logo

иқтисод

МЕВАЮ АНГУР. УСУЛҲОИ НАВИ ХОҶАГИДОРӢ ҲАЛЛИ МАСЪАЛАҲОИ МУҲИМРО ТАҚОЗО МЕНАМОЯД

Кишвари мо барои рушди соҳаи боғу токпарварӣ захира ва имконоти зиёд дорад. Аммо ҳанӯз он миқдор меваю ангур истеҳсол карда намешавад, ки талаботи аҳолӣ ва корхонаҳои коркард пурра қонеъ гардад. Дар ин бора институтҳои илмии ҷумҳурӣ кор бурда, тавсияҳои ҷолиб пешниҳод карда истодаанд. Хабарнигори «Ҷумҳурият» Мирзои Фирӯз аз Фаррух Абдулвосиев, ходими пешбари илмии Институти иқтисодиёт ва демографияи АИ Тоҷикистон, номзади илмҳои иқтисодӣ, хоҳиш намуд, ки оид ба имконоти ҷумҳурӣ бобати зиёд кардани майдони парвариши боғу токзор ва ҳосили он андешаашро баён намояд. Ӯ чунин иброз дошт:
- Рушди устувори маҷмааи агросаноатии мамлакат ва дастёбӣ ба таъмини амнияти озуқаворӣ ба интихоби дурусти истеҳсолоти кишоварзӣ вобаста аст. Усулҳои нави хоҷагидорӣ ҳалли масъалаҳои муҳимро тақозо менамоянд.  Яке аз ин масъалаҳои рӯзмарра  истифодаи самараноки минтақаҳои наздикӯҳӣ ва  ба кор ҷалб намудани аҳолии муваққатан бекор мебошад. Дар кишвари мо бунёди боғу токзор дар заминҳои обӣ (ба мақсади беҳтар истифода бурдани онҳо) маҳдуд шудааст, рушди  боғу токпарварӣ дар доманакӯҳҳо  аз ҷиҳати иқтисодӣ ва экологӣ манфиати бештар дорад. Тибқи меъёрҳои Созмони ҷаҳонии озуқа, ба як нафар барои истеъмоли дурусти хӯрок ва амнияти саломатиаш дар як сол 100 кило меваю ангур лозим аст. Шумори аҳолии кишвар (то 1 апрели соли 2017 бештар аз  ҳаштуним миллион нафар) тақозо менамояд, ки барои худкифоии аҳолӣ соле бояд 800 – 850 ҳазор тонна меваю ангур истеҳсол карда шавад.   Соли  2016 боғу токпарварони кишвар 364 ҳазору 799 тонна мева ва 214 ҳазору 776 тонна ангур ҷамъоварӣ намуда, ҳаҷми истеҳсолро нисбат ба соли пешин мутаносибан 0,3 ва 22,1 дарсад зиёд карда бошанд ҳам, аз меъёри истеъмол кам аст.
Ҷои таъкид аст, ки кишвари мо дар Осиёи Марказӣ 15 дарсади аҳолӣ ва 10 дарсади ҳудудро доро буда, дар қиёс бо дигар ҷумҳуриҳо бештар майдони боғу токзор дорад. Яъне дар натиҷаи самаранок истифода бурдани захираҳои дохилӣ, васеъ кардани майдони боғу токзор ҳаҷми истеҳсоли меваю ангурро боз ҳам зиёд кардан мумкин аст.
Аз рӯйи маълумоти Корхонаи воҳиди давлатии Институти лоиҳакашии «Тоҷикгипроводхоз», майдони заминҳои обии нишебидор дар ҷумҳурӣ 0,4 дарсад ё 750 - 800 ҳазор гектар аст. Дар  ин заминҳо бо истифодаи дастовардҳои илму техника, аз ҷумла обёрии қатраӣ, боғу токзор бунёд намоянд, майдони боғу токзорро ба миллион гектар расонда, ҳаҷми истеҳсоли меваю ангурро то 3 миллион тонна зиёд кардан мумкин мебошад. Яке аз манфиатҳои парвариши боғу токзор дар доманакӯҳҳо он аст, ки ниҳолҳои дарахтону ток бисёрсола буда, нисбат ба зироатҳои яксола бартарӣ доранд. Бархе аз дарахтони мевадор зуд ба ҳосил омада, харҷро дар муддати кӯтоҳ бароварда метавонанд.
Агар дар ҷумҳурӣ чунин миқдор меваю ангур истеҳсол карда шавад, талаботи аҳолӣ бо барзиёдӣ таъмин гашта, имкони рушди соҳаи коркарди саноатии он ба миён меояд. Коркарди саноатии 1,5 – 2 миллион тонна меваю ангур ба буҷети ҷумҳурӣ даромади афзун оварда метавонад.


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 10.05.2017    №: 94    Мутолиа карданд: 419

19.09.2018


ТОҶИКИСТОН ВА ӮЗБЕКИСТОН. Аввалин тамринҳои муштараки низомӣ

Таъсиси 57 корхонаи нав

Намоиши дастовардҳо ба муносибати Рӯзи шаҳри Хуҷанд

Зуҳро Саидова – соҳиби шоҳҷоиза

Таҳаммул аз амалҳои террористӣ норавост

Баргузории ҳамоиши маъмурони роҳи оҳани кишварҳои СҲШ дар Ӯзбекистон

Дар Ироқ 27 ҳазор нафар аз об заҳролуд гашт

Тӯли 40 соли ислоҳот дар Чин ҷои кор 346 дарсад афзуд

Остона ҳамоиши ҳаштуми глобалии туризми шаҳриро пазироӣ мекунад

Ҷаҳон дар як сатр

18.09.2018


САМБО. Дурахши варзишгари навраси тоҷик дар Аврупо

Иди асал дар Душанбе

КӮЛОБ. Боз ду меҳмонхонаи нав ба истифода дода шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ӮЗБЕКИСТОН. Оғози машқҳои низомии муштарак

Теъдоди қурбонии тӯфони «Мангхут» аз 60 нафар гузашт

Дифои Вазорати ҳуқуқи инсони Покистон аз ҳуқуқи занҳо

Таҳсили фосилавӣ ба ҳар хонандаи ҷопонӣ дастрас шуд

Дар Остона ба хариди партов шурӯъ карданд

17.09.2018


НОҲИЯИ РӮШОН. Сарҳадбонон соҳиби бинои наву замонавӣ шуданд

Баргузории фестивали шаҳрии эҷодиёти кӯдакон

“КӮКНОР-2018”. Мусодираи беш аз 550 килограмм маводи нашъаовар дар Хатлон

ФУТБОЛ. "Хуҷанд" ба пеш баромад

11.09.2018


ДУШАНБЕ МИЗБОНИ СОҲИБКОРОНИ ҶАҲОН

ДЕВАШТИЧ. БУНЁДКОРИҲОИ НОҲИЯ НАМУНАИ ИБРАТАНД

МАРЗ. Боздошти қочоқбарон

КӮЛОБ. ИФТИТОҲИ БОҒЧАИ НАВ

05.09.2018


БӮСТОН. Бунёди чор иншооти нав

ФУТБОЛ. Дар Тоҷикистон мусобиқаҳои байналмилалӣ доир мегарданд

Ориф Алвӣ 13-умин президенти Покистон интихоб гашт

Дар Арабистони Саудӣ барои маводи тахрибӣ дар интернет зиндонӣ мекунанд

Дар Гуҷарат сохтмони баландтарин ҳайкали дунё анҷом меёбад

Ҳиндустон барномаи нави кайҳониро амалӣ месозад

04.09.2018


Боздиди Сарвазири мамлакат аз иншооти гармидиҳии шаҳри Душанбе


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед