logo

фарҳанг

ОРЕ, ОБИ ДАРИ ХОНА ТИРА НЕСТ

(Чанд сухан дар ҳошияи китоби Абдулқодири Раҳим «Оби дари хона тира нест», Душанбе, 2016, 240 с.)
Муҳтавои китобро маҷмӯи мақолоти муаллиф, ки тӯли ду соли охир (2014 - 2016) дар матбуоти даврӣ нашр гардидаанд, ташкил медиҳад. Ҳарчанд ба мазмуни баъзе нигоштаҳо пешакӣ тавассути рӯзномаҳо, хоса нашрияи «Ҷумҳурият» ошноӣ доштам, таваҷҷуҳам ба матолиби китоб бештар гардид, ки нигоҳам аз матолиб ба матолиб гузашт мекард.
Мутолиаи мақолот бори дигар маро мутмаъин сохт, ки маводи матбуоти даврӣ, чунончи баъзеҳо гумон доранд, «чизи буду набуд» нест. Бо вуҷуди он ки ағлаби мақолоти маҷмӯа ба ин ё он муносибат ва ба ибораи рӯзноманигорӣ вобаста ба талаби давру замон навишта шуда, ба мушкилот ва қазияҳои мубрами вақт марбутанд, аммо ба гумони инҷониб таъсир ва нақши онҳо дер боз дар тарбияи ҳисси худшиносӣ, дӯстдории Ватан, модару падар, адабиёту фарҳанг ва  гиромидошти арзишҳои миллӣ боқӣ хоҳад монд. Мундариҷаи маҷмӯаро аз нигоҳи фарогирии масъала ва доираи мавзӯот метавон ба се қисм ҷудо намуд. Қисмати аввал мақолаҳое, ки бевосита ба проблемаҳои муҳими зиндагии имрӯзаи мо иртибот дошта, аз маърифати иҷтимоӣ ва масъулияти касбии муаллиф дарак медиҳанд. Ба ин қисм нигоштаҳои «Ҷаҳолат», «Маъюб», «Қарздорем, қарздорем, қарздор», «Чаро ба мақбарасозӣ дил бастем?», «Чаро аз ростӣ ҳазар мекунем?», «Гароиш ба мафкураи бегона», «Аробакаш», «Чормағзро дар сари худӣ бишканем?», «Ватандорӣ биёмӯзему биёмӯзонем» ва ғайраро дохил намудан мумкин аст.
Қисмати дуюм фарогири нигоштаҳое мебошад, ки аз баъзе лаҳзаҳои таърихи гузаштаи осори адабӣ,  ҳунару истеъдод ва иқдомҳои аҳли фарҳангу санъат ва қалам дар роҳи пешбурди соҳа ва тарбияи маънавию зебоишиносии мардум нақл мекунанд. Ба гунаи «Нашри академикии «Намунаи адабиёти тоҷик» зарур аст», ««Мужик», яъне марди мард», «Аз дилсӯзӣ то ҷасорат», «Дарси ибрат», «Наътхонӣ: агар андак дар ғафлат монем», «Қаламкаш», «Асрори як ҳақиқати бебаҳс» ва ғайра. Қаҳрамонони ин асарҳо ҳамагӣ шахсони фарҳангианд, ки дар ҷодаи худ шуҳратманданд, ҳамеша дар пайи омӯзишанд, рисолати худро дар зиндагӣ хуб медонанд ва иҷрои онро қарзи шаҳрвандиву инсонӣ медонанд.
Нигоштаҳои қисмати дигар хусусияти тақризӣ доранд, ки дар онҳо ҳусну қубҳи асарҳои театриву синамоӣ тариқи таҳлилу баррасиҳо муайян шудааст. Ба мисли «Ҳисор дар «Таърихи нофеъ», «Муаллим», «Зиёдулло Шаҳидӣ дар театри Лоҳутӣ», «Марде аз сарнавишт», ««Гирдоб» як соат вазид», «Бо «Парасту» «Фиғон» омад», «Аз «Субҳи козиб» то субҳи содиқ», «Ҷаҳонгард» ва…. Дар баррасии асарҳои синамоиву намоишҳои театрӣ муаллиф муносибати пажӯҳишӣ намуда, мувофиқи диду тавони худ ба онҳо баҳои холисона додааст. Ӯ аз асарҳои мавриди тақриз камбудӣ намеҷӯяд, балки аз таҳияи филмҳои тоҷикӣ ва намоишҳои хуби ҳунарӣ ба ваҷд меояд, онҳоро ҳамчун муждаи нек қабул менамояд ва дар ин рӯҳия бо хушнудӣ ва ифтихормандона моҳияти онҳоро манзури хонанда мегардонад.
Умуман,  мутолиаи маҷмӯаи «Оби дари хона тира нест» бори дигар хонандаро мутмаъин месозад, ки воқеан, оби дари хона метавонад шаффоф бошад, агар ба он одамвор муносибат кунем. Мутаассифона, мо ба он камтар эътибор медиҳем, ба қадраш намерасем. Дар китоби мавриди баҳси мо ин қадр на танҳо ба донишу маърифат ва ҷуръату тавоноии муаллиф, балки ба кору фаъолияти қаҳрамонони нигоштаҳои маҷмӯа ва ҳосили меҳнату заҳмати онҳо низ иртибот мегирад, ки омӯзиш ва баҳрабардорӣ аз он ба рӯҳ тавону ба зеҳни хонанда ғизо хоҳад бахшид.
Мурод МУРОДӢ, профессори Донишгоҳи миллии Тоҷикистон


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 02.05.2017    №: 89    Мутолиа карданд: 480

19.09.2018


ТОҶИКИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН. Аввалин тамринҳои муштараки низомӣ

Таъсиси 57 корхонаи нав

Намоиши дастовардҳо ба муносибати Рӯзи шаҳри Хуҷанд

Зуҳро Саидова – соҳиби шоҳҷоиза

Таҳаммул аз амалҳои террористӣ норавост

Баргузории ҳамоиши маъмурони роҳи оҳани кишварҳои СҲШ дар Ӯзбекистон

Дар Ироқ 27 ҳазор нафар аз об заҳролуд гашт

Тӯли 40 соли ислоҳот дар Чин ҷои кор 346 дарсад афзуд

Остона ҳамоиши ҳаштуми глобалии туризми шаҳриро пазироӣ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

18.09.2018


САМБО. Дурахши варзишгари навраси тоҷик дар Аврупо

Иди асал дар Душанбе

КӮЛОБ. Боз ду меҳмонхонаи нав ба истифода дода шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ӮЗБЕКИСТОН. Оғози машқҳои низомии муштарак

Теъдоди қурбонии тӯфони «Мангхут» аз 60 нафар гузашт

Дифои Вазорати ҳуқуқи инсони Покистон аз ҳуқуқи занҳо

Таҳсили фосилавӣ ба ҳар хонандаи ҷопонӣ дастрас шуд

Дар Остона ба хариди партов шурӯъ карданд

17.09.2018


НОҲИЯИ РӮШОН. Сарҳадбонон соҳиби бинои наву замонавӣ шуданд

Баргузории фестивали шаҳрии эҷодиёти кӯдакон

“КӮКНОР-2018”. Мусодираи беш аз 550 килограмм маводи нашъаовар дар Хатлон

ФУТБОЛ. "Хуҷанд" ба пеш баромад

11.09.2018


ДУШАНБЕ МИЗБОНИ СОҲИБКОРОНИ ҶАҲОН

ДЕВАШТИЧ. БУНЁДКОРИҲОИ НОҲИЯ НАМУНАИ ИБРАТАНД

МАРЗ. Боздошти қочоқбарон

КӮЛОБ. ИФТИТОҲИ БОҒЧАИ НАВ

05.09.2018


БӮСТОН. Бунёди чор иншооти нав

ФУТБОЛ. Дар Тоҷикистон мусобиқаҳои байналмилалӣ доир мегарданд

Ориф Алвӣ 13-умин президенти Покистон интихоб гашт

Дар Арабистони Саудӣ барои маводи тахрибӣ дар интернет зиндонӣ мекунанд

Дар Гуҷарат сохтмони баландтарин ҳайкали дунё анҷом меёбад

Ҳиндустон барномаи нави кайҳониро амалӣ месозад

04.09.2018


Боздиди Сарвазири мамлакат аз иншооти гармидиҳии шаҳри Душанбе


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед