logo

иқтисод

КОНҲО. ОМӮЗИШ ВА КОРКАРДИ ОНҲО АЗ ДИДГОҲИ МАНФИАТҲОИ МИЛЛӢ

Яке аз масъалаҳои муҳиме, ки мавриди таваҷҷуҳи кормандони Саридораи геологияи назди Ҳукумати ҷумҳурӣ қарор дорад, додани иҷозатнома ба ширкатҳои хориҷӣ барои омӯзиши геологӣ ва коркарди конҳо мебошад. Иҷозатномадиҳӣ ба ширкатҳои хориҷӣ барои се сол қатъ гардид. Сабаби асосиро роҳбари корхона Ҷумъазода Мурод чунин шарҳ дод: «Бисёр ширкатҳои хориҷӣ бе техника ва технология иҷозатномаи омӯзиши геологӣ ва коркарди ин ё он конро харид намуда, ниҳоят дар сурати ҷавобгӯ набудани он ба қонунгузории кишвар ширкатҳо ба чандин қазияҳои мухолиф рӯ ба рӯ мешаванд. Ширкатҳои хориҷии дар конҳои Назарайлоқ ва Зиддӣ ба омӯзиши геологӣ машғулбуда аз қабили онҳоанд. Бархе аз ширкатҳо ҳатто бо истифода аз иҷозатнома дар биржаҳои байналмилалӣ маблағи иловагӣ ба даст меоваранд».
Масъалаи мазкур борҳо мавриди муҳокимаи комиссияи давлатӣ қарор гирифта, қатъ намудани иҷозатномадиҳӣ ба муддати се сол натиҷаи баррасии масъала ҷиҳати ба танзим даровардани коркарди минбаъдаи маъдан дар кишвар мебошад. Минбаъд, танҳо дар сурати мувофиқ будани талаботи ширкатҳо ба қонунгузории кишвар ва ҳалли пурраи масъалаҳо иҷозатнома дода мешавад. Феълан, Ҳукумати мамлакат мақсад гузоштааст, ки бо ба инобат гирифтани масъалаҳои ҷойдошта Қонуни нави Ҷумҳурии Тоҷикистон ҷиҳати пешрафти соҳа «Дар бораи қаъри замин» - ро таҳия намояд.
Албатта, дар раванди ба кишвари индустриалӣ-аграрӣ табдил додани Тоҷикистон рушди соҳаи саноат дар заминаи истифодаи захираҳои маъдани маҳаллӣ бо назардошти бурдани корҳои ҷустуҷӯию иктишофии сарватҳои зеризаминӣ хеле муҳим аст.
Зимнан, дар ин самт «Барномаи давлатии рушди соҳаи геология барои солҳои 2012-2020» амал мекунад. Зиёда аз 50 лоиҳа дар ин барнома ҷой шудааст, ки аз ҷониби Ҳукумати ҷумҳурӣ маблағгузорӣ карда мешаванд. Мақсади асосии барнома ҳам афзунгардонии заминаи ашёи минералӣ барои мунтазам фаъолият кардани корхонаҳои саноатӣ мебошад. Зина ба зина таъминсозии талаботи саноатии кишвар бо захираи ашёи минералӣ имконияти кам намудани вобастагии иқтисодиёти ҷумҳурӣ аз воридоти ашёи маъдан фароҳам меоварад. Масалан, яке аз маъданҳои асосӣ барои истеҳсоли гилхок, ки барои «Ширкати алюминийи тоҷик» лозим мебошад, боксит аст. Захираи он дар ҷаҳон кам шуда истодааст. Аз ин бармеояд, ки нархи маҳсулот минбаъд ба тадриҷ баланд мешавад, дастрас карданаш низ  душвор мегардад. Зарурат пеш омадааст, ки дар кишвар маъдани хокаи алюминийдор омӯзиш, кашф ва мавриди истифода қарор дода шавад. Дар натиҷаи ҷустуҷӯйи маъдани алюминийдор минтақаи Курговати ноҳияи Дарвоз ояндадор ҳисобида шуд, ки зиёда аз 1,5 миллиард тонна хокаи алюминий  дорад. Барои ҳамчун кон ва ё захира эътироф гардидани ин маъдан маблағи муайян ҷиҳати лоиҳакашӣ ва беш аз панҷ намуд омӯзиши геологӣ, ки ҳанӯз иҷро нашудаанд, зарур мебошад. Чанд соли ахир Ҳукумати мамлакат барои беҳтар намудани фазои молиявию хоҷагидории «Ширкати алюминийи тоҷик» корҳои зиёд анҷом дода истодааст, тахфифҳои гуногун пешниҳод месозад. Мутахассисони геология бар он назаранд, ки ҳангоми ба эътидол омадани фаъолияти ширкат таваҷҷуҳ ба омӯзиши минбаъдаи конҳо ва истифодаи маъдан дар истеҳсолот бештар мешавад. Бояд гуфт, ки дар корҳои ҷустуҷӯии геологӣ бештар ширкатҳои маҳаллӣ натиҷаҳои хуб ба даст овардаанд.
Айни замон, дар зери замини кишварамон беш аз 600 кон ва 800 зуҳуроти канданиҳои фоиданок кашф ва омӯхта шудаанд ва ин сарватҳои табиӣ қисман барои истифода дар саноат омодаанд.
О. ВАФОБЕКЗОДА, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 18.01.2017    №: 13    Мутолиа карданд: 1528

18.03.2019


ГРАНД СЛЕМИ ЕКАТЕРИНБУРГ. Беҳрӯз мақоми сеюмро гирифт

Tesla дар Қазоқистон нуқтаҳои нерудиҳӣ месозад

Аз фурӯравии биноҳо дар Чин 10 нафар ҷон бохт

Иттиҳоди иқтисодии АвруОсиё дар фикри бунёди биржаи меҳнат шуд

Сиёсатмадори олмонӣ лағви таҳримоти зиддирусиро зарур мешуморад

Ҷаҳон дар як сатр

13.03.2019


Парвиз Давлатзода бо Чэн Гуопин вохӯрд

Имконияти таҳсил дар ДДУК тавсеа меёбад

Маҷмааи меъмории рамзи «Истиқлолият ва Озодӣ» интихоб гардид

06.03.2019


Назорати фаъолияти ширкатҳои букмекирӣ пурзӯр мешавад

Бунёди маҷмааи корхонаҳои нассоҷӣ дар назар аст

Форуми якуми иттилоотонии ҷомеаи шаҳрвандӣ баргузор мегардад

ҶОМИ "ФФТ" "Истиқлол" бори панҷум онро соҳиб шуд

Варзишгарони тоҷик 5 медал ба даст оварданд

Ҷаҳон дар як сатр

Нилуфар Рофиева дар озмуни нозанинҳои Россия ғолиб омад

Лондон муносибаташро бо Москва ба эътидол овардан мехоҳад

Покистон ба гуфтушунид бо Ҳиндустон шурӯъ мекунад

Андешаи Лукашенко оид ба яхи обнашудаи муносибот бо Иттиҳоди Аврупо

Соли 2019 ду ҷоизаи Нобел дар соҳаи адабиёт супурда мешавад

05.03.2019


СУҒД. Авлавият ба кишти картошка

04.03.2019


Хуҷанд ба даҳгонаи шаҳрҳои беҳтарини сайёҳӣ ворид гардид

Сертификати армуғони сайёҳӣ таъсис ёфт

ҶОМИ "ФФТ". "Истиқлол" ва "Кӯктош" дар финал

Осиёи Марказӣ. Камтарин теъдоди маҳбусон дар Тоҷикистон аст

Москва ва Вашингтон нархи раводидро арзон карданд

Қазоқистон ба воридоти меваю сабзавоти Қирғизистон роҳ мекушояд

Лавров: «Вазъият дар Сурия ба эътидол омад»

Ҳалокати 29 нафар аз обхезӣ дар ҷануби Афғонистон

Ҷаҳон дар як сатр

01.03.2019


ФУТБОЛ. «Хуҷанд» бо «Аҳал» мубориза мебарад

Бори нахуст дар таърих якбора ду зан ба кайҳони кушод мебароянд

Пекин дар фикри эъмори Девори бузурги чинӣ шуд

Испания солимтарин кишвари дунё эътироф гардид


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед