logo

фарҳанг

"ШАШМАҚОМ ВА НАЗМИ ФОРСИИ ТОҶИКӢ" РӮНАМОӢ ШУД

Шашмақомро  метавон бо бузургтарин падидаҳои фарҳангию  эстетикии ҷаҳон  ба мисоли гимнҳои  авестоӣ, операҳои аврупоӣ ва дигар намунаҳои бузурги  эҷодиёти  аҳли башар  ҳамрадиф шуморид. Он на танҳо  маҷмӯи суруду  таронаҳо, балки  шоҳасари  бадеию фалсафӣ мебошад, ки  дар худ кулли қонуниятҳои низоми табиат, шинохти олами атроф ва осори ҳастиро таҷассум намудааст. Ин нукта зимни рӯнамоии китоби тозанашр - «Шашмақом ва назми форсии тоҷикӣ» - и Аслиддин Низомӣ, доктори илмҳои санъатшиносӣ,  иброз гардид.
Олимону донишмандони тоҷик зикр намуданд, ки китоби  мазкур аввалин асари илмиест, ки  бо таҳқиқи ҳамаҷонибаи масъалаи пайванди шеъри форсии тоҷикӣ ва мусиқии ҳирфаии халқи тоҷик  бахшида шудааст.
Фарҳод  Раҳимӣ, президенти Академияи илмҳои кишвар, гуфт, ки  муаллифи асар  бо такя ба маълумоти зиёди дар рисолаҳои  олимони  аҳди қадим, аз ҷумла Ибни Хурдодбеҳ, Ал - Киндӣ, Ал - Форобӣ, Ибни Сино, Муҳаммад Нишопурӣ, Амир Хусрави Деҳлавӣ, Абдураҳмони Ҷомӣ гирдовардашуда, инчунин, бо истифода  аз осори ба Шашмақом бахшидаи муаллифони муосири тоҷик ва ҷаҳонӣ муносибати шеъру мусиқиро  мавриди таҳлил қарор додааст.
Ба гуфтаи коршиносон, дар китоб кулли ҷанбаҳои  маънавӣ ва бадеӣ - эстетикии мусиқии классикии тоҷик – Шашмақом дар муқоиса  бо анвои пурғановати  назми форсии  тоҷикӣ - ғазал, тарона, мухаммас, тарҷеъбанд, рубоӣ, байт, мустазод ва ғайра  таҳлил  ва таҳқиқ шудааст. Он барои  доираи васеи  муҳаққиқони  соҳаҳои мусиқӣ, адабиёт  ва мухлисони ҳунари волои Шашмақом пешбинӣ шудааст.
Абдунабӣ Сатторзода гуфт, ки мавзӯи  пайванди  шеър ва мусиқӣ ё шеър ва оҳанг, нағма  ва назм  аз  ҷумлаи масъалаҳоест, ки  аз замонҳои  қадим то  ба имрӯз ҳамеша   дар маркази диққати аҳли адаб ва ҳунар, донишмандону мусиқишиносон қарор дорад.  Дар ин замина, дар гузашта ва замони муосир дар кишварҳои Шарқ ва Ғарб таълифоти зиёди пурарзиш анҷом пазируфтааст. Аммо мавзӯъ ва масъалаи  китоби «Шашмақом ва назми форсии тоҷикӣ» комилан тоза    мебошад.
Аслиддин Низомӣ зиёда аз бист сол аст, ки  ба таҳқиқи  ҷанбаҳои гуногуни  пайванди  шеъру  мусиқӣ  дар мисоли Шашмақом машғул  гардида, дар ин замина  китобу  мақолаҳои зиёде нашр намудааст.
Фарзонаи  ФАЙЗАЛӢ, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 05.04.2017    №: 70    Мутолиа карданд: 570
07.04.2020


ДУШАНБЕ. ҶАМЪБАСТИ ОЗМУНИ «САЙРИ ГУЛИ ЛОЛА»

БОЗИҲОИ ОЛИМПӢ. ТОҶИКИСТОН ЛИБОСИ ЯГОНААШРО ИНТИХОБ КАРД

НАМОИШИ КИТОБИ КӮДАКОНУ НАВРАСОН

АМРИ ДИЛ. ҶАВОНОНИ СУҒД ИХТИЁРАН БА ХИЗМАТИ ҲАРБӢ РАФТАНД

ДОРУИ КОРОНАВИРУС ДАР РОССИЯ ҲАФТАИ ОЯНДА ПАЙДО МЕШАВАД

ДАР ТОҶИКИСТОН БАРОИ ПЕШГИРӢ АЗ КОРОНАВИРУС СУРАТҲИСОБ КУШОДАНД

ҲАВОИ ГАРМ МЕТАВОНАД ПАНДЕМИЯРО АЗ БАЙН БАРАД?

РОССИЯ БА ЧИН 80 МИЛЛИОН НИҚОБ ФАРМОИШ ДОД

БАРОИ ПЕШГИРӢ АЗ КОРОНАВИРУС ОБНӮШИИ ЗИЁД ТАВСИЯ ШУД

Ҷаҳон дар як сатр

06.04.2020


ЧЕМПИОНАТИ ТОҶИКИСТОН – 2020. ДАСТАИ «ХАТЛОН» ОНРО БО ПИРӮЗӢ ОҒОЗ КАРД

ВМКБ. ЯК ҲАМОИШИ МУҲИМ

НУРОБОД. АЗ «ЧАКОМАИ ГЕСУ» ТО “ЗАН ВА ТОЗАГӢ”

03.04.2020


ВАРЗОБ. ТАВАҶҶУҲ БА ВАРЗИШ МЕАФЗОЯД

«ЮВЕНТУС» РОНАЛДУРО БА 70 МИЛЛИОН ЕВРО ФУРӮХТАНИСТ

ТЕЪДОДИ АШХОСИ АЗ КОРОНАВИРУС ШИФОЁФТА АЗ 200 ҲАЗОР НАФАР ГУЗАШТ

ТОҶИКИСТОН БА ИСТЕҲСОЛИ НИҚОБИ ТИББӢ ВА ЛИБОСИ МАХСУС ШУРӮЪ НАМУД

СУТ: «БЕШ АЗ 95 ДАРСАДИ ҚУРБОНИЁНИ COVID-19 ДАР АВРУПО АШХОСИ КАЛОНСОЛАНД»

ПУТИН ТО ОХИРИ АПРЕЛ ИСТИРОҲАТ ЭЪЛОН КАРД

ДАР ЭРОН БЕШ АЗ 15 ҲАЗОР МУБТАЛОИ КОРОНАВИРУС СИҲАТ ШУД

Ҷаҳон дар як сатр

02.04.2020


МАШВАРАТИ КОРИИ МУОВИНИ РАИСИ МАҶЛИСИ НАМОЯНДАГОН БО ВАКИЛОНИ МАРДУМӢ

ҶАВОНОНИ ТОҶИКОБОД БА САФИ ҚУВВАҲОИ МУСАЛЛАҲ ПАЙВАСТАНД

САЙЁҲӢ. ТАШКИЛИ 12 ХАТСАЙРИ НАВ

ШИРКАТИ 42 ЛЕГИОНЕР ДАР ЧЕМПИОНАТИ НАВБАТИИ ТОҶИКИСТОН

СУТ РАСМАН ДАР ТОҶИКИСТОН НАБУДАНИ КОРОНАВИРУСРО ТАСДИҚ НАМУД

ГАРДИШИ МОЛ МИЁНИ ТОҶИКИСТОН ВА КИШВАРҲОИ СҲШ АЗ НИМ МИЛЛИАРД ДОЛЛАР БОЛО РАФТ

АРАБИСТОНИ САУДӢ: "АЗ САФАР БА ҲАҶ ХУДДОРӢ КУНЕД!"

СОКИНИ 101 - СОЛАИ НИДЕРЛАНД АЗ COVID-19 ҶОН БА САЛОМАТ БУРД

Ҷаҳон дар як сатр

01.04.2020


ХАТЛОН. ҶОИЗА БАРОИ МУҲАҚҚИҚОНИ ИЛМҲОИ ТАБИАТШИНОСӢ ВА ДАҚИҚ

СУҒД. БЕШ АЗ 30 КОРХОНАИ ИСТЕҲСОЛИ ОРДУ РАВҒАН

НУФУЗИ САЙЁҲИИ ТОҶИКИСТОН МЕАФЗОЯД

ФАЪОЛИЯТИ ҲУҚУҚЭҶОДКУНӢ БА МАРҲИЛАИ СИФАТАН НАВ ВОРИД ШУД

«ҚАҲРАМОНИ АБАДӢ - ТЕМУРМАЛИК» ДАР ҶУМҲУРИИ КОРЕЯ БА ТАБЪ РАСИД


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед