logo

иқтисод

СИТРУСПАРВАРӢ. ВАЗЪ ВА ИМКОНОТИ РУШД

Меваҳои ситрусии Тоҷикистон, аз ҷумла, лимӯ аз ҷиҳати мазаю хушбӯйӣ ва фоиданокии худ дар ҷаҳон ҳамто надоранд. Парвариши меваҳои ситрусӣ барои хоҷагиҳои деҳқонию шахсӣ манбаи хуби даромад аст, зеро талабгорони ин меваҳои хушсифати содиротии Тоҷикистон дар Аврупою Осиё, кишварҳои пасошӯравӣ, хусусан Русия ва Қазоқистон – шарикони стратегии мо, хеле зиёданд.
Ҳарчанд солҳои охир ба ин соҳа таваҷҷуҳи бештар зоҳир мегардад, мутаассифона, рушди он ҳанӯз ба таври дилхоҳ ба роҳ монда нашудааст. Саидалӣ Гулов, доктори илмҳои биологӣ, профессор, ба хабарнигори «Ҷумҳурият» доир ба вазъ, проблема ва имконоти рушди соҳа чунин ибрози назар намуд:

- Дар пешрафти истеҳсоли маҳсулоти кишоварзӣ  ба назар гирифтани  хусусиятҳои ҳар  як минтақа  аҳамияти калон дорад.  Бо ин мақсад моро зарур аст, ки   соҳаҳои фавкулинтенсивии  кишоварзиро  ривоҷ диҳем. Яъне, бояд дар навбати аввал ҳамон соҳаҳоеро, ки аз онҳо даромади хуб  ва зиёд  ба даст меояд, инкишоф диҳем. Мутаассифона, мо то ҳол  аз захираҳои беҳамтои  биоиқлимӣ, хоку об ва неруи пуриқтидори  истеҳсолоти кишварамон ба таври бояду шояд  истифода намебарем.  Дар шароити имрӯза  яке аз чунин  соҳаҳои сердаромади кишоварзӣ  ситруспарварӣ мебошад. Дар таркиби  меваҳои ситрусӣ бисёр моддаҳои органикии барои саломатии инсон хеле муфид мавҷуданд, ғайр аз ин, онҳо  хуштаъму гувороанд.
Ҳарчанд тайи чанд соли охир дар ин соҳа пешравиҳо мушоҳида мешаванд, вале миқдори истеҳсоли меваҳои ситрусӣ  дар ҷумҳурӣ ҳанӯз қонеъкунанда нест. Зарур аст, ки  аз шароити хеле мусоиди иқлимӣ ва хоки ҳосилхези Тоҷикистон самари хуб гирем, захираи заминҳо ва қитъаҳои кишоварзиро  самаранок истифода бурда, аз ҳар гектар замин даромади зиёдтар ба даст орем. Парвариши меваҳои ситрусӣ дар шароити иқлими аксари минтақаҳои кишвар роҳи беҳтарини ба даст овардани даромади калон аст.
Дар доираи барномаи нави Ҳукумати ҷумҳурӣ оид ба рушди боғдорӣ барои солҳои 2016 - 2020 бояд дар манотиқи ҷумҳурӣ 207 гектар гармхонаҳо барои парвариши рустаниҳои ситрусӣ бунёд карда шаванд. Барои ривоҷи ситруспарварӣ  замини зиёд лозим нест. Ҷумҳурии мо дорои доманакӯҳҳо, талу теппаҳои зиёд буда, онҳо барои боғдорӣ   ва парвариши меваҳои  тухмдор мувофиқ мебошанд. Парвариши меваҳои  субтропикиро дар ин мавзеъҳо метавон  ба роҳ монд. Ва дар байни онҳо ҷойи асосиро бояд  ситруспарварӣ ишғол  намояд. Вилоятҳои Хатлону Суғд, мавзеъҳои поёноби дарёи Кофарниҳон, водии Ҳисор ва ҳатто  ВМКБ (ноҳияи Дарвоз) барои ситруспарварӣ хеле мувофиқанд.  Дар водии  Вахш қариб 200 ҳазор гектар замини талу теппаҳоро метавон  барои  истеҳсоли  меваҳои субтропикӣ  (хурмо, анор, бодом, анҷир, уноб)  кор фармуд ва дар байни онҳо ҷойи намоёнро  ситруспарварӣ ишғол намояд. Мувофиқи  маълумоти пажӯҳишгоҳҳои  иқтисодии кишвар, ситруспарварӣ, хусусан  парвариши лимӯ, нисбат ба пахтаи миёнанах  самаранок буда, аз ҳар як гектар 40 - 50 баробар даромади бештар  медиҳад.  Пас, дар сурати хуб ба роҳ мондани  ситруспарварӣ  ва дуруст маблағгузорӣ кардани соҳа  чӣ қадар даромади соф ба даст меояд! 
Бояд таъкид намоем, ки лимӯпарварӣ нисбат ба  пахтакорӣ 4 - 6 маротиба  меҳнати зиёдро талаб менамояд. Аз ин лиҳоз, ситруспарвариро бояд дар он ноҳияҳое ривоҷ диҳем, ки қувваи корӣ зиёд аст.  Ситруспарварӣ, ҳамчунин, маблағгузории бештарро тақозо дорад, аммо хароҷотро дар муддати кӯтоҳ пӯшондан имконпазир аст. Лимӯ ба хунукиҳои сахт тобовар нест. Бинобар ин, онро  дар кишвари мо дар  гармхонаҳо  парвариш менамоянд.
Олимони тоҷик бунёдгузори  усули дар хандақҳо  парвариш кардани  рустаниҳои  ситрусӣ дар Осиёи Марказӣ  мебошанд. Тадқиқоти солҳои охир нишон дод, ки  лимӯпарвариро дар водиҳои Вахшу Ҳисор ва минтақаи Кӯлоб берун аз хандақ, яъне,  дар лимӯхонаҳои  рӯизаминӣ низ  парвариш кардан имкон дорад. 
Матлубаи АБДУҚАҲҲОР,  «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 19.01.2017    №: 14-15    Мутолиа карданд: 1350

19.09.2018


ТОҶИКИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН. Аввалин тамринҳои муштараки низомӣ

Таъсиси 57 корхонаи нав

Намоиши дастовардҳо ба муносибати Рӯзи шаҳри Хуҷанд

Зуҳро Саидова – соҳиби шоҳҷоиза

Таҳаммул аз амалҳои террористӣ норавост

Баргузории ҳамоиши маъмурони роҳи оҳани кишварҳои СҲШ дар Ӯзбекистон

Дар Ироқ 27 ҳазор нафар аз об заҳролуд гашт

Тӯли 40 соли ислоҳот дар Чин ҷои кор 346 дарсад афзуд

Остона ҳамоиши ҳаштуми глобалии туризми шаҳриро пазироӣ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

18.09.2018


САМБО. Дурахши варзишгари навраси тоҷик дар Аврупо

Иди асал дар Душанбе

КӮЛОБ. Боз ду меҳмонхонаи нав ба истифода дода шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ӮЗБЕКИСТОН. Оғози машқҳои низомии муштарак

Теъдоди қурбонии тӯфони «Мангхут» аз 60 нафар гузашт

Дифои Вазорати ҳуқуқи инсони Покистон аз ҳуқуқи занҳо

Таҳсили фосилавӣ ба ҳар хонандаи ҷопонӣ дастрас шуд

Дар Остона ба хариди партов шурӯъ карданд

17.09.2018


НОҲИЯИ РӮШОН. Сарҳадбонон соҳиби бинои наву замонавӣ шуданд

Баргузории фестивали шаҳрии эҷодиёти кӯдакон

“КӮКНОР-2018”. Мусодираи беш аз 550 килограмм маводи нашъаовар дар Хатлон

ФУТБОЛ. "Хуҷанд" ба пеш баромад

11.09.2018


ДУШАНБЕ МИЗБОНИ СОҲИБКОРОНИ ҶАҲОН

ДЕВАШТИЧ. БУНЁДКОРИҲОИ НОҲИЯ НАМУНАИ ИБРАТАНД

МАРЗ. Боздошти қочоқбарон

КӮЛОБ. ИФТИТОҲИ БОҒЧАИ НАВ

05.09.2018


БӮСТОН. Бунёди чор иншооти нав

ФУТБОЛ. Дар Тоҷикистон мусобиқаҳои байналмилалӣ доир мегарданд

Ориф Алвӣ 13-умин президенти Покистон интихоб гашт

Дар Арабистони Саудӣ барои маводи тахрибӣ дар интернет зиндонӣ мекунанд

Дар Гуҷарат сохтмони баландтарин ҳайкали дунё анҷом меёбад

Ҳиндустон барномаи нави кайҳониро амалӣ месозад

04.09.2018


Боздиди Сарвазири мамлакат аз иншооти гармидиҳии шаҳри Душанбе


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед