logo

фарҳанг

СИПАР. АДАБИЁТИ ТОҶИК ДАР МУҚОБИЛИ ҒОЯҲОИ ИФРОТӢ

«Ҷавонон бояд аз ҳама қишрҳои ҷомеа фаъол бошанд, ташаббусҳои созанда пешниҳод намоянд, дар ҳаёти сиёсиву иҷтимоии Тоҷикистони азиз бо дасту дили гарм ва неруи бунёдкорона ширкат варзанд, амнияти давлат ва шарафу номуси ватандориро ҳимоя карда, худро аз ҳама хавфу хатарҳои номатлуби ҷаҳони муосир эмин нигоҳ доранд», - омадааст дар Паёми навбатии Сарвари давлат ба Маҷлиси Олии кишвар.

Барои амалисозии пешниҳодҳои Сарвари давлат тақвияту такмил бахшидани тарбияи ахлоқии ҷавонон ногузир аст. Зеро маҳз ҳамоне «бо дасту дили гарм» барои Ватанаш хидмат мекунад ва «шарафу номуси ватандориро» ҳифз менамояд, ки сиришти модарзодиаш аз меҳру муҳаббати он саршор бошад. Барои ин омӯзиши густурда ва илман асосноки фанҳои ҷамъиятӣ лозим аст ва ин, бегумон, ба мо – омӯзгорони фанни забону адабиёти тоҷик низ дахл дорад.
Имрӯзҳо омӯзишу таҳсилот дар муассисаҳои таълимии миёна ба ду гурӯҳи фанҳо асос ёфтаанд: фанҳое, ки бештар аз ҷанбаи моддии ҳаёти инсон баҳс мекунанд (фанҳои дақиқ ва табиӣ) ва фанҳои иҷтимоӣ, ки бо мафҳуми «гуманитарӣ» маъмуланду ҳоло дар илми муосир онҳоро илмҳои инсонӣ ҳам мегӯянд.
Гурӯҳи аввали фанҳо, ки зикрашон рафт, ҳастии ҷисмонӣ ва ҳаёти моддии инсонро бештар ба доираи баҳс кашида, барои пешрафти иқтисодии ҷомеа ва рушди техникаву технология таҳкурсӣ мегузоранд. Ҷомеаи башарӣ наметавонад бидуни омӯхтани илмҳои табиатшиносӣ - физикӣ тараққӣ кунад. Аз ин рӯ, асосҳои ин илмҳоро дар мактаби миёна таълим медиҳем. Насли наврас бо фаро гирифтани асоси ин илмҳо пояҳои моддии зиндагиро устувор мекунад.
Саъдии Шерозӣ  хеле бамаврид мефармояд:
Тани одамӣ шариф аст ба ҷони одамият,
На ҳамин либоси зебост нишони одамият.

Аз ин байт рӯшан мешавад, ки одамият танҳо маҳсули адабу ахлоқ ва тинати покизаву гуфтори муаддабонаи ӯст. Либоси зебо, ки худ аз худ ифодакунандаи ҳаёти моддии шахс аст, наметавонад ба унвони ҳастии эҳтироми инсонӣ баромад кунад. Баҳри бештар ошно кардани хонандагон бо илми ба истилоҳ «инсонгароӣ» (гуманизм) фанҳои адабиёт, забон, санъат, зебоишиносӣ ва таърих мусоидат хоҳанд кард. Аз ин сабаб, ба ин ҷиҳати омӯзиш эътибори ҷиддитар додан, натиҷаҳои самарабхшро метавонад ба бор орад. Аз ҷумла, дар замони имрӯз, ки ҳар лаҳза неруҳои гуногуни геополитикӣ ва ифротӣ ба зеҳни сокинони сайёра таҳдид мекунад, вусъат бахшидани тарбияи фарҳангии ҷавонон зарур аст. Бахусус, ҳангоми омӯзондани осори аз ғояҳои инсондӯстӣ саршори классикон имкони бештар даст медиҳад, то насли наврасро аз бебунёдии ғояҳои тундравон огоҳ созем. Бино ба навиштаи адабиётшиноси бузург Муҳаммадҷон Шакурии Бухороӣ: «Адабиёти классикии форсӣ - тоҷикӣ мағз то мағз маънавӣ, мазҳабӣ, ирфонӣ, фалсафӣ, ахлоқӣ буда, қувваи азими таъсири он аз ҳамин сифатҳо ва аз матонати сухани волои устодони бузург сар задаст ва бегумон дар аксари мавридҳо пуртаъсир хоҳад омад».
Мо – омӯзгорони фанни забону адабиёт бештар аз ҳарвақта фаъолтар бошем. Фарҳанги бою рангини ниёгонро на ҳамчун воситаи таълим, балки ҳамчун сипари боэътимод алорағми ғояҳои пучу сӯзанда истифода барем ва аҳамияти осори тарбиявии онҳоро ба падару модарон низ дар мавридҳои сазовор талқин созем, зеро ба гуфтаи мутафаккир Ч. Диккенс: «Одаме, ки ба такмили дигарон мусоидат намекунад, худ низ такмил намеёбад».
Мунира НАБОТОВА,
омӯзгори фанни забон ва адабиёти МТМУ № 3 - и ноҳияи Рӯдакӣ


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 21.02.2017    №: 39    Мутолиа карданд: 1609

23.01.2019


Фестивали байналмилалии «Наврӯз – мероси фарҳангии сайёҳӣ» баргузор хоҳад шуд

"Парасту - 2019" – ҷашнвораи ҷумҳуриявии театрҳои касбӣ

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Баргузории ҷашнвораи байналмилалии «Рӯзи барф» дар Калуга

Дар Арабистони Саудӣ ҷалби бонувон ба корҳои ҷамъиятӣ меафзояд

Соли 2018 прокуратураи Қазоқистон ба буҷети кишвар $90 миллион талофӣ кард

Дар Тошканд хазинаи қадима ёфт шуд

Дороии 26 шахси сарватмандтарини дунё ба даромади 3,8 миллиард ниёзманд баробар аст

18.01.2019


Таҳдидҳои асосӣ ба иқтисоди ҷаҳонӣ номбар шуданд

Гумонбари омодасозии ҳамла ба Қасри сафед ба даст афтод

Дар Чин қаллобонро барои фиреб ҳабси абад карданд

29 миллион сом зарари собиқадорони сохта

Ҷаҳон дар як сатр

17.01.2019


Тамдиди шартномаи ФФТ бо "Сомон Эйр"

60 ДАРАҶА ХУНУКӢ ВА ДАВИ 50 - КИЛОМЕТРАИ ЭКСТРЕМАЛИ МОЛДАВӢ

16.01.2019


Пирӯзии мунтахаби Тоҷикистон бар Эрон

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Роҳандозии моратории дусола дар Тоҷикистон

Нақшаи Brexit дар парламенти Британия рад карда шуд

Кремл роҳи ҳалли буҳрони Украинаро пешниҳод намуд

Ифтитоҳи онлайн-донишгоҳ барои гурезаҳо дар Италия

15.01.2019


Ҷаласаи ҷамъбастӣ таҳти раёсати муовини Сарвазири мамлакат

Вохӯрии Сироҷиддин Муҳриддин бо Абдулазиз Комилов

Ёдгор Файзов: «Соли 2018 соли таҳкими волоияти қонун дар Бадахшон буд»

ХУҶАНД. 1548 медали варзишгарон дар як сол

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Созишномаи сулҳ – мавзӯи асосии мулоқоти Путин ва Абэ хоҳад шуд

Савдои хориҷии Чин соли 2018 натиҷаи рекордӣ нишон дод

Дар Алмаато гурӯҳи хориҷиёни террорист боздошт шуд

То соли 2024 аҳолии Қирғизистон бо оби ошомиданӣ пурра таъмин мешавад

10.01.2019


Дар Саразм осорхона ва меҳмонхонаи замонавӣ бунёд мешаванд

Вохӯрии Парвиз Давлатзода бо Владимир Норов

Ҷаласаи Шӯрои кор бо ҷавонон

“ГАНҶИ СУХАН” – маҳфили адибпарвар


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед