logo

иқтисод

АСЪОР. ЧАНД ОМИЛИ ТАЪСИРРАСОН БА ВАЗЪИ БОЗОР

«Вазъи қурби пули миллӣ нисбат ба асъори хориҷӣ дар муқоиса бо ҳамин давраи соли 2016 бо раванди коҳишёбии нисбатан муътадили қурби расмӣ ва пастшавии  аз эътидол берун ва босуръати қурби нақдӣ дар моҳҳои феврал, март ва апрел фарқ мекунад», - омадааст дар шарҳи Бонки миллии Тоҷикистон оид ба вазъи баамаломада. Ҳамин хусусияти хос ба афзоиши фарқияти байни қурби расмию нақдӣ ва талабот ба доллари ИМА, пеш аз ҳама ба нақдинаи он сабаб шудааст. Айни замон қурби расмии сомонӣ нисбат ба доллари ИМА 7,8 фоиз (ҳамин давраи соли 2016 – 10,8 фоиз) коҳиш ёфта, қурби бозории доллар нисбат ба сомонӣ 13 фоиз (соли 2016 – 5,7 фоиз) баланд гардидааст.
Ноустувории вазъи сиёсию иқтисодии шарикони асосии тиҷоратӣ, баланд шудани арзиши доллар вобаста ба сиёсати пулию қарзии Бонки марказии Амрико, арзиши пасти молҳои асосии содиротии Тоҷикистон ҳамчун омилҳои берунӣ, афзудани ҳаҷми  пули миллӣ дар бозори дохилӣ, кам шудани ҷалби маблағҳо бо асъори хориҷӣ, афзоиши фаъолияти истеҳсолию тиҷоратӣ ва баландшавии қобилияти харидории аҳолӣ бо назардошти афзоиши ҳаҷми интиқол бо рубли русӣ, зарурияти мавсимии барқарорсозии захираҳои воридотӣ, таъмини уҳдадориҳои  қарзии беруна ва маблағгузории сохтмони иншооти муҳими давлатӣ, камшавии вуруди асъори хориҷӣ ва кам шудани  ҳиссаи доллар дар ҳаҷми умумии он, зиёд  шудани талаботи  муассисаҳои қарзӣ ба доллар, барҳам хӯрдани ду  ташкилоти қарзӣ, ҳамчунин, коҳиш ёфтани эътимоди аҳолӣ бо низоми бонкиро БМТ омилҳои дохилии поён рафтани қурби сомонӣ арзёбӣ намудааст. Тадбирҳои роҳандозинамудаи Бонки миллӣ ҷиҳати коҳиш додани фишорҳои таваррумӣ, танзими ҳаҷми пул дар муомилот ва таъмини устувории қурби сомонӣ 8 бандро фаро мегиранд: боло бурдани меъёри бозтамвил аз 3,5 банди фоизӣ то 16 фоизи солона (1), барориши қоғазҳои қиматнок дар ҳаҷми 2,4 миллиард сомонӣ (2),  мудохилаҳои асъорӣ дар бозори  байнибонкӣ (3), зери назорат гирифтани фаъолияти муассисаҳои  қарзие, ки амалиёти мубодила ё интиқолӣ анҷом медиҳанд (4), назорати харидуфурӯши ғайриқонунии асъори хориҷии нақд (5), бо пули нақди миллӣ ва асъори хориҷӣ таъмин намудани муассисаҳои бонкию мусоидат ба хизматрасонии хазинавии шабонарӯзӣ (6), роҳандозии корҳои фаҳмондадиҳию банақшагирӣ (7) ва  пешгирии овозаҳо бо роҳи пешниҳоди иттилои пурраи саривақтӣ ба мардум тавассути ВАО, хусусан телевизион ва сомонаи БМТ.
Афзоиши пули миллӣ дар муомилот, инчунин, ба ҷойи рубли русии интиқолӣ додани сомониро Зафарҷон Бурҳонзода, сардори Сарраёсати таҳлили макроиқтисодӣ, дурнамо ва ислоҳоти иқтисодии Вазорати рушди иқтисод  ва савдои Тоҷикистон, низ аз ҷумлаи омилҳои  асосии коҳиши қурби сомонӣ дониста, барои нигаҳдории қурби асъори миллӣ амалиёти мунтазами стерилизатсияи (кам кардани) ҳаҷми пул тавассути фурӯши қоғазҳои қиматнок ва баланд бардоштани меъёри бозтамвилро аз ҷониби БМТ ҷонибдорӣ мекунад.
Ба ҳар ҳол, БМТ вазъи ногуворро мавсимӣ, ислоҳпазир ва танҳо хоси бозори фурӯши нақдии асъор медонад, ки то андозае хушҳолкунанда аст. Бахшҳои байнибонкӣ ва дохилибонкӣ, ки қисми аъзами муомилоти асъорӣ (90 %) ба онҳо рост меояд,  нисбатан устувору  босубот фаъолият доранд ва маҳз ҳамин омил ба болоравии нисбатан дар ҳадди меъёри нархҳо мусоидат кардааст. Тибқи маълумот, рӯзҳои 19 ва 20 апрел асъори миллӣ тамоюли устуворӣ пайдо намуда, дар бозори нақд бо арзиши 8,87 – 8,85 сомонӣ барои як доллар (пештар 8,90 буд) фурӯхта шуд.
С. АЗИЗӢ, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 24.04.2017    №: 83    Мутолиа карданд: 456

12.06.2019


ХУҶАНД. "Зирвеко" ба фаъолият мепардозад

Муаррифии асари Си Ҷинпин «Дар бораи идоракунии давлатӣ»

Баргузории конфронси сайёҳӣ дар Рашт

Масоили низоми бонкӣ матраҳ гардид

Дар Чин аз обхезии тобистона 6,75 миллион нафар зарар дид

Дар Ӯзбекистон рӯйхати идҳои касбиро Рӯзи китобдор афзуд

Дар Ҷопон ба солхӯрдаҳо шаҳодатномаи вижаи ронандагӣ медиҳанд

Сокини Британия дар лотерея Ј123 миллион бурд намуд

Ҷаҳон дар як сатр

11.06.2019


Песков: «Путин ба Тоҷикистон ва Қирғизистон сафар мекунад»

Иштироки роҳбарони 11 кишвар дар ҳамоиши Бишкек

Президенти Қазоқистон аз хусуси роҳҳои ҳалли мушкилоти иҷтимоӣ ҳарф зад

Ҷаҳон дар як сатр

ФАРХОР. Бонувон ба ҳунаромӯзӣ ҳавасманд мешаванд

"Куллиёт" - и Миробид Саййидои Насафӣ

04.06.2019


Лукашенко: "Эмомалӣ Раҳмонро оммаи мардум интизор аст"

Бунёдкорони роботтехникаи Россия ва Чин дар Владивосток ҷамъ омаданд

Ҷаҳон дар як сатр

Машварати сиёсии вазоратҳои корҳои хориҷии Тоҷикистон ва Белгия

Муаррифии портали хизматрасониҳои электронӣ барои андозсупорандагон

Дар ноҳияи Рашт конфронси минтақавӣ баргузор мегардад

ФУТБОЛ. Ду бозии рафиқона бо мунтахаби Ӯзбекистон

03.06.2019


Дар Тоҷикистон баландтарин афзоиши теъдоди сайёҳон ба қайд гирифта шуд

Гармои тоқатфарсо дар Ҳиндустон

Тасдиқи барнома оид ба бозомӯзии касбии кормандони соҳаи маориф

Иди саиди Фитр 5 июн таҷлил мешавад

Форуми байналмилалии сармоягузории «Кӯлоб – 2019» баргузор мегардад

Ёқубҷон Абдуманнонзода - соҳиби дипломи озмуни «Килки тиллоӣ»

Ҷаҳон дар як сатр

29.05.2019


Путин бо нахустпрезиденти Қазоқистон вохӯрд

Раиси Шӯрои Аврупо Доналд Туск ба Тоҷикистон меояд

Мусофири ҳавопаймо аз фурӯбарии 1,5 кг кокаин ба ҳалокат расид

Ҷаҳон дар як сатр

28.05.2019


Дар Қазоқистон ба бунёди ширкатҳои давлатӣ мораторий ҷорӣ карданд


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед