logo

иқтисод

ОБ. ТАВАҶҶУҲИ ҶОМЕАИ ҶАҲОНӢ БЕШТАР МЕГАРДАД

Ҷумҳурии Тоҷикистон дар арсаи байналмилалӣ ба сифати ташаббускор ва пешсафи фаъоли ҳалли масоили глобалии вобаста ба истифодаи босамари захираҳои об эътироф гардидааст. Имрӯз кишвари мо барои дар ҳамкорӣ бо ҷомеаи ҷаҳонӣ амалӣ намудани пешниҳоди Тоҷикистон дар бораи эълон намудани Даҳсолаи нави байналмилалии амал "Об барои рушди устувор" ҷидду ҷаҳд менамояд.  Зеро масъалаҳои экологӣ, бахусус, масоили вобаста ба об дар маркази таваҷҷуҳи  ҷомеаи ҷаҳонӣ қарор гирифтааст. 
Мушкилоти оби нӯшиданӣ дар оғози асри ХХI ба мавзӯи дараҷаи аввал табдил ёфт. Мувофиқи пешгӯиҳо соли 2025 шумораи аҳолии кишварҳое, ки аз об танқисӣ мекашанд, ба 3 миллиард хоҳад расид.  Вале, аксари чунин кишварҳо зербинои зарурӣ ва низоми идораи нигоҳдории самаранок ва истифодаи обро надоранд. Рушди биоэнергетика, баланд шудани нархи маҳсулоти хӯрокворӣ солҳои охир ба паст рафтани сатҳи камбизоатӣ таъсири манфӣ расонда, ба зарурияти бештари истифодаи об дар соҳаҳои кишоварзӣ ва энергетика оварда мерасонад. Надоштани дастрасии қишрҳои камбизоати аҳолӣ ба обрасонии зарурӣ ва хизматрасонии канализатсионии бехавф барои баланд бардоштани сатҳи зиндагии онҳо монеа эҷод мекунад.  
Тағйирёбии иқлим ва зиёдшавии шумораи аҳолӣ вазъиятро вобаста ба об боз ҳам мураккаб мегардонад. Инсоният ба марҳалае расидааст, ки ҳалли минбаъдаи масъалаҳои марбут ба об танҳо тавассути рушди технологияҳои сарфаи об ва ба ҳадди назаррас баланд бардоштани самараи истифодаи захираҳои обӣ, инчунин, дигаргунӣ дар муносибати одамон ва тарбияи насли ҷавон дар рӯҳияи истифодаи сарфакоронаи об имконпазир аст. 
Истифодаи самараноки об ба низоми муассири иқтисодии идораи захираҳои обӣ вобастагии зич дорад. Зарурати сармоягузорӣ ба инфрасохтори об баҳри баланд бардоштани сатҳи муассири он бевосита аз сиёсати дурусти иқтисодӣ дар бахши об вобаста аст. Нигоҳдории фаъоли инфрасохтори обӣ дар баробари тавсеа ва рушди инфрасохтори кишварҳои тараққикунанда дорои аҳамияти стратегӣ мегардад.
Мувофиқи  маълумоти  Ташкилоти ҷаҳонии тандурустӣ - ЮНИСЕФ ва Шӯрои машваратии СММ дар сайёра аз ҳар 6 нафар 1 нафар (зиёда аз 894 миллион нафар) ба оби сифатноки нӯшиданӣ дастрасӣ надошта, 2,5 миллиард нафар, аз ҷумла, 1 миллиард кӯдак аз беҳдошти санитарӣ  бебаҳра  монда, зиёда аз 4 ҳазор кӯдак ҳар рӯз бинобар норасоии оби нӯшиданӣ ва ғайрисанитарӣ ба бемориҳои сироятӣ гирифтор шуда, мефавтанд.
Дар ин росто, Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳамчун ҷузъи  ҷудонашавандаи ҷомеаи ҷаҳонӣ дар ҳалли масъалаҳои ҷаҳонӣ корҳои зиёдеро ба анҷом расондааст. Яке аз масъалаҳои ҷиддӣ, ки Тоҷикистон дар назди худ гузоштааст, дар доираи муносибатҳои интегратсионӣ ҷалб намудани таваҷҷуҳи кишварҳои ҷаҳон ва созмонҳои бонуфузи байналмилалӣ ба мушкилоти таъминот бо оби тоза, ҳифзи муҳити зист,  захираҳои об, истифода ва танзими оқилонаи онҳо мебошад.
Тоҷикистон дорои захираи беш аз 800 миллиард километри мукааб об аст. Тақрибан 64 миллиард мукаабметр оби дарёҳои минтақа, ки 56 дарсади захираҳои оби Осиёи Марказиро ташкил медиҳанд, аз Тоҷикистон сарчашма мегиранд. Аз оби дарёҳои кишвар танҳо 15 дарсад дар дохил ва боқимонда пурра аз ҷониби кишварҳои поёноб истифода мешавад. Айни замон, ба мақсади дастрасии аҳолии кишвар ба оби тозаи нӯшиданӣ  бо дастгирии ҷонибҳои мададрасон як қатор лоиҳаҳо мавриди татбиқ қарор доранд. Ин ҳадаф ҷузъи ҷудонопазири Стратегияи миллии рушд ва Стратегияи паст  кардани сатҳи камбизоатӣ мебошад. Аз ин рӯ, Ҳукумати Тоҷикистон ба ҳаллу фасли мушкилоти марбут ба об дар сатҳи давлатӣ, минтақавӣ ва байналмилалӣ таваҷҷуҳи хос зоҳир менамояд.        
Бобо МИРЗОЕВ,
мудири кафедраи
иқтисодиёти КАС, дотсент,
Ҷаҳонзеб РАСУЛОВ,
ассистенти кафедраи фалсафа
ва сиёсатшиносии Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 20.01.2017    №: 16    Мутолиа карданд: 1737

13.11.2019


Дар Осетия пайкараи Абулқосим Фирдавсӣ гузошта шуд

Назарбоев: "Зеленский ба мулоқот бо Путин дар Қазоқистон ризоият дод"

Дания аз бозгашти террористони «худӣ» ба кишвар шод нест

Ҷаҳон дар як сатр

“Бункер” ба Фаронса меравад

12.11.2019


Ифтитоҳи маҷмааи тиҷоратии «Масири олӣ»

Таҳкими ҳамкориҳои байнипарлумонӣ матраҳ гардид

Баррасии масоили рушди қонунгузорӣ оид ба моликияти зеҳнӣ

САЙЁҲӢ. Баргузории Форуми II илмии донишҷӯёни муассисаҳои олии таълимӣ

Ҷаҳон дар як сатр

Теъдоди қурбониёни тӯфони «Булбул» дар Бангладеш ба 26 нафар расид

Туркия ба истирдоди ҷангиёни «Давлати исломӣ» шурӯъ намуд

Нигаронии Лигаи кишварҳои араб аз идомаёбии зӯроварӣ дар Ироқ

Ҳиндустон дар 10 - 15 сол ММД - ро 4 маротиба боло бурданист

11.11.2019


Фаронса ба «ТАЛКО» таҷҳизот ва ба «Сомон Эйр» панҷ чархбол таҳвил медиҳад

Таъкиди Путин аз зарурати арҷгузории арзишҳои оилаи серфарзанд

Сарвазири Афғонистон: "Натиҷа бояд ба раъйдиҳии воқеии халқи мо асос ёфта бошад"

Чин ба шарти бастани созишномаи тиҷоратӣ бо ИМА ба мувофиқа расид

Ҷаҳон дар як сатр

САМБО. Медалҳои биринҷии гӯштигирони тоҷик

08.11.2019


Давлаталӣ Саид бо Мансур бинни Зойид оли Наҳён вохӯрд

Баргузории конференсия оид ба саҳми диаспораҳо дар рушди кишвар

Масоили ҳамкории фарҳангӣ матраҳ шуданд

МАОРИФ. Медали тиллои хонандагони точик аз Туркия

07.11.2019


Гурӯҳи мусаллаҳ безарар гардонда шуд

БОКС. Медали тиллои муштзани тоҷик дар Россия

ФОРУМИ ПАНҶУМИ МИЛЛӢ. Пойгоҳе ки ҳуқуқшиносонро ба ҳам меорад

Ба Ингушистон суриёие омад, ки аспсавор ба дидори Путин раҳсипор аст

Эрдуғон аз боздошти ҳамсари сарвари "ДИ" Ал-Бағдодӣ хабар дод

Интиқоди ҳазорҳо олим аз беэътиноии сиёсатмадорон ба тағйири иқлим

Пойтахти Тоҷикистон мизбони ҷаласаи Шӯрои ҳамкориҳои ИДМ мешавад

Ҷаҳон дар як сатр

05.11.2019


Роҳҳои баланд бардоштани ҳифзи ҳуқуқҳои истеъмолкунандагони хизматрасониҳои молиявӣ баррасӣ шуданд

Ҳамоиш доир ба нақши ҷавонон дар тарғиби арзишҳои миллӣ


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед