logo

фарҳанг

КИТОБ - ЯК РУКНИ МУҲИМИ ТАМАДДУНИ БАШАРӢ

«Китоб як рукни муҳими тамаддуни башарӣ ва ҷузъи ҷудонопазири зиндагии инсон аст»
Эмомалӣ РАҲМОН

Аз қадиммулайём мардуми мо ба китобу китобхонӣ шавқу рағбати зиёд дошт. Ин иддаоро бо пайдо шудани сангнавиштаҳо ва пӯстнигораҳо асоснок намудан мумкин аст. Зеро то имрӯз садҳо катибаҳои сангию пӯстӣ ба дасти муҳаққиқон расидаву аз қаъри қарнҳо ба мо мерос мондаанд, ки дар ҳар кадоми онҳо ҳикматею андарзе ё асноде, ҷиҳати асоснокии давлатдории миллии тоҷикон ҳаккокӣ гардидааст. Яке аз намунаҳои барҷастаи он эъломияи Куруши бузург мебошад, ки аввалин санад ҷиҳати озод будани инсоният ба шумор меравад. Гузашта аз ин номаҳои бостонӣ низ, ба монанди «Дарахти асурик», «Бундаҳишн», «Менуи хирад» ва монанди инҳо, ки бозгӯкунандаи намунаҳои волои фарҳангу тамаддуни миллӣ башумор мераванд, моро ба гузаштаи фарҳангсолори хеш ошно мегардонад.
Яъне дар ҳар давру замон миллати тоҷик, аз Ориён то Оли Сомон ва аз Оли Сомон то даврони истиқлолият мардуми тоҷик аз китоб ҷудо набуд ва нахоҳад гашт.
Аз умқи қарнҳо китоб як рукни муҳими тамаддуни инсоният ба шумор мерафт, махсусан барои миллати тоҷик, ки бо китоб пайвандии равонию ҷисмонӣ дорад. Ҳатто зери сари наврасону кӯдакон ва атфоли навзод китоб мегузоштанду тифлро бо ҳикмати китоб аз неруҳои аҳриманӣ дифоъ менамуданд. Ва кӯдакро бо китоб бузург менамуданд. Ин муносибат муносибати сирф психологӣ буда, кӯдакро бо китоб унс месозад. Ва то наврасию ҷавонӣ ва камолоти инсонияш худро аз ин неъмати фарҳангӣ ҷудо намесозад ва зиндагии худу фарзандонашро бо китоб оро медиҳад. Вақте дар оила падар дар даст рӯзнома ва ё китоб мутолиа намояд, фарзандаш инро дида мехоҳад мисли падар бошад. Ва падар низ дар баробари ин, агар китобу рӯзномаро хонда ба фарзанд аз шавқоварии он ва манфиати  мутолиа қисса намояд, фарзанд бедор хоҳад шуд ва ӯ низ мекӯшад, ки китоберо хонда ба падараш нақл бикунад. Пас, падар  шуури кӯдакро ба корҳои номашруъ нею ба корҳои нофеъ банд намуда, солимии равони кӯдакро таъмин месозад. Албатта, ин ҳам аз ҷониби марду зане, ки соҳиби маърифат, илму ҳунар ва фарҳанги волои инсонию оиладорӣ бошанд.
То соли 2010 дар васоити ахбори омма аз ҷониби шахсони гуногун як сухан аз забон то забон чархиш мехӯрд, ки «ҷавонони тоҷик аз китобу китобхонӣ ва китобхонаву адабу маърифат дур шудаанд». Вале бо бунёди бузургтарин китобхона дар Осиёи Марказӣ - Китобхонаи миллии Тоҷикистон аз ҷониби Пешвои миллат бори дигар исбот шуд, ки сухани боло асоси воқеӣ надорад.  
Танҳо дар соли 2016 шумораи умумии хонандагони ин даргоҳи маърифат ба 398548 нафар расидааст, ки ин рақам дар соли 2013 ба 181461 баробар буд. Бо зикри ин рақамҳо худ муайян мешавад, ки рӯз то рӯз ҷалби хонандагон ба Китобхонаи миллӣ афзуда, ҷавонон ба сӯи бинои китобхонаи бузург ҳамчун макони маърифату маданият ва махзани ирфону адаб нигариста, махзанҳои адабии Китобхонаи миллиро ҳамчун макони маърифатнокии афкор ва шуури худ мешиносанд ва қадр мекунанд.
Ин ташаббусҳо ва бунёдкориҳои Пешвои миллат моро водор мекунад, ки дар ин замина корҳои самарабахш ва барои таъмини ҳамаҷиҳатаи хонандагони худ бо маводи зарурӣ талош намоем ва тамоюли ҷавононро ба китобу китобхона боз ҳам бештар гардонем.
Салима РАҶАБОВА,
муовини директори Китобхонаи миллии Тоҷикистон


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 16.01.2017    №: 10    Мутолиа карданд: 2975

19.09.2018


ТОҶИКИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН. Аввалин тамринҳои муштараки низомӣ

Таъсиси 57 корхонаи нав

Намоиши дастовардҳо ба муносибати Рӯзи шаҳри Хуҷанд

Зуҳро Саидова – соҳиби шоҳҷоиза

Таҳаммул аз амалҳои террористӣ норавост

Баргузории ҳамоиши маъмурони роҳи оҳани кишварҳои СҲШ дар Ӯзбекистон

Дар Ироқ 27 ҳазор нафар аз об заҳролуд гашт

Тӯли 40 соли ислоҳот дар Чин ҷои кор 346 дарсад афзуд

Остона ҳамоиши ҳаштуми глобалии туризми шаҳриро пазироӣ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

18.09.2018


САМБО. Дурахши варзишгари навраси тоҷик дар Аврупо

Иди асал дар Душанбе

КӮЛОБ. Боз ду меҳмонхонаи нав ба истифода дода шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ӮЗБЕКИСТОН. Оғози машқҳои низомии муштарак

Теъдоди қурбонии тӯфони «Мангхут» аз 60 нафар гузашт

Дифои Вазорати ҳуқуқи инсони Покистон аз ҳуқуқи занҳо

Таҳсили фосилавӣ ба ҳар хонандаи ҷопонӣ дастрас шуд

Дар Остона ба хариди партов шурӯъ карданд

17.09.2018


НОҲИЯИ РӮШОН. Сарҳадбонон соҳиби бинои наву замонавӣ шуданд

Баргузории фестивали шаҳрии эҷодиёти кӯдакон

“КӮКНОР-2018”. Мусодираи беш аз 550 килограмм маводи нашъаовар дар Хатлон

ФУТБОЛ. "Хуҷанд" ба пеш баромад

11.09.2018


ДУШАНБЕ МИЗБОНИ СОҲИБКОРОНИ ҶАҲОН

ДЕВАШТИЧ. БУНЁДКОРИҲОИ НОҲИЯ НАМУНАИ ИБРАТАНД

МАРЗ. Боздошти қочоқбарон

КӮЛОБ. ИФТИТОҲИ БОҒЧАИ НАВ

05.09.2018


БӮСТОН. Бунёди чор иншооти нав

ФУТБОЛ. Дар Тоҷикистон мусобиқаҳои байналмилалӣ доир мегарданд

Ориф Алвӣ 13-умин президенти Покистон интихоб гашт

Дар Арабистони Саудӣ барои маводи тахрибӣ дар интернет зиндонӣ мекунанд

Дар Гуҷарат сохтмони баландтарин ҳайкали дунё анҷом меёбад

Ҳиндустон барномаи нави кайҳониро амалӣ месозад

04.09.2018


Боздиди Сарвазири мамлакат аз иншооти гармидиҳии шаҳри Душанбе


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед