logo

иҷтимоиёт

ФОЛБИН. ТО БА КАЙ БОЯД ФИРЕБ БИХӮРЕМ?!

Шумо дидаед ва ҳам шунидаед. Агар надидаед ва ҳам нашунидаед, аз он аст, ки дур аз маркази пойтахти кишвар зиндагӣ мекунед. Ва ё ба бозорҳои он сар нахалондаед. Вагарна, медидед ва ё мешунидед, ки  чӣ хел инсон бечора тӯтиро ба хидмат ҷалб кардааст. Аҷаб як хидмате: фолбинӣ. Шакли он тамоман нав мебошад. Тӯтӣ аз миёни коғазҳои навишташуда якеро бо амри соҳибаш интихоб мекунаду мегирад ва ба ӯ медиҳад. Амр тааҷҷубовартар аст: «Канӣ, тӯтиҷон, бахти амакашро як бисанҷ!» Нахуст амакаш барои ин як сомонӣ бояд пардохт намояд. Амакаш матни пур аз ғалатро мехонад:
Тақдирномаи шумо аз назари Ҳофизи Шерозӣ
Ту инсони сода дил ва пок ҳасти аммо ба доми Макр ва хилаи нокасон гирифтор шудаи ба умеди Худо он ки туро ба ин дом андохта ба зуди расво Хоҳад шуд ва хосили ба ҷуз шармандаги нахоҳад Бурд. Гар чи дасти ту аз гирифтани интиком кутоҳ Ҳаст вале бидон ки худо беҳтари интиком гиранда аст Ва хеч чурми назди у бикайфар ва ба мучозот Намемонад. 69
Биёед, боре нек биандешем ва ба дидаи ибрат бинигарем. Наход Ҳофизи Шерозӣ, он шоири ориф, тақдирнома навишта бошад, хоса тақдирномаи моро? Охир ӯ дар асри XIV зиста ва бо ифтихору сарбаландӣ мегӯяд:
Ман на онам, ки забунӣ кашам аз чархи фалак,
Чарх барҳам занам, ар ғайри муродам гардад.

Бо фол гирифтанҳо мо на пайрави Ҳофизи Шерозием, балки бо забуниҳо гирифтор дар чоҳи фолбинҳоем. Интизорем, ки дар фоламон биёяд, ки чарх ба муродамон мегардад.
Бо ин ки медонем, фол дурӯғ аст, ба он дил бохтаем. Ҳатто гоҳо ба худ мегӯем: «Як бисанҷем, шояд рост бигӯяд».
Солҳои сол бо қарта фол мегирифтем. Фолбин онҳоро омехта мекард ва аз он миён чандтоашро мегирифту мекушод. Баъд вобаста ба он тақдири моро пешгӯӣ ва аз гузаштаамон ҳикоят менамуд. Усулҳоро баъдҳо дигар карданд. Ҳатто  бо ифтихор мегуфтанд, ки пиронамон, ҷинҳо, париҳо чунину чунон мегӯянд. Ин гурӯҳ ба хонаи муштариёнашон низ роҳ меёфтанд ва чизҳои ғариб пайдо мекарданду онҳоро ба тааҷҷуб меоварданду метарсонданд.  Ва низ мегуфтанд, ки ин амалҳои номатлубро нисбати шумо хешовандон, ҳамсоя раво диданд. Бо сухан тахминан қиёфаи онҳоро бозгӯ мекарданд. Албатта, муштарӣ дар ин маврид бо фирефтагӣ тухми фитнаву душманиро дар дил нисбати хешованду ҳамсояи тасаввуркардааш мепарварид.
Фолбинии лӯлиён барои ҳамаи мо маълум аст. Шукр, шумораашон солҳои охир кам гардид. Не, балки бозори онҳоро фолбинҳои маҳаллӣ танг карданд.
Чунин ба назар мерасад, ки то дунё боқист, аз  вартаи макру фиреби онҳо инсонҳо раҳоӣ намеёбанд. Онҳо вобаста ба сохту замон шаклу усулҳои фаъолияташонро тағйир медиҳанд, аммо асл боқӣ мемонад. Бояд гузаштаи моро бозгӯӣ бинамоянд ва аз тақдири ояндаамон хабарамон бидиҳанд. Ҷойи тааҷҷуб аст, кас гузаштаашро беҳтар аз ҳама, хоса он фолбин медонад, пас, чаро ба он мароқ зоҳир мекунад? Боре аз худ пурсидаем, ки донистан ба чӣ хотир аст? Он чӣ омаданист, меояд, ба сухану кори нафаре тағйир намеёбад. Агар ҳам онро бидонем, ба чӣ дардамон мехӯрад? Боре аҳамият додаед, ки фолбинҳо қариб ҳамеша дар бораи ояндаи одамон суханони нек мегӯянд. Дар ин ҳол ин ашхоси  фиребхӯрда дар додани пул боҳиммат мешаванд. Ҳаминтавр, бардурӯғ худро шахси тақдири некдошта меҳисобанд ва ба умеди он рӯзи «нек» даст болои даст менишинанд. Ин фиреб онҳоро аз фаъолият ва саъю кӯшиш барои беҳтар омӯхтану кор кардану зиндагии шоиста барқарор намудан боз медорад. Агар ҳам фолбин ба тасодуф ба муштарие бигӯяд, ки ояндаи ту дурахшон нест, торик аст, дар ин ҳол низ ноумедона ҳама фаъолиятро беҳудаву беасар меҳисобад.
Ин ҳама боз дар ҳолест, ки медонем ба ин ашхос, яъне, фолбинҳо бояд на танҳо бовар накунем, балки ба амалашон нафрат дошта бошем.
Низомии Ганҷавӣ, он шоири ҳакими мо, пештар аз  Ҳофизи Шерозӣ бо таъкид гуфта буд:
Банди фалакро кӣ тавонад кушод?
Он кӣ бар ӯ пой тавонад ниҳод.

Ва баъдтар Мавлоно Ҷалолуддини Балхӣ иброз дошт:
Одами хокӣ зи Ҳақ омӯхт илм,
То ба ҳафтум осмон афрӯхт илм.
Замонест, ки банди фалакро бояд бикушоему бо илм ба ҳафтум осмон биравем, на ливои фолро баланд бибардорему фолбинҳоро гиромӣ бидорем. То ба кай бояд фиреб бихӯрем?!
Абдулқодири РАҲИМ, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 20.01.2017    №: 16    Мутолиа карданд: 2039

16.01.2019


Пирӯзии мунтахаби Тоҷикистон бар Эрон

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Роҳандозии моратории дусола дар Тоҷикистон

Нақшаи Brexit дар парламенти Британия рад карда шуд

Кремл роҳи ҳалли буҳрони Украинаро пешниҳод намуд

Ифтитоҳи онлайн-донишгоҳ барои гурезаҳо дар Италия

15.01.2019


Ҷаласаи ҷамъбастӣ таҳти раёсати муовини Сарвазири мамлакат

Вохӯрии Сироҷиддин Муҳриддин бо Абдулазиз Комилов

Ёдгор Файзов: «Соли 2018 соли таҳкими волоияти қонун дар Бадахшон буд»

ХУҶАНД. 1548 медали варзишгарон дар як сол

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Созишномаи сулҳ – мавзӯи асосии мулоқоти Путин ва Абэ хоҳад шуд

Савдои хориҷии Чин соли 2018 натиҷаи рекордӣ нишон дод

Дар Алмаато гурӯҳи хориҷиёни террорист боздошт шуд

То соли 2024 аҳолии Қирғизистон бо оби ошомиданӣ пурра таъмин мешавад

10.01.2019


Дар Саразм осорхона ва меҳмонхонаи замонавӣ бунёд мешаванд

Вохӯрии Парвиз Давлатзода бо Владимир Норов

Ҷаласаи Шӯрои кор бо ҷавонон

“ГАНҶИ СУХАН” – маҳфили адибпарвар

РӮШОН. Ифтитоҳи маркази дуошёнаи савдо

Муҳаммад Салоҳ – беҳтарин футболбози Африқо

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Самарқанд мизбони нахустмулоқоти «Ҳиндустон – Осиёи Марказӣ»

Баргардондани 47 шаҳрванди Қазоқистон аз Сурия

Остона ба гузарондани Ҳамоиши ҷаҳонии туризми шаҳрӣ омодагӣ мегирад

Дар Беларус бори нахуст ҳукми қатл содир шуд

09.01.2019


Таҷлили 110 - солагии аллома Бобоҷон Ғафуров

GLOBE SOCCER AWARDS. Беҳтаринҳоро муайян кард

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Дар Пекин музокироти тиҷоратии ИМА ва Чин мегузарад

Эрдуғон пирӯзӣ бар террористони «Давлати исломӣ» - ро эълом дошт

Разведкаи Сурия дар ҳафт сол 80 саркардаи исломиро нест кард

Сарвари ҶХД Корея ба Чин бо ташрифи серӯза омад

Танзими нархи дорудар Қазоқистон


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед