logo

иқтисод

АСЪОР. ЧАНД ОМИЛИ ТАЪСИРРАСОН БА ВАЗЪИ БОЗОР

«Вазъи қурби пули миллӣ нисбат ба асъори хориҷӣ дар муқоиса бо ҳамин давраи соли 2016 бо раванди коҳишёбии нисбатан муътадили қурби расмӣ ва пастшавии  аз эътидол берун ва босуръати қурби нақдӣ дар моҳҳои феврал, март ва апрел фарқ мекунад», - омадааст дар шарҳи Бонки миллии Тоҷикистон оид ба вазъи баамаломада. Ҳамин хусусияти хос ба афзоиши фарқияти байни қурби расмию нақдӣ ва талабот ба доллари ИМА, пеш аз ҳама ба нақдинаи он сабаб шудааст. Айни замон қурби расмии сомонӣ нисбат ба доллари ИМА 7,8 фоиз (ҳамин давраи соли 2016 – 10,8 фоиз) коҳиш ёфта, қурби бозории доллар нисбат ба сомонӣ 13 фоиз (соли 2016 – 5,7 фоиз) баланд гардидааст.
Ноустувории вазъи сиёсию иқтисодии шарикони асосии тиҷоратӣ, баланд шудани арзиши доллар вобаста ба сиёсати пулию қарзии Бонки марказии Амрико, арзиши пасти молҳои асосии содиротии Тоҷикистон ҳамчун омилҳои берунӣ, афзудани ҳаҷми  пули миллӣ дар бозори дохилӣ, кам шудани ҷалби маблағҳо бо асъори хориҷӣ, афзоиши фаъолияти истеҳсолию тиҷоратӣ ва баландшавии қобилияти харидории аҳолӣ бо назардошти афзоиши ҳаҷми интиқол бо рубли русӣ, зарурияти мавсимии барқарорсозии захираҳои воридотӣ, таъмини уҳдадориҳои  қарзии беруна ва маблағгузории сохтмони иншооти муҳими давлатӣ, камшавии вуруди асъори хориҷӣ ва кам шудани  ҳиссаи доллар дар ҳаҷми умумии он, зиёд  шудани талаботи  муассисаҳои қарзӣ ба доллар, барҳам хӯрдани ду  ташкилоти қарзӣ, ҳамчунин, коҳиш ёфтани эътимоди аҳолӣ бо низоми бонкиро БМТ омилҳои дохилии поён рафтани қурби сомонӣ арзёбӣ намудааст. Тадбирҳои роҳандозинамудаи Бонки миллӣ ҷиҳати коҳиш додани фишорҳои таваррумӣ, танзими ҳаҷми пул дар муомилот ва таъмини устувории қурби сомонӣ 8 бандро фаро мегиранд: боло бурдани меъёри бозтамвил аз 3,5 банди фоизӣ то 16 фоизи солона (1), барориши қоғазҳои қиматнок дар ҳаҷми 2,4 миллиард сомонӣ (2),  мудохилаҳои асъорӣ дар бозори  байнибонкӣ (3), зери назорат гирифтани фаъолияти муассисаҳои  қарзие, ки амалиёти мубодила ё интиқолӣ анҷом медиҳанд (4), назорати харидуфурӯши ғайриқонунии асъори хориҷии нақд (5), бо пули нақди миллӣ ва асъори хориҷӣ таъмин намудани муассисаҳои бонкию мусоидат ба хизматрасонии хазинавии шабонарӯзӣ (6), роҳандозии корҳои фаҳмондадиҳию банақшагирӣ (7) ва  пешгирии овозаҳо бо роҳи пешниҳоди иттилои пурраи саривақтӣ ба мардум тавассути ВАО, хусусан телевизион ва сомонаи БМТ.
Афзоиши пули миллӣ дар муомилот, инчунин, ба ҷойи рубли русии интиқолӣ додани сомониро Зафарҷон Бурҳонзода, сардори Сарраёсати таҳлили макроиқтисодӣ, дурнамо ва ислоҳоти иқтисодии Вазорати рушди иқтисод  ва савдои Тоҷикистон, низ аз ҷумлаи омилҳои  асосии коҳиши қурби сомонӣ дониста, барои нигаҳдории қурби асъори миллӣ амалиёти мунтазами стерилизатсияи (кам кардани) ҳаҷми пул тавассути фурӯши қоғазҳои қиматнок ва баланд бардоштани меъёри бозтамвилро аз ҷониби БМТ ҷонибдорӣ мекунад.
Ба ҳар ҳол, БМТ вазъи ногуворро мавсимӣ, ислоҳпазир ва танҳо хоси бозори фурӯши нақдии асъор медонад, ки то андозае хушҳолкунанда аст. Бахшҳои байнибонкӣ ва дохилибонкӣ, ки қисми аъзами муомилоти асъорӣ (90 %) ба онҳо рост меояд,  нисбатан устувору  босубот фаъолият доранд ва маҳз ҳамин омил ба болоравии нисбатан дар ҳадди меъёри нархҳо мусоидат кардааст. Тибқи маълумот, рӯзҳои 19 ва 20 апрел асъори миллӣ тамоюли устуворӣ пайдо намуда, дар бозори нақд бо арзиши 8,87 – 8,85 сомонӣ барои як доллар (пештар 8,90 буд) фурӯхта шуд.
С. АЗИЗӢ, «Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 24.04.2017    №: 83    Мутолиа карданд: 383

15.11.2018


Ҳамоиш бахшида ба Рӯзи Президент

Нурдинҷон Исмоилов ба Тоҷикистон меояд

Мулоқоти Зубайдулло Зубайдзода бо Амал Муҷрин ал - Ҳамад

Конференсияи гиромидошти Бобоҷон Ғафуров

Путин ва Абэ дар асоси қатъномаи соли 1956 гуфтушунид хоҳанд кард

Таҳлилгарони Nomura сустшавии суръати рушди иқтисоди ҷаҳониро пешгӯӣ намуданд

Frontex: ба Аврупо омадани гурезаҳо 31 дарсад коҳиш ёфт

Назарбоев соли 2019-ро Соли ҷавонон эълом дошт

Ҷаҳон дар як сатр

14.11.2018


Вусъати корҳои ободонӣ дар ноҳияи Восеъ

Ҷамъоварии $482 миллион ба ёрии мардуми Ироқ

Назарбоев ташкили Созмони амнияти дастаҷамъии Осиёро пешниҳод дорад

Ҷонибдории Ангела Меркел аз ташкили артиши ягонаи аврупоӣ

Дар Тошканд Ҳафтаи соҳибкории глобалӣ шурӯъ шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ЧЕМПИОНАТИ ҶАҲОН – 2018. Иштироки се бонуи муштзани тоҷик

БОНКИ МИЛЛӢ. Иқдоми наҷиб

13.11.2018


Мулоқоти Сироҷиддин Муҳриддин ва Юе Бин

Баимзорасии ёддошти тафоҳум

Нақшаи чорабиниҳои амалӣ намудани корҳои ободонию бунёдкорӣ дар давраи солҳои 2019 – 2021 тасдиқ гардид

БӮСТОН. Таҷдиди шуъбаи урология

ВАҲДАТ. 5 иншооти ҷашнӣ ба истифода дода шуд

ЁВОН СИМОИ ТОЗА МЕГИРАД

НОҲИЯИ ШАМСИДДИНИ ШОҲИН. Кӯшишҳо самар медиҳанд

"Дар ин дунё Карим Девонае буд"

Ҳузури бераводиди тоҷикистониён дар Туркия 3 баробар дароз шуд

Аврупо дар бозёбии партовҳои уран дар Тоҷикистон саҳм мегирад

Москва аз ҷумлаи даҳ шаҳри беҳтарини дунёст

Гунаҳгорони ҳалокати 52 ӯзбекистонӣ зиндонӣ шуданд

Чин дар ҷаҳон калонтарин воридкунандаи газ

Ҷаҳон дар як сатр

ҚУБОДИЁН. 48 медали варзишгарон дар нуҳ моҳ

12.11.2018


Дар Париж ҳамоиши сулҳ ифтитоҳ ёфт

Бо эҳтимоми ҳукумати Ҳиндустон нархи сӯзишворӣ арзон мешавад


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед