logo

иқтисод

МЕВАЮ АНГУР. УСУЛҲОИ НАВИ ХОҶАГИДОРӢ ҲАЛЛИ МАСЪАЛАҲОИ МУҲИМРО ТАҚОЗО МЕНАМОЯД

Кишвари мо барои рушди соҳаи боғу токпарварӣ захира ва имконоти зиёд дорад. Аммо ҳанӯз он миқдор меваю ангур истеҳсол карда намешавад, ки талаботи аҳолӣ ва корхонаҳои коркард пурра қонеъ гардад. Дар ин бора институтҳои илмии ҷумҳурӣ кор бурда, тавсияҳои ҷолиб пешниҳод карда истодаанд. Хабарнигори «Ҷумҳурият» Мирзои Фирӯз аз Фаррух Абдулвосиев, ходими пешбари илмии Институти иқтисодиёт ва демографияи АИ Тоҷикистон, номзади илмҳои иқтисодӣ, хоҳиш намуд, ки оид ба имконоти ҷумҳурӣ бобати зиёд кардани майдони парвариши боғу токзор ва ҳосили он андешаашро баён намояд. Ӯ чунин иброз дошт:
- Рушди устувори маҷмааи агросаноатии мамлакат ва дастёбӣ ба таъмини амнияти озуқаворӣ ба интихоби дурусти истеҳсолоти кишоварзӣ вобаста аст. Усулҳои нави хоҷагидорӣ ҳалли масъалаҳои муҳимро тақозо менамоянд.  Яке аз ин масъалаҳои рӯзмарра  истифодаи самараноки минтақаҳои наздикӯҳӣ ва  ба кор ҷалб намудани аҳолии муваққатан бекор мебошад. Дар кишвари мо бунёди боғу токзор дар заминҳои обӣ (ба мақсади беҳтар истифода бурдани онҳо) маҳдуд шудааст, рушди  боғу токпарварӣ дар доманакӯҳҳо  аз ҷиҳати иқтисодӣ ва экологӣ манфиати бештар дорад. Тибқи меъёрҳои Созмони ҷаҳонии озуқа, ба як нафар барои истеъмоли дурусти хӯрок ва амнияти саломатиаш дар як сол 100 кило меваю ангур лозим аст. Шумори аҳолии кишвар (то 1 апрели соли 2017 бештар аз  ҳаштуним миллион нафар) тақозо менамояд, ки барои худкифоии аҳолӣ соле бояд 800 – 850 ҳазор тонна меваю ангур истеҳсол карда шавад.   Соли  2016 боғу токпарварони кишвар 364 ҳазору 799 тонна мева ва 214 ҳазору 776 тонна ангур ҷамъоварӣ намуда, ҳаҷми истеҳсолро нисбат ба соли пешин мутаносибан 0,3 ва 22,1 дарсад зиёд карда бошанд ҳам, аз меъёри истеъмол кам аст.
Ҷои таъкид аст, ки кишвари мо дар Осиёи Марказӣ 15 дарсади аҳолӣ ва 10 дарсади ҳудудро доро буда, дар қиёс бо дигар ҷумҳуриҳо бештар майдони боғу токзор дорад. Яъне дар натиҷаи самаранок истифода бурдани захираҳои дохилӣ, васеъ кардани майдони боғу токзор ҳаҷми истеҳсоли меваю ангурро боз ҳам зиёд кардан мумкин аст.
Аз рӯйи маълумоти Корхонаи воҳиди давлатии Институти лоиҳакашии «Тоҷикгипроводхоз», майдони заминҳои обии нишебидор дар ҷумҳурӣ 0,4 дарсад ё 750 - 800 ҳазор гектар аст. Дар  ин заминҳо бо истифодаи дастовардҳои илму техника, аз ҷумла обёрии қатраӣ, боғу токзор бунёд намоянд, майдони боғу токзорро ба миллион гектар расонда, ҳаҷми истеҳсоли меваю ангурро то 3 миллион тонна зиёд кардан мумкин мебошад. Яке аз манфиатҳои парвариши боғу токзор дар доманакӯҳҳо он аст, ки ниҳолҳои дарахтону ток бисёрсола буда, нисбат ба зироатҳои яксола бартарӣ доранд. Бархе аз дарахтони мевадор зуд ба ҳосил омада, харҷро дар муддати кӯтоҳ бароварда метавонанд.
Агар дар ҷумҳурӣ чунин миқдор меваю ангур истеҳсол карда шавад, талаботи аҳолӣ бо барзиёдӣ таъмин гашта, имкони рушди соҳаи коркарди саноатии он ба миён меояд. Коркарди саноатии 1,5 – 2 миллион тонна меваю ангур ба буҷети ҷумҳурӣ даромади афзун оварда метавонад.


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 10.05.2017    №: 94    Мутолиа карданд: 490

15.02.2019


ШАМШЕРБОЗӢ. ИШТИРОКИ ВАРЗИШГАРОНИ МО ДАР ЧЕМПИОНАТИ КУШОДИ ОСИЁИ МАРКАЗӢ

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

Дар Душанбе ташкили низоми муттаҳидаи мудофиаи зиддиҳавоӣ баррасӣ шуд

Дар чор сол муомилоти мол байни Тоҷикистону Ӯзбекистон 19 маротиба афзуд

Медведев: «Таҳримоти ИМА ба иқтисоди Россия таъсири чандон бузург расонда наметавонад»

Пентагон. ИМА аз Афғонистон ҳамроҳи иттифоқчиёнаш меравад

13.02.2019


2018. Сиёсати хориҷии Тоҷикистон пурбарор буд

КОРРУПСИЯ. 2047 ҷиноят ошкор гардид

САНОАТ. Беш аз 10 миллиард сомонӣ маҳсулот содирот шуд

САРМОЯИ МУСТАҚИМ. Воридот дар ҳоли афзоиш аст

ОБ. Таъминоти аҳолӣ рӯ ба беҳбудӣ дорад

АВҶИ ОБОДКОРИҲО ДАР ШАҲРИ ТУРСУНЗОДА

12.02.2019


АКАДЕМИЯИ ИЛМҲО АЗ КАШФИЁТИ НАВ ТО САНОАТИ ДОРУСОЗӢ

КӮЛОБ. Содироти 825 тонна маҳсулоти кишоварзӣ

ДАНҒАРА. Саноатикунонӣ вусъат мегирад

ФУРУДГОҲҲОИ БАЙНАЛМИЛАЛӢ. Сатҳи хизматрасонӣ рӯ ба беҳбудӣ дорад

ДДК. Авлавият ба сатҳи касбият ва таълим

САДА. Тантанаи ҷашни миллӣ дар ноҳияи Шамсиддини Шоҳин

11.02.2019


ВАЗОРАТИ ФАРҲАНГ. 2018 - соли муваффақиятҳо буд

КУМИТАИ РУШДИ САЙЁҲӢ. Беш аз 1 миллион сайёҳ ба Тоҷикистон омад

МТС. Ҳамкориҳо бо Ӯзбекистон густариш меёбанд

ВМКБ. Гумрукчиён ба буҷет 16,9 миллион сомонӣ ворид карданд

ҲИСОР. Саҳми назарраси соҳибкорон дар ободонии шаҳр

НОҲИЯИ РӮДАКӢ. Ҳаҷми истеҳсоли маҳсулот ба 1 миллиард сомонӣ расид

ВАРЗОБ. Таваҷҷуҳи сайёҳон ба нуқтаҳои истироҳатӣ афзудааст

08.02.2019


Вазорати меҳнат, муҳоҷират ва шуғли аҳолӣ. Музди миёнаи меҳнат - 1220 сомонӣ

КУМИТАИ ТЕЛЕВИЗИОН ВА РАДИО. Сифати кори шабакаҳо беҳтар мешавад

КҲФМГ. Офатҳои табиат 34 миллион самонӣ хисорот овард

Саноатикунонӣ дар Шаҳринав

Меъёри бозтамвил ба 14 дарсад поён фаромад

ШАҲРИ ВАҲДАТ. Иҷрои барзиёди андози иҷтимоӣ

ТАНЗИМ. Қонуншиканӣ коҳиш ёфтааст

СОҲИЛ. Корҳои мустаҳкамсозӣ вусъат меёбанд

ДДСТДТ. Авлавият ба рушди ҳунарҳои мардумӣ


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед