logo

иқтисод

ПЕКТИН

Абдувалӣ Ҷонмуродов, яке аз олимони ҷавону заҳматкаши  Институти кимиёи ба номи В. И. Никитини Академияи илмҳои ҷумҳурӣ, ходими калони илм, номзади илмҳои кимиё, соли 8 – ум аст, ки дар озмоишгоҳи  пайвастшавии  калонмолекулавии  пажӯҳишгоҳ фаъолият дошта, бо  ҳампешагон  дар самти  полимерҳои (моддаҳои калонмолекулавӣ) молекулавӣ таҳқиқот мебарад. 
- Мо дар озмоишгоҳ аз таркиби партовҳои дар корхонаҳои коркарди саноати хӯрокворӣ боқимонда бо усулҳои гуногуни кимиёвӣ полусахаридҳои пектиндорро ҷудо карда мегирем, - мегӯяд Абдувалӣ. – Бояд гуфт, ки имрӯз асосан ду тарзи ҳосил кардани полисахаридҳои пектиндор вуҷуд дорад. Якум, усули анъанавист. Дуюм, усули нав, ки мо дар озмоишгоҳ таҳқиқот гузаронда, соли 2013 дар ҳаммуаллифӣ бо  Зайниддин Муҳиддинов, Хуршед Тешаев ва Леншу Лиу муаллифи ихтирои «Флэш – тарзи истеҳсоли пектин аз ашёи хоми рустанӣ» шуда, нахустпатент (№ TJ 563) гирифтем. Агар бо усули анъанавӣ дар тӯли 1 – 2 соат ва бо истифодаи миқдори зиёди спирт ва неруи барқ пектин гирифта шавад, бо усули нав ҳамагӣ дар муддати аз 3 то 5 дақиқа ва истифодаи ками неруи барқ пектин ҳосил мегардад. Мо полусахаридҳои пектиндорро аз партовҳои боқимондаи себ, меваҳои ситрусӣ, ба мисли лимӯ, инчунин, сабадаки офтобпараст, кадую биҳӣ ва зардолую чукрӣ ба даст меорем. Пектинро имрӯз дар соҳаи тандурустӣ дар шакли  эмулсия ва гидрогел истифода мекунанд. Ҳоло ба шакли  ҳаб дар истифода буда, дар таркибаш 250 миллиграмм маводи таъсирбахш мавҷуд аст.  30 дарсади маводи доруии шакли ғилофак, ки мо имрӯз  дар шароити озмоишгоҳ пешниҳод мекунем, ба андозаи 250 миллиграмм таъсир дорад. Ғайр аз ин, пектинро дар саноати хӯрокворӣ дар истеҳсоли тамоми намуди қаннодиҳо ва хамири нон истифода мебаранд. Пектин барои табобати  бемории қанд пешбинӣ шуда, холестерини таркиби хунро кам мекунад. Он барои хароб шудани ашхоси фарбеҳ низ муфид аст.
Дар озмоишгоҳ аз коркарди партови шир сафеда ҳосил мекунанд. Пас аз истеҳсоли паниру ҷурғот ва дигар ғизоҳои аз шир истеҳсолшуда миқдори зиёди зардоб боқӣ мемонад. Абдувалӣ Ҷонмуродов бо ҳамкорон муайян намуд, ки дар таркиби ин партов 50 дарсад сафедаҳо мавҷуд мебошанд. Ин сафедаҳои ҳосилшударо бо  полисахаридҳои пектиндор омехта, ба шакли эмулсия ва гидрогел ҳамчун  маводи доруӣ истифода мебаранд.
Таҳқиқот собит намудааст, ки дар таркиби партовҳои себ аз 8 то 12, меваҳои ситрусӣ то 18 ва сабадаки офтобпараст то 24 дарсад маводи пектиндор мавҷуд мебошад. Ҳамчунин, муайян шудааст, ки аз 100 кило партови себ аз 8 то 10  кило, аз меваҳои ситрусӣ то 15 кило ва сабадаки  офтобпараст аз 20 кило бештар маводи  пектиндор гирифтан мумкин аст. Ҳосилкунии пектин аз таркиби моеъ ба иловаи маҳлулҳои махсус сурат мегирад. Сипас, онро хушконда дар осиёб ба хока табдил медиҳанд.
Маводи пектиндор айни замон ба ҷумҳурӣ аз хориҷи кишвар, аз ҷумла Чин ва кишварҳои дигари Аврупо, ворид мегардад. Дар Олмон, Белгия, Дания ва Амрико корхонаҳои бузург ба истеҳсоли пектин машғуланд.
 Пектинро ҳоло бештар аз ҳама дар Бразилияву Аргентина, Чину Эрон, кишварҳои Африқои Ҷанубӣ ва давлатҳои узви Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил истифода мебаранд.
У. МУРОД, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 24.04.2017    №: 83    Мутолиа карданд: 553

11.12.2019


Баррасии масоили тақвияти ҳамкориҳо

Бахтиёр Худоёрзода бо ҳайати Дафтари ниҳодҳои демократӣ ва ҳуқуқи инсони САҲА мулоқот намуд

Намоиши филмҳои тоҷикӣ дар Бангладеш

“МАҲБУБИ ВАТАН”

Трамп: «Бо Лавров вохӯрии хубе гузарондем»

Зеленский гуфт, ки бо Путин гуфтушунид кардан мураккаб аст

Сарвазири Эфиопия соҳиби Ҷоизаи сулҳи Нобел шуд

«Толибон» дар шимоли Афғонистон 40 куҳансолро рабуданд

МУСОБИҚАИ СИТОРАҲОИ ДЗЮДО. Бори нахуст кишварро 4 гӯштигир намояндагӣ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

10.12.2019


Мулоқоти Қоҳир Расулзода бо Хуан Тсзян Жун

Шиносоии Азим Иброҳим аз ҷараёни корҳои сохтмонии роҳҳои Душанбе

Дар доираи Озмуни ҷумҳуриявии «Сайри гули лола» машварати корӣ баргузор гардид

Дар Париж, Москва ва Киев оид ба муовизаи асирон ба мувофиқа омаданд

Туркия ба рафъи хатари «Давлати исломӣ» дар Афғонистон мусоидат мекунад

Сарвазири нави Финляндия - ҷавонтарин дар ҷаҳон сарвари ҳукумат

Disney дар остонаи рекорди нави ҷаҳонӣ

Ҷаҳон дар як сатр

09.12.2019


Боз як майдончаи нави варзишу бозии кӯдакон кушода шуд

Сохтмони гузаргоҳи зеризаминӣ бо дарозии 260 метр

Чемпионати осиё. Тоҷикистон дар гурӯҳи "А"

Сӯхтор дар фабрикаи Деҳлӣ боиси марги беш аз 40 нафар шуд

Медведев шартҳои бастани шартномаи газ бо Киевро гуфт

Ёрии ҷаҳонӣ ба Афғонистон 46 дарсад коҳиш ёфт

Аморати Муттаҳидаи Араб кайҳоннавард интихоб мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

06.12.2019


Боздиди Рустами Эмомалӣ аз варзишгоҳи «Миллий»

Хуҷанд. Бунёди корхонаи истеҳсоли телевизор, яхдон ва кондитсионер

Масъалаи моҳияти сармояи инсонӣ дар рушди инноватсионӣ мавриди баррасӣ қарор гирифт

Пекин аз Вашингтон кам кардани боҷи молҳои чиниро дархост намуд

ОПЕК истихроҷи нафтро метавонад кам созад

Дар мактабҳои Қазоқистон гузариш ба алифбои лотиниро мавқуф гузоштанд

Коррупсияро дар Қирғизистон тавассути рақамисозӣ бартараф карданианд

Ҷаҳон дар як сатр


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед