logo

иқтисод

ОБ. ТАВАҶҶУҲИ ҶОМЕАИ ҶАҲОНӢ БЕШТАР МЕГАРДАД

Ҷумҳурии Тоҷикистон дар арсаи байналмилалӣ ба сифати ташаббускор ва пешсафи фаъоли ҳалли масоили глобалии вобаста ба истифодаи босамари захираҳои об эътироф гардидааст. Имрӯз кишвари мо барои дар ҳамкорӣ бо ҷомеаи ҷаҳонӣ амалӣ намудани пешниҳоди Тоҷикистон дар бораи эълон намудани Даҳсолаи нави байналмилалии амал "Об барои рушди устувор" ҷидду ҷаҳд менамояд.  Зеро масъалаҳои экологӣ, бахусус, масоили вобаста ба об дар маркази таваҷҷуҳи  ҷомеаи ҷаҳонӣ қарор гирифтааст. 
Мушкилоти оби нӯшиданӣ дар оғози асри ХХI ба мавзӯи дараҷаи аввал табдил ёфт. Мувофиқи пешгӯиҳо соли 2025 шумораи аҳолии кишварҳое, ки аз об танқисӣ мекашанд, ба 3 миллиард хоҳад расид.  Вале, аксари чунин кишварҳо зербинои зарурӣ ва низоми идораи нигоҳдории самаранок ва истифодаи обро надоранд. Рушди биоэнергетика, баланд шудани нархи маҳсулоти хӯрокворӣ солҳои охир ба паст рафтани сатҳи камбизоатӣ таъсири манфӣ расонда, ба зарурияти бештари истифодаи об дар соҳаҳои кишоварзӣ ва энергетика оварда мерасонад. Надоштани дастрасии қишрҳои камбизоати аҳолӣ ба обрасонии зарурӣ ва хизматрасонии канализатсионии бехавф барои баланд бардоштани сатҳи зиндагии онҳо монеа эҷод мекунад.  
Тағйирёбии иқлим ва зиёдшавии шумораи аҳолӣ вазъиятро вобаста ба об боз ҳам мураккаб мегардонад. Инсоният ба марҳалае расидааст, ки ҳалли минбаъдаи масъалаҳои марбут ба об танҳо тавассути рушди технологияҳои сарфаи об ва ба ҳадди назаррас баланд бардоштани самараи истифодаи захираҳои обӣ, инчунин, дигаргунӣ дар муносибати одамон ва тарбияи насли ҷавон дар рӯҳияи истифодаи сарфакоронаи об имконпазир аст. 
Истифодаи самараноки об ба низоми муассири иқтисодии идораи захираҳои обӣ вобастагии зич дорад. Зарурати сармоягузорӣ ба инфрасохтори об баҳри баланд бардоштани сатҳи муассири он бевосита аз сиёсати дурусти иқтисодӣ дар бахши об вобаста аст. Нигоҳдории фаъоли инфрасохтори обӣ дар баробари тавсеа ва рушди инфрасохтори кишварҳои тараққикунанда дорои аҳамияти стратегӣ мегардад.
Мувофиқи  маълумоти  Ташкилоти ҷаҳонии тандурустӣ - ЮНИСЕФ ва Шӯрои машваратии СММ дар сайёра аз ҳар 6 нафар 1 нафар (зиёда аз 894 миллион нафар) ба оби сифатноки нӯшиданӣ дастрасӣ надошта, 2,5 миллиард нафар, аз ҷумла, 1 миллиард кӯдак аз беҳдошти санитарӣ  бебаҳра  монда, зиёда аз 4 ҳазор кӯдак ҳар рӯз бинобар норасоии оби нӯшиданӣ ва ғайрисанитарӣ ба бемориҳои сироятӣ гирифтор шуда, мефавтанд.
Дар ин росто, Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳамчун ҷузъи  ҷудонашавандаи ҷомеаи ҷаҳонӣ дар ҳалли масъалаҳои ҷаҳонӣ корҳои зиёдеро ба анҷом расондааст. Яке аз масъалаҳои ҷиддӣ, ки Тоҷикистон дар назди худ гузоштааст, дар доираи муносибатҳои интегратсионӣ ҷалб намудани таваҷҷуҳи кишварҳои ҷаҳон ва созмонҳои бонуфузи байналмилалӣ ба мушкилоти таъминот бо оби тоза, ҳифзи муҳити зист,  захираҳои об, истифода ва танзими оқилонаи онҳо мебошад.
Тоҷикистон дорои захираи беш аз 800 миллиард километри мукааб об аст. Тақрибан 64 миллиард мукаабметр оби дарёҳои минтақа, ки 56 дарсади захираҳои оби Осиёи Марказиро ташкил медиҳанд, аз Тоҷикистон сарчашма мегиранд. Аз оби дарёҳои кишвар танҳо 15 дарсад дар дохил ва боқимонда пурра аз ҷониби кишварҳои поёноб истифода мешавад. Айни замон, ба мақсади дастрасии аҳолии кишвар ба оби тозаи нӯшиданӣ  бо дастгирии ҷонибҳои мададрасон як қатор лоиҳаҳо мавриди татбиқ қарор доранд. Ин ҳадаф ҷузъи ҷудонопазири Стратегияи миллии рушд ва Стратегияи паст  кардани сатҳи камбизоатӣ мебошад. Аз ин рӯ, Ҳукумати Тоҷикистон ба ҳаллу фасли мушкилоти марбут ба об дар сатҳи давлатӣ, минтақавӣ ва байналмилалӣ таваҷҷуҳи хос зоҳир менамояд.        
Бобо МИРЗОЕВ,
мудири кафедраи
иқтисодиёти КАС, дотсент,
Ҷаҳонзеб РАСУЛОВ,
ассистенти кафедраи фалсафа
ва сиёсатшиносии Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 20.01.2017    №: 16    Мутолиа карданд: 1794
07.07.2020


ТОҶИКИСТОН. 4914 ГИРИФТОРИ БЕМОРИИ COVID – 19 ШИФО ЁФТ

БОЗГАШТИ ШАҲРВАНДОНИ ТОҶИКИСТОН АЗ ҚАЗОҚИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН

FINA МЕХОҲАД МАВҚЕАШРО ДАР БО МУСТАҲКАМ НАМОЯД

СУТ БА ВАКСИНАИ РОССИЯ АЛАЙҲИ COVID - 19 ЭЪТИМОД ДОРАД ВА ДАР ИН САМТ ХОСТОРИ ҲАМКОРИСТ

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

06.07.2020


ТОҶИКИСТОН. ШУМОРАИ СИҲАТШУДАГОН АЗ КОРОНАВИРУС БА 4858 НАФАР РАСИД

НОҲИЯИ ДАРВОЗ. СОҲАИ ФАРҲАНГ БА ДАСТГИРӢ НИЁЗ ДОРАД

РАШТ. КИШТИ КАРТОШКА ДАР 3047 ГЕКТАР

КӮЛОБ. БА МАҲАЛЛАИ ЛОҲУТӢ ОБИ ТОЗА ОМАД

ЧЕМПИОНАТИ ТОҶИКИСТОН – 2020. ҒАЛАБАИ НАВБАТИИ "ИСТИҚЛОЛ"

ПУТИН: «РОССИЯ БАРОИ РУШДИ ИҚТИСОД НИЁЗ БА МУҲОҶИРОН ДОРАД»

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

03.07.2020


ХУҶАНД. ИФТИТОҲИ ГУЗАРГОҲИ ЗЕРИЗАМИНӢ

ЗАРУРАТИ ТАВСЕАИ ҲАМКОРИҲО ТАЪКИД ГАРДИД

ДАР ТОҶИКИСТОН АЗ КОРОНАВИРУС 4690 БЕМОР ШИФО ЁФТ

ДЗЮДО. КУРСИ ТЕХНИКӢ БАРОИ МУРАББИЁН

АЛЕКСАНДР ЛУКАШЕНКО: «БЕЛАРУС БАР КОРОНАВИРУС ҒОЛИБ ОМАД»

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

02.07.2020


77 ДАРСАДИ БЕМОРОН ДАР ТОҶИКИСТОН СИҲАТ ШУДАНД

КУМАКИ ШИРКАТИ “ПОМИР ЭНЕРҶИ” БА НИЁЗМАНДОН

ҚАРИБ 650 ШАҲРВАНДИ ТОҶИКИСТОН АЗ РОССИЯ БАРГАШТ

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

01.07.2020


ҚАРОР ДАР БОРАИ ТАЪЙИН ВА ПАРДОХТИ КУМАКПУЛИИ ИҶТИМОӢ

4568 МУБТАЛОИ COVID – 19 ДАР ТОҶИКИСТОН ШИФО ЁФТ

ҶАЛАСАИ ШӮРОИ ИҚТИСОДИИ ИДМ

НИШАСТИ САТҲИ БАЛАНД ДАР ҚОЛАБИ С5+1

ЛИГАИ ОЛӢ. ЭҲСОН ВА ВИТАЛИЙ БЕҲТАРИНҲОИ МОҲИ ИЮН

НАҚШАИ РУШДИ ИДМ БО НАЗАРДОШТИ COVID-19 ТАТБИҚ МЕШАВАД

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

30.06.2020


МУРАШКО: «РОССИЯ ОМОДА АСТ, ВАКСИНАҲОИ КОРОНАВИРУСРО БА БОЗОРИ ҶАҲОНӢ ВОРИД СОЗАД»

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

26.06.2020


75 ДАРСАДИ СИРОЯТЁФТАГОНИ COVID – 19 ДАР ТОҶИКИСТОН ШИФО ЁФТАНД

БОХТАР. ХИЗМАТЧИЁНИ ДАВЛАТӢ САВГАНД ЁД КАРДАНД

ФУТБОЛ. БОЗИИ РАФИҚОНАИ ДУ КИШВАРИ ДӮСТ

СУТ ХУРУҶИ НАВИ КОРОНАВИРУСРО ДАР АВРУПО ТАСДИҚ НАМУД


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед