logo

фарҳанг

СИПАР. АДАБИЁТИ ТОҶИК ДАР МУҚОБИЛИ ҒОЯҲОИ ИФРОТӢ

«Ҷавонон бояд аз ҳама қишрҳои ҷомеа фаъол бошанд, ташаббусҳои созанда пешниҳод намоянд, дар ҳаёти сиёсиву иҷтимоии Тоҷикистони азиз бо дасту дили гарм ва неруи бунёдкорона ширкат варзанд, амнияти давлат ва шарафу номуси ватандориро ҳимоя карда, худро аз ҳама хавфу хатарҳои номатлуби ҷаҳони муосир эмин нигоҳ доранд», - омадааст дар Паёми навбатии Сарвари давлат ба Маҷлиси Олии кишвар.

Барои амалисозии пешниҳодҳои Сарвари давлат тақвияту такмил бахшидани тарбияи ахлоқии ҷавонон ногузир аст. Зеро маҳз ҳамоне «бо дасту дили гарм» барои Ватанаш хидмат мекунад ва «шарафу номуси ватандориро» ҳифз менамояд, ки сиришти модарзодиаш аз меҳру муҳаббати он саршор бошад. Барои ин омӯзиши густурда ва илман асосноки фанҳои ҷамъиятӣ лозим аст ва ин, бегумон, ба мо – омӯзгорони фанни забону адабиёти тоҷик низ дахл дорад.
Имрӯзҳо омӯзишу таҳсилот дар муассисаҳои таълимии миёна ба ду гурӯҳи фанҳо асос ёфтаанд: фанҳое, ки бештар аз ҷанбаи моддии ҳаёти инсон баҳс мекунанд (фанҳои дақиқ ва табиӣ) ва фанҳои иҷтимоӣ, ки бо мафҳуми «гуманитарӣ» маъмуланду ҳоло дар илми муосир онҳоро илмҳои инсонӣ ҳам мегӯянд.
Гурӯҳи аввали фанҳо, ки зикрашон рафт, ҳастии ҷисмонӣ ва ҳаёти моддии инсонро бештар ба доираи баҳс кашида, барои пешрафти иқтисодии ҷомеа ва рушди техникаву технология таҳкурсӣ мегузоранд. Ҷомеаи башарӣ наметавонад бидуни омӯхтани илмҳои табиатшиносӣ - физикӣ тараққӣ кунад. Аз ин рӯ, асосҳои ин илмҳоро дар мактаби миёна таълим медиҳем. Насли наврас бо фаро гирифтани асоси ин илмҳо пояҳои моддии зиндагиро устувор мекунад.
Саъдии Шерозӣ  хеле бамаврид мефармояд:
Тани одамӣ шариф аст ба ҷони одамият,
На ҳамин либоси зебост нишони одамият.

Аз ин байт рӯшан мешавад, ки одамият танҳо маҳсули адабу ахлоқ ва тинати покизаву гуфтори муаддабонаи ӯст. Либоси зебо, ки худ аз худ ифодакунандаи ҳаёти моддии шахс аст, наметавонад ба унвони ҳастии эҳтироми инсонӣ баромад кунад. Баҳри бештар ошно кардани хонандагон бо илми ба истилоҳ «инсонгароӣ» (гуманизм) фанҳои адабиёт, забон, санъат, зебоишиносӣ ва таърих мусоидат хоҳанд кард. Аз ин сабаб, ба ин ҷиҳати омӯзиш эътибори ҷиддитар додан, натиҷаҳои самарабхшро метавонад ба бор орад. Аз ҷумла, дар замони имрӯз, ки ҳар лаҳза неруҳои гуногуни геополитикӣ ва ифротӣ ба зеҳни сокинони сайёра таҳдид мекунад, вусъат бахшидани тарбияи фарҳангии ҷавонон зарур аст. Бахусус, ҳангоми омӯзондани осори аз ғояҳои инсондӯстӣ саршори классикон имкони бештар даст медиҳад, то насли наврасро аз бебунёдии ғояҳои тундравон огоҳ созем. Бино ба навиштаи адабиётшиноси бузург Муҳаммадҷон Шакурии Бухороӣ: «Адабиёти классикии форсӣ - тоҷикӣ мағз то мағз маънавӣ, мазҳабӣ, ирфонӣ, фалсафӣ, ахлоқӣ буда, қувваи азими таъсири он аз ҳамин сифатҳо ва аз матонати сухани волои устодони бузург сар задаст ва бегумон дар аксари мавридҳо пуртаъсир хоҳад омад».
Мо – омӯзгорони фанни забону адабиёт бештар аз ҳарвақта фаъолтар бошем. Фарҳанги бою рангини ниёгонро на ҳамчун воситаи таълим, балки ҳамчун сипари боэътимод алорағми ғояҳои пучу сӯзанда истифода барем ва аҳамияти осори тарбиявии онҳоро ба падару модарон низ дар мавридҳои сазовор талқин созем, зеро ба гуфтаи мутафаккир Ч. Диккенс: «Одаме, ки ба такмили дигарон мусоидат намекунад, худ низ такмил намеёбад».
Мунира НАБОТОВА,
омӯзгори фанни забон ва адабиёти МТМУ № 3 - и ноҳияи Рӯдакӣ


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 21.02.2017    №: 39    Мутолиа карданд: 1549

19.09.2018


ТОҶИКИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН. Аввалин тамринҳои муштараки низомӣ

Таъсиси 57 корхонаи нав

Намоиши дастовардҳо ба муносибати Рӯзи шаҳри Хуҷанд

Зуҳро Саидова – соҳиби шоҳҷоиза

Таҳаммул аз амалҳои террористӣ норавост

Баргузории ҳамоиши маъмурони роҳи оҳани кишварҳои СҲШ дар Ӯзбекистон

Дар Ироқ 27 ҳазор нафар аз об заҳролуд гашт

Тӯли 40 соли ислоҳот дар Чин ҷои кор 346 дарсад афзуд

Остона ҳамоиши ҳаштуми глобалии туризми шаҳриро пазироӣ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

18.09.2018


САМБО. Дурахши варзишгари навраси тоҷик дар Аврупо

Иди асал дар Душанбе

КӮЛОБ. Боз ду меҳмонхонаи нав ба истифода дода шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ӮЗБЕКИСТОН. Оғози машқҳои низомии муштарак

Теъдоди қурбонии тӯфони «Мангхут» аз 60 нафар гузашт

Дифои Вазорати ҳуқуқи инсони Покистон аз ҳуқуқи занҳо

Таҳсили фосилавӣ ба ҳар хонандаи ҷопонӣ дастрас шуд

Дар Остона ба хариди партов шурӯъ карданд

17.09.2018


НОҲИЯИ РӮШОН. Сарҳадбонон соҳиби бинои наву замонавӣ шуданд

Баргузории фестивали шаҳрии эҷодиёти кӯдакон

“КӮКНОР-2018”. Мусодираи беш аз 550 килограмм маводи нашъаовар дар Хатлон

ФУТБОЛ. "Хуҷанд" ба пеш баромад

11.09.2018


ДУШАНБЕ МИЗБОНИ СОҲИБКОРОНИ ҶАҲОН

ДЕВАШТИЧ. БУНЁДКОРИҲОИ НОҲИЯ НАМУНАИ ИБРАТАНД

МАРЗ. Боздошти қочоқбарон

КӮЛОБ. ИФТИТОҲИ БОҒЧАИ НАВ

05.09.2018


БӮСТОН. Бунёди чор иншооти нав

ФУТБОЛ. Дар Тоҷикистон мусобиқаҳои байналмилалӣ доир мегарданд

Ориф Алвӣ 13-умин президенти Покистон интихоб гашт

Дар Арабистони Саудӣ барои маводи тахрибӣ дар интернет зиндонӣ мекунанд

Дар Гуҷарат сохтмони баландтарин ҳайкали дунё анҷом меёбад

Ҳиндустон барномаи нави кайҳониро амалӣ месозад

04.09.2018


Боздиди Сарвазири мамлакат аз иншооти гармидиҳии шаҳри Душанбе


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед