logo

иқтисод

КОНҲО. ОМӮЗИШ ВА КОРКАРДИ ОНҲО АЗ ДИДГОҲИ МАНФИАТҲОИ МИЛЛӢ

Яке аз масъалаҳои муҳиме, ки мавриди таваҷҷуҳи кормандони Саридораи геологияи назди Ҳукумати ҷумҳурӣ қарор дорад, додани иҷозатнома ба ширкатҳои хориҷӣ барои омӯзиши геологӣ ва коркарди конҳо мебошад. Иҷозатномадиҳӣ ба ширкатҳои хориҷӣ барои се сол қатъ гардид. Сабаби асосиро роҳбари корхона Ҷумъазода Мурод чунин шарҳ дод: «Бисёр ширкатҳои хориҷӣ бе техника ва технология иҷозатномаи омӯзиши геологӣ ва коркарди ин ё он конро харид намуда, ниҳоят дар сурати ҷавобгӯ набудани он ба қонунгузории кишвар ширкатҳо ба чандин қазияҳои мухолиф рӯ ба рӯ мешаванд. Ширкатҳои хориҷии дар конҳои Назарайлоқ ва Зиддӣ ба омӯзиши геологӣ машғулбуда аз қабили онҳоанд. Бархе аз ширкатҳо ҳатто бо истифода аз иҷозатнома дар биржаҳои байналмилалӣ маблағи иловагӣ ба даст меоваранд».
Масъалаи мазкур борҳо мавриди муҳокимаи комиссияи давлатӣ қарор гирифта, қатъ намудани иҷозатномадиҳӣ ба муддати се сол натиҷаи баррасии масъала ҷиҳати ба танзим даровардани коркарди минбаъдаи маъдан дар кишвар мебошад. Минбаъд, танҳо дар сурати мувофиқ будани талаботи ширкатҳо ба қонунгузории кишвар ва ҳалли пурраи масъалаҳо иҷозатнома дода мешавад. Феълан, Ҳукумати мамлакат мақсад гузоштааст, ки бо ба инобат гирифтани масъалаҳои ҷойдошта Қонуни нави Ҷумҳурии Тоҷикистон ҷиҳати пешрафти соҳа «Дар бораи қаъри замин» - ро таҳия намояд.
Албатта, дар раванди ба кишвари индустриалӣ-аграрӣ табдил додани Тоҷикистон рушди соҳаи саноат дар заминаи истифодаи захираҳои маъдани маҳаллӣ бо назардошти бурдани корҳои ҷустуҷӯию иктишофии сарватҳои зеризаминӣ хеле муҳим аст.
Зимнан, дар ин самт «Барномаи давлатии рушди соҳаи геология барои солҳои 2012-2020» амал мекунад. Зиёда аз 50 лоиҳа дар ин барнома ҷой шудааст, ки аз ҷониби Ҳукумати ҷумҳурӣ маблағгузорӣ карда мешаванд. Мақсади асосии барнома ҳам афзунгардонии заминаи ашёи минералӣ барои мунтазам фаъолият кардани корхонаҳои саноатӣ мебошад. Зина ба зина таъминсозии талаботи саноатии кишвар бо захираи ашёи минералӣ имконияти кам намудани вобастагии иқтисодиёти ҷумҳурӣ аз воридоти ашёи маъдан фароҳам меоварад. Масалан, яке аз маъданҳои асосӣ барои истеҳсоли гилхок, ки барои «Ширкати алюминийи тоҷик» лозим мебошад, боксит аст. Захираи он дар ҷаҳон кам шуда истодааст. Аз ин бармеояд, ки нархи маҳсулот минбаъд ба тадриҷ баланд мешавад, дастрас карданаш низ  душвор мегардад. Зарурат пеш омадааст, ки дар кишвар маъдани хокаи алюминийдор омӯзиш, кашф ва мавриди истифода қарор дода шавад. Дар натиҷаи ҷустуҷӯйи маъдани алюминийдор минтақаи Курговати ноҳияи Дарвоз ояндадор ҳисобида шуд, ки зиёда аз 1,5 миллиард тонна хокаи алюминий  дорад. Барои ҳамчун кон ва ё захира эътироф гардидани ин маъдан маблағи муайян ҷиҳати лоиҳакашӣ ва беш аз панҷ намуд омӯзиши геологӣ, ки ҳанӯз иҷро нашудаанд, зарур мебошад. Чанд соли ахир Ҳукумати мамлакат барои беҳтар намудани фазои молиявию хоҷагидории «Ширкати алюминийи тоҷик» корҳои зиёд анҷом дода истодааст, тахфифҳои гуногун пешниҳод месозад. Мутахассисони геология бар он назаранд, ки ҳангоми ба эътидол омадани фаъолияти ширкат таваҷҷуҳ ба омӯзиши минбаъдаи конҳо ва истифодаи маъдан дар истеҳсолот бештар мешавад. Бояд гуфт, ки дар корҳои ҷустуҷӯии геологӣ бештар ширкатҳои маҳаллӣ натиҷаҳои хуб ба даст овардаанд.
Айни замон, дар зери замини кишварамон беш аз 600 кон ва 800 зуҳуроти канданиҳои фоиданок кашф ва омӯхта шудаанд ва ин сарватҳои табиӣ қисман барои истифода дар саноат омодаанд.
О. ВАФОБЕКЗОДА, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 18.01.2017    №: 13    Мутолиа карданд: 1427

19.09.2018


ТОҶИКИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН. Аввалин тамринҳои муштараки низомӣ

Таъсиси 57 корхонаи нав

Намоиши дастовардҳо ба муносибати Рӯзи шаҳри Хуҷанд

Зуҳро Саидова – соҳиби шоҳҷоиза

Таҳаммул аз амалҳои террористӣ норавост

Баргузории ҳамоиши маъмурони роҳи оҳани кишварҳои СҲШ дар Ӯзбекистон

Дар Ироқ 27 ҳазор нафар аз об заҳролуд гашт

Тӯли 40 соли ислоҳот дар Чин ҷои кор 346 дарсад афзуд

Остона ҳамоиши ҳаштуми глобалии туризми шаҳриро пазироӣ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

18.09.2018


САМБО. Дурахши варзишгари навраси тоҷик дар Аврупо

Иди асал дар Душанбе

КӮЛОБ. Боз ду меҳмонхонаи нав ба истифода дода шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ӮЗБЕКИСТОН. Оғози машқҳои низомии муштарак

Теъдоди қурбонии тӯфони «Мангхут» аз 60 нафар гузашт

Дифои Вазорати ҳуқуқи инсони Покистон аз ҳуқуқи занҳо

Таҳсили фосилавӣ ба ҳар хонандаи ҷопонӣ дастрас шуд

Дар Остона ба хариди партов шурӯъ карданд

17.09.2018


НОҲИЯИ РӮШОН. Сарҳадбонон соҳиби бинои наву замонавӣ шуданд

Баргузории фестивали шаҳрии эҷодиёти кӯдакон

“КӮКНОР-2018”. Мусодираи беш аз 550 килограмм маводи нашъаовар дар Хатлон

ФУТБОЛ. "Хуҷанд" ба пеш баромад

11.09.2018


ДУШАНБЕ МИЗБОНИ СОҲИБКОРОНИ ҶАҲОН

ДЕВАШТИЧ. БУНЁДКОРИҲОИ НОҲИЯ НАМУНАИ ИБРАТАНД

МАРЗ. Боздошти қочоқбарон

КӮЛОБ. ИФТИТОҲИ БОҒЧАИ НАВ

05.09.2018


БӮСТОН. Бунёди чор иншооти нав

ФУТБОЛ. Дар Тоҷикистон мусобиқаҳои байналмилалӣ доир мегарданд

Ориф Алвӣ 13-умин президенти Покистон интихоб гашт

Дар Арабистони Саудӣ барои маводи тахрибӣ дар интернет зиндонӣ мекунанд

Дар Гуҷарат сохтмони баландтарин ҳайкали дунё анҷом меёбад

Ҳиндустон барномаи нави кайҳониро амалӣ месозад

04.09.2018


Боздиди Сарвазири мамлакат аз иншооти гармидиҳии шаҳри Душанбе


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед