logo

сиёсат

РУШДИ ТАЪРИХ ВА НАҚШИ КАМНАЗИРИ ҶАВОНОНИ ТОҶИК ДАР ОН

Андешаҳо дар ҳошияи шинохти ҷойгоҳи таърихии ҷавонон дар робита бо тарҳи Пешвои миллат оид ба Соли ҷавонон
Басо муҳим ва сабақангез аст, ки бо ибтикори Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон соли 2017 Соли ҷавонон эълон ва пазируфта шуд. Ин иқдоми пурмаънӣ ва ибтикори усулӣ дар давраи нави созандагии кишвари мо ангезаҳои ҷолиб ба бор меорад ва дар роҳи дарки дурусти моҳияти ормонгарии ҷавонон дар ҷомеаи асолаткеши мо такони ҷиддӣ мебахшад.
Эълони Соли ҷавонон, аз диди мо, танҳо як чораҷӯии иҷтимоӣ набуда, балки ин тарҳи пурманфиат бо назардошти ҷойгоҳи мумтози таърихии ҷавонон дар густураи арзу тӯли рушди миллӣ пешниҳод шудааст. Зиндагинома ва сайри таърихии корномаи ҷавонони фидоиву ҷонбози миллату давлат, маромнома ва дастовардҳои беназири онҳо дар таърихи гузашта ва имрӯзаи миллат сазовори омӯзиши ҷиддӣ аст.
Ба мисолҳо рӯ меорем. Дар таърихи гузаштаи тоҷикон олим ва мутафаккири бузург Абуалӣ ибни Сино дар 16 - солагӣ чун табиби маъруф ва ҳайратангез ном ва мақом дарёфта, подшоҳи вақти Сомониён Наср ибни Нӯҳи Сомониро табобат карда буд.
Таърих шаҳодат медиҳад, ки адиб ва сиёсатмадори номвари асримиёнагии тоҷик Низомулмулки Тӯсӣ дар ҷавонӣ майл ва талоши бесобиқаи расидан ба ормонҳои созандаро дош-тааст. Завқ, қобилият ва истеъдоди камназири ӯ дар пешбурди сиёсати рӯзгор ва ҳаёти сиёсиву иҷтимоии замон қобили мулоҳиза аст. Пазируфта шудани ӯ ба сифати вазири дарбори Салҷуқиён дар овони ҷавонӣ бисёр сифатҳои умда ва ғаризаи фитрии як нафар шахси ҷӯё ва пӯёро дар амри расидан ба зинаҳои баланди раҳбарӣ бозгӯ мекунад. “Сиёсатнома” - и ӯ беҳтарин намунаи ормонҳои адиби сиёсатмадор мебошад. Аз ин асар моҳияти воқеии сиёсат ва нақди сиёсат аз диди ин шахсияти ормонӣ равшан мешавад.
Шахсияти маъруфи мазҳабии форсу тоҷик Муҳаммад ибни Исмоили Бухороӣ маъруф ба Имом Бухорӣ дар ҷавониаш ба раванди такомули илми ҳадис ва ҳадиснигорӣ таъсири пурборе гузошта, бо асари “Саҳеҳи Бухорӣ” шуҳраи офоқ гардидааст. Баҳрабардорӣ аз такопӯҳои хоси ҷавонии мавсуф барои дарки моҳияти аслии расидан ба чораҳои амиқи созандагӣ водор мекунад.
Ҳамин тавр, яке аз неруҳои чароғбони илму ҳикмати форсии тоҷикӣ ҳамеша ҷавонон будаанд. Ин падида дар замони нав низ расму равиш ва шеваҳои хосае ба зуҳур овардааст. Аз ҷумла, таърихи рангини ҷараёни маорифпарварӣ ва ҷадидии тоҷик дар ибтидои асри ХХ маҳз бо кӯшишу талоши пайвастаи ҷавонони сертакопӯи тоҷик шакл гирифтааст, ки ба унвони наҳзати ҷавонбухориёни тоҷик маъруф аст. Пешоҳангони ашадии ҷавонбухорӣ Абдурауфи Фитрат, Абдулвоҳиди Мунзим, Мирзо Сироҷи Ҳаким, Садриддин Айнӣ, Тӯрақул Зеҳнӣ ва даҳҳо дигарон барои навсозии сохтори сиёсиву иҷтимоии Бухорои Шариф талош карда буданд. Онҳо ба унвони парчамбардорони мактабу маорифи миллӣ дар он овони пуртазод корҳои шоиста ва басомонеро анҷом додаанд. Тамоми тазоҳуроти маорифпарвариву ҷадидӣ ва такопӯҳои ҷавонбухориён дар силсилаи осори таърихӣ, адабӣ ва публитсистии он давра, аз ҷумла, “Таърихи инқилоби фикрӣ дар Бухоро”- и устод Садриддин Айнӣ ба таври равшан таҷассум ёфтаанд. 
Нуктаи дигари муҳим ва калидӣ дар густураи мавзӯи мавриди баҳси мо таъкиди саҳми пурталоши ҷавонон дар қомат афрохтани ниҳоли навбари Ҷумҳурии Тоҷикистон мебошад, ки аз назари ҳар тоҷики огоҳ ва таърихбохабар пӯшида нест. Натиҷаи фаъолияти пурсамари аввалин поягузорони ҷумҳурии шӯравибунёди тоҷикон Нусратуллоҳи Махсум, Чинор Имомов, Шириншоҳ Шоҳтемур, Абдулқодир Муҳиддинов, Абдураҳим Ҳоҷибоев дар овони пурҷӯши ҷавонӣ сазовори омӯзиши ҳар як фарди худогоҳ ва худшинос аст, ки бо ҳиммати баланд, ҷоннисории хоса ба амри ҳифзи тоҷикон, исботи маънавии халқи тоҷик, ташкили Ҷумҳурии мухтор ва сипас, Ҷумҳурии мустақили Тоҷикистон равона шуда буд. Абдулқодир Муҳиддинов фарзанди маорифпарвари бузурги тоҷик Мирзомуҳиддин Мансуров дар 25 - солагиаш раиси Ҳукумати Тоҷикистон баргузида шуд.
Ҷавонони эҷодкори тоҷик дар бунёдгузории адабиёт ва нақди нави адабии тоҷик низ саҳми муносиб доранд. Дар саргаҳи ин соҳаи эҷоди адабӣ бо сарварии маънавии устодон Садриддин Айнӣ ва Абулқосим Лоҳутӣ адибону ноқидони ҷавоне, чун Сотим Улуғзода, Ҷалол Икромӣ, Пайрав Сулаймонӣ, Абдурауфи Фитрат, Раҳим Ҳошим, Ғанӣ Абдулло, Шарифҷон Ҳусейнзода, Нарзуллоҳи Бектош, Раҳим Ҷалил ва даҳҳои дигар қарор доштанд, ки бархе аз онҳо аллакай ҳамчун мутахассисони номвар шуҳрат пайдо карда буданд. Гузашта аз ин, Мирзо Турсунзода дар 28 - солагӣ ба раёсати садорати Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон баргузида шуда, Сотим Улуғзода дар 35 - солагӣ раиси ин муассисаи адабӣ интихоб гардид.
Шахсияти номвари таърихи тоҷикон дар садаи бист, бунёдгузори матини мактаби тоҷикшиносии муосир Бобоҷон Ғафурови ҳанӯз 33 - сола ба маснади котиби Кумитаи Марказии Ҳизби Коммунисти Тоҷикистон ва сипас, ба садри аввали кишвар расида, дар густариши ҳаёти сиёсиву иҷтимоӣ ва маънавии Тоҷикистон, равнақи худогоҳӣ, такмили илму фарҳанги тоҷик хизмати шоиста анҷом дод, яъне, тоҷиконро “Тоҷикон” - и ӯ маъруф кард. Ходими намоёни давлатӣ Ҷаббор Расулов бошад, дар 33 - солагӣ раиси Шӯрои вазирони Ҷумҳурии Тоҷикистон таъйин шуда буд.
Огоҳӣ ва баҳрамандӣ аз рӯзгори наҷиби донишманди забардасти тоҷик, физик ва файласуфи маъруф, фарҳангсолор, академик Муҳаммад Осимӣ низ ба ҷавонони имрӯз хеле муфид ва шоистаи ибрат аст. Ин қомуснигори тоҷик ҳанӯз дар 26 - солагиаш муовини ректори Институти давлатии педагогии Ленинобод ба номи С. М. Киров (ҳоло Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров) интихоб шуд. Муҳаммад Осимӣ дар ташкили як силсила муассисаҳои илму маориф, аз ҷумла, Институти политехникии Тоҷикистон (ҳоло Донишгоҳи техникии Тоҷикистон ба номи М. Осимӣ) нақши муассир бозидааст. Мавсуф аввалин ректори донишкадаи мазкур буд, ки он вақт 36 сол дошт.
Адабиётшинос ва мунаққиди тоҷик Соҳиб Табаров дар 29 - солагӣ ва файласуфи номвар Ғаффор Ашӯров дар синни 35 узви вобастаи Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон буданд.
Ҳамин тавр, тарҳи усулӣ ва мондагоре, ки Пешвои миллат дар рӯзгори кунунии мо ба унвони Соли ҷавонон матраҳ карданд, хеле бамаврид буда, барои тақвияти заминаҳои фикрӣ, назарӣ ва таърихии консепсияҳои муҳиме, мисли “Ҳузури мунир ва нақши камназири ҷавонон дар рушди таърих ва сулҳу суботи ҷомеа” шароити мусоид фароҳам меорад.
Субҳони АЪЗАМЗОД,
номзади илмҳои филологӣ


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 17.01.2017    №: 11-12    Мутолиа карданд: 2003

22.04.2019


НИММАРАФОНИ БАЙНАЛМИЛАЛИИ ДУШАНБЕ. Фенти Тилахан дар мақоми аввал

Ваҳдат ҳусни тоза мегирад

ХОРУҒ. Бунёди бинои шабакаи ёрии таъҷилӣ

19.04.2019


Вохӯрии Сироҷиддин Муҳриддин бо Жан - Батист Лемуан

Пойтахт ба таҷлили Рӯзи Ғалаба омодагӣ мебинад

Масоили рушди соҳаи маориф матраҳ гардид

Дар Донишгоҳи давлатии Данғара конфронси ҷумҳуриявӣ доир мешавад

Душанбе варзишгарони 15 кишварро ба ҳам меорад

Ҷаҳон дар як сатр

18.04.2019


ҶОМИ АФК. Пирӯзии "Хуҷанд" ва мусовии "Истиқлол"

МУЪМИНОБОД. 221 иншоот дар се сол

РАШТ. Боғистон доман паҳн мекунад

17.04.2019


БУҶЕТИ ДАВЛАТӢ . Ба қонун иловаҳо ворид шуданд

ДМТ. Як нишасти муҳим

Хонандагони Душанбе пешсафи олимпиадаҳои ҷумҳуриявӣ

Армуғон барои дӯстдорони ҷуғрофия

ҶОМИ ОСИЁ. Паҳлавонони тоҷик соҳиби 5 медал

Ҷаҳон дар як сатр

16.04.2019


Вохӯрии Саидзода Зоҳир Озод бо Аскар Таҷибаев

Баррасии масоили мубрам

Ҳамоиш бахшида ба оғози расмии Солҳои рушди деҳот, сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ

Калонтарин тайёра дар дунё ба ҳаво хест

Дар Қазоқистон онлайн-қаллобон фаъол мешаванд

Дар СММ аз манфиати лоиҳаи «Камарбандҳо ва роҳҳо» сухан рафт

Аз таркиш дар Афғонистон ҳафт кӯдак ҳалок гашт

Филмҳои ду коргардони тоҷик барои Фестивали кинои мусалмонӣ интихоб шуданд

Ҷаҳон дар як сатр

БОКС. Иштироки варзишгарони тоҷик дар Чемпионати Осиё

12.04.2019


Бо иштироки Сарвазири мамлакат дар шаҳри Кӯлоб як қатор иншоот ба истифода дода шуд

Ҷаласаи Шӯрои ҳамоҳангсозони миллии давлатҳои аъзои СҲШ

Форуми байналмилалии рушди сармояи инсонӣ доир мегардад

ЧЕМПИОНАТИ ОСИЁ – 2019 ОИД БА ФУТЗАЛ. Рақибони Тоҷикистон муайян гаштанд

"Кашшофи падидаҳои наврас"

НОҲИЯИ РӮДАКӢ . Сафи соҳибкорони ватандӯст меафзояд


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед