logo

фарҳанг

ФАРҲАНГ. ГИРОМИДОШТИ ОН АЗ СОМОНИЁН ТО ИМРӮЗ

Дар Паёми навини Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон мисли паёмҳои пешин ба пешрафти фарҳанг таваҷҷуҳ зоҳир  гардида, аз ҷумла таъкид шудааст, ки «Гиромидошти арзишҳои фарҳанги милливу умумибашарӣ дар сиёсати давлат мавқеи асосӣ дошта, тамоми муассисаҳои фарҳангӣ, воситаҳои ахбори омма, телевизион ва радио, шабакаҳои иҷтимоӣ вазифадоранд, ки фаъолияти худро доир ба ҳалли масъалаҳои зикршуда, пеш аз ҳама, ҳифзи истиқлолият, инчунин, инкишофи  тафаккури  миллӣ, баланд бардоштани  сатҳи маърифату ҷаҳонбинии аҳли ҷомеа, ҳифзи  мероси гаронбаҳои  миллати тоҷик ва муаррифии шоистаи  он ба ҷаҳониён тақвият бахшанд.»
Мардуми тоҷик аз замонҳои қадим  то имрӯз ҳамеша бо фарҳанг пайванди ногусастанӣ доштааст. Кохи фарҳанге, ки ниёгони шарафманди мо офаридаанд, дар тӯли ҳазорсолаҳо бунёд гардида, на танҳо омили мондагорӣ  гаштааст, балки ба пешрафти  тамаддуни башарӣ  мусоидат кардааст. Бахусус, дар аҳди Сомониён Мовароуннаҳр  ба яке, аз марказҳои  қавии  тамаддун табдил ёфта, як зумра нобиғаҳои илму адабу фарҳангро ба олам додааст. Суннатҳои устуворе, ки Рӯдакиву Фирдавсӣ, Ибни Синову Берунӣ ва ҳамсафони онҳо дар илму адаб  пайрезӣ намуданд, то имрӯз идома дорад. Аз ин ҷост, ки аз рӯзҳои аввали Истиқлолияти давлатӣ Ҳукумати Тоҷикистон ба фарҳанг таваҷҷуҳи хос зоҳир намуда, пешбурду густариши онро аз вазифаҳои асосии худ қарор дод. Ҳанӯз дар замоне, ки хазинаи давлат пас аз фурӯпошии шӯравӣ ва шурӯи ҷанги шаҳрвандӣ холӣ шуда буд, бунёди муҷассамаи бузурги Исмоили Сомонӣ дар пойтахти ҷумҳурӣ оғоз гардид, ҳазорсолагии «Шоҳнома»-и безаволи Фирдавсӣ дар сатҳи байналмилалӣ ҷашн гирифта шуд. Дар солҳои минбаъда дар остонаи  иди истиқлол ҳар сол  таҷлили ҷашни адибону донишмандон ва падидаҳои фарҳангӣ ба ҳукми анъана даромад.
Ҷашнҳои 800 - солагии шоиру орифи бузург Мавлоно Ҷалолиддини Балхӣ, 1150 - солагии «падари шеъри форсӣ», бунёдгузори адабиёти тоҷику форс Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ, 1310 - солагии Имоми Аъзам, 600 - солагии шоир ва мутафаккири бузург Мавлоно Абдураҳмони Ҷомӣ, 1000 - солагии шоир ва мутафаккири барҷаста Носири Хусрав, 700 - солагии орифу шоири маъруф Мирсайид Алии Ҳамадонӣ, 100 - солагии адибону донишмандони шинохта Бобоҷон Ғафуров ва Мирзо Турсунзода ва амсоли инҳо дар даврони истиқлол бо шукӯҳу тантана баргузор гардиданд. Танҳо дар соли 2016 бо пешниҳоди Ҳукумати Ҷумҳурии Трҷикистон  ва қарори созмони байналмилалии ЮНЕСКО се ҷашни фарҳехтагони илму ҳунар – 1150 - солагии Закариёи Розӣ, 1250 - солагии Ҳаким Тирмизӣ ва 100 - солагии Ғаффор Валаматзода таҷлил гардид. Ба муносибати ҷашнҳои мазкур даҳҳо рисолаву маҷмӯаҳо  ба табъ расида, ҳамоишҳои илмии байналмилалӣ бо иштироки донишмандони кишварҳои гуногуни олам баргузор гардиданд, ки дар баробари  таҳқиқи аҳволу осор ва тарғиби андешаву афкори онҳо ба баланд бардоштани маърифат ва эҳсоси худшиносиву худогоҳии миллии мардум, бахусус ҷавонон мусоидат намуданд.
Дар баргузории чорабиниҳои фарҳангӣ Сарвари давлат Эмомалӣ Раҳмон раҳнамоӣ намуда, дар аксари онҳо суханронӣ кардааст. Ӯ, ҳамчунин таваҷҷуҳи роҳбарони вилояту ноҳияҳо ва мақомоти давлатиро ба рушди фарҳанг дар маҳалҳо ҷалб менамуд. Аз ин ҷост, ки дар даврони истиқлол тақрибан  дар ҳамаи ноҳияҳои ҷумҳурӣ  муассисаҳои гуногуни фарҳангӣ  қомат афрохтанд. Чунин тадбирандешиҳо ба ҳукми анъана даромадаанд. Ин ҳама дар баланд бардоштани сатҳи маърифату ҷаҳонбинии аҳли ҷомеа, ҳифзи мерос ва муаррифии он мусоидат хоҳад кард.
Мирзо МУЛЛОАҲМАД, доктори илми филология


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 10.01.2017    №: 6    Мутолиа карданд: 2822

15.07.2019


Сарвазири Корея ба Тоҷикистон меояд

Баррасии масъалаҳои ҳамгироии САҲА, СҲШ ва ИА дар минтақаи Осиёи Марказӣ

Нахустин шумораи маҷаллаи «Осиё ва Аврупо» аз чоп баромад

ДТТ. Изҳори нигаронӣ аз вазъи бо кор таъмин шудани хатмкардаҳо

ТИБ. 288 номгӯи доруи ғайристандартӣ ошкор шуд

11.07.2019


Шиносоии Қоҳир Расулзода бо сохтмон ва навсозии шоҳроҳи Душанбе – Бохтар

10.07.2019


Нодиртарин "Девон" - и Навоӣ дар Хуҷанд

Бунёди нахустин пойгоҳи ҷаҳонии шабакаи атмосферии Тоҷикистон дар Осиёи Марказӣ

Иттиҳоди Аврупо барои кишварҳои Осиёи Марказӣ 72 миллион евро ҷудо мекунад

Матвиенко: "Дар бозори Россия қариб тамоми об қалбакӣ будааст"

Ҷаҳон дар як сатр

08.07.2019


Баррасии ҷараёни иҷрои Барномаи давлатии тарбияи ватандӯстӣ ва таҳкими ҳувияти миллии ҷавонон

"Душанбе - қалби Тоҷикистон"

Ҳамоиш оид ба таҳияи маҳсулоти сайёҳӣ

Россия нахусткайҳоннаварди арабро бо ғизои махсус таъмин месозад

Зиёни иқтисодии Гурҷистон аз коҳиши сайёҳони рус беш аз $700 миллион хоҳад шуд

Дар Қазоқистон то соли 2021 нияти ифтитоҳи 20 мактаби олӣ ва 180 коллеҷро доранд

СММ: "Қирғизистон нахустин кишварест, ки мушкили бешаҳрвандиро ҳал кард"

Зеленский пурра иҷро кардани созишномаи Минскро ваъда дод

Ҷаҳон дар як сатр

04.07.2019


Ҷаласаи Комиссияи муштараки ҳамкории иқтисодию тиҷоратии Тоҷикистону Покистон

Масъалаи татбиқи ҳамгироии сиёсати давлатии ҷавонон баррасӣ гардид

ФУТБОЛ. Чемпионати АФОМ дар Тоҷикистон мегузарад

Омӯзгоронро барои кор дар Тоҷикистон ва Қирғизистон интихоб менамоянд

Сарвазири Италия пазироии самимии Путинро ваъда кард

Дар Минск паради низомӣ бахшида ба Рӯзи Истиқлолияти Беларус доир гашт

Путин шартҳои муколамаи Москва ва Киевро ном бурд

Суд ба маъмурияти Трамп истифодаи маблағи Вазорати мудофиаро барои деворсозӣ манъ намуд

Ҷаҳон дар як сатр

02.07.2019


Тақвияти ҳамкориҳо бо БАТР

Мулоқоти Исматулло Насредин бо Умар Аюб Хон

Озмунҳои «Маҳаллаи беҳтарин» ва «Кӯчаи беҳтарин» баргузор мешаванд

Тоҷикистон. Барои табобати Осия Зулфонова аз Олмон табиб оварданд

То соли 2020 маҳсулоти муштараки ширии Тоҷикистону Беларус ба бозор мебарояд


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед