logo

фарҳанг

МУҲОФИЗОНИ ҲУНАРҲОИ МАРДУМӢ

Дар пос доштану аз байн нарафтани ҳунарҳои миллӣ занон нақши калидӣ доранд. Маҳз бо  талошу кӯшиши онҳо ҳунарҳои зиёди миллату мардуми то ба замони мо расида, ҳамчун мероси фарҳанги ғайримоддии гузаштагонамон ҳифз гардидаанд. Ин ҳунарҳо   ҳамчун ҷузъи ҷудонопазири фарҳанги миллӣ рӯзгори моро боз ҳам  зеботар намуда, миллатамонро дар байни халқиятҳои дунё  бо ҳам фарогиртар муаррифӣ менамоянд.

Равшан Раҳмонӣ, профессори Донишгоҳи миллии Тоҷикистон, мегӯяд: «Занон тӯлли таърихи ҳазорсола ҳунарҳои мардумиро на танҳо нигоҳ доштаанд, балки  дар ҳар давру замон ба онҳо нишонае ё дигаргуниеро  ворид намуда, онро сайқал додаанд. Агар бо диққат ба ҳунарҳои дастархондӯзӣ, чодардӯзӣ, зардеворӣ (ё сардеворӣ), дастпок, болишт, кӯрпача, рӯймолдӯзӣ, дастрӯймол, миёнбанд, чакандӯзӣ, гулдӯзӣ, тоқидӯзӣ, ҷелакдӯзӣ, ҷомадӯзӣ, ресандагӣ, бофандагӣ, шерозбофӣ, атласбофӣ, қолинбофӣ назар афканем, мибинем, ки баъзе нақшҳое, ки 80-90 сол қабл занон дар ҳунарашон истифода намудаанд, аз нақшҳои имрӯза тафовути зиёд доранд».
Сарчашмаҳои илмӣ собит менамоянд, ки дар гузашта қолинбофӣ, атласу адрасбофӣ низ дар байни занони мо маъмул будааст. Аммо дар асри ХХ ин ҳунарҳо қариб, ки аз байн рафта буданд. Хушбахтона, ҳоло дар аксари шаҳру навоҳии кишвар ҳунари атласбофӣ миёни занон дубора роҳандозӣ шудааст. Аз ҷумла, соли 2015 бо ин мақсад дар Қасри Арбоб Маркази таълимӣ - истеҳсолии атласу адрасбофӣ таъсис ёфт. Танҳо дар шаҳру ноҳияҳои вилояти Хатлон феълан 109 дастгоҳи хурди қолинбофӣ ва зиёда аз 50 дастгоҳи адрасбофӣ насб шудаанд, ки занону духтарон дар онҳо ҳунар меомӯзанд. Чунин марказҳо дар ноҳияҳои   Мастчоҳ, Бобоҷон Ғафуров, Тоҷикобод низ таъсис дода шуданд.
Умуман, баъди соҳибистиқлолии кишвар таваҷҷуҳ ба ҳунарҳои мардумӣ зиёд гардид. Яке аз ҳунарҳои дигари занон, ки маҳз дар замони соҳибистиқлолии кишвар дубора эҳё гардид, чакандӯзӣ мебошад. Хусусан, баъди таҷлили Иди чакан ин ҳунар дубора зинда гардид ва ба либоси идона табдил ёфт. Бо  мақсади муаррифии ин намунаи барҷастаи мероси фарҳанги ғайримоддии халқи тоҷик Вазорати фарҳанги Тоҷикистон чаканро барои ворид намудан ба Феҳристи мероси фарҳанги ғайримоддии Бунёди маориф, илм ва фарҳанги Созмони Милали Муттаҳид (ЮНЕСКО) пешниҳод намуд.
Сарвиноз ШОДМОНОВА, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 07.03.2017    №: 52    Мутолиа карданд: 940

18.09.2018


САМБО. Дурахши варзишгари навраси тоҷик дар Аврупо

Иди асал дар Душанбе

КӮЛОБ. Боз ду меҳмонхонаи нав ба истифода дода шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ӮЗБЕКИСТОН. Оғози машқҳои низомии муштарак

Теъдоди қурбонии тӯфони «Мангхут» аз 60 нафар гузашт

Дифои Вазорати ҳуқуқи инсони Покистон аз ҳуқуқи занҳо

Таҳсили фосилавӣ ба ҳар хонандаи ҷопонӣ дастрас шуд

Дар Остона ба хариди партов шурӯъ карданд

17.09.2018


НОҲИЯИ РӮШОН. Сарҳадбонон соҳиби бинои наву замонавӣ шуданд

Баргузории фестивали шаҳрии эҷодиёти кӯдакон

“КӮКНОР-2018”. Мусодираи беш аз 550 килограмм маводи нашъаовар дар Хатлон

ФУТБОЛ. "Хуҷанд" ба пеш баромад

11.09.2018


ДУШАНБЕ МИЗБОНИ СОҲИБКОРОНИ ҶАҲОН

ДЕВАШТИЧ. БУНЁДКОРИҲОИ НОҲИЯ НАМУНАИ ИБРАТАНД

МАРЗ. Боздошти қочоқбарон

КӮЛОБ. ИФТИТОҲИ БОҒЧАИ НАВ

05.09.2018


БӮСТОН. Бунёди чор иншооти нав

ФУТБОЛ. Дар Тоҷикистон мусобиқаҳои байналмилалӣ доир мегарданд

Ориф Алвӣ 13-умин президенти Покистон интихоб гашт

Дар Арабистони Саудӣ барои маводи тахрибӣ дар интернет зиндонӣ мекунанд

Дар Гуҷарат сохтмони баландтарин ҳайкали дунё анҷом меёбад

Ҳиндустон барномаи нави кайҳониро амалӣ месозад

04.09.2018


Боздиди Сарвазири мамлакат аз иншооти гармидиҳии шаҳри Душанбе

Ба иштирокчиёни ҶБВ кумаки моддӣ расонда мешавад

Нахустини Форум байналмилалии санъати мақом баргузор хоҳад гашт

ЛЕВАКАНТ. Тантанаҳои истиқлолият

ФАЙЗОБОД. Ҳиммати як соҳибкор

ИШТИРОКИ ТИМИ МИЛЛӢ ДАР МУСОБИҚАИ BANGABANDHU GOLD CUP"

«ДИ» тахрибкоронашро ба Русия, Аврупо ва Осиё мефиристад

ХФА: "Даромади «Давлати исломӣ» 10 маротиба коҳиш ёфт"

Чин барои рушди ҶАҶ $60 миллиард ёрии молиявӣ мерасонад

Таҳримоти ғарбӣ метавонанд садди барқарорсозии Сурия гарданд

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед