logo

иқтисод

ПОМИДОР. МАСЪУЛОН ЗИЁДУ МАСЪУЛИЯТ КАМ, ЧАРО?

Солҳои охир, аз ҷумла соли гузашта, бо иллати сирояти ҳашарот парваришу самар бардоштан аз зироати помидор мушкил гардид. Дар ибтидои моҳи август якбора камчин гаштану боло рафтани нархи ин маҳсулоти маъмулии серистифода, худ шаҳодати он аст, ки акнун ин мушкилот дар ҳадди ниҳоии хеш қарор дорад.
Он вақт   дар бозорҳои минтақаи Кӯлоб дарёфти помидори маҳаллӣ хеле маҳол гардид. Бо мақсади ба ин вазъи изтиробовар аз наздик шинос шудан аз як қатор бозорҳои яклухтфурӯшии минтақа, ба амсоли «Деҳқон»-у «Саховат»-и шаҳри Кӯлоб, «Ҷумъабозор»-и ноҳияи Восеъ ва ҳамчунин, аз  майдонҳои  зиёди кишти помидор дидан намуда, бо сабзавоткорони пуртаҷрибаю савдогарони   нуқтаҳои фурӯш  ҳамсуҳбат шудем. Дар ягон бозору дукон помидори истеҳсоли худиро дарёфт карда натавонистем,  ки кирмхӯрдаю беиллат набошад. Арзиши он бошад, ба давраи зимистону баҳор баробар гардида буд.
- Оилаи мо ҳамасола аз парваришу тиҷорати помидор даромади хуби иқтисодӣ мебардошту сатҳи зиндагиамон дар ҳоли болоравӣ қарор дошт. Мутаассифона, ду - се соли охир, намедонам бо айби тухмӣ ва ё камтаъсирии заҳрхимикатҳо бошад, ки солимии ниҳолҳоро аз ҳашароти зараррасон эмин  дошта наметавонем. Ҳамагӣ як навбат ҳосил гирифтему баъдан тамоми майдон аз таъсири ҳашарот  хушкида, ба нестӣ расид. Ҳама гуна навъи заҳрхимикатро харида, истифода намудем,  аммо фоида накард, - бо табъи гирифта гуфт помидорпарвари шинохтаи деҳаи Ҷаврези Ҷамоати деҳоти ба номи Абдӣ Авазови ноҳияи Восеъ Намозалӣ Маҳмудов.
Дар раёсати кишоварзии минтақаи Кӯлоб иттилоъ доданд, ки соли 2016 дар ҳамаи шаклҳои хоҷагидорӣ дар майдони 1857 гектар замин помидор кишт гардида буд. Сардори муассисаи давлатии муҳофизати рустаниҳо ва химикунонии кишоварзии минтақаи Кӯлоб Ҳабибулло Қулиев он ҳолати ташвишоварро чунин шарҳ дод:
 - Аз рӯи  маълумот, дар шаҳри Кӯлоб 65, ноҳияҳои Мир Сайид Алии Ҳамадонӣ 90, Фархор 20, Темурмалик 4, Данғара 30 ва дар маҷмӯъ дар ҳудуди минтақа 209 гектар майдони помидорро ҳашарот фаро гирифта буд. Дар ноҳияи Фархор дар ҷамоатҳои деҳоти «Гулшан», дар майдони 0,2 ва «Ватан» 0,05 гектар ба иллати пайдо шудани  бемории куяи помидор (Tuta absoluta) ва ба хотири пешгирию паҳн нагардидани он   карантини рустанӣ эълон кардаем. 
Бо масъулони дигари соҳаи кишоварзии минтақа, ба амсоли сардори бахши Хадамоти назорати давлатии фитосанитарӣ  ва карантини рустании минтақаи Кӯлоб Нуралӣ Баротов, бозрасии назорати тухмии  минтақа Диловар Исломов ва мутахассиси шуъбаи тухмисанҷии ноҳияи Восеъ Идимад Бозхонов суҳбат доштем. Маълум гардид, ки сардори бозрасии назорати тухмии минтақа, на ҳуҷраи корӣ дораду на ташхисгоҳ… 
- Қаблан ба сифати сардори бахши бозрасии назорати тухмии минтақа кор мекардам. Дар бахши мазкур имконияти иҷрои фаъолияти касбӣ умуман вуҷуд надорад. Дар хусуси вазъи номусоиди шароит барои фаъолияти кормандони ин соҳаи муҳими кишоварзӣ, то сатҳи вазорат  арзу гуфтаниҳои зиёде дорам, -  иброз намуд И. Бозхонов.
Мусоҳибон дар поёни суҳбат варақаи ёддоштеро, ки аз ҷониби бахши Хадамоти давлатии фитосанитарӣ ва карантини рустанӣ дар вилояти Хатлон таҳти унвони «Тавсифи мухтасари куяи помидор ва чораҳои мубориза бар зидди он»  нашр шуда буд, ба ихтиёрам доданд. Воқеан, он нӯшдоруеро баъди марг мемонад ва масъулон бошанд, сарбозони бесилоҳро.
Солҳои охир ин зироати хеле серталабу писандида, ки ба қавле аз ҳисоби он  дар дунё то 10 000 навъи  шарбату хӯришҳо омода карда мешавад, аз ҳашароти ба зироаткорони имрӯзаи минтақа  ношинос сироят ёфта, дар айни камолоту пурбории хеш хушкида, ба таври комил ба нестӣ мерасад.
- Солҳои  пеш бе истифодаи нуриҳои минералию заҳрхимикатҳо ҳам, помидор нашъунамои хуб дошт ва то рехтани барфи аввал аз ҳосили он  баҳра мебурдем. Пас, чаро ин зироати серҳосили нисбатан начандон меҳнатталаб то ба ин ҳад камсамару офатпазир шудааст? - мепурсанд сокинони минтақа. Акнун посухи ин суолро  аз масъулони Вазорати кишоварзию муассисаҳои зертобеи он интизорем ва боз донистанием, ки вазорат барои ҳифзи ҳосили помидор чӣ тадбирҳоро ва кай  роҳандозӣ хоҳад кард?
Темуршоҳи ФАЙЗАЛӢ, рӯзноманигор


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 24.04.2017    №: 83    Мутолиа карданд: 578

05.12.2019


Беш аз ду тонна доруворӣ ба коми оташ рафт

Фестивали филм ва мусиқии Руминия дар Тоҷикистон

Боздиди Рустами Эмомалӣ аз шаҳри Самарқанд

Дар Афғонистон шоҳасари Бобоҷон Ғафуров “Тоҷикон” чоп шуд

Макрон изҳороти НАТО оид ба «таҳдиди русӣ» - ро зери шубҳа гузошт

Боздошти муовини собиқ сарвари «ДИ» Ал - Бағдодӣ дар Ироқ

Андрей шевченко дар мураббигӣ низ муваффақ аст

Ҷаҳон дар як сатр

04.12.2019


Тақвияти ҳамкориҳо дар мубориза бар зидди терроризму экстремизм матраҳ гардид

Ҷаласаи гурӯҳи корӣ оид ба таҳияи намоишгоҳ бахшида ба мероси муштараки фарҳангии Роҳи абрешим баргузор шуд

Китоби Президенти Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон дар Теҳрон рӯнамоӣ мешавад

Мирзиёев раиси шаҳри Душанбе Рустами Эмомалиро ба ҳузур пазируфт

Департаменти давлатӣ: «ИМА Россияро маблағгузори терроризм намешуморад»

Ҳукумати Албания хисороти заминҷунбии мудҳишро ҳисоб намуд

Москва ва Киев созишномаи 10 – солаи таҳвили нафтро ба имзо расонданд

Ҷаҳон дар як сатр

03.12.2019


Дар пойтахт барӯйхатгирии аҳолӣ ва фонди манзил гузаронда мешавад

Дар майдони «Дӯстӣ» арчаи солинавӣ қомат меафрозад

«Лолаи тиллоӣ» синамогарони тоҷикро ба ҳам овард

Дар Британия намояндагии маҳфили “Ҷавонони дар хориҷи кишвар таҳсилдошта” ифтитоҳ ёфт

Россия ва Беларус қисме аз ваколатҳоро ба ҳукумати ягона медиҳанд

Олимон суду зиёни қаҳванӯширо ном бурданд

Ҷаҳон дар як сатр

САМБО. Медали биринҷии Сорбон дар Қазоқистон

02.12.2019


Дар Бишкек кишварҳои аъзои СААД 15 санад ба имзо расонданд

Эрдуғон кишварҳои арабро ба ёрии Албания даъват намуд

Чин бори нахуст аз ҷиҳати миқдори сафорат дар хориҷа ИМА - ро пас гузошт

Сарвазири Украина ба мардуми кишвар тибби ройгонро ваъда дод

Ҷаҳон дар як сатр

ЧЕМПИОНАТИ CAFA – 2019. Бонувони тоҷик соҳиби медали биринҷӣ шуданд

28.11.2019


НОҲИЯИ АЙНӢ. Боз як маркази нав дар хизмати мардум

27.11.2019


Ҷаласаи Кумитаи тадорукот оид ба омодагӣ ва баргузории ду чорабинии сатҳи байналмилалӣ

Медали биринҷии Сомон аз Ҷопон

Бишкек. Дар ҳамоиши СААД 21 масъала баррасӣ мешавад


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед