logo

иқтисод

КОНҲО. ОМӮЗИШ ВА КОРКАРДИ ОНҲО АЗ ДИДГОҲИ МАНФИАТҲОИ МИЛЛӢ

Яке аз масъалаҳои муҳиме, ки мавриди таваҷҷуҳи кормандони Саридораи геологияи назди Ҳукумати ҷумҳурӣ қарор дорад, додани иҷозатнома ба ширкатҳои хориҷӣ барои омӯзиши геологӣ ва коркарди конҳо мебошад. Иҷозатномадиҳӣ ба ширкатҳои хориҷӣ барои се сол қатъ гардид. Сабаби асосиро роҳбари корхона Ҷумъазода Мурод чунин шарҳ дод: «Бисёр ширкатҳои хориҷӣ бе техника ва технология иҷозатномаи омӯзиши геологӣ ва коркарди ин ё он конро харид намуда, ниҳоят дар сурати ҷавобгӯ набудани он ба қонунгузории кишвар ширкатҳо ба чандин қазияҳои мухолиф рӯ ба рӯ мешаванд. Ширкатҳои хориҷии дар конҳои Назарайлоқ ва Зиддӣ ба омӯзиши геологӣ машғулбуда аз қабили онҳоанд. Бархе аз ширкатҳо ҳатто бо истифода аз иҷозатнома дар биржаҳои байналмилалӣ маблағи иловагӣ ба даст меоваранд».
Масъалаи мазкур борҳо мавриди муҳокимаи комиссияи давлатӣ қарор гирифта, қатъ намудани иҷозатномадиҳӣ ба муддати се сол натиҷаи баррасии масъала ҷиҳати ба танзим даровардани коркарди минбаъдаи маъдан дар кишвар мебошад. Минбаъд, танҳо дар сурати мувофиқ будани талаботи ширкатҳо ба қонунгузории кишвар ва ҳалли пурраи масъалаҳо иҷозатнома дода мешавад. Феълан, Ҳукумати мамлакат мақсад гузоштааст, ки бо ба инобат гирифтани масъалаҳои ҷойдошта Қонуни нави Ҷумҳурии Тоҷикистон ҷиҳати пешрафти соҳа «Дар бораи қаъри замин» - ро таҳия намояд.
Албатта, дар раванди ба кишвари индустриалӣ-аграрӣ табдил додани Тоҷикистон рушди соҳаи саноат дар заминаи истифодаи захираҳои маъдани маҳаллӣ бо назардошти бурдани корҳои ҷустуҷӯию иктишофии сарватҳои зеризаминӣ хеле муҳим аст.
Зимнан, дар ин самт «Барномаи давлатии рушди соҳаи геология барои солҳои 2012-2020» амал мекунад. Зиёда аз 50 лоиҳа дар ин барнома ҷой шудааст, ки аз ҷониби Ҳукумати ҷумҳурӣ маблағгузорӣ карда мешаванд. Мақсади асосии барнома ҳам афзунгардонии заминаи ашёи минералӣ барои мунтазам фаъолият кардани корхонаҳои саноатӣ мебошад. Зина ба зина таъминсозии талаботи саноатии кишвар бо захираи ашёи минералӣ имконияти кам намудани вобастагии иқтисодиёти ҷумҳурӣ аз воридоти ашёи маъдан фароҳам меоварад. Масалан, яке аз маъданҳои асосӣ барои истеҳсоли гилхок, ки барои «Ширкати алюминийи тоҷик» лозим мебошад, боксит аст. Захираи он дар ҷаҳон кам шуда истодааст. Аз ин бармеояд, ки нархи маҳсулот минбаъд ба тадриҷ баланд мешавад, дастрас карданаш низ  душвор мегардад. Зарурат пеш омадааст, ки дар кишвар маъдани хокаи алюминийдор омӯзиш, кашф ва мавриди истифода қарор дода шавад. Дар натиҷаи ҷустуҷӯйи маъдани алюминийдор минтақаи Курговати ноҳияи Дарвоз ояндадор ҳисобида шуд, ки зиёда аз 1,5 миллиард тонна хокаи алюминий  дорад. Барои ҳамчун кон ва ё захира эътироф гардидани ин маъдан маблағи муайян ҷиҳати лоиҳакашӣ ва беш аз панҷ намуд омӯзиши геологӣ, ки ҳанӯз иҷро нашудаанд, зарур мебошад. Чанд соли ахир Ҳукумати мамлакат барои беҳтар намудани фазои молиявию хоҷагидории «Ширкати алюминийи тоҷик» корҳои зиёд анҷом дода истодааст, тахфифҳои гуногун пешниҳод месозад. Мутахассисони геология бар он назаранд, ки ҳангоми ба эътидол омадани фаъолияти ширкат таваҷҷуҳ ба омӯзиши минбаъдаи конҳо ва истифодаи маъдан дар истеҳсолот бештар мешавад. Бояд гуфт, ки дар корҳои ҷустуҷӯии геологӣ бештар ширкатҳои маҳаллӣ натиҷаҳои хуб ба даст овардаанд.
Айни замон, дар зери замини кишварамон беш аз 600 кон ва 800 зуҳуроти канданиҳои фоиданок кашф ва омӯхта шудаанд ва ин сарватҳои табиӣ қисман барои истифода дар саноат омодаанд.
О. ВАФОБЕКЗОДА, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 18.01.2017    №: 13    Мутолиа карданд: 1460

15.11.2018


Ҳамоиш бахшида ба Рӯзи Президент

Нурдинҷон Исмоилов ба Тоҷикистон меояд

Мулоқоти Зубайдулло Зубайдзода бо Амал Муҷрин ал - Ҳамад

Конференсияи гиромидошти Бобоҷон Ғафуров

Путин ва Абэ дар асоси қатъномаи соли 1956 гуфтушунид хоҳанд кард

Таҳлилгарони Nomura сустшавии суръати рушди иқтисоди ҷаҳониро пешгӯӣ намуданд

Frontex: ба Аврупо омадани гурезаҳо 31 дарсад коҳиш ёфт

Назарбоев соли 2019-ро Соли ҷавонон эълом дошт

Ҷаҳон дар як сатр

14.11.2018


Вусъати корҳои ободонӣ дар ноҳияи Восеъ

Ҷамъоварии $482 миллион ба ёрии мардуми Ироқ

Назарбоев ташкили Созмони амнияти дастаҷамъии Осиёро пешниҳод дорад

Ҷонибдории Ангела Меркел аз ташкили артиши ягонаи аврупоӣ

Дар Тошканд Ҳафтаи соҳибкории глобалӣ шурӯъ шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ЧЕМПИОНАТИ ҶАҲОН – 2018. Иштироки се бонуи муштзани тоҷик

БОНКИ МИЛЛӢ. Иқдоми наҷиб

13.11.2018


Мулоқоти Сироҷиддин Муҳриддин ва Юе Бин

Баимзорасии ёддошти тафоҳум

Нақшаи чорабиниҳои амалӣ намудани корҳои ободонию бунёдкорӣ дар давраи солҳои 2019 – 2021 тасдиқ гардид

БӮСТОН. Таҷдиди шуъбаи урология

ВАҲДАТ. 5 иншооти ҷашнӣ ба истифода дода шуд

ЁВОН СИМОИ ТОЗА МЕГИРАД

НОҲИЯИ ШАМСИДДИНИ ШОҲИН. Кӯшишҳо самар медиҳанд

"Дар ин дунё Карим Девонае буд"

Ҳузури бераводиди тоҷикистониён дар Туркия 3 баробар дароз шуд

Аврупо дар бозёбии партовҳои уран дар Тоҷикистон саҳм мегирад

Москва аз ҷумлаи даҳ шаҳри беҳтарини дунёст

Гунаҳгорони ҳалокати 52 ӯзбекистонӣ зиндонӣ шуданд

Чин дар ҷаҳон калонтарин воридкунандаи газ

Ҷаҳон дар як сатр

ҚУБОДИЁН. 48 медали варзишгарон дар нуҳ моҳ

12.11.2018


Дар Париж ҳамоиши сулҳ ифтитоҳ ёфт

Бо эҳтимоми ҳукумати Ҳиндустон нархи сӯзишворӣ арзон мешавад


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед