logo

иқтисод

ПЕКТИН

Абдувалӣ Ҷонмуродов, яке аз олимони ҷавону заҳматкаши  Институти кимиёи ба номи В. И. Никитини Академияи илмҳои ҷумҳурӣ, ходими калони илм, номзади илмҳои кимиё, соли 8 – ум аст, ки дар озмоишгоҳи  пайвастшавии  калонмолекулавии  пажӯҳишгоҳ фаъолият дошта, бо  ҳампешагон  дар самти  полимерҳои (моддаҳои калонмолекулавӣ) молекулавӣ таҳқиқот мебарад. 
- Мо дар озмоишгоҳ аз таркиби партовҳои дар корхонаҳои коркарди саноати хӯрокворӣ боқимонда бо усулҳои гуногуни кимиёвӣ полусахаридҳои пектиндорро ҷудо карда мегирем, - мегӯяд Абдувалӣ. – Бояд гуфт, ки имрӯз асосан ду тарзи ҳосил кардани полисахаридҳои пектиндор вуҷуд дорад. Якум, усули анъанавист. Дуюм, усули нав, ки мо дар озмоишгоҳ таҳқиқот гузаронда, соли 2013 дар ҳаммуаллифӣ бо  Зайниддин Муҳиддинов, Хуршед Тешаев ва Леншу Лиу муаллифи ихтирои «Флэш – тарзи истеҳсоли пектин аз ашёи хоми рустанӣ» шуда, нахустпатент (№ TJ 563) гирифтем. Агар бо усули анъанавӣ дар тӯли 1 – 2 соат ва бо истифодаи миқдори зиёди спирт ва неруи барқ пектин гирифта шавад, бо усули нав ҳамагӣ дар муддати аз 3 то 5 дақиқа ва истифодаи ками неруи барқ пектин ҳосил мегардад. Мо полусахаридҳои пектиндорро аз партовҳои боқимондаи себ, меваҳои ситрусӣ, ба мисли лимӯ, инчунин, сабадаки офтобпараст, кадую биҳӣ ва зардолую чукрӣ ба даст меорем. Пектинро имрӯз дар соҳаи тандурустӣ дар шакли  эмулсия ва гидрогел истифода мекунанд. Ҳоло ба шакли  ҳаб дар истифода буда, дар таркибаш 250 миллиграмм маводи таъсирбахш мавҷуд аст.  30 дарсади маводи доруии шакли ғилофак, ки мо имрӯз  дар шароити озмоишгоҳ пешниҳод мекунем, ба андозаи 250 миллиграмм таъсир дорад. Ғайр аз ин, пектинро дар саноати хӯрокворӣ дар истеҳсоли тамоми намуди қаннодиҳо ва хамири нон истифода мебаранд. Пектин барои табобати  бемории қанд пешбинӣ шуда, холестерини таркиби хунро кам мекунад. Он барои хароб шудани ашхоси фарбеҳ низ муфид аст.
Дар озмоишгоҳ аз коркарди партови шир сафеда ҳосил мекунанд. Пас аз истеҳсоли паниру ҷурғот ва дигар ғизоҳои аз шир истеҳсолшуда миқдори зиёди зардоб боқӣ мемонад. Абдувалӣ Ҷонмуродов бо ҳамкорон муайян намуд, ки дар таркиби ин партов 50 дарсад сафедаҳо мавҷуд мебошанд. Ин сафедаҳои ҳосилшударо бо  полисахаридҳои пектиндор омехта, ба шакли эмулсия ва гидрогел ҳамчун  маводи доруӣ истифода мебаранд.
Таҳқиқот собит намудааст, ки дар таркиби партовҳои себ аз 8 то 12, меваҳои ситрусӣ то 18 ва сабадаки офтобпараст то 24 дарсад маводи пектиндор мавҷуд мебошад. Ҳамчунин, муайян шудааст, ки аз 100 кило партови себ аз 8 то 10  кило, аз меваҳои ситрусӣ то 15 кило ва сабадаки  офтобпараст аз 20 кило бештар маводи  пектиндор гирифтан мумкин аст. Ҳосилкунии пектин аз таркиби моеъ ба иловаи маҳлулҳои махсус сурат мегирад. Сипас, онро хушконда дар осиёб ба хока табдил медиҳанд.
Маводи пектиндор айни замон ба ҷумҳурӣ аз хориҷи кишвар, аз ҷумла Чин ва кишварҳои дигари Аврупо, ворид мегардад. Дар Олмон, Белгия, Дания ва Амрико корхонаҳои бузург ба истеҳсоли пектин машғуланд.
 Пектинро ҳоло бештар аз ҳама дар Бразилияву Аргентина, Чину Эрон, кишварҳои Африқои Ҷанубӣ ва давлатҳои узви Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил истифода мебаранд.
У. МУРОД, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 24.04.2017    №: 83    Мутолиа карданд: 383

19.09.2018


ТОҶИКИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН. Аввалин тамринҳои муштараки низомӣ

Таъсиси 57 корхонаи нав

Намоиши дастовардҳо ба муносибати Рӯзи шаҳри Хуҷанд

Зуҳро Саидова – соҳиби шоҳҷоиза

Таҳаммул аз амалҳои террористӣ норавост

Баргузории ҳамоиши маъмурони роҳи оҳани кишварҳои СҲШ дар Ӯзбекистон

Дар Ироқ 27 ҳазор нафар аз об заҳролуд гашт

Тӯли 40 соли ислоҳот дар Чин ҷои кор 346 дарсад афзуд

Остона ҳамоиши ҳаштуми глобалии туризми шаҳриро пазироӣ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

18.09.2018


САМБО. Дурахши варзишгари навраси тоҷик дар Аврупо

Иди асал дар Душанбе

КӮЛОБ. Боз ду меҳмонхонаи нав ба истифода дода шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ӮЗБЕКИСТОН. Оғози машқҳои низомии муштарак

Теъдоди қурбонии тӯфони «Мангхут» аз 60 нафар гузашт

Дифои Вазорати ҳуқуқи инсони Покистон аз ҳуқуқи занҳо

Таҳсили фосилавӣ ба ҳар хонандаи ҷопонӣ дастрас шуд

Дар Остона ба хариди партов шурӯъ карданд

17.09.2018


НОҲИЯИ РӮШОН. Сарҳадбонон соҳиби бинои наву замонавӣ шуданд

Баргузории фестивали шаҳрии эҷодиёти кӯдакон

“КӮКНОР-2018”. Мусодираи беш аз 550 килограмм маводи нашъаовар дар Хатлон

ФУТБОЛ. "Хуҷанд" ба пеш баромад

11.09.2018


ДУШАНБЕ МИЗБОНИ СОҲИБКОРОНИ ҶАҲОН

ДЕВАШТИЧ. БУНЁДКОРИҲОИ НОҲИЯ НАМУНАИ ИБРАТАНД

МАРЗ. Боздошти қочоқбарон

КӮЛОБ. ИФТИТОҲИ БОҒЧАИ НАВ

05.09.2018


БӮСТОН. Бунёди чор иншооти нав

ФУТБОЛ. Дар Тоҷикистон мусобиқаҳои байналмилалӣ доир мегарданд

Ориф Алвӣ 13-умин президенти Покистон интихоб гашт

Дар Арабистони Саудӣ барои маводи тахрибӣ дар интернет зиндонӣ мекунанд

Дар Гуҷарат сохтмони баландтарин ҳайкали дунё анҷом меёбад

Ҳиндустон барномаи нави кайҳониро амалӣ месозад

04.09.2018


Боздиди Сарвазири мамлакат аз иншооти гармидиҳии шаҳри Душанбе


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед