logo

фарҳанг

"ШАШМАҚОМ ВА НАЗМИ ФОРСИИ ТОҶИКӢ" РӮНАМОӢ ШУД

Шашмақомро  метавон бо бузургтарин падидаҳои фарҳангию  эстетикии ҷаҳон  ба мисоли гимнҳои  авестоӣ, операҳои аврупоӣ ва дигар намунаҳои бузурги  эҷодиёти  аҳли башар  ҳамрадиф шуморид. Он на танҳо  маҷмӯи суруду  таронаҳо, балки  шоҳасари  бадеию фалсафӣ мебошад, ки  дар худ кулли қонуниятҳои низоми табиат, шинохти олами атроф ва осори ҳастиро таҷассум намудааст. Ин нукта зимни рӯнамоии китоби тозанашр - «Шашмақом ва назми форсии тоҷикӣ» - и Аслиддин Низомӣ, доктори илмҳои санъатшиносӣ,  иброз гардид.
Олимону донишмандони тоҷик зикр намуданд, ки китоби  мазкур аввалин асари илмиест, ки  бо таҳқиқи ҳамаҷонибаи масъалаи пайванди шеъри форсии тоҷикӣ ва мусиқии ҳирфаии халқи тоҷик  бахшида шудааст.
Фарҳод  Раҳимӣ, президенти Академияи илмҳои кишвар, гуфт, ки  муаллифи асар  бо такя ба маълумоти зиёди дар рисолаҳои  олимони  аҳди қадим, аз ҷумла Ибни Хурдодбеҳ, Ал - Киндӣ, Ал - Форобӣ, Ибни Сино, Муҳаммад Нишопурӣ, Амир Хусрави Деҳлавӣ, Абдураҳмони Ҷомӣ гирдовардашуда, инчунин, бо истифода  аз осори ба Шашмақом бахшидаи муаллифони муосири тоҷик ва ҷаҳонӣ муносибати шеъру мусиқиро  мавриди таҳлил қарор додааст.
Ба гуфтаи коршиносон, дар китоб кулли ҷанбаҳои  маънавӣ ва бадеӣ - эстетикии мусиқии классикии тоҷик – Шашмақом дар муқоиса  бо анвои пурғановати  назми форсии  тоҷикӣ - ғазал, тарона, мухаммас, тарҷеъбанд, рубоӣ, байт, мустазод ва ғайра  таҳлил  ва таҳқиқ шудааст. Он барои  доираи васеи  муҳаққиқони  соҳаҳои мусиқӣ, адабиёт  ва мухлисони ҳунари волои Шашмақом пешбинӣ шудааст.
Абдунабӣ Сатторзода гуфт, ки мавзӯи  пайванди  шеър ва мусиқӣ ё шеър ва оҳанг, нағма  ва назм  аз  ҷумлаи масъалаҳоест, ки  аз замонҳои  қадим то  ба имрӯз ҳамеша   дар маркази диққати аҳли адаб ва ҳунар, донишмандону мусиқишиносон қарор дорад.  Дар ин замина, дар гузашта ва замони муосир дар кишварҳои Шарқ ва Ғарб таълифоти зиёди пурарзиш анҷом пазируфтааст. Аммо мавзӯъ ва масъалаи  китоби «Шашмақом ва назми форсии тоҷикӣ» комилан тоза    мебошад.
Аслиддин Низомӣ зиёда аз бист сол аст, ки  ба таҳқиқи  ҷанбаҳои гуногуни  пайванди  шеъру  мусиқӣ  дар мисоли Шашмақом машғул  гардида, дар ин замина  китобу  мақолаҳои зиёде нашр намудааст.
Фарзонаи  ФАЙЗАЛӢ, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 05.04.2017    №: 70    Мутолиа карданд: 387

19.09.2018


ТОҶИКИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН. Аввалин тамринҳои муштараки низомӣ

Таъсиси 57 корхонаи нав

Намоиши дастовардҳо ба муносибати Рӯзи шаҳри Хуҷанд

Зуҳро Саидова – соҳиби шоҳҷоиза

Таҳаммул аз амалҳои террористӣ норавост

Баргузории ҳамоиши маъмурони роҳи оҳани кишварҳои СҲШ дар Ӯзбекистон

Дар Ироқ 27 ҳазор нафар аз об заҳролуд гашт

Тӯли 40 соли ислоҳот дар Чин ҷои кор 346 дарсад афзуд

Остона ҳамоиши ҳаштуми глобалии туризми шаҳриро пазироӣ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

18.09.2018


САМБО. Дурахши варзишгари навраси тоҷик дар Аврупо

Иди асал дар Душанбе

КӮЛОБ. Боз ду меҳмонхонаи нав ба истифода дода шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ӮЗБЕКИСТОН. Оғози машқҳои низомии муштарак

Теъдоди қурбонии тӯфони «Мангхут» аз 60 нафар гузашт

Дифои Вазорати ҳуқуқи инсони Покистон аз ҳуқуқи занҳо

Таҳсили фосилавӣ ба ҳар хонандаи ҷопонӣ дастрас шуд

Дар Остона ба хариди партов шурӯъ карданд

17.09.2018


НОҲИЯИ РӮШОН. Сарҳадбонон соҳиби бинои наву замонавӣ шуданд

Баргузории фестивали шаҳрии эҷодиёти кӯдакон

“КӮКНОР-2018”. Мусодираи беш аз 550 килограмм маводи нашъаовар дар Хатлон

ФУТБОЛ. "Хуҷанд" ба пеш баромад

11.09.2018


ДУШАНБЕ МИЗБОНИ СОҲИБКОРОНИ ҶАҲОН

ДЕВАШТИЧ. БУНЁДКОРИҲОИ НОҲИЯ НАМУНАИ ИБРАТАНД

МАРЗ. Боздошти қочоқбарон

КӮЛОБ. ИФТИТОҲИ БОҒЧАИ НАВ

05.09.2018


БӮСТОН. Бунёди чор иншооти нав

ФУТБОЛ. Дар Тоҷикистон мусобиқаҳои байналмилалӣ доир мегарданд

Ориф Алвӣ 13-умин президенти Покистон интихоб гашт

Дар Арабистони Саудӣ барои маводи тахрибӣ дар интернет зиндонӣ мекунанд

Дар Гуҷарат сохтмони баландтарин ҳайкали дунё анҷом меёбад

Ҳиндустон барномаи нави кайҳониро амалӣ месозад

04.09.2018


Боздиди Сарвазири мамлакат аз иншооти гармидиҳии шаҳри Душанбе


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед