logo

сиёсат

ДАҲСОЛАИ НАВ. ТАҲҚИҚИ МАСОИЛИ ОБӢ ДАР МАДДИ АВВАЛ

Ҷумҳурии Тоҷикистон бо захираҳои бузурги обӣ ва гидроэнергетикӣ дар миқёси ҷаҳон дорои ҷойгоҳи махсус мебошад. Комилан табиист, ки масоили истифодаи оқилонаи об, роҳандозии самараноки ҳадафҳои ноил гаштан ба амнияти вобаста ба об ва гузоришу ҳалли дигар масоили марбут ба об дар минтақа ва ҷаҳон аз ҷониби кишвари мо, хосатан Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар бузургтарин анҷуманҳои байналмилалӣ ба ҳайси проблемаи доғу мубрами ҷомеаи имрӯзаи инсонӣ ба миён гузошта мешавад. Ин иқдомҳои наҷиб Тоҷикистонро ҳамчун кишвари ташаббускори қатъномаҳои муҳими Маҷмаи умумии Созмони Милали Муттаҳид марбут ба об муаррифӣ кард. Ибтикорот ва пешниҳодҳои Тоҷикистон дар сатҳи Созмони Милали Муттаҳид ҳусни истиқбол пайдо намуд ва барномаҳои дорои аҳамияти ҷаҳонӣ барои даҳ сол таҳия гардида, дар саросари ҷаҳон мавриди амал қарор дода шуд.
Ибтикороти навбатии Тоҷикистон идомаи мантиқии пешниҳодҳои қаблӣ буда, барои густариши ҳалли масоили мубрами марбут ба об дар минтақа ва ҷаҳон мусоидат менамояд. Ин пешниҳод бори аввал аз ҷониби Пешвои муаззами тоҷикон Эмомалӣ Раҳмон 12 апрели соли 2015 дар Форуми ҳафтуми умумиҷаҳонӣ оид ба масъалаҳои об дар Ҷумҳурии Кореяи Ҷанубӣ, ба миён гузошта шуд.
Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон пешниҳоди мазкурро дар ҷаласаи Панели сатҳи баланд оид ба масъалаҳои об, ки 29 ноябри соли 2016 дар Маҷористон баргузор гардид, бори дигар ёдрас шуданд: «Мо умедворем, ки дар рӯзҳои наздик ин қатънома бо ризоияти кулл қабул хоҳад шуд. Дар ин маврид барои ҳамкорӣ ва муттаҳид намудани кӯшишҳои мо ҷиҳати мусоидат ба амалияи дастёбӣ ба Ҳадафҳои рушди устувор, ҳамчунин   ҳалли  дигар масъалаҳои вобаста ба об заминаи боэътимод ва ҷавобгӯи замон фароҳам оварда мешавад». Ва, ниҳоят, рӯзи 22 декабри соли 2016 Маҷмаи умумии Созмони Милали Муттаҳид дар ҷаласаи 71 – уми хеш «Бо таъкиди махсуси он, ки манбаъҳои обӣ барои рушди устувор ва аз байн бурдани камбизоативу гуруснагӣ дорои аҳамияти ҳалкунандаанд ва барои рушди захираҳои инсонӣ ва таъмини саломатию бурдбории инсон комилан заруранд ва барои расидан ба ҳадафҳои рушди устувор ва дигар ҳадафҳои марбут ба соҳаҳои иқтисодӣ, иҷтимоӣ ва экологии дар сатҳи байналмилалии мувофиқашуда аҳамияти аввалиндараҷа доранд», давраи солҳои 2018 – 2028 – ро Даҳсолаи байналмилалии амал «Об барои рушди устувор» эълон кард.
Боиси ифтихор аст, ки бештари чорабиниҳои минтақавию ҷаҳонӣ вобаста ба масоили об дар доираи Даҳсолаи байналмилалии амалиёти «Об барои ҳаёт» барои солҳои 2005 – 2015, «Соли байналмилалии ҳамкорӣ дар соҳаи об – 2013» ва пешниҳодҳои нав, ки бо ташаббуси Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон аз ҷониби Созмони Милали Муттаҳид қабул ва эълон гардидааст, бо иштироки коршиносони хориҷӣ дар Тоҷикистон доир шуданд ва баргузор мегарданд. Дар ин робита, бо мақсади муаррифӣ намудани ташаббусҳои ҷаҳонии Тоҷикистон ва шинос кардани аҳли ҷомеа бо иқдомҳои наҷибу башардӯстонаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам  Эмомалӣ Раҳмон марбут ба масоили истифодаи оқилонаву дастаҷамъонаи захираҳои табиии обӣ, ҳарчи беҳтару бештар чорабиниҳои муҳими илмиву фарҳангӣ ва маърифатӣ бо истифода аз воситаҳои муосири иттилоотиву коммуникатсионӣ ташкил ва баргузор карда шаванд. Бахусус, омӯзиши илмии масъала дар раванди таълими фанҳои тахассусии ҳамаи зинаҳои таҳсилот ҷорӣ карда шавад. Илова бар ин, дар шӯроҳои илмии донишкадаву донишгоҳҳо ва шӯроҳои дифои рисолаҳои илмӣ ҳарчи бештар мавзӯъҳои нави илмӣ марбут ба масоили об ба ҳайси рисолаҳои номзадиву докторӣ мавриди омӯзишу таҳқиқ қарор гиранд. Барои ҳалли чунин масъала дар Тоҷикистон заминаҳои воқеии илмӣ вуҷуд доранд. Масалан, тибқи маълумоти феҳристи «Об – манбаи ҳаёт», ки дар асоси захираи Китобхонаи миллии Тоҷикистон, нашрияҳои библиографии Агентии миллии Созмони байналмилалии рақамгузории стандарти китоб – Хонаи китоби Тоҷикистон, осори чопии Пажӯҳишгоҳи масъалаҳои об, гидроэнергетика ва экологияи Академияи илмҳо таҳия шудааст, тӯли солҳои 1948 – 2013 доир ба масоили об 3275 маводи чопию электронӣ ба забонҳои тоҷикӣ, русӣ ва англисӣ интишор ёфтаанд ва метавонанд дар омӯзишу пажӯҳиши масоили ҳифзи захираҳои об ва истифодаи оқилонаи он ба эҳтиёҷмандон мусоидат намоянд. Ходимони илмии Пажӯҳишгоҳи илмӣ – тадқиқотии фарҳанг ва иттилоот тасмим гирифтанд, ки роҷеъ ба шинохт, гиромидошт ва инъикоси об дар фарҳанги ғайримоддии халқи тоҷик таҳқиқоти ҷудогона анҷом диҳанд.
Шариф КОМИЛЗОДА,
директори Пажӯҳишгоҳи илмӣ –
тадқиқотии фарҳанг ва иттилоот


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 23.02.2017    №: 41    Мутолиа карданд: 1658

17.07.2019


Музокироти ҳайатҳои расмии Тоҷикистон ва Корея

КУМИТАИ МУҲИТИ ЗИСТ. Нигаронӣ аз набудани партовгоҳҳо дар деҳот

ПРОКУРАТУРАИ ГЕНЕРАЛӢ. 5774 гектар қитъаи замин ба ҳолати аввала баргардонда шуд

ИЗЗАТУЛЛО САТТОРӢ: "Истеҳсоли гӯшти мурғ 9 маротиба зиёд мегардад"

ВАЗОРАТИ АДЛИЯ. Хулосаи ҳуқуқӣ ба 1936 лоиҳаи санадҳои меъёрии ҳуқуқӣ

ТАЭКВОН – ДО. Муниса медали тилло ба даст овард

Суръати рушди ММД Тоҷикистон миёни кишварҳои ИДМ баландтарин шуд

Тоҷикистон ба сохтмони лӯлаи гази «Осиёи Марказӣ — Чин» шурӯъ мекунад

Дар ҷанубу ғарби Чин аз хушксолӣ 7,4 миллион нафар зарар дид

Ҷаҳон дар як сатр

Нашрияи расмии Ҷумҳурии Тоҷикистон – рӯзномаи «Ҷумҳурият» якҷо бо мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилояти Хатлон бахшида ба Ҷашни 30 - солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳти унвони «ТОҶИКИСТОН – ХОНАИ УМЕДИ МО» озмун эълон менамояд.

16.07.2019


ХАДАМОТИ АЛОҚА. Корти ID симкорти муштариро ба расмият медарорад

ЭНЕРГЕТИКА. 2,5 миллиард сомонӣ қарзи дебитории "Барқи тоҷик" муаммои ҳалталаб боқӣ мемонад

15.07.2019


Сарвазири Корея ба Тоҷикистон меояд

Баррасии масъалаҳои ҳамгироии САҲА, СҲШ ва ИА дар минтақаи Осиёи Марказӣ

Нахустин шумораи маҷаллаи «Осиё ва Аврупо» аз чоп баромад

ДТТ. Изҳори нигаронӣ аз вазъи бо кор таъмин шудани хатмкардаҳо

ТИБ. 288 номгӯи доруи ғайристандартӣ ошкор шуд

11.07.2019


Шиносоии Қоҳир Расулзода бо сохтмон ва навсозии шоҳроҳи Душанбе – Бохтар

10.07.2019


Нодиртарин "Девон" - и Навоӣ дар Хуҷанд

Бунёди нахустин пойгоҳи ҷаҳонии шабакаи атмосферии Тоҷикистон дар Осиёи Марказӣ

Иттиҳоди Аврупо барои кишварҳои Осиёи Марказӣ 72 миллион евро ҷудо мекунад

Матвиенко: "Дар бозори Россия қариб тамоми об қалбакӣ будааст"

Ҷаҳон дар як сатр

08.07.2019


Баррасии ҷараёни иҷрои Барномаи давлатии тарбияи ватандӯстӣ ва таҳкими ҳувияти миллии ҷавонон

"Душанбе - қалби Тоҷикистон"

Ҳамоиш оид ба таҳияи маҳсулоти сайёҳӣ

Россия нахусткайҳоннаварди арабро бо ғизои махсус таъмин месозад

Зиёни иқтисодии Гурҷистон аз коҳиши сайёҳони рус беш аз $700 миллион хоҳад шуд

Дар Қазоқистон то соли 2021 нияти ифтитоҳи 20 мактаби олӣ ва 180 коллеҷро доранд

СММ: "Қирғизистон нахустин кишварест, ки мушкили бешаҳрвандиро ҳал кард"

Зеленский пурра иҷро кардани созишномаи Минскро ваъда дод

Ҷаҳон дар як сатр

04.07.2019


Ҷаласаи Комиссияи муштараки ҳамкории иқтисодию тиҷоратии Тоҷикистону Покистон


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед