logo

фарҳанг

ДАРҲО БА РӮИ Ӯ БОЗАНД

Ҳар замон нав суратеву нав ҷамол,
То зи нав дидан фурӯ мирад малол.

Инсон, воқеан, нав меҷӯяд, нав мегӯяд ва нав мехоҳад. Ин дар табиати ӯст. Бад-ин хосторӣ, бад-ин нав дидан малолат аз дилу вуҷуди ӯ рахт мебандад. Табиат ҳам, гӯӣ, бад-ин хотир нав мешавад. Агар дар дигар фаслҳо он ба чашми мо табдил меёбад, дар баҳор эҳё мегардад. Ниёгону бузургони мо ин рӯзи эҳёро Наврӯз хонданд ва ҷашн гирифтанду таҷлил карданд. Моро ин ид, ин ҷашн бо ниёгону бузургон мепайвандад. Бо оғози ин рӯзи хуҷастапай сол нав мешавад ва ваҳдати инсону табиат бештар ба чашм мерасаду эҳсос мегардад. Ба қавли устоди шоирон Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ чун дунё ба дил пас аз пирӣ ҷавонӣ ёфт, шояд, ки марди пир ҳам дар ин вақт ҷавон бишавад. Бад-ин гаҳ борони мушкбӯй нав ба нав биборидаасту ҷойи барфро гул гирифтаасту ҳар ҷӯяке, ки хушк буд, тару намнок мебошад. Бисёр зебову шоиронаву дуруст ёдовар мешавад, ки:
Якчанд рӯзгор ҷаҳон дардманд буд,
Беҳ шуд, ки ёфт бӯйи суманбодро табиб.

Чаро аз ин ҳама Одамушшуаро ба хуррамию шодмонӣ мегӯяд? Оре, то мо низ мисли ӯ биёем, ин ҳақиқати зеборо бубинему ҳикмати онро дарк бинамоем ва худ ҳам мисли баҳор, мисли Наврӯз нав бишавем. Мо дар ин фасл лолаву лолазорро бисёр дидаем, ҳам аз наздик ва ҳам аз дур. Чашмҳо ва ҷонамон ҳаловат бурдааст. Аммо ба зеҳнамон роҳ ёфтааст, ки ҳар лола чун панҷаи арӯс мебошад, ки ба ҳино рангин гардидааст? Албатта, не.
Лола миёни кишт бихандад ҳаме зи дур,
Чун панҷаи арӯс ба ҳинно шуда хазиб.

Булбул дар шохсори бед ҳамехонад ва сор аз дарахти сарв низ дар пайи ӯ мехонад, овоз сар медиҳад, ҳамовоз мешавад.
Бад-ин тариқ Наврӯзу баҳор васф мешуд ва он барои аҷдодонамон ҳукми суннатро дошт. Анҷуман меоростанд ва ба гирди хони наврӯзӣ менишастанд. Барҳақ, Рӯдакӣ ба таъбири худ чанг мегирифту менавохт ва сурудгӯён буду ҳазордастон. Борбад, он ромишгари бузург,  дар он рӯзгори пешин бо «Наврӯзи бузург», «Наврӯзи хоро» ва «Сози Наврӯз» бори дигар башорати омадани ин рӯзи фирӯз ва баҳори оламафрӯзро медоду дилҳоро лабрези фараҳ мегардонд.
Ин русум ва суннати зиндагисозро аз мо дигар мардуми олам ба хушнудӣ пазируфт ва бо ҳамон номе, ки дошт, яъне, Наврӯз. Наврӯз ҳама дарҳоро боз мекунад ва ба рангу намуду накҳаташ ворид мешаваду файзу баракат мебахшад.
Ҳазорон сол пеш бо дарки ин ҳақиқат мо худ дарҳоро ба рӯи ӯ кушудем ва қадамашро гиромӣ доштем. Хонаҳоро чун дилҳои худ поку сафед намудем. Нигоҳу андешаҳоро нав кардем. Ҳама суннату анъанаҳои наврӯзиро ба ҷо овардем. Зикр намудему амал, ки он дар асл ибтидои корҳои наҷиб ва ҷашни парвариши рӯҳ мебошад. Дармондагонро даст гирифтем, то хони наврӯзияшон рангину пур аз анвои неъмат бошад ва дар таҷлили ин ид бо рӯҳи шоду хотири ҷамъ ширкат биварзанд. Бар ин бовар будем, ки «ҳар кӣ рӯзи Наврӯз ҷашн кунад ва ба хуррамӣ пайвандад, то Наврӯзи дигар умр дар шодиву хуррамӣ гузорад». На танҳо ҷашн мекардем, балки ба эҳтироми он чун арзи ихлосу муҳаббат ба фарзандонамон номи Наврӯзро мегузоштем.
Аз он рӯзгори пешин агарчи таҳқиқ мекунанд, то Наврӯзро бад-он асолате, ки дорад, муаррифӣ бинамоянд, ба пуррагӣ муваффақ намешаванд. Агар ҳам асрҳо тавсифаш намуданд, боз ҳам ниёз ба тавсиф дорад, чунки фарохтару болотар аз фаҳми мост. Мебинем, охир, ки аз шохаҳои бас сахти дарахтон гулҳову баргҳои нарм мерӯянд. Андешидаем, ки чӣ гуна бад-ин нармӣ аз он сахтӣ растанд? Дар ҳоле ки эҳсоси ранҷу андуҳ надоранд, балки ба рӯи мо механданд ва башорат аз сабз гардидани атрофу акнофро медиҳанд.
Мардум зебо ва ҳадафрас изҳор доштааст:
Наврӯза ба навбаҳор кай мебинум?
Гулҳора ба шаш қатор кай мебинум?
Гулҳора ба шаш қатор дар фасли баҳор,
Дунёра ба як қарор кай мебинум?

Инак, Наврӯз аз раҳ мерасад. Ва гулҳоро ба шаш қатор хоҳем дид. Ба ин хотир, дарҳоро ба рӯи ӯ боз кардаем. Сабзаҳо ҳам ба пояндозаш дамидаанд. Пас бояд ҳам бигӯем: «Биё, Наврӯз, Наврӯзи оламафрӯз!»  Ин истиқболи гарм ҳам моро ба хуррамӣ мепайвандад ва ба ин васила ба ҳикмати ин ҷашни миллӣ бештару беҳтар мерасем.
Абдулқодири РАҲИМ,  «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 06.03.2017    №: 51    Мутолиа карданд: 923

16.01.2019


Пирӯзии мунтахаби Тоҷикистон бар Эрон

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Роҳандозии моратории дусола дар Тоҷикистон

Нақшаи Brexit дар парламенти Британия рад карда шуд

Кремл роҳи ҳалли буҳрони Украинаро пешниҳод намуд

Ифтитоҳи онлайн-донишгоҳ барои гурезаҳо дар Италия

15.01.2019


Ҷаласаи ҷамъбастӣ таҳти раёсати муовини Сарвазири мамлакат

Вохӯрии Сироҷиддин Муҳриддин бо Абдулазиз Комилов

Ёдгор Файзов: «Соли 2018 соли таҳкими волоияти қонун дар Бадахшон буд»

ХУҶАНД. 1548 медали варзишгарон дар як сол

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Созишномаи сулҳ – мавзӯи асосии мулоқоти Путин ва Абэ хоҳад шуд

Савдои хориҷии Чин соли 2018 натиҷаи рекордӣ нишон дод

Дар Алмаато гурӯҳи хориҷиёни террорист боздошт шуд

То соли 2024 аҳолии Қирғизистон бо оби ошомиданӣ пурра таъмин мешавад

10.01.2019


Дар Саразм осорхона ва меҳмонхонаи замонавӣ бунёд мешаванд

Вохӯрии Парвиз Давлатзода бо Владимир Норов

Ҷаласаи Шӯрои кор бо ҷавонон

“ГАНҶИ СУХАН” – маҳфили адибпарвар

РӮШОН. Ифтитоҳи маркази дуошёнаи савдо

Муҳаммад Салоҳ – беҳтарин футболбози Африқо

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Самарқанд мизбони нахустмулоқоти «Ҳиндустон – Осиёи Марказӣ»

Баргардондани 47 шаҳрванди Қазоқистон аз Сурия

Остона ба гузарондани Ҳамоиши ҷаҳонии туризми шаҳрӣ омодагӣ мегирад

Дар Беларус бори нахуст ҳукми қатл содир шуд

09.01.2019


Таҷлили 110 - солагии аллома Бобоҷон Ғафуров

GLOBE SOCCER AWARDS. Беҳтаринҳоро муайян кард

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Дар Пекин музокироти тиҷоратии ИМА ва Чин мегузарад

Эрдуғон пирӯзӣ бар террористони «Давлати исломӣ» - ро эълом дошт

Разведкаи Сурия дар ҳафт сол 80 саркардаи исломиро нест кард

Сарвари ҶХД Корея ба Чин бо ташрифи серӯза омад

Танзими нархи дорудар Қазоқистон


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед