logo

иқтисод

ПОМИДОР. МАСЪУЛОН ЗИЁДУ МАСЪУЛИЯТ КАМ, ЧАРО?

Солҳои охир, аз ҷумла соли гузашта, бо иллати сирояти ҳашарот парваришу самар бардоштан аз зироати помидор мушкил гардид. Дар ибтидои моҳи август якбора камчин гаштану боло рафтани нархи ин маҳсулоти маъмулии серистифода, худ шаҳодати он аст, ки акнун ин мушкилот дар ҳадди ниҳоии хеш қарор дорад.
Он вақт   дар бозорҳои минтақаи Кӯлоб дарёфти помидори маҳаллӣ хеле маҳол гардид. Бо мақсади ба ин вазъи изтиробовар аз наздик шинос шудан аз як қатор бозорҳои яклухтфурӯшии минтақа, ба амсоли «Деҳқон»-у «Саховат»-и шаҳри Кӯлоб, «Ҷумъабозор»-и ноҳияи Восеъ ва ҳамчунин, аз  майдонҳои  зиёди кишти помидор дидан намуда, бо сабзавоткорони пуртаҷрибаю савдогарони   нуқтаҳои фурӯш  ҳамсуҳбат шудем. Дар ягон бозору дукон помидори истеҳсоли худиро дарёфт карда натавонистем,  ки кирмхӯрдаю беиллат набошад. Арзиши он бошад, ба давраи зимистону баҳор баробар гардида буд.
- Оилаи мо ҳамасола аз парваришу тиҷорати помидор даромади хуби иқтисодӣ мебардошту сатҳи зиндагиамон дар ҳоли болоравӣ қарор дошт. Мутаассифона, ду - се соли охир, намедонам бо айби тухмӣ ва ё камтаъсирии заҳрхимикатҳо бошад, ки солимии ниҳолҳоро аз ҳашароти зараррасон эмин  дошта наметавонем. Ҳамагӣ як навбат ҳосил гирифтему баъдан тамоми майдон аз таъсири ҳашарот  хушкида, ба нестӣ расид. Ҳама гуна навъи заҳрхимикатро харида, истифода намудем,  аммо фоида накард, - бо табъи гирифта гуфт помидорпарвари шинохтаи деҳаи Ҷаврези Ҷамоати деҳоти ба номи Абдӣ Авазови ноҳияи Восеъ Намозалӣ Маҳмудов.
Дар раёсати кишоварзии минтақаи Кӯлоб иттилоъ доданд, ки соли 2016 дар ҳамаи шаклҳои хоҷагидорӣ дар майдони 1857 гектар замин помидор кишт гардида буд. Сардори муассисаи давлатии муҳофизати рустаниҳо ва химикунонии кишоварзии минтақаи Кӯлоб Ҳабибулло Қулиев он ҳолати ташвишоварро чунин шарҳ дод:
 - Аз рӯи  маълумот, дар шаҳри Кӯлоб 65, ноҳияҳои Мир Сайид Алии Ҳамадонӣ 90, Фархор 20, Темурмалик 4, Данғара 30 ва дар маҷмӯъ дар ҳудуди минтақа 209 гектар майдони помидорро ҳашарот фаро гирифта буд. Дар ноҳияи Фархор дар ҷамоатҳои деҳоти «Гулшан», дар майдони 0,2 ва «Ватан» 0,05 гектар ба иллати пайдо шудани  бемории куяи помидор (Tuta absoluta) ва ба хотири пешгирию паҳн нагардидани он   карантини рустанӣ эълон кардаем. 
Бо масъулони дигари соҳаи кишоварзии минтақа, ба амсоли сардори бахши Хадамоти назорати давлатии фитосанитарӣ  ва карантини рустании минтақаи Кӯлоб Нуралӣ Баротов, бозрасии назорати тухмии  минтақа Диловар Исломов ва мутахассиси шуъбаи тухмисанҷии ноҳияи Восеъ Идимад Бозхонов суҳбат доштем. Маълум гардид, ки сардори бозрасии назорати тухмии минтақа, на ҳуҷраи корӣ дораду на ташхисгоҳ… 
- Қаблан ба сифати сардори бахши бозрасии назорати тухмии минтақа кор мекардам. Дар бахши мазкур имконияти иҷрои фаъолияти касбӣ умуман вуҷуд надорад. Дар хусуси вазъи номусоиди шароит барои фаъолияти кормандони ин соҳаи муҳими кишоварзӣ, то сатҳи вазорат  арзу гуфтаниҳои зиёде дорам, -  иброз намуд И. Бозхонов.
Мусоҳибон дар поёни суҳбат варақаи ёддоштеро, ки аз ҷониби бахши Хадамоти давлатии фитосанитарӣ ва карантини рустанӣ дар вилояти Хатлон таҳти унвони «Тавсифи мухтасари куяи помидор ва чораҳои мубориза бар зидди он»  нашр шуда буд, ба ихтиёрам доданд. Воқеан, он нӯшдоруеро баъди марг мемонад ва масъулон бошанд, сарбозони бесилоҳро.
Солҳои охир ин зироати хеле серталабу писандида, ки ба қавле аз ҳисоби он  дар дунё то 10 000 навъи  шарбату хӯришҳо омода карда мешавад, аз ҳашароти ба зироаткорони имрӯзаи минтақа  ношинос сироят ёфта, дар айни камолоту пурбории хеш хушкида, ба таври комил ба нестӣ мерасад.
- Солҳои  пеш бе истифодаи нуриҳои минералию заҳрхимикатҳо ҳам, помидор нашъунамои хуб дошт ва то рехтани барфи аввал аз ҳосили он  баҳра мебурдем. Пас, чаро ин зироати серҳосили нисбатан начандон меҳнатталаб то ба ин ҳад камсамару офатпазир шудааст? - мепурсанд сокинони минтақа. Акнун посухи ин суолро  аз масъулони Вазорати кишоварзию муассисаҳои зертобеи он интизорем ва боз донистанием, ки вазорат барои ҳифзи ҳосили помидор чӣ тадбирҳоро ва кай  роҳандозӣ хоҳад кард?
Темуршоҳи ФАЙЗАЛӢ, рӯзноманигор


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 24.04.2017    №: 83    Мутолиа карданд: 440

14.11.2018


Вусъати корҳои ободонӣ дар ноҳияи Восеъ

Ҷамъоварии $482 миллион ба ёрии мардуми Ироқ

Назарбоев ташкили Созмони амнияти дастаҷамъии Осиёро пешниҳод дорад

Ҷонибдории Ангела Меркел аз ташкили артиши ягонаи аврупоӣ

Дар Тошканд Ҳафтаи соҳибкории глобалӣ шурӯъ шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ЧЕМПИОНАТИ ҶАҲОН – 2018. Иштироки се бонуи муштзани тоҷик

БОНКИ МИЛЛӢ. Иқдоми наҷиб

13.11.2018


Мулоқоти Сироҷиддин Муҳриддин ва Юе Бин

Баимзорасии ёддошти тафоҳум

Нақшаи чорабиниҳои амалӣ намудани корҳои ободонию бунёдкорӣ дар давраи солҳои 2019 – 2021 тасдиқ гардид

БӮСТОН. Таҷдиди шуъбаи урология

ВАҲДАТ. 5 иншооти ҷашнӣ ба истифода дода шуд

ЁВОН СИМОИ ТОЗА МЕГИРАД

НОҲИЯИ ШАМСИДДИНИ ШОҲИН. Кӯшишҳо самар медиҳанд

"Дар ин дунё Карим Девонае буд"

Ҳузури бераводиди тоҷикистониён дар Туркия 3 баробар дароз шуд

Аврупо дар бозёбии партовҳои уран дар Тоҷикистон саҳм мегирад

Москва аз ҷумлаи даҳ шаҳри беҳтарини дунёст

Гунаҳгорони ҳалокати 52 ӯзбекистонӣ зиндонӣ шуданд

Чин дар ҷаҳон калонтарин воридкунандаи газ

Ҷаҳон дар як сатр

ҚУБОДИЁН. 48 медали варзишгарон дар нуҳ моҳ

12.11.2018


Дар Париж ҳамоиши сулҳ ифтитоҳ ёфт

Бо эҳтимоми ҳукумати Ҳиндустон нархи сӯзишворӣ арзон мешавад

ЭКСПО дар Шанхай: шартномаҳо ба маблағи қариб $60 миллиард ба тасвиб расиданд

Сӯхтори ҷангал дар Калифорния боиси ҳалокати 25 нафар гашт

Ҷаҳон дар як сатр

ВАХШ. Суратҳисоби бонкӣ барои ятимон

ОЛИМПИАДАИ “GENIUSKIDS – 2018” 35 медали хонандагони тоҷик

САМБО. Хушқадам Хусравов – қаҳрамони ҷаҳон

09.11.2018


Ҳамоишҳои ҷавонон бахшида ба Рӯзи Президент

Баррасии масоили рушди ҳамкориҳо

Мулоқоти Юсуф Раҳмон бо Кристофер Рэй


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед