logo

сиёсат

ТОҶИКИСТОН ВА РУСИЯ. АЗ БАРҚАРОРИИ МУНОСИБАТҲОИ ДИПЛОМАТӢ 25 СОЛ ПУР ШУД

Дар робита ба ин, Сафири фавқулода ва мухтори Федератсияи Русия дар Ҷумҳурии Тоҷикистон Игор Лякин-Фролов дар суҳбат бо хабарнигори “Ҷумҳурият” перомуни ҳамкориҳои мутақобилан судманди дуҷонибаву бисёрҷониба ва муҳимтарин рӯйдодҳое, ки дар таҳкими муносибатҳои ҳасанаи ду кишвар мусоидат кардаанд, андешаҳояшро чунин баён дошт:

- Федератсияи Русия яке аз аввалин кишварҳоест, ки Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистонро ба расмият шинохт. Заминаи шаклҳои нави ҳамкориро Протокол дар бораи ба роҳ мондани муносибатҳои дипломатӣ миёни ду кишвар асос гузошт, ки 8 апрели соли 1992 дар шаҳри Душанбе имзо шуд. Давоми ин солҳо байни Русия ва Тоҷикистон  беш аз 230 созишномаи байнидавлатӣ, байниҳукуматӣ ва байниидоравии танзимкунандаи самтҳои гуногуни ҳамкорӣ ба имзо расидааст. Сарони давлатҳо Владимир Путин ва Эмомалӣ Раҳмон дар доираи сафарҳои расмӣ ва корӣ, зимни ҳамоишҳои гуногуни байналмилалию минтақавӣ мулоқоту вохӯриҳои зиёди судманд анҷом медиҳанд, ки дар ҷараёни онҳо муҳимтарин масоили мавриди таваҷҷуҳи ҷонибҳо, аз ҷумла тавсеаи робитаҳои тиҷоратию иқтисодӣ, гидроэнергетика, истихроҷи нафту газ, канданиҳои фоиданок, ҳарбию техникӣ ва сарҳадӣ, таъмини амнияти минтақа, ҳамоҳангсозии муҳоҷирати корӣ матраҳ мешаванд.
Бо итминон метавон гуфт, ки ҳар вохӯрии сатҳи олӣ хусусиятҳои воқеан стратегии муносибатҳои байни кишварҳоямонро ба сатҳи сифатан нав мебарорад ва ин, пеш аз ҳама, самараи муносибати дӯстонаи байни роҳбарони давлатҳо мебошад. Сафари ахири расмии Президенти Русия Владимир Путин ба Тоҷикистон, 27 - 28 феврали соли равон, бори дигар таҷассумгари хусусияти стратегии муносибатҳои кишварҳо гашта, ба ҳам наздик будани дидгоҳҳоямонро оид ба масоили калидии ҳаёти байналмилалӣ собит сохт. Дар доираи ин сафар шаш санади нави ҳамкорӣ ба имзо расид, ки муносибатҳои дӯстонаи Русия ва Тоҷикистонро дар соҳаҳои алоқа, меҳнат ва шуғли аҳолӣ, истифодаи энергияи атом бо мақсадҳои осоишта, сайёҳӣ ва тарбияи ҷисмонӣ такони тоза бахшида, ба тақвияти бештари ҳамкории Вазорати корҳои хориҷии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Вазорати корҳои хориҷии Федератсияи Русия мусоидат менамояд.
Кишварҳоямонро манфиатдории дуҷониба ба ҳамкорӣ дар масъалаи амнияти минтақа, муқовимат ба таҳдиду хатарҳои муосир, аз ҷумла терроризми байналмилалӣ, экстремизми динӣ ва қочоқи маводи мухаддир муттаҳид месозад. Ин, махсусан дар манзари вазъи мураккаби ҷамъиятию сиёсӣ ва низомӣ дар Афғонистони ҳамсоя муҳим аст. Ҳамаи ин ба таҳким ва тавсеаи ҳамкориҳоямон ҳам дар асоси дуҷониба ва ҳам дар доираи созмонҳои бонуфузи байналмилалӣ, назири Созмони Милали Муттаҳид, Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил, Созмони амният ва ҳамкорӣ дар Аврупо, Созмони ҳамкории Шанхай, Созмони Аҳдномаи амнияти дастаҷамъӣ заминаи мусоид фароҳам меорад.
Тоҷикистон ин сарҳади ҷанубии ҳавзаи умумии масъулияти Созмони Аҳдномаи амнияти дастаҷамъӣ ба ҳисоб меравад ва вазъи мураккабу ноороми Афғонистон зарурати таҳкими пайвастаи мудофиаи марзҳои ҷануби Тоҷикистонро тақозо мекунад. Аз ин рӯ, ҳамкории ҳарбӣ ва ҳарбию техникӣ аз самтҳои авлавиятдори Тоҷикистону Русия ба шумор меравад. Дар ин самт пойгоҳи низомии 201 - и Русия нақши муҳим мебозад. Пайваста доир намудани машқҳои муштарак бо низомиёни тоҷик маҳз ба таъмини бехатарии сарҳад нигаронда шудааст. Дар машқгоҳҳои пойгоҳ омодасозии қумандонҳо ва мутахассисони зинаи поёнии низомиёни Қувваҳои Мусаллаҳи Тоҷикистон роҳандозӣ мешавад.
Пӯшида нест, ки ба амнияти миллии Федератсияи Русия ва дигар кишварҳои аъзои СААД гардиши ғайриқонунии маводи мухаддир аз Афғонистон хатар эҷод мекунад. Барои пешгирии он мақомоти салоҳиятдори Русия бо Агентии назорати маводи нашъаовари назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳамкории зич ба роҳ мондаанд. Ин, пеш аз ҳама, дар таҷдиди базаи моддию техникии агентӣ, тавсеаи сохтории он аз ҳисоби бунёди бахшҳои минтақавӣ, омодасозӣ ва бозомӯзии кадрҳо ва дастгирии моддӣ зуҳур меёбад.
Дигар самти муҳими ҳамкориҳои ду кишвари дӯст рафъи оқибатҳои офатҳои табиатро дарбар мегирад. Русия ба шарики стратегии худ дар бунёди Низоми ягонаи огоҳ ва бартарафсозии ҳолатҳои фавқулода, мустаҳкам намудани базаи техникӣ ва имкониятҳои корҳои ҷустуҷӯӣ ва наҷотдиҳии сохторҳои Кумитаи ҳолатҳои фавқулодаи Тоҷикистон ёрӣ мерасонад. Айни замон, лоиҳаи “Тақвияти неруи омодагӣ ва вокуниш” дар амал татбиқ мешавад, ки Русия дар ҳаҷми 1,6 миллион доллар маблағгузорӣ кардааст.
Ҳамкорӣ дар соҳаи муҳоҷират аз авлавиятноктарин самтҳои муносибатҳои Тоҷикистону Русия мебошад. Зеро тоҷикон дар Русия на танҳо кор карда, дар беҳбуди зиндагии худ ва аҳли оилаашон саҳм мегиранд, балки дар рушду шукуфоии кишвари мо бо меҳнатдӯстию кордониашон мавқеи назаррас доранд.
Ҳамкории мо дар соҳаи илм низ тавсеа меёбад. Танҳо як мисол меорам. Бо иштироки бевоситаи Сафорати Русия дар Тоҷикистон фаъолияти 16 шӯрои диссертатсионӣ барқарор ва шӯрои нави диссертатсионӣ оид ба илми сиёсатшиносӣ таъсис дода шуд. Дар маҷмӯъ, мо нақшаи Академияи илмҳои Тоҷикистонро, ки иртиботи бевосита бо муассисаҳои илмӣ ва донишгоҳҳои олии Русияро тавсеа додан мехоҳад, бо камоли майл дастгирӣ мекунем. Чун зикри муассисаҳои таҳсилоти олии касбӣ рафт, афзудан мехоҳам, ки дар филиалҳои макотиби олии мо дар Тоҷикистон шаш ҳазор донишҷӯ таҳсил дорад. Ғайр аз ин, дар донишгоҳу донишкадаҳои  қаламрави Русия беш аз 15 ҳазор шаҳрванди Тоҷикистон таълим мегирад.
Тавре мо ҳам шоҳидем, солҳои охир Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ба эҳёи касбу ҳунарҳои мардумӣ таваҷҷуҳи хос зоҳир карда, ба ин васила низ занону духтаронро ба кори муҳими ҷамъиятӣ ҷалб месозад. Бо ин мақсад Русия дар доираи татбиқи лоиҳаҳо тавассути сохторҳои махсуси СММ ҳамкориро тақвият бахшида истодааст. Аз ҷумла, кишвари мо барномаҳои “Беҳсозии некуаҳволии 1 миллион сокини деҳот дар нуҳ навоҳии Тоҷикистон” (6,7 миллион доллар), “Таҷдид ва баланд бардоштани рақобатпазирии қолинбофӣ, кашидадӯзӣ ва бофандагӣ дар Тоҷикистон”-ро бошад, дар ҳаҷми 1,2 миллион доллар, якҷо бо Ҷумҳурии Мардумии Чин, роҳандозӣ мекунад. 
Бовар дорам, ки мулоқоту муколамаҳои мунтазаму бобарори сатҳи баланди сиёсӣ ва наздикию мувофиқати нақш ва мақоми ду давлат дар бештари масоили минтақавию байналмилалӣ омили муҳими рушду густариши муносибатҳои судманди шарикони стратегӣ - Русия ва Тоҷикистон мегарданд.
Додоҷон РӮЗИЕВ, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 07.04.2017    №: 72    Мутолиа карданд: 474

21.08.2019


Путин 4 сентябр бо Сарвазири Ҳиндустон музокирот мегузаронад

Амири Қатар даъвати Путинро ба ФИБП пазируфт

Даҳ ҳазор нафар бинобар сӯхтор дар пойтахти Бангладеш бе сарпаноҳ монд

Токио имкони ба мадор баровардани радифҳои ҳарбиро баррасӣ дорад

Ҷаҳон дар як сатр

ШИНОВАРӢ. Варзишгарони тоҷик ба Чемпионати ҷаҳон рафтанд

19.08.2019


Баррасии асосноккунии техникиву иқтисодии роҳи Қалъаи Хумб – Ванҷ

Баргузории ҳамоиши "Ҷавонони эҷодкор – парчамбардорони миллат ва пайравони Пешвои миллат"

15.08.2019


Муносибатҳои Ҳиндустон ва ҶМЧ бояд суботи ҷаҳонро таъмин созанд

Дар Япония бар асари гармии ҳаво наздики 13 ҳазор кас бистарӣ шуд

Мулоқоти сарони Россия, Эрон ва Туркия моҳи сентябр доир мешавад

Ҷаҳон дар як сатр

05.08.2019


Ҷаҳон дар як сатр

01.08.2019


Вохӯрии Сироҷиддин Муҳриддин бо Кан Ҷе - квон

Масоили муҳоҷират матраҳ гардид

Фестивали яхмос ва обҳои ташнагишикан дар Душанбе

АКАДЕМИЯИ ИЛМҲО. Аз таъсиси маркази тарҷума то ҷашни Саразм

64 дарсади зарари молиявӣ барқарор шуд

ШАҲРИ ТУРСУНЗОДА. Корҳои ободонӣ вусъат мегиранд

ҲИСОР. Саноатикунонӣ дар мадди аввал

ФАЙЗОБОД. Афзоиши истеҳсоли маҳсулоти кишоварзӣ

НОҲИЯИ РӮДАКӢ. Саноат рӯ ба беҳбудӣ дорад

ДДТТ. Нуфузи байналмилалӣ меафзояд

Ҷаҳон дар як сатр

30.07.2019


Фестивали тобистонаи Душанбе доир мешавад

Мулоқоти Шодихон Ҷамшед бо Хуанг Деҳаи

Соҳибкорони ватанию хориҷӣ дар Бадахшон ҷамъ меоянд

БЕҲСОЗИИ ТАЪМИНОТ БО ОБ. Барои он зиёда аз 27 миллион ҷудо гардид

ШАҲРИНАВ. 160 иншооти ҷашнӣ ба истифода дода шуд

Трамп то интихоботи соли 2020 артишашро аз Афғонистон бароварданист

Душанбе 80 шаҳрванди Афғонистонро, ки дар Тоҷикистон ҳукм гирифтааст, ба Кобул истирдод намуд

Ҷаҳон дар як сатр

29.07.2019


ҲИФЗИ ИҶТИМОӢ. Як нишасти муҳим

ДУШАНБЕ. Рушди саноат дар мадди аввал


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед