logo

иқтисод

СИТРУСПАРВАРӢ. ВАЗЪ ВА ИМКОНОТИ РУШД

Меваҳои ситрусии Тоҷикистон, аз ҷумла, лимӯ аз ҷиҳати мазаю хушбӯйӣ ва фоиданокии худ дар ҷаҳон ҳамто надоранд. Парвариши меваҳои ситрусӣ барои хоҷагиҳои деҳқонию шахсӣ манбаи хуби даромад аст, зеро талабгорони ин меваҳои хушсифати содиротии Тоҷикистон дар Аврупою Осиё, кишварҳои пасошӯравӣ, хусусан Русия ва Қазоқистон – шарикони стратегии мо, хеле зиёданд.
Ҳарчанд солҳои охир ба ин соҳа таваҷҷуҳи бештар зоҳир мегардад, мутаассифона, рушди он ҳанӯз ба таври дилхоҳ ба роҳ монда нашудааст. Саидалӣ Гулов, доктори илмҳои биологӣ, профессор, ба хабарнигори «Ҷумҳурият» доир ба вазъ, проблема ва имконоти рушди соҳа чунин ибрози назар намуд:

- Дар пешрафти истеҳсоли маҳсулоти кишоварзӣ  ба назар гирифтани  хусусиятҳои ҳар  як минтақа  аҳамияти калон дорад.  Бо ин мақсад моро зарур аст, ки   соҳаҳои фавкулинтенсивии  кишоварзиро  ривоҷ диҳем. Яъне, бояд дар навбати аввал ҳамон соҳаҳоеро, ки аз онҳо даромади хуб  ва зиёд  ба даст меояд, инкишоф диҳем. Мутаассифона, мо то ҳол  аз захираҳои беҳамтои  биоиқлимӣ, хоку об ва неруи пуриқтидори  истеҳсолоти кишварамон ба таври бояду шояд  истифода намебарем.  Дар шароити имрӯза  яке аз чунин  соҳаҳои сердаромади кишоварзӣ  ситруспарварӣ мебошад. Дар таркиби  меваҳои ситрусӣ бисёр моддаҳои органикии барои саломатии инсон хеле муфид мавҷуданд, ғайр аз ин, онҳо  хуштаъму гувороанд.
Ҳарчанд тайи чанд соли охир дар ин соҳа пешравиҳо мушоҳида мешаванд, вале миқдори истеҳсоли меваҳои ситрусӣ  дар ҷумҳурӣ ҳанӯз қонеъкунанда нест. Зарур аст, ки  аз шароити хеле мусоиди иқлимӣ ва хоки ҳосилхези Тоҷикистон самари хуб гирем, захираи заминҳо ва қитъаҳои кишоварзиро  самаранок истифода бурда, аз ҳар гектар замин даромади зиёдтар ба даст орем. Парвариши меваҳои ситрусӣ дар шароити иқлими аксари минтақаҳои кишвар роҳи беҳтарини ба даст овардани даромади калон аст.
Дар доираи барномаи нави Ҳукумати ҷумҳурӣ оид ба рушди боғдорӣ барои солҳои 2016 - 2020 бояд дар манотиқи ҷумҳурӣ 207 гектар гармхонаҳо барои парвариши рустаниҳои ситрусӣ бунёд карда шаванд. Барои ривоҷи ситруспарварӣ  замини зиёд лозим нест. Ҷумҳурии мо дорои доманакӯҳҳо, талу теппаҳои зиёд буда, онҳо барои боғдорӣ   ва парвариши меваҳои  тухмдор мувофиқ мебошанд. Парвариши меваҳои  субтропикиро дар ин мавзеъҳо метавон  ба роҳ монд. Ва дар байни онҳо ҷойи асосиро бояд  ситруспарварӣ ишғол  намояд. Вилоятҳои Хатлону Суғд, мавзеъҳои поёноби дарёи Кофарниҳон, водии Ҳисор ва ҳатто  ВМКБ (ноҳияи Дарвоз) барои ситруспарварӣ хеле мувофиқанд.  Дар водии  Вахш қариб 200 ҳазор гектар замини талу теппаҳоро метавон  барои  истеҳсоли  меваҳои субтропикӣ  (хурмо, анор, бодом, анҷир, уноб)  кор фармуд ва дар байни онҳо ҷойи намоёнро  ситруспарварӣ ишғол намояд. Мувофиқи  маълумоти пажӯҳишгоҳҳои  иқтисодии кишвар, ситруспарварӣ, хусусан  парвариши лимӯ, нисбат ба пахтаи миёнанах  самаранок буда, аз ҳар як гектар 40 - 50 баробар даромади бештар  медиҳад.  Пас, дар сурати хуб ба роҳ мондани  ситруспарварӣ  ва дуруст маблағгузорӣ кардани соҳа  чӣ қадар даромади соф ба даст меояд! 
Бояд таъкид намоем, ки лимӯпарварӣ нисбат ба  пахтакорӣ 4 - 6 маротиба  меҳнати зиёдро талаб менамояд. Аз ин лиҳоз, ситруспарвариро бояд дар он ноҳияҳое ривоҷ диҳем, ки қувваи корӣ зиёд аст.  Ситруспарварӣ, ҳамчунин, маблағгузории бештарро тақозо дорад, аммо хароҷотро дар муддати кӯтоҳ пӯшондан имконпазир аст. Лимӯ ба хунукиҳои сахт тобовар нест. Бинобар ин, онро  дар кишвари мо дар  гармхонаҳо  парвариш менамоянд.
Олимони тоҷик бунёдгузори  усули дар хандақҳо  парвариш кардани  рустаниҳои  ситрусӣ дар Осиёи Марказӣ  мебошанд. Тадқиқоти солҳои охир нишон дод, ки  лимӯпарвариро дар водиҳои Вахшу Ҳисор ва минтақаи Кӯлоб берун аз хандақ, яъне,  дар лимӯхонаҳои  рӯизаминӣ низ  парвариш кардан имкон дорад. 
Матлубаи АБДУҚАҲҲОР,  «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 19.01.2017    №: 14-15    Мутолиа карданд: 1376

21.11.2018


Аз таркиш дар Кобул беш аз 50 нафар ҳалок шуд

Ӯзбекистон нахустин намоишгоҳ-ярмаркаи байналмилалии содиротӣ мегузаронад

Могерини: «Иттиҳоди Аврупо «артиши аврупоӣ» ташкил карданӣ нест»

Табобати гепатити С дар Беларус аз арзонтарин дар Аврупост

Ҷаҳон дар як сатр

ДУШАНБЕ. Таҷлили нахустин ҷашни занони соҳибкор

ДЕВАШТИЧ. Тантанаи Рӯзи Президент

Иштироки мунтахаби футболи бонувон дар CAFA

20.11.2018


СУҒД. Оғози сохтмони раёсати маориф

ЛЕВАКАНТ. Конфронси илмӣ - назариявӣ ба ифтихори Иҷлосияи XVI

"Парасту" дар Тоҷикобод

Сарони кишварҳои Осиёи Марказӣ барои машварат дар Тошканд ҷамъ меоянд

Финляндия ҷонибдори ҳузури Россия дар Шӯрои Аврупо

Вазорати маорифи Афғонистон 30 ҳазор занро ба кор мегирад

Баррасии рушди инклюзивии иқтисоди қитъа дар Гвинея Папуаи Нав

Ҷаҳон дар як сатр

АНВАР ЮНУСОВ СОҲИБИ КАМАРБАНДИ WBF

"СОРО КОМПАНИЯ" ҒОЛИБИ ЛИГАИ КАСБИИ ФУТЗАЛИ ТОҶИКИСТОН

19.11.2018


ДЕВАШТИЧ. Авҷи созандагиҳо дар Ҷамоати деҳоти Яхтан

Артиши Сурия охирин истеҳкоми «ДИ» дар ҷануби кишварро зери назорат гирифт

Дар ҳама минтақаҳои Ӯзбекистон «мактаби президентӣ» месозанд

Роҳандозии барномаи махсуси давлатии ипотекӣ барои дӯзандагони Қирғизистон

Киштии зериобии «Сан Хуан» - ро дар уқёнуси Атлантика ёфтанд

Ҷаҳон дар як сатр

Кулишов: «Марзҳои ИДМ бо таҷҳизоти муосир таъмин карда мешаванд»

Дар Тоҷикистон омӯзгори забони англисӣ барои таблиғи «ДИ» 19 сол гирифт

Қазоқистон мубориза бо машруботро сахттар мекунад

Фоидаи туризм ба кадом шаҳри дунё бештар аст?

Ҷаҳон дар як сатр

"ИСТИҚЛОЛ" бори аввал барои Ҷоми чемпионҳои КФО мубориза хоҳад бурд

Омодагии тими миллӣ ба марҳилаи интихобии Ҷоми ҷаҳон – 2022

УСМОН ТОШЕВ САРМУРАББИИ НАВИ ДАСТАИ МУНТАХАБ

15.11.2018


Ҳамоиш бахшида ба Рӯзи Президент

Нурдинҷон Исмоилов ба Тоҷикистон меояд


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед