logo

иқтисод

ТОҶИКИСТОН. САҲМИ ИҚТИСОДЧИЁН ДАР РУШДИ ИҚТИСОДИ МИЛЛӢ КАМ НЕСТ

Рушди  рақобатпазирии  иқтисоди миллиро, ки яке аз самтҳои асосии сиёсати иқтисодии Ҳукумати ҷумҳурӣ маҳсуб меёбад, бе мутахассисони баландпоя, бахусус иқтисодшиносон тасаввур кардан имконнопазир аст. Маҳз ҷалби мутахассисони варзидаи соҳа ва ҳавасмандгардонии онҳо ба истеҳсолот, ки аз саъю талошҳои Пешвои муаззами миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон сарчашма мегирад, имкон дод, ки тавассути дастгирии соҳибкорон, ба кор андохтани иқтидорҳои бузурги саноатӣ ва болоравии босуботи иқтисодӣ дар кишвар таъмин гардад. Пеш аз ҳама, далели он ки сатҳи камбизоатӣ аз 81 дарсади соли 1999 дар соли 2016 то 30 дарсад коҳиш ёфтааст, худ бозгӯи суботи иқтисодист, ки равандаш то ҳол идома дорад. 
Маҷмӯи маҳсулоти дохилӣ аз соли 1997 то имрӯз наздики 4  маротиба афзуда, рушди миёнаи солонаи он  7,1 дарсадро ташкил дод. Мавқеи кишвар дар самти дастгирии бахши хусусӣ аз соли 2009 мувофиқи  гузориши "Пешбурди тиҷорат" – и Бонки ҷаҳонӣ соли равон қариб 40 зина боло рафт.  Инчунин, давоми  солҳои охир Тоҷикистон се  маротиба ба қатори даҳгонаи кишварҳои беҳтарини  ислоҳотгар шомил гардид.
Тавассути  фаъолияти пурсамари Ҳукумати кишвар як қатор мушкилоту монеаҳои пешрафти иқтисодӣ бартараф гардида, корҳои азими бунёдкориву созандагӣ ҷиҳати расидан ба  ҳадафҳои асосии стратегӣ – таъмини истиқлолияти энергетикӣ ва истифодаи самарбахши неруи барқ, аз бунбасти коммуникатсионӣ бароварда, ба кишвари транзитӣ табдил додани  мамлакат, ҳифзи амнияти озуқаворӣ ва дастрасии аҳолӣ ба ғизои хушсифат ва вусъатдиҳии шуғли пурмаҳсул ба роҳ монда шудаанд.
Барои амалӣ шудани ин ҳадафҳои олӣ аз соли 1997 то ин давра дар  маҷмӯъ зиёда аз 150 барномаи соҳавӣ ва 47 барномаи минтақавӣ дар самти пешбурди бахшҳои муҳими ҳаёти ҷумҳурӣ роҳандозӣ гаштаанд.  Барои  рушди энергетикаи кишвар 32 лоиҳаи давлатии сармоягузорӣ бо ҷалби зиёда аз 12 миллиард  сомонӣ татбиқ гардид. Иншооти  бузурги гидроэнергетикӣ, ба монанди неругоҳҳои барқи обии «Сангтӯда-1»,  «Сангтӯда-2», марказҳои барқу гармидиҳӣ, неругоҳҳои барқи обии хурд, хатҳои интиқоли барқи баландшиддат ва зеристгоҳҳои барқии пуриқтидор сохта ва мавриди баҳрабардорӣ қарор гирифтанд. Оғози татбиқи  лоиҳаи минтақавии интиқоли неруи барқи CASA - 1000 ва сохтмони Неругоҳи барқи обии Роғун аз ҷумлаи дастовардҳои бузург дар ин самтанд.
Барои раҳоӣ аз бунбасти коммуникатсионӣ  бо ҷалби маблағи институтҳои молиявӣ ва шарикони рушд 45 лоиҳаи давлатии сармоягузорӣ ба маблағи умумии зиёда аз 12 миллиард сомонӣ татбиқ гардида, беш аз 2000 километр роҳҳои мошингард таҷдиду бунёд ва ба истифода супурда шудаанд. Айни замон, дар ин ҷода  татбиқи 14 лоиҳа ба маблағи умумии панҷуним миллиард сомонӣ идома дорад.
Дастовардҳо дар самти таъмини амнияти ғизоии ҷумҳурӣ  ва вусъатдиҳии шуғли пурмаҳсул низ назаррасанд.  Дар  натиҷаи  афзоиши мунтазаму устувори ҳаҷми истеҳсоли маҳсулот, баланд гардидани сатҳи даромаднокию  таъмини шуғли аҳолӣ ва ҳифзи захираҳои табиӣ бо назардошти такрористеҳсолкунӣ баҳри таъмини босуботи аҳолии мамлакат бо озуқа заминаи воқеӣ  гузошта шуд.
Дар пайи татбиқи барномаҳои рушди боғу токпарварӣ қариб 200 ҳазор гектар боғу токзор бунёд ёфта, мамлакат ба боғистон табдил ёфт. Ҷиҳати бо шуғл таъмин намудани аҳолӣ ва беҳсозии сатҳи некуаҳволии мардум дар мамлакат бештар аз як миллион ҷойи кор таъсис дода шуд.
Ҳоло Тоҷикистони тозаистиқлол дар марҳилаи навсозиҳо ва рушди  иҷтимоию иқтисодӣ  қарор дорад. Ҳукумати мамлакат бо назардошти дастовардҳои иқтисодии кишвар  дар заминаи татбиқи муваффақонаи «Стратегияи миллии рушди Ҷумҳурии Тоҷикистон барои давраи то соли 2015»  таҳияи стратегияи нави дарозмуддат ва ҳадафҳои волотарро зарур донист. Ҳамин тавр, мутобиқ ба вазъи воқеии иқтисоди миллӣ, шароиту имкониятҳои мавҷуда ва  Ҳадафҳои рушди устувори Созмони Милали Муттаҳид «Стратегияи миллии рушди Ҷумҳурии Тоҷикистон барои давраи то соли 2030»  таҳия шуд.
Ба гуфтаи Умед Давлатзод, муовини вазири рушди иқтисод ва савдои кишвар,  дар “Стратегияи миллии рушди Ҷумҳурии Тоҷикистон барои давраи то соли 2030» дастуру ҳидоятҳои Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, таҷрибаи ғании андӯхта аз татбиқи стратегияҳои пешӣ, Ҳадафҳои рушди ҳазорсола ва Ҳадафҳои рушди устувори ҷаҳонӣ барои давраи то соли 2030, ки дар иҷлосияи 70 - уми Маҷмаи умумии Созмони Милали Муттаҳид қабул гардидаанд, дар мадди аввал қарор дода шудаанд.
Шукуфоии Тоҷикистон, фароҳам овардани зиндагии  шоиста барои сокинони он, ки ҳадафи олии давлату Ҳукумати мамлакат маҳсуб меёбад, ба рушди иқтисоди миллӣ сахт тавъам аст. Бо ҳамин мақсад дар мамлакат ҷиҳати зиёд намудани истеҳсоли молҳои содиротӣ ва воридотивазкунанда иқтидорҳои нави саноатӣ ба кор андохта, барои роҳандозии босамари корхонаҳои мавҷуда, рушди соҳибкории хусусӣ, ҷалби сармоя ва тезондани раванди  саноатисозии кишвар  тадбирҳои амалӣ андешида мешаванд.
 Бунёдсозӣ ва оғози фаъолияти корхонаҳои бузурги саноатӣ дар Ёвон, Данғара, Сарбанд,  Спитамен,  Айнӣ, Хуҷанд, Конибодом, Панҷакент, Ҳисор, Ваҳдат, Турсунзода, Душанбе ва шаҳру ноҳияҳои дигари Тоҷикистон аз ҳамин ояндаи нек дарак медиҳад. Соли 2016 истеҳсоли ангишт  дар мамлакат 62 баробари соли 2000 – умро ташкил дода, истеҳсоли семент ба андозаи рекордӣ расонда шуд. Идомаи пурсамари ин раванд, истифодаи захираю имкониятҳои фарохи табиию иқлимӣ, таҷдиди воситаҳои истеҳсолӣ ва воридоти технологияҳои насли навин имконият медиҳанд, ки стратегияҳои миёнамуҳлат ва дарозмуддати рушд таъмин гардида, Тоҷикистон ба кишвари пешрафтаи саноатию аграрӣ табдил ёбад.
С. АЗИЗӢ, Т. САЪДУЛЛОЕВ, “Ҷумҳурият”


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 07.04.2017    №: 72    Мутолиа карданд: 456

22.02.2019


Ҷаласаи Комиссияи сетарафаи танзими муносибатҳои иҷтимоию меҳнатӣ

Забони тоҷикӣ таърихи зиёда аз чорҳазорсолаи хату алифбо дорад

ББТ барои фаъолияти оператори низоми пардохтии “Осон” иҷозатнома гирифт

МАВСИМИ НАВИ ЛИГАИ ОЛӢ МОҲИ АПРЕЛ ОҒОЗ МЕГАРДАД

Путин самтҳои асосии сиёсати хориҷии Россияро тавзеҳ дод

Хадамоти вижаи 7 кишвари ИДМ машқи "Арарат-Антитеррор" мегузаронанд

Чин дар кайҳон неругоҳи барқи офтобӣ месозад

21.02.2019


ХУҶАНД. Оғози сохтмони бинои нави «Тоҷикстандарт»

ФУТБОЛ. Тақвими бозиҳои тими мунтахаби олимпии кишвар муайян гардид

Табибон аз Тотористон бо ҳампешаҳои тоҷики худ мубодилаи таҷриба мекунанд

Роҳандозии лоиҳаҳои инноватсионӣ дар Қазоқистон

Дар Ҳиндустон 13 иштирокдори тӯй зери чархи мошини боркаш монд

Сӯхтор сабабгори марги ҳафт кӯдак дар Канада

Ҷаҳон дар як сатр

19.02.2019


МАКТАБИ ДАВЛАТДОРИИ ЭМОМАЛӢ РАҲМОН. ЯК ҲАМОИШИ МУҲИМ

Баррасии масъалаҳои рушди сайёҳӣ

Вохӯрии Низомиддин Зоҳидӣ бо Мазен Шамия

Дурнамои рушди муносибатҳо матраҳ гардид

ҶОМИ КУШОДАИ АВРУПО. Муҳаммадризо Қувватов медали биринҷӣ ба даст овард

Авҷи ниҳолшинонӣ

Саҳми соҳибкорон дар ободии деҳот

Ҳамкории тиҷоратию иқтисодии Чин ва Россия густурдатар мегардад

Сарвар Дониш: «Музокироти сулҳ бидуни ҳукумат қурбе надорад»

«Туҳфаи шоҳона» - и Арабистони Саудӣ ба шаҳрвандони Покистон

Дар Қазоқистон маркази амнияти иттилоотӣ ифтитоҳ меёбад

Сокини навраси Шимкент ду нафарро аз сӯхтор наҷот дод

Ҷаҳон дар як сатр

18.02.2019


Боздиди Азим Иброҳим аз ҷараёни корҳои сохтмонӣ

ВКД Ҷиноятҳо 83,6 дарсад ошкор шуданд

Вазорати молия. Барои дастгирии буҷет маблағи бештар ҷалб хоҳад гашт

«BISHKEK OPEN – 2019». Дурахши каратэ-дочиёни навраси тоҷик

«МОҲИЯТ ВА ТАЪЙИНОТИ МАТБУОТИ МАҲАЛЛӢ»

РОҒУН. Ободонӣ вусъат меёбад

АНДОЗ. Нақша 100, 6 дарсад иҷро гардид


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед