logo

иҷтимоиёт

ЧАЙОТ. РУСТАНИИ СЕРҲОСИЛ ВА ДАРМОНБАХШ

Дар Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон ба номи Шириншоҳ Шоҳтемур парвариши бодиринги мексикоӣ, ки бо номи чайот машҳур аст, ба роҳ монда шуд. Рустанӣ аз озмоиш гузашт. Олимони тоҷик парвариши онро дар Тоҷикистон зарур ва фоиданок донистанд.

Ин зироат бо номи бодиринги мексикоӣ дар тамоми дунё паҳн шудааст ва аз ҷиҳати дармонбахшию  ғизоӣ низ бартариҳои зиёд дорад. 
 - Рустании чайотро мо бори аввал аз вилояти Краснодари Русия ба Тоҷикистон овардем. Чайот рустании дӯстдоштаи ҳиндуҳои Амрико буда, маркази пайдоишаш Мексика ва Амрикои Лотинист. Дар диёри офтобрӯяи мо барои парвариши ин зироат шароити хеле хуб муҳайё мебошад. Натиҷаи таҷрибаҳо собит сохт, ки чайот дар шароити Тоҷикистон хуб афзоиш карда, ҳосили нағз медиҳад, - гуфт зимни суҳбат Саидалӣ Гулов, доктори илмҳои биологӣ.
- Хусусияти хуби чайот дар он аст, ки метавонад то 5 – 6 сол аз як реша ҳосил диҳад. Солҳои 2  ва 3 - юми парвариш нисбат ба соли якум ҳосили зиёдтар ва  босифат медиҳад, зеро решааш пурқувват мешавад. Ҳосилнокиаш ҳам хеле зиёд аст. Аз як буттаи рустанӣ  то 50 – 80 кг ва дар ҳолати хуб нигоҳубин кардан то 100 – 150 кг ҳосил гирифтан мумкин аст, - мегӯяд Саидалӣ Гулов. – Инчунин, аз ҷиҳати ғизоию шифоӣ хеле баманфиат аст. Хусусан барои табобати бемориҳои рӯда, ғадуди ширӣ, меъда, қанд манфиат дорад. Дар таркибаш  зиёда аз 19 аминокислота мавҷуд мебошад.
Олимони донишгоҳ  ҷиҳати ба шароити маҳал мутобиқ гардондани ин рустанӣ солҳои аввал дар қитъаи Пажӯҳишгоҳи ботаника, физиология ва генетикаи рустании Академияи илмҳои Тоҷикистон ва солҳои охир дар гармхонаҳо ва замини кушоди назди донишгоҳ  сабзишу инкишофи чайотро мавриди санҷишу омӯзиш қарор додаанд.
Ин амал ҳоло низ давом дорад. Айни замон  ба таври таҷрибавӣ дар шаҳру ноҳияҳои Ҳисор, Норак, Фархор, Бохтар, Бобоҷон Ғафуров ва Мастчоҳ  парвариш карда мешавад. Хоҷагиҳои ба парвариши ин зироат ҳавасманд аз ҷониби олимони донишгоҳ бо тухмӣ ва ниҳол таъмин гардида, ба парвариши он аллакай шурӯъ намуданд. Дар назар аст, ки парвариши чайот солҳои оянда дар дигар минтақаҳои кишвар низ ба роҳ монда шавад.
Матлубаи АБДУҚАҲҲОР, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 01.02.2017    №: 25    Мутолиа карданд: 1968

19.09.2018


ТОҶИКИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН. Аввалин тамринҳои муштараки низомӣ

Таъсиси 57 корхонаи нав

Намоиши дастовардҳо ба муносибати Рӯзи шаҳри Хуҷанд

Зуҳро Саидова – соҳиби шоҳҷоиза

Таҳаммул аз амалҳои террористӣ норавост

Баргузории ҳамоиши маъмурони роҳи оҳани кишварҳои СҲШ дар Ӯзбекистон

Дар Ироқ 27 ҳазор нафар аз об заҳролуд гашт

Тӯли 40 соли ислоҳот дар Чин ҷои кор 346 дарсад афзуд

Остона ҳамоиши ҳаштуми глобалии туризми шаҳриро пазироӣ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

18.09.2018


САМБО. Дурахши варзишгари навраси тоҷик дар Аврупо

Иди асал дар Душанбе

КӮЛОБ. Боз ду меҳмонхонаи нав ба истифода дода шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ӮЗБЕКИСТОН. Оғози машқҳои низомии муштарак

Теъдоди қурбонии тӯфони «Мангхут» аз 60 нафар гузашт

Дифои Вазорати ҳуқуқи инсони Покистон аз ҳуқуқи занҳо

Таҳсили фосилавӣ ба ҳар хонандаи ҷопонӣ дастрас шуд

Дар Остона ба хариди партов шурӯъ карданд

17.09.2018


НОҲИЯИ РӮШОН. Сарҳадбонон соҳиби бинои наву замонавӣ шуданд

Баргузории фестивали шаҳрии эҷодиёти кӯдакон

“КӮКНОР-2018”. Мусодираи беш аз 550 килограмм маводи нашъаовар дар Хатлон

ФУТБОЛ. "Хуҷанд" ба пеш баромад

11.09.2018


ДУШАНБЕ МИЗБОНИ СОҲИБКОРОНИ ҶАҲОН

ДЕВАШТИЧ. БУНЁДКОРИҲОИ НОҲИЯ НАМУНАИ ИБРАТАНД

МАРЗ. Боздошти қочоқбарон

КӮЛОБ. ИФТИТОҲИ БОҒЧАИ НАВ

05.09.2018


БӮСТОН. Бунёди чор иншооти нав

ФУТБОЛ. Дар Тоҷикистон мусобиқаҳои байналмилалӣ доир мегарданд

Ориф Алвӣ 13-умин президенти Покистон интихоб гашт

Дар Арабистони Саудӣ барои маводи тахрибӣ дар интернет зиндонӣ мекунанд

Дар Гуҷарат сохтмони баландтарин ҳайкали дунё анҷом меёбад

Ҳиндустон барномаи нави кайҳониро амалӣ месозад

04.09.2018


Боздиди Сарвазири мамлакат аз иншооти гармидиҳии шаҳри Душанбе


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед