logo

иқтисод

ОБ. ТАВАҶҶУҲИ ҶОМЕАИ ҶАҲОНӢ БЕШТАР МЕГАРДАД

Ҷумҳурии Тоҷикистон дар арсаи байналмилалӣ ба сифати ташаббускор ва пешсафи фаъоли ҳалли масоили глобалии вобаста ба истифодаи босамари захираҳои об эътироф гардидааст. Имрӯз кишвари мо барои дар ҳамкорӣ бо ҷомеаи ҷаҳонӣ амалӣ намудани пешниҳоди Тоҷикистон дар бораи эълон намудани Даҳсолаи нави байналмилалии амал "Об барои рушди устувор" ҷидду ҷаҳд менамояд.  Зеро масъалаҳои экологӣ, бахусус, масоили вобаста ба об дар маркази таваҷҷуҳи  ҷомеаи ҷаҳонӣ қарор гирифтааст. 
Мушкилоти оби нӯшиданӣ дар оғози асри ХХI ба мавзӯи дараҷаи аввал табдил ёфт. Мувофиқи пешгӯиҳо соли 2025 шумораи аҳолии кишварҳое, ки аз об танқисӣ мекашанд, ба 3 миллиард хоҳад расид.  Вале, аксари чунин кишварҳо зербинои зарурӣ ва низоми идораи нигоҳдории самаранок ва истифодаи обро надоранд. Рушди биоэнергетика, баланд шудани нархи маҳсулоти хӯрокворӣ солҳои охир ба паст рафтани сатҳи камбизоатӣ таъсири манфӣ расонда, ба зарурияти бештари истифодаи об дар соҳаҳои кишоварзӣ ва энергетика оварда мерасонад. Надоштани дастрасии қишрҳои камбизоати аҳолӣ ба обрасонии зарурӣ ва хизматрасонии канализатсионии бехавф барои баланд бардоштани сатҳи зиндагии онҳо монеа эҷод мекунад.  
Тағйирёбии иқлим ва зиёдшавии шумораи аҳолӣ вазъиятро вобаста ба об боз ҳам мураккаб мегардонад. Инсоният ба марҳалае расидааст, ки ҳалли минбаъдаи масъалаҳои марбут ба об танҳо тавассути рушди технологияҳои сарфаи об ва ба ҳадди назаррас баланд бардоштани самараи истифодаи захираҳои обӣ, инчунин, дигаргунӣ дар муносибати одамон ва тарбияи насли ҷавон дар рӯҳияи истифодаи сарфакоронаи об имконпазир аст. 
Истифодаи самараноки об ба низоми муассири иқтисодии идораи захираҳои обӣ вобастагии зич дорад. Зарурати сармоягузорӣ ба инфрасохтори об баҳри баланд бардоштани сатҳи муассири он бевосита аз сиёсати дурусти иқтисодӣ дар бахши об вобаста аст. Нигоҳдории фаъоли инфрасохтори обӣ дар баробари тавсеа ва рушди инфрасохтори кишварҳои тараққикунанда дорои аҳамияти стратегӣ мегардад.
Мувофиқи  маълумоти  Ташкилоти ҷаҳонии тандурустӣ - ЮНИСЕФ ва Шӯрои машваратии СММ дар сайёра аз ҳар 6 нафар 1 нафар (зиёда аз 894 миллион нафар) ба оби сифатноки нӯшиданӣ дастрасӣ надошта, 2,5 миллиард нафар, аз ҷумла, 1 миллиард кӯдак аз беҳдошти санитарӣ  бебаҳра  монда, зиёда аз 4 ҳазор кӯдак ҳар рӯз бинобар норасоии оби нӯшиданӣ ва ғайрисанитарӣ ба бемориҳои сироятӣ гирифтор шуда, мефавтанд.
Дар ин росто, Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳамчун ҷузъи  ҷудонашавандаи ҷомеаи ҷаҳонӣ дар ҳалли масъалаҳои ҷаҳонӣ корҳои зиёдеро ба анҷом расондааст. Яке аз масъалаҳои ҷиддӣ, ки Тоҷикистон дар назди худ гузоштааст, дар доираи муносибатҳои интегратсионӣ ҷалб намудани таваҷҷуҳи кишварҳои ҷаҳон ва созмонҳои бонуфузи байналмилалӣ ба мушкилоти таъминот бо оби тоза, ҳифзи муҳити зист,  захираҳои об, истифода ва танзими оқилонаи онҳо мебошад.
Тоҷикистон дорои захираи беш аз 800 миллиард километри мукааб об аст. Тақрибан 64 миллиард мукаабметр оби дарёҳои минтақа, ки 56 дарсади захираҳои оби Осиёи Марказиро ташкил медиҳанд, аз Тоҷикистон сарчашма мегиранд. Аз оби дарёҳои кишвар танҳо 15 дарсад дар дохил ва боқимонда пурра аз ҷониби кишварҳои поёноб истифода мешавад. Айни замон, ба мақсади дастрасии аҳолии кишвар ба оби тозаи нӯшиданӣ  бо дастгирии ҷонибҳои мададрасон як қатор лоиҳаҳо мавриди татбиқ қарор доранд. Ин ҳадаф ҷузъи ҷудонопазири Стратегияи миллии рушд ва Стратегияи паст  кардани сатҳи камбизоатӣ мебошад. Аз ин рӯ, Ҳукумати Тоҷикистон ба ҳаллу фасли мушкилоти марбут ба об дар сатҳи давлатӣ, минтақавӣ ва байналмилалӣ таваҷҷуҳи хос зоҳир менамояд.        
Бобо МИРЗОЕВ,
мудири кафедраи
иқтисодиёти КАС, дотсент,
Ҷаҳонзеб РАСУЛОВ,
ассистенти кафедраи фалсафа
ва сиёсатшиносии Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 20.01.2017    №: 16    Мутолиа карданд: 1586

19.09.2018


ТОҶИКИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН. Аввалин тамринҳои муштараки низомӣ

Таъсиси 57 корхонаи нав

Намоиши дастовардҳо ба муносибати Рӯзи шаҳри Хуҷанд

Зуҳро Саидова – соҳиби шоҳҷоиза

Таҳаммул аз амалҳои террористӣ норавост

Баргузории ҳамоиши маъмурони роҳи оҳани кишварҳои СҲШ дар Ӯзбекистон

Дар Ироқ 27 ҳазор нафар аз об заҳролуд гашт

Тӯли 40 соли ислоҳот дар Чин ҷои кор 346 дарсад афзуд

Остона ҳамоиши ҳаштуми глобалии туризми шаҳриро пазироӣ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

18.09.2018


САМБО. Дурахши варзишгари навраси тоҷик дар Аврупо

Иди асал дар Душанбе

КӮЛОБ. Боз ду меҳмонхонаи нав ба истифода дода шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ӮЗБЕКИСТОН. Оғози машқҳои низомии муштарак

Теъдоди қурбонии тӯфони «Мангхут» аз 60 нафар гузашт

Дифои Вазорати ҳуқуқи инсони Покистон аз ҳуқуқи занҳо

Таҳсили фосилавӣ ба ҳар хонандаи ҷопонӣ дастрас шуд

Дар Остона ба хариди партов шурӯъ карданд

17.09.2018


НОҲИЯИ РӮШОН. Сарҳадбонон соҳиби бинои наву замонавӣ шуданд

Баргузории фестивали шаҳрии эҷодиёти кӯдакон

“КӮКНОР-2018”. Мусодираи беш аз 550 килограмм маводи нашъаовар дар Хатлон

ФУТБОЛ. "Хуҷанд" ба пеш баромад

11.09.2018


ДУШАНБЕ МИЗБОНИ СОҲИБКОРОНИ ҶАҲОН

ДЕВАШТИЧ. БУНЁДКОРИҲОИ НОҲИЯ НАМУНАИ ИБРАТАНД

МАРЗ. Боздошти қочоқбарон

КӮЛОБ. ИФТИТОҲИ БОҒЧАИ НАВ

05.09.2018


БӮСТОН. Бунёди чор иншооти нав

ФУТБОЛ. Дар Тоҷикистон мусобиқаҳои байналмилалӣ доир мегарданд

Ориф Алвӣ 13-умин президенти Покистон интихоб гашт

Дар Арабистони Саудӣ барои маводи тахрибӣ дар интернет зиндонӣ мекунанд

Дар Гуҷарат сохтмони баландтарин ҳайкали дунё анҷом меёбад

Ҳиндустон барномаи нави кайҳониро амалӣ месозад

04.09.2018


Боздиди Сарвазири мамлакат аз иншооти гармидиҳии шаҳри Душанбе


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед