logo

иқтисод

КОНҲО. ОМӮЗИШ ВА КОРКАРДИ ОНҲО АЗ ДИДГОҲИ МАНФИАТҲОИ МИЛЛӢ

Яке аз масъалаҳои муҳиме, ки мавриди таваҷҷуҳи кормандони Саридораи геологияи назди Ҳукумати ҷумҳурӣ қарор дорад, додани иҷозатнома ба ширкатҳои хориҷӣ барои омӯзиши геологӣ ва коркарди конҳо мебошад. Иҷозатномадиҳӣ ба ширкатҳои хориҷӣ барои се сол қатъ гардид. Сабаби асосиро роҳбари корхона Ҷумъазода Мурод чунин шарҳ дод: «Бисёр ширкатҳои хориҷӣ бе техника ва технология иҷозатномаи омӯзиши геологӣ ва коркарди ин ё он конро харид намуда, ниҳоят дар сурати ҷавобгӯ набудани он ба қонунгузории кишвар ширкатҳо ба чандин қазияҳои мухолиф рӯ ба рӯ мешаванд. Ширкатҳои хориҷии дар конҳои Назарайлоқ ва Зиддӣ ба омӯзиши геологӣ машғулбуда аз қабили онҳоанд. Бархе аз ширкатҳо ҳатто бо истифода аз иҷозатнома дар биржаҳои байналмилалӣ маблағи иловагӣ ба даст меоваранд».
Масъалаи мазкур борҳо мавриди муҳокимаи комиссияи давлатӣ қарор гирифта, қатъ намудани иҷозатномадиҳӣ ба муддати се сол натиҷаи баррасии масъала ҷиҳати ба танзим даровардани коркарди минбаъдаи маъдан дар кишвар мебошад. Минбаъд, танҳо дар сурати мувофиқ будани талаботи ширкатҳо ба қонунгузории кишвар ва ҳалли пурраи масъалаҳо иҷозатнома дода мешавад. Феълан, Ҳукумати мамлакат мақсад гузоштааст, ки бо ба инобат гирифтани масъалаҳои ҷойдошта Қонуни нави Ҷумҳурии Тоҷикистон ҷиҳати пешрафти соҳа «Дар бораи қаъри замин» - ро таҳия намояд.
Албатта, дар раванди ба кишвари индустриалӣ-аграрӣ табдил додани Тоҷикистон рушди соҳаи саноат дар заминаи истифодаи захираҳои маъдани маҳаллӣ бо назардошти бурдани корҳои ҷустуҷӯию иктишофии сарватҳои зеризаминӣ хеле муҳим аст.
Зимнан, дар ин самт «Барномаи давлатии рушди соҳаи геология барои солҳои 2012-2020» амал мекунад. Зиёда аз 50 лоиҳа дар ин барнома ҷой шудааст, ки аз ҷониби Ҳукумати ҷумҳурӣ маблағгузорӣ карда мешаванд. Мақсади асосии барнома ҳам афзунгардонии заминаи ашёи минералӣ барои мунтазам фаъолият кардани корхонаҳои саноатӣ мебошад. Зина ба зина таъминсозии талаботи саноатии кишвар бо захираи ашёи минералӣ имконияти кам намудани вобастагии иқтисодиёти ҷумҳурӣ аз воридоти ашёи маъдан фароҳам меоварад. Масалан, яке аз маъданҳои асосӣ барои истеҳсоли гилхок, ки барои «Ширкати алюминийи тоҷик» лозим мебошад, боксит аст. Захираи он дар ҷаҳон кам шуда истодааст. Аз ин бармеояд, ки нархи маҳсулот минбаъд ба тадриҷ баланд мешавад, дастрас карданаш низ  душвор мегардад. Зарурат пеш омадааст, ки дар кишвар маъдани хокаи алюминийдор омӯзиш, кашф ва мавриди истифода қарор дода шавад. Дар натиҷаи ҷустуҷӯйи маъдани алюминийдор минтақаи Курговати ноҳияи Дарвоз ояндадор ҳисобида шуд, ки зиёда аз 1,5 миллиард тонна хокаи алюминий  дорад. Барои ҳамчун кон ва ё захира эътироф гардидани ин маъдан маблағи муайян ҷиҳати лоиҳакашӣ ва беш аз панҷ намуд омӯзиши геологӣ, ки ҳанӯз иҷро нашудаанд, зарур мебошад. Чанд соли ахир Ҳукумати мамлакат барои беҳтар намудани фазои молиявию хоҷагидории «Ширкати алюминийи тоҷик» корҳои зиёд анҷом дода истодааст, тахфифҳои гуногун пешниҳод месозад. Мутахассисони геология бар он назаранд, ки ҳангоми ба эътидол омадани фаъолияти ширкат таваҷҷуҳ ба омӯзиши минбаъдаи конҳо ва истифодаи маъдан дар истеҳсолот бештар мешавад. Бояд гуфт, ки дар корҳои ҷустуҷӯии геологӣ бештар ширкатҳои маҳаллӣ натиҷаҳои хуб ба даст овардаанд.
Айни замон, дар зери замини кишварамон беш аз 600 кон ва 800 зуҳуроти канданиҳои фоиданок кашф ва омӯхта шудаанд ва ин сарватҳои табиӣ қисман барои истифода дар саноат омодаанд.
О. ВАФОБЕКЗОДА, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 18.01.2017    №: 13    Мутолиа карданд: 1504

21.01.2019


Фестивали байналмилалии «Наврӯз – мероси фарҳангии сайёҳӣ» баргузор хоҳад шуд

"Парасту - 2019" – ҷашнвораи ҷумҳуриявии театрҳои касбӣ

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Баргузории ҷашнвораи байналмилалии «Рӯзи барф» дар Калуга

Дар Арабистони Саудӣ ҷалби бонувон ба корҳои ҷамъиятӣ меафзояд

Соли 2018 прокуратураи Қазоқистон ба буҷети кишвар $90 миллион талофӣ кард

Дар Тошканд хазинаи қадима ёфт шуд

Дороии 26 шахси сарватмандтарини дунё ба даромади 3,8 миллиард ниёзманд баробар аст

18.01.2019


Таҳдидҳои асосӣ ба иқтисоди ҷаҳонӣ номбар шуданд

Гумонбари омодасозии ҳамла ба Қасри сафед ба даст афтод

Дар Чин қаллобонро барои фиреб ҳабси абад карданд

29 миллион сом зарари собиқадорони сохта

Ҷаҳон дар як сатр

17.01.2019


Тамдиди шартномаи ФФТ бо "Сомон Эйр"

60 ДАРАҶА ХУНУКӢ ВА ДАВИ 50 - КИЛОМЕТРАИ ЭКСТРЕМАЛИ МОЛДАВӢ

16.01.2019


Пирӯзии мунтахаби Тоҷикистон бар Эрон

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Роҳандозии моратории дусола дар Тоҷикистон

Нақшаи Brexit дар парламенти Британия рад карда шуд

Кремл роҳи ҳалли буҳрони Украинаро пешниҳод намуд

Ифтитоҳи онлайн-донишгоҳ барои гурезаҳо дар Италия

15.01.2019


Ҷаласаи ҷамъбастӣ таҳти раёсати муовини Сарвазири мамлакат

Вохӯрии Сироҷиддин Муҳриддин бо Абдулазиз Комилов

Ёдгор Файзов: «Соли 2018 соли таҳкими волоияти қонун дар Бадахшон буд»

ХУҶАНД. 1548 медали варзишгарон дар як сол

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Созишномаи сулҳ – мавзӯи асосии мулоқоти Путин ва Абэ хоҳад шуд

Савдои хориҷии Чин соли 2018 натиҷаи рекордӣ нишон дод

Дар Алмаато гурӯҳи хориҷиёни террорист боздошт шуд

То соли 2024 аҳолии Қирғизистон бо оби ошомиданӣ пурра таъмин мешавад

10.01.2019


Дар Саразм осорхона ва меҳмонхонаи замонавӣ бунёд мешаванд

Вохӯрии Парвиз Давлатзода бо Владимир Норов

Ҷаласаи Шӯрои кор бо ҷавонон

“ГАНҶИ СУХАН” – маҳфили адибпарвар


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед