logo

ҳуқуқ

ВАҚТЕ ИСТЕЪМОЛКУНАНДА АЗ ҲУҚУҚҲОИ ХЕШ ОГОҲ НЕСТ...

Ҳар сол дар кишварҳои дунё, аз ҷумла Тоҷикистони соҳибистиқлоли мо, 15 март чун Рӯзи байналмилалии ҳимояи ҳуқуқи истеъмолкунандаҳо таҷлил мешавад.

Мафҳуми муосири «ҳимояи ҳуқуқи истеъмолкунанда» соли 1775 аз эътирози расмии шаҳрвандон нисбати фурӯшандагони маҳсулоти хӯроквории таркибаш вайронгашта дар иёлати Массачусетси Иёлоти Муттаҳидаи Амрико реша гирифтааст. Ба масоили ҳимояи ҳуқуқи истеъмолкунандагон дар ИМА тадриҷан диққати ҷиддӣ дода шуд ва ин ба ташаккули пояи қонунгузорӣ дар ин соҳа замина гузошт. Аз ҷумла, соли 1890 бори нахуст қонуни зиддиинҳисорӣ қабул гардид.           
Дар кишвари мо нахустин бор 15 майи соли 1997 Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи ҳимояи ҳуқуқи истеъмолкунандагон» ба тасвиб расид ва соли 2004 дар таҳрири нав қабул гардида, ҳимояи ҳуқуқи истеъмолкунандаҳо вазифаи асосии Хадамоти зиддиинҳисории назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар ҳамдастӣ бо дигар сохторҳои марбута аст. Тайи муддати начандон зиёд дар самти баланд бардоштани маърифати ҳуқуқии истеъмолкунандаҳо чорабиниҳои зиёд роҳандозӣ шуданд. Тибқи талаботи моддаи 41 Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи ҳимояи ҳуқуқи истеъмолкунандагон” бо мақсади ҳимояи ҳуқуқи истеъмолкунандагон дар назди мақомотҳои иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатӣ 64 маркази машваратӣ фаъолият дорад. Кормандони марказҳо шикоятҳоро ҳангоми хариди молу хизматрасонии  номатлуб баррасӣ менамоянд, аз ҳуқуқи истеъмолкунандагон дифоъ карда, ба онҳо оид ба масъалаҳои ҳуқуқӣ маслиҳатҳо медиҳанд.
Ҳанӯз низ ҳодисаҳое кам нестанд, ки фурӯшандаҳо бинобар ҳуқуқҳои худро надонистани харидорон онҳоро фиреб дода, молҳои нуқсдорро мефурӯшанд. Мутаассифона, дар чунин ҳолатҳо харидорон на ҳамеша ба Хадамоти зиддиинҳисорӣ ва марказҳои машваратӣ барои ёрӣ муроҷиат мекунанд. Ба ҳар ҳол, сафи онҳое, ки барои ҳимояи ҳуқуқи худ талош мекунанд, афзуда истодааст. Барои исботи фикр чун намуна ду мисол меорам:
Собиқ донишҷӯи факултети стоматологии ДДТТ ба номи Абуалӣ ибни Сино А. А. соли 2013 ба факултети стоматология ҳуҷҷат супурда, бинобар нарасидани холҳои гузариш дохил шуда натавонистааст ва баъдан тариқи  шартномаи тарафайн бо пардохти 33 380 сомонӣ ба гурӯҳи шартномавии шаҳрвандони хориҷӣ қабул шудааст. Баъдан аз рӯи натиҷаҳои санҷишҳои нимсолаи сеюм бо сабабҳои қарзҳои академӣ моҳи январи соли 2015 аз донишгоҳи мазкур хориҷ гаштааст. 
Аризаи ӯ дар асоси талаботи моддаҳои 6, 16 - и Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи ҳимояи ҳуқуқи истеъмолкунандагон” мавриди баррасӣ қарор дода шуд. Тибқи талаботи моддаи 6 - и қонуни мазкур истеъмолкунанда фақат маблағи миқдори муайяни моли гирифтааш (кор ё хизмати ба ҷо овардааш) - ро пардохт менамояд. Аз ин рӯ, ба унвони ДДТТ ба номи Абуалӣ ибни Сино амрномаи Хадамоти зиддиинҳисорӣ “Дар бораи хотима додани ҳуқуқвайронкуниҳои истеъмолкунандагон” аз 30 декабри соли 2015, №35 ирсол карда шуд.  Дар натиҷа, 4 январи соли 2016 донишгоҳ маблағи боқимондаи 7 510  сомониро ба собиқ донишҷӯ А. А. баргардонд.
Сокини Душанбе С. С. моҳи апрели соли гузашта аз бозори “Султони Кабир” ҷевони либосро бо андозаи бараш 45 сантиметр интихоб карда, ба маблағи 1570 сомонӣ мехарад. Вақте онро ба хонааш оварда васл мекунанд, маълум мешавад, ки бараш 40 сантиметр буда, дар дохили он либосовезак намеғунҷад. Чун ба фурӯшанда муроҷиат намуд, барои ивази ҷевон боз 550 сомонӣ талаб кардааст. Ӯ бо ариза ба Хадамоти зиддиинҳисорӣ муроҷиат намуд. Кормандони мо ба соҳибкори инфиродӣ Н. М. талаботи қонунро фаҳмонданд. Дар натиҷа соҳибкор ҷевонро пас гирифта, 1570 сомониро баргашта дод.
Хулоса, вақте истеъмолкунанда аз ҳуқуқҳояш огоҳ аст, аз он дифоъ карда метавонад. Дар сурати мушкиле пеш омадан мо, кормандони Хадамоти зиддиинҳисорӣ, омодаем ёрӣ расонем.
Насим БОЗОРОВ,
корманди Хадамоти зиддиинҳисории назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 14.03.2017    №: 56    Мутолиа карданд: 823
07.08.2020


ТОҶИКИСТОН. 6 ҲАЗОРУ 443 БЕМОРИ COVID-19 ШИФО ЁФТ

ВМКБ. ШИНОСОИИ АЗИМ ИБРОҲИМ БО ҶАРАЁНИ КОР ДАР ИНШООТИ ҶАШНӢ

КМИР. НАҚШАИ ТАҚВИМИИ ЧОРАБИНИҲОИ ИНТИХОБОТИ ПРЕЗИДЕНТИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОНРО ТАСДИҚ КАРД

ЛИГАИ БОНУВОН. «ХАТЛОН» ҒОЛИБИ МАРҲИЛАИ АВВАЛ

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

06.08.2020


ТОҶИКИСТОН. 6 ҲАЗОРУ 399 ГИРИФТОРИ БЕМОРИИ COVID-19 ШИФО ЁФТ

СУҒД. МАҲСУЛОТИ АРЗОН ЗИНДАГИРО БАРАКАТ МЕБАХШАД

АГЕНТӢ. ШУМОРАИ ХИЗМАТЧИЁНИ ДАВЛАТӢ АЗ ҲИСОБИ ЗАНОН КОҲИШ ЁФТААСТ. ЧАРО?

СЕРИЯ ПРО. МУБОРИЗАИ "СОРО - КОМПАНИЯ" ВА "СИПАР" ШИДДАТ МЕГИРАД

05.08.2020


ТОҶИКИСТОН. 6 ҲАЗОРУ 356 ГИРИФТОРИ БЕМОРИИ COVID – 19 ШИФО ЁФТ

АЗ «АМОНАТБОНК» СИПОСГУЗОРЕМ

ЛИГАИ ОЛӢ. МАРҲИЛАИ ДУЮМ 8 АВГУСТ ОҒОЗ МЕЁБАД

04.08.2020


ТОҶИКИСТОН. 6 ҲАЗОРУ 317 БЕМОРИ COVID – 19 ШИФО ЁФТ

ОМОДАГИҲО ҶИҲАТИ БАРӮЙХАТГИРИИ АҲОЛӢ ВА ФОНДИ МАНЗИЛ ИДОМА ДОРАНД

АГЕНТИИ СОДИРОТ. СОДИРОТИ МАҲСУЛОТИ КИШОВАРЗӢ АФЗУД

83 КОРХОНАИ НАВИ САНОАТӢ МАВРИДИ БАҲРАБАРДОРӢ ҚАРОР ГИРИФТ

ВКД. САТҲИ ҶИНОЯТ КОҲИШ ЁФТ

SARS – CoV – 2. ТАДҚИҚОТИ ОЛИМОН ХАТАРИ НАВИ ОНРО ОШКОР СОХТ

ФАЙЗРЕЗ Ё СЕСАД ХАРБУЗА АЗ ЯК КАФ ЗАМИН

ҶОМИ ТОҶИКИСТОН – 2020. ҶУФТҲОИ ДАВРИ 1/4 - ФИНАЛӢ МУАЙЯН ГАРДИДАНД

03.08.2020


ТОҶИКИСТОН. АЗ КОРОНАВИРУС 83,7 ДАРСАДИ СИРОЯТЁФТАГОН СИҲАТ ШУДАНД

АКАДЕМИЯИ ИДОРАКУНИИ ДАВЛАТӢ ДОНИШҶӮЁНИ ХОРИҶИРО БА ТАҲСИЛ ҶАЛБ КАРДАНИСТ

ҲИСОР. БУНЁДИ ИНШООТИ ҶАШНӢ ИДОМА ДОРАД

ГУМРУК. СОДИРОТИ МОЛУ МАҲСУЛОТИ ВАТАНӢ 19,1 ДАРСАД АФЗУД

КУМИТАИ АНДОЗ. ПАНДЕМИЯ БА ИҶРОИ НАҚША БЕТАЪСИР НАМОНД

ТОҶИКИСТОН. 6 ҲАЗОРУ 103 БЕМОРИ COVID - 19 СИҲАТ ШУД

СУҒД. РӮНАМОИИ КИТОБНОМАИ ҲАШТҶИЛДАИ “ПЕШВОИ МИЛЛАТ - ЭМОМАЛӢ РАҲМОН”

САРҲАД. ДАР НОҲИЯИ МИР САЙИД АЛИИ ҲАМАДОНӢ 127 ҶИНОЯТ БА ҚАЙД ГИРИФТА ШУД

ИҶРОИ НАҚШАИ АНДОЗИ ИҶТИМОӢ 101 ДАРСАД ТАЪМИН ГАШТ

БАЛҶУВОН. ҲАҶМИ ИСТЕҲСОЛИ МАҲСУЛОТИ КИШОВАРЗӢ КОҲИШ ЁФТ

МАҲАЛ. ҶАЛБИ НИЁЗМАНДОН ВА ТИҶОРАТИ КИШОВАРЗӢ

ВМКБ. БОЗДИДИ РАМАЗОН РАҲИМЗОДА АЗ РАФТИ БУНЁДИ ИНШООТИ ҶАШНӢ

МОЛИЯ. МАБЛАҒГУЗОРИИ СОҲАҲОИ ИҶТИМОӢ АФЗУД

ФУТБОЛ. ТИМИ МИЛЛӢ МОҲИ СЕНТЯБР ДУ БОЗИИ САНҶИШӢ МЕГУЗАРОНАД

ЧИН ВАКСИНАИ АЛАЙҲИ КОРОНАВИРУСРО ДАР БРАЗИЛИЯ ВА АМА МЕОЗМОЯД


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед