион кӯдак дар синни то 5 – солагӣ аз бемориҳое, ки ба истеъмоли оби ғализ алоқаманданд, мефавтанд. Ин нишондод  сол аз сол рӯ ба афзоиш дошта, ҳолати бавуҷудомада қариб ба ҳамаи давлатҳо таҳдид дорад. Дар баробари  ин, дар натиҷаи коҳиш ёфтани захираҳои об ва хушкидани кӯлу дарёҳо ҷангалу бешазорон ба биёбон табдил ёфта истодаанд. 
Мушкилоти мазкур,  пеш аз ҳама, дар натиҷаи афзудани шумораи корхонаҳои саноатӣ, ки ба атмосфера газҳои гармхонаиро ихроҷ менамоянд, зуҳур кардааст. Чунин газҳо дар сатҳи замин гармиро нигоҳ дошта,   сабаби обшавии аз ҳад зиёди пиряхҳо мегарданд. Ин ҳолат дар кишварҳое, ки дорои пиряхҳои бузурганд, боришоту обхезии бисёр ва дар мамлакатҳои поёноб камчинии обро ба вуҷуд меорад.  Ҳарчанд Тоҷикистон аз ҷиҳати ихроҷи партовҳои газӣ дар миёни мамлакатҳо ҷойи  100 – умро ишғол мекунад, дар натиҷаи бодҳо   гази ихроҷшудаи корхонаҳои саноатии минтақаҳои дигар ба фазои он ворид мешавад. Бинобар ин, дар доираи эъломияи навин  ҳатмӣ гардондани коркарди газҳои ихроҷшуда ва партови корхонаҳо   яке аз роҳҳои ҳалли масъалаи номбурда мебошад.  Азбаски раванди омодагӣ ба татбиқи барнома аз соли 2018 оғоз меёбад,  давлатҳо бояд ба самти коркарди партовҳои газӣ диққати ҷиддӣ зоҳир намоянд ва ин корро дар корхонаҳои саноатӣ ҳатмӣ созанд. Мамлакатҳое, ки дар  интиқоли газҳои гармхонаӣ ҳиссаи бузург доранд ва поёнобанд,  ба кишварҳои дорои пиряхҳои азим,  дар саргаҳи об - дарёву кӯлҳо қарордошта, аз ҷумла Тоҷикистону Қирғизистон, ки аз офатҳои табиат  –  фаромадани селу   обхезӣ осебпазиранд,  дар корҳои соҳилмустаҳкамкунӣ ва бунёди шабакаҳои обёрӣ бояд кумак намоянд. 
Гузашта аз ин, дар асоси эъломия кишварҳои ба мо дӯсту бародар,  назири Эрон, Амороти Муттаҳидаи Араб  имкон доранд барои кашондани оби нӯшидании софу гуворои кӯли Сарез барномаҳои махсуси муштарак  таҳия сохта, бо роҳи муносиб аҳолиашонро аз ин неъмати бузург таъмин намоянд.  Айни замон, давлатҳо барои гирифтани гази моеъ чанд ҳазор километр лӯла васл мекунанд, ки миллиардҳо доллар харҷ мегардад. Пас, интиқоли об низ аз манбаъҳои  дур, аммо боэътимод аз манфиат холӣ нест.
Ҳамчунин, фаъол сохтани системаи мукаммали обтозакунии корхонаҳо яке аз масъалаҳои ҳалталаб аст. Ҳоло дар баъзе корхонаҳо оби дар истеҳсолот ва хизматрасонӣ истифодашударо бидуни поксозӣ ба дарёву кӯлҳо интиқол медиҳанд. Ҳолати мазкур ба ғализ гаштани оби нӯшидании мавҷудоти зинда, пеш аз ҳама одамон боис гаштааст. Агар  дар чорчӯбаи қатъномаи номбурда назорати системаи обтозакунии корхонаҳо пурзӯр гардад,  ифлосшавии ҳама гуна оби табиат то ҳадди лозим пешгирӣ меёбад. Одамон  ба неъматҳои табиат  бояд дуруст муносибат намоянд.
Таъмини аҳолӣ бо оби тозаи нӯшиданӣ ва санитарияи ба талабот мувофиқ аз ҳадафҳои асосии Ҳукумати ҷумҳурӣ мебошад. Дар мамлакат вобаста ба ин аллакай  тамоми заминаҳои ҳуқуқӣ ва шароиту имкониятҳо  фароҳаманд. Тибқи  Барномаи миллии «Беҳтар кардани таъминоти аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон бо оби тозаи нӯшоӣ дар солҳои 2008 – 2020», ки ба муҳайё намудани шароити мусоиди дастрасии аҳолӣ ба оби тоза  нигаронда шудааст, бо ҷалби сармояи дохилию хориҷӣ корҳои зиёд анҷом дода шудаанд. Дар  раванди баҳрабардорӣ аз эъломияи Даҳсолаи байналмилалии амал «Об барои рушди устувор»  низ муваффақиятҳои назаррас дар кишвар ба даст хоҳанд омад.
Ташрифулло САЪДУЛЛОЕВ, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 01.01.2017    №: 1    Мутолиа карданд: 1894

18.03.2019


ГРАНД СЛЕМИ ЕКАТЕРИНБУРГ. Беҳрӯз мақоми сеюмро гирифт

Tesla дар Қазоқистон нуқтаҳои нерудиҳӣ месозад

Аз фурӯравии биноҳо дар Чин 10 нафар ҷон бохт

Иттиҳоди иқтисодии АвруОсиё дар фикри бунёди биржаи меҳнат шуд

Сиёсатмадори олмонӣ лағви таҳримоти зиддирусиро зарур мешуморад

Ҷаҳон дар як сатр

13.03.2019


Парвиз Давлатзода бо Чэн Гуопин вохӯрд

Имконияти таҳсил дар ДДУК тавсеа меёбад

Маҷмааи меъмории рамзи «Истиқлолият ва Озодӣ» интихоб гардид

06.03.2019


Назорати фаъолияти ширкатҳои букмекирӣ пурзӯр мешавад

Бунёди маҷмааи корхонаҳои нассоҷӣ дар назар аст

Форуми якуми иттилоотонии ҷомеаи шаҳрвандӣ баргузор мегардад

ҶОМИ "ФФТ" "Истиқлол" бори панҷум онро соҳиб шуд

Варзишгарони тоҷик 5 медал ба даст оварданд

Ҷаҳон дар як сатр

Нилуфар Рофиева дар озмуни нозанинҳои Россия ғолиб омад

Лондон муносибаташро бо Москва ба эътидол овардан мехоҳад

Покистон ба гуфтушунид бо Ҳиндустон шурӯъ мекунад

Андешаи Лукашенко оид ба яхи обнашудаи муносибот бо Иттиҳоди Аврупо

Соли 2019 ду ҷоизаи Нобел дар соҳаи адабиёт супурда мешавад

05.03.2019


СУҒД. Авлавият ба кишти картошка

04.03.2019


Хуҷанд ба даҳгонаи шаҳрҳои беҳтарини сайёҳӣ ворид гардид

Сертификати армуғони сайёҳӣ таъсис ёфт

ҶОМИ "ФФТ". "Истиқлол" ва "Кӯктош" дар финал

Осиёи Марказӣ. Камтарин теъдоди маҳбусон дар Тоҷикистон аст

Москва ва Вашингтон нархи раводидро арзон карданд

Қазоқистон ба воридоти меваю сабзавоти Қирғизистон роҳ мекушояд

Лавров: «Вазъият дар Сурия ба эътидол омад»

Ҳалокати 29 нафар аз обхезӣ дар ҷануби Афғонистон

Ҷаҳон дар як сатр

01.03.2019


ФУТБОЛ. «Хуҷанд» бо «Аҳал» мубориза мебарад

Бори нахуст дар таърих якбора ду зан ба кайҳони кушод мебароянд

Пекин дар фикри эъмори Девори бузурги чинӣ шуд

Испания солимтарин кишвари дунё эътироф гардид


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед