logo

иқтисод

ОБ. ТАВАҶҶУҲИ ҶОМЕАИ ҶАҲОНӢ БЕШТАР МЕГАРДАД

Ҷумҳурии Тоҷикистон дар арсаи байналмилалӣ ба сифати ташаббускор ва пешсафи фаъоли ҳалли масоили глобалии вобаста ба истифодаи босамари захираҳои об эътироф гардидааст. Имрӯз кишвари мо барои дар ҳамкорӣ бо ҷомеаи ҷаҳонӣ амалӣ намудани пешниҳоди Тоҷикистон дар бораи эълон намудани Даҳсолаи нави байналмилалии амал "Об барои рушди устувор" ҷидду ҷаҳд менамояд.  Зеро масъалаҳои экологӣ, бахусус, масоили вобаста ба об дар маркази таваҷҷуҳи  ҷомеаи ҷаҳонӣ қарор гирифтааст. 
Мушкилоти оби нӯшиданӣ дар оғози асри ХХI ба мавзӯи дараҷаи аввал табдил ёфт. Мувофиқи пешгӯиҳо соли 2025 шумораи аҳолии кишварҳое, ки аз об танқисӣ мекашанд, ба 3 миллиард хоҳад расид.  Вале, аксари чунин кишварҳо зербинои зарурӣ ва низоми идораи нигоҳдории самаранок ва истифодаи обро надоранд. Рушди биоэнергетика, баланд шудани нархи маҳсулоти хӯрокворӣ солҳои охир ба паст рафтани сатҳи камбизоатӣ таъсири манфӣ расонда, ба зарурияти бештари истифодаи об дар соҳаҳои кишоварзӣ ва энергетика оварда мерасонад. Надоштани дастрасии қишрҳои камбизоати аҳолӣ ба обрасонии зарурӣ ва хизматрасонии канализатсионии бехавф барои баланд бардоштани сатҳи зиндагии онҳо монеа эҷод мекунад.  
Тағйирёбии иқлим ва зиёдшавии шумораи аҳолӣ вазъиятро вобаста ба об боз ҳам мураккаб мегардонад. Инсоният ба марҳалае расидааст, ки ҳалли минбаъдаи масъалаҳои марбут ба об танҳо тавассути рушди технологияҳои сарфаи об ва ба ҳадди назаррас баланд бардоштани самараи истифодаи захираҳои обӣ, инчунин, дигаргунӣ дар муносибати одамон ва тарбияи насли ҷавон дар рӯҳияи истифодаи сарфакоронаи об имконпазир аст. 
Истифодаи самараноки об ба низоми муассири иқтисодии идораи захираҳои обӣ вобастагии зич дорад. Зарурати сармоягузорӣ ба инфрасохтори об баҳри баланд бардоштани сатҳи муассири он бевосита аз сиёсати дурусти иқтисодӣ дар бахши об вобаста аст. Нигоҳдории фаъоли инфрасохтори обӣ дар баробари тавсеа ва рушди инфрасохтори кишварҳои тараққикунанда дорои аҳамияти стратегӣ мегардад.
Мувофиқи  маълумоти  Ташкилоти ҷаҳонии тандурустӣ - ЮНИСЕФ ва Шӯрои машваратии СММ дар сайёра аз ҳар 6 нафар 1 нафар (зиёда аз 894 миллион нафар) ба оби сифатноки нӯшиданӣ дастрасӣ надошта, 2,5 миллиард нафар, аз ҷумла, 1 миллиард кӯдак аз беҳдошти санитарӣ  бебаҳра  монда, зиёда аз 4 ҳазор кӯдак ҳар рӯз бинобар норасоии оби нӯшиданӣ ва ғайрисанитарӣ ба бемориҳои сироятӣ гирифтор шуда, мефавтанд.
Дар ин росто, Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳамчун ҷузъи  ҷудонашавандаи ҷомеаи ҷаҳонӣ дар ҳалли масъалаҳои ҷаҳонӣ корҳои зиёдеро ба анҷом расондааст. Яке аз масъалаҳои ҷиддӣ, ки Тоҷикистон дар назди худ гузоштааст, дар доираи муносибатҳои интегратсионӣ ҷалб намудани таваҷҷуҳи кишварҳои ҷаҳон ва созмонҳои бонуфузи байналмилалӣ ба мушкилоти таъминот бо оби тоза, ҳифзи муҳити зист,  захираҳои об, истифода ва танзими оқилонаи онҳо мебошад.
Тоҷикистон дорои захираи беш аз 800 миллиард километри мукааб об аст. Тақрибан 64 миллиард мукаабметр оби дарёҳои минтақа, ки 56 дарсади захираҳои оби Осиёи Марказиро ташкил медиҳанд, аз Тоҷикистон сарчашма мегиранд. Аз оби дарёҳои кишвар танҳо 15 дарсад дар дохил ва боқимонда пурра аз ҷониби кишварҳои поёноб истифода мешавад. Айни замон, ба мақсади дастрасии аҳолии кишвар ба оби тозаи нӯшиданӣ  бо дастгирии ҷонибҳои мададрасон як қатор лоиҳаҳо мавриди татбиқ қарор доранд. Ин ҳадаф ҷузъи ҷудонопазири Стратегияи миллии рушд ва Стратегияи паст  кардани сатҳи камбизоатӣ мебошад. Аз ин рӯ, Ҳукумати Тоҷикистон ба ҳаллу фасли мушкилоти марбут ба об дар сатҳи давлатӣ, минтақавӣ ва байналмилалӣ таваҷҷуҳи хос зоҳир менамояд.        
Бобо МИРЗОЕВ,
мудири кафедраи
иқтисодиёти КАС, дотсент,
Ҷаҳонзеб РАСУЛОВ,
ассистенти кафедраи фалсафа
ва сиёсатшиносии Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 20.01.2017    №: 16    Мутолиа карданд: 1757

23.01.2020


ҶОМИ ФФТ. Маросими қуръакашии минтақаи Душанбе доир шуд

Озмуни «Ҳунарҳои ороишӣ аз санг» доир мегардад

Усулҳои муосири муқовимат ба ифротгароии хушунатомез миёни ҷавонон

Мубориза бо коррупсия — кори дастаҷамъона

Ба ҶДММ “РСМ Тоҷикистон” иҷозатнома дода шуд

Ӯзбекистон аз харидорони асосии сементи тоҷик аст

Меркел бо Си Ҷинпин натоиҷи конфронси Берлин оид ба Либияро баррасӣ намуд

Солеҳ ва Трамп масъалаи аз Ироқ баровардани сипоҳи хориҷиро мавриди муҳокима қарор доданд

Котиби давлатии ИМА бори аввал ба Минск меояд

Ба сокинони Ухани бинобар хурӯҷи коронавирус тарки шаҳрро манъ карданд

Ҷаҳон дар як сатр

22.01.2020


Лигаи чемпионҳо. Ғалабаи "Истиқлол" бар "Локомотив"

ОЗМУН БАХШИДА БА РӮЗИ ҚУВВАҲОИ МУСАЛЛАҲ

Гутерреш: «Ҷамъомади кумитаи муштарак оид ба Либия мумкин аст 28 январ баргузор гардад»

Трамп бо Лондон созишномаи тиҷоратиро муҳокима кардан мехоҳад

Барои офаридани ваксинаи русӣ бар зидди коронавируси чинӣ ним сол зарур аст

Дар Лубнон бори нахуст зан вазири мудофиа шуд

Дар Чин собиқ сарвари Интерпол барои пора 13,5 сол паси панҷара меравад

Ҷаҳон дар як сатр

Маъюбон. Махзани ягонаи электронӣ таъсис ёфт

21.01.2020


"ҶОМИ РУШД – 2020". Тоҷикистон тими Исландияро шикаст дод

Россия ва Франсия ба музокирот дар чорчӯбаи «2+2» тайёрӣ мебинанд

Баҳои коршиноси Амороти Муттаҳидаи Араб ба конфронси Берлин оид ба қазияи Либия

Салиби сурх: «Ҷанги Яман боиси фирори се миллион нафар гашт»

Шарқи Канада зери барф монд

Соли гузашта дар Италия ҳар ним соат замин ҷунбид

Ҷаҳон дар як сатр

03.01.2020


 БАЙНИ ТОҶИКИСТОН ВА АФҒОНИСТОН РОҲИ ОҲАН БУНЁД МЕГАРДАД

 ДАР ХОРУҒ КӮДАКИСТОН МАВРИДИ БАҲРАБАРДОРӢ ҚАРОР ГИРИФТ

 ХОВАЛИНГ. БЕМОРХОНАИ РАҚАМӢ БА ИСТИФОДА ДОДА ШУД

 AIRBUS БОРИ НАХУСТ АЗ СОЛИ 2011 АЗ BOEING ПЕШ ГУЗАШТ

 ОБХЕЗӢ ДАР ИНДОНЕЗИЯ БОИСИ ҲАЛОКАТИ 26 НАФАР ГАШТ

 НИДЕРЛАНД РАСМАН АЗ "ГОЛЛАНДИЯ" ДАСТ КАШИД

 ДАР ҚАЗОҚИСТОН МУСОФИРИ ҲАВОПАЙМОИ СУҚУТКАРДАРО МУКОФОТОНДАНД


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед