logo

ҳуқуқ

ВАҚТЕ ИСТЕЪМОЛКУНАНДА АЗ ҲУҚУҚҲОИ ХЕШ ОГОҲ НЕСТ...

Ҳар сол дар кишварҳои дунё, аз ҷумла Тоҷикистони соҳибистиқлоли мо, 15 март чун Рӯзи байналмилалии ҳимояи ҳуқуқи истеъмолкунандаҳо таҷлил мешавад.

Мафҳуми муосири «ҳимояи ҳуқуқи истеъмолкунанда» соли 1775 аз эътирози расмии шаҳрвандон нисбати фурӯшандагони маҳсулоти хӯроквории таркибаш вайронгашта дар иёлати Массачусетси Иёлоти Муттаҳидаи Амрико реша гирифтааст. Ба масоили ҳимояи ҳуқуқи истеъмолкунандагон дар ИМА тадриҷан диққати ҷиддӣ дода шуд ва ин ба ташаккули пояи қонунгузорӣ дар ин соҳа замина гузошт. Аз ҷумла, соли 1890 бори нахуст қонуни зиддиинҳисорӣ қабул гардид.           
Дар кишвари мо нахустин бор 15 майи соли 1997 Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи ҳимояи ҳуқуқи истеъмолкунандагон» ба тасвиб расид ва соли 2004 дар таҳрири нав қабул гардида, ҳимояи ҳуқуқи истеъмолкунандаҳо вазифаи асосии Хадамоти зиддиинҳисории назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар ҳамдастӣ бо дигар сохторҳои марбута аст. Тайи муддати начандон зиёд дар самти баланд бардоштани маърифати ҳуқуқии истеъмолкунандаҳо чорабиниҳои зиёд роҳандозӣ шуданд. Тибқи талаботи моддаи 41 Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи ҳимояи ҳуқуқи истеъмолкунандагон” бо мақсади ҳимояи ҳуқуқи истеъмолкунандагон дар назди мақомотҳои иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатӣ 64 маркази машваратӣ фаъолият дорад. Кормандони марказҳо шикоятҳоро ҳангоми хариди молу хизматрасонии  номатлуб баррасӣ менамоянд, аз ҳуқуқи истеъмолкунандагон дифоъ карда, ба онҳо оид ба масъалаҳои ҳуқуқӣ маслиҳатҳо медиҳанд.
Ҳанӯз низ ҳодисаҳое кам нестанд, ки фурӯшандаҳо бинобар ҳуқуқҳои худро надонистани харидорон онҳоро фиреб дода, молҳои нуқсдорро мефурӯшанд. Мутаассифона, дар чунин ҳолатҳо харидорон на ҳамеша ба Хадамоти зиддиинҳисорӣ ва марказҳои машваратӣ барои ёрӣ муроҷиат мекунанд. Ба ҳар ҳол, сафи онҳое, ки барои ҳимояи ҳуқуқи худ талош мекунанд, афзуда истодааст. Барои исботи фикр чун намуна ду мисол меорам:
Собиқ донишҷӯи факултети стоматологии ДДТТ ба номи Абуалӣ ибни Сино А. А. соли 2013 ба факултети стоматология ҳуҷҷат супурда, бинобар нарасидани холҳои гузариш дохил шуда натавонистааст ва баъдан тариқи  шартномаи тарафайн бо пардохти 33 380 сомонӣ ба гурӯҳи шартномавии шаҳрвандони хориҷӣ қабул шудааст. Баъдан аз рӯи натиҷаҳои санҷишҳои нимсолаи сеюм бо сабабҳои қарзҳои академӣ моҳи январи соли 2015 аз донишгоҳи мазкур хориҷ гаштааст. 
Аризаи ӯ дар асоси талаботи моддаҳои 6, 16 - и Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи ҳимояи ҳуқуқи истеъмолкунандагон” мавриди баррасӣ қарор дода шуд. Тибқи талаботи моддаи 6 - и қонуни мазкур истеъмолкунанда фақат маблағи миқдори муайяни моли гирифтааш (кор ё хизмати ба ҷо овардааш) - ро пардохт менамояд. Аз ин рӯ, ба унвони ДДТТ ба номи Абуалӣ ибни Сино амрномаи Хадамоти зиддиинҳисорӣ “Дар бораи хотима додани ҳуқуқвайронкуниҳои истеъмолкунандагон” аз 30 декабри соли 2015, №35 ирсол карда шуд.  Дар натиҷа, 4 январи соли 2016 донишгоҳ маблағи боқимондаи 7 510  сомониро ба собиқ донишҷӯ А. А. баргардонд.
Сокини Душанбе С. С. моҳи апрели соли гузашта аз бозори “Султони Кабир” ҷевони либосро бо андозаи бараш 45 сантиметр интихоб карда, ба маблағи 1570 сомонӣ мехарад. Вақте онро ба хонааш оварда васл мекунанд, маълум мешавад, ки бараш 40 сантиметр буда, дар дохили он либосовезак намеғунҷад. Чун ба фурӯшанда муроҷиат намуд, барои ивази ҷевон боз 550 сомонӣ талаб кардааст. Ӯ бо ариза ба Хадамоти зиддиинҳисорӣ муроҷиат намуд. Кормандони мо ба соҳибкори инфиродӣ Н. М. талаботи қонунро фаҳмонданд. Дар натиҷа соҳибкор ҷевонро пас гирифта, 1570 сомониро баргашта дод.
Хулоса, вақте истеъмолкунанда аз ҳуқуқҳояш огоҳ аст, аз он дифоъ карда метавонад. Дар сурати мушкиле пеш омадан мо, кормандони Хадамоти зиддиинҳисорӣ, омодаем ёрӣ расонем.
Насим БОЗОРОВ,
корманди Хадамоти зиддиинҳисории назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 14.03.2017    №: 56    Мутолиа карданд: 677

18.07.2019


ХАДАМОТИ ЗИДДИИНҲИСОРӢ. Болоравии нархи барқ ба қарзи он марбут аст

Азим Иброҳим Ким Тэ Сонгро ба ҳузур пазируфт

Ба ташкили корхонаҳои муштарак ҳавасмандӣ зоҳир гардид

Ҳамоиши «Ваҳдат – омили ягонагӣ ва суботи ҷомеа» доир шуд

Ҳамкорӣ бо Қатар густариш меёбад

Саридораи геология. 2810 харитаи геологӣ рақамӣ шуд

121 шахси масъул ба ҷавобгарии маъмурӣ кашида шуд

Роҳи нави сесатҳаи Душанбе ба истифода дода мешавад

Президенти Қазоқистон Шӯрои миллии эътимоди ҷомеаро созмон дод

Дар Ӯзбекистон аввалин IT-технопарк бунёд мегардад

Ҷаҳон дар як сатр

17.07.2019


Музокироти ҳайатҳои расмии Тоҷикистон ва Корея

КУМИТАИ МУҲИТИ ЗИСТ. Нигаронӣ аз набудани партовгоҳҳо дар деҳот

ПРОКУРАТУРАИ ГЕНЕРАЛӢ. 5774 гектар қитъаи замин ба ҳолати аввала баргардонда шуд

ИЗЗАТУЛЛО САТТОРӢ: "Истеҳсоли гӯшти мурғ 9 маротиба зиёд мегардад"

ВАЗОРАТИ АДЛИЯ. Хулосаи ҳуқуқӣ ба 1936 лоиҳаи санадҳои меъёрии ҳуқуқӣ

ТАЭКВОН – ДО. Муниса медали тилло ба даст овард

Суръати рушди ММД Тоҷикистон миёни кишварҳои ИДМ баландтарин шуд

Тоҷикистон ба сохтмони лӯлаи гази «Осиёи Марказӣ — Чин» шурӯъ мекунад

Дар ҷанубу ғарби Чин аз хушксолӣ 7,4 миллион нафар зарар дид

Ҷаҳон дар як сатр

Нашрияи расмии Ҷумҳурии Тоҷикистон – рӯзномаи «Ҷумҳурият» якҷо бо мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилояти Хатлон бахшида ба Ҷашни 30 - солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳти унвони «ТОҶИКИСТОН – ХОНАИ УМЕДИ МО» озмун эълон менамояд.

16.07.2019


ХАДАМОТИ АЛОҚА. Корти ID симкорти муштариро ба расмият медарорад

ЭНЕРГЕТИКА. 2,5 миллиард сомонӣ қарзи дебитории "Барқи тоҷик" муаммои ҳалталаб боқӣ мемонад

15.07.2019


Сарвазири Корея ба Тоҷикистон меояд

Баррасии масъалаҳои ҳамгироии САҲА, СҲШ ва ИА дар минтақаи Осиёи Марказӣ

Нахустин шумораи маҷаллаи «Осиё ва Аврупо» аз чоп баромад

ДТТ. Изҳори нигаронӣ аз вазъи бо кор таъмин шудани хатмкардаҳо

ТИБ. 288 номгӯи доруи ғайристандартӣ ошкор шуд

11.07.2019


Шиносоии Қоҳир Расулзода бо сохтмон ва навсозии шоҳроҳи Душанбе – Бохтар

10.07.2019


Нодиртарин "Девон" - и Навоӣ дар Хуҷанд

Бунёди нахустин пойгоҳи ҷаҳонии шабакаи атмосферии Тоҷикистон дар Осиёи Марказӣ

Иттиҳоди Аврупо барои кишварҳои Осиёи Марказӣ 72 миллион евро ҷудо мекунад

Матвиенко: "Дар бозори Россия қариб тамоми об қалбакӣ будааст"


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед