logo

иқтисод

МЕВАЮ АНГУР. УСУЛҲОИ НАВИ ХОҶАГИДОРӢ ҲАЛЛИ МАСЪАЛАҲОИ МУҲИМРО ТАҚОЗО МЕНАМОЯД

Кишвари мо барои рушди соҳаи боғу токпарварӣ захира ва имконоти зиёд дорад. Аммо ҳанӯз он миқдор меваю ангур истеҳсол карда намешавад, ки талаботи аҳолӣ ва корхонаҳои коркард пурра қонеъ гардад. Дар ин бора институтҳои илмии ҷумҳурӣ кор бурда, тавсияҳои ҷолиб пешниҳод карда истодаанд. Хабарнигори «Ҷумҳурият» Мирзои Фирӯз аз Фаррух Абдулвосиев, ходими пешбари илмии Институти иқтисодиёт ва демографияи АИ Тоҷикистон, номзади илмҳои иқтисодӣ, хоҳиш намуд, ки оид ба имконоти ҷумҳурӣ бобати зиёд кардани майдони парвариши боғу токзор ва ҳосили он андешаашро баён намояд. Ӯ чунин иброз дошт:
- Рушди устувори маҷмааи агросаноатии мамлакат ва дастёбӣ ба таъмини амнияти озуқаворӣ ба интихоби дурусти истеҳсолоти кишоварзӣ вобаста аст. Усулҳои нави хоҷагидорӣ ҳалли масъалаҳои муҳимро тақозо менамоянд.  Яке аз ин масъалаҳои рӯзмарра  истифодаи самараноки минтақаҳои наздикӯҳӣ ва  ба кор ҷалб намудани аҳолии муваққатан бекор мебошад. Дар кишвари мо бунёди боғу токзор дар заминҳои обӣ (ба мақсади беҳтар истифода бурдани онҳо) маҳдуд шудааст, рушди  боғу токпарварӣ дар доманакӯҳҳо  аз ҷиҳати иқтисодӣ ва экологӣ манфиати бештар дорад. Тибқи меъёрҳои Созмони ҷаҳонии озуқа, ба як нафар барои истеъмоли дурусти хӯрок ва амнияти саломатиаш дар як сол 100 кило меваю ангур лозим аст. Шумори аҳолии кишвар (то 1 апрели соли 2017 бештар аз  ҳаштуним миллион нафар) тақозо менамояд, ки барои худкифоии аҳолӣ соле бояд 800 – 850 ҳазор тонна меваю ангур истеҳсол карда шавад.   Соли  2016 боғу токпарварони кишвар 364 ҳазору 799 тонна мева ва 214 ҳазору 776 тонна ангур ҷамъоварӣ намуда, ҳаҷми истеҳсолро нисбат ба соли пешин мутаносибан 0,3 ва 22,1 дарсад зиёд карда бошанд ҳам, аз меъёри истеъмол кам аст.
Ҷои таъкид аст, ки кишвари мо дар Осиёи Марказӣ 15 дарсади аҳолӣ ва 10 дарсади ҳудудро доро буда, дар қиёс бо дигар ҷумҳуриҳо бештар майдони боғу токзор дорад. Яъне дар натиҷаи самаранок истифода бурдани захираҳои дохилӣ, васеъ кардани майдони боғу токзор ҳаҷми истеҳсоли меваю ангурро боз ҳам зиёд кардан мумкин аст.
Аз рӯйи маълумоти Корхонаи воҳиди давлатии Институти лоиҳакашии «Тоҷикгипроводхоз», майдони заминҳои обии нишебидор дар ҷумҳурӣ 0,4 дарсад ё 750 - 800 ҳазор гектар аст. Дар  ин заминҳо бо истифодаи дастовардҳои илму техника, аз ҷумла обёрии қатраӣ, боғу токзор бунёд намоянд, майдони боғу токзорро ба миллион гектар расонда, ҳаҷми истеҳсоли меваю ангурро то 3 миллион тонна зиёд кардан мумкин мебошад. Яке аз манфиатҳои парвариши боғу токзор дар доманакӯҳҳо он аст, ки ниҳолҳои дарахтону ток бисёрсола буда, нисбат ба зироатҳои яксола бартарӣ доранд. Бархе аз дарахтони мевадор зуд ба ҳосил омада, харҷро дар муддати кӯтоҳ бароварда метавонанд.
Агар дар ҷумҳурӣ чунин миқдор меваю ангур истеҳсол карда шавад, талаботи аҳолӣ бо барзиёдӣ таъмин гашта, имкони рушди соҳаи коркарди саноатии он ба миён меояд. Коркарди саноатии 1,5 – 2 миллион тонна меваю ангур ба буҷети ҷумҳурӣ даромади афзун оварда метавонад.


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 10.05.2017    №: 94    Мутолиа карданд: 441

19.11.2018


ДЕВАШТИЧ. Авҷи созандагиҳо дар Ҷамоати деҳоти Яхтан

Артиши Сурия охирин истеҳкоми «ДИ» дар ҷануби кишварро зери назорат гирифт

Дар ҳама минтақаҳои Ӯзбекистон «мактаби президентӣ» месозанд

Роҳандозии барномаи махсуси давлатии ипотекӣ барои дӯзандагони Қирғизистон

Киштии зериобии «Сан Хуан» - ро дар уқёнуси Атлантика ёфтанд

Ҷаҳон дар як сатр

Кулишов: «Марзҳои ИДМ бо таҷҳизоти муосир таъмин карда мешаванд»

Дар Тоҷикистон омӯзгори забони англисӣ барои таблиғи «ДИ» 19 сол гирифт

Қазоқистон мубориза бо машруботро сахттар мекунад

Фоидаи туризм ба кадом шаҳри дунё бештар аст?

Ҷаҳон дар як сатр

"ИСТИҚЛОЛ" бори аввал барои Ҷоми чемпионҳои КФО мубориза хоҳад бурд

Омодагии тими миллӣ ба марҳилаи интихобии Ҷоми ҷаҳон – 2022

УСМОН ТОШЕВ САРМУРАББИИ НАВИ ДАСТАИ МУНТАХАБ

15.11.2018


Ҳамоиш бахшида ба Рӯзи Президент

Нурдинҷон Исмоилов ба Тоҷикистон меояд

Мулоқоти Зубайдулло Зубайдзода бо Амал Муҷрин ал - Ҳамад

Конференсияи гиромидошти Бобоҷон Ғафуров

Путин ва Абэ дар асоси қатъномаи соли 1956 гуфтушунид хоҳанд кард

Таҳлилгарони Nomura сустшавии суръати рушди иқтисоди ҷаҳониро пешгӯӣ намуданд

Frontex: ба Аврупо омадани гурезаҳо 31 дарсад коҳиш ёфт

Назарбоев соли 2019-ро Соли ҷавонон эълом дошт

Ҷаҳон дар як сатр

14.11.2018


Вусъати корҳои ободонӣ дар ноҳияи Восеъ

Ҷамъоварии $482 миллион ба ёрии мардуми Ироқ

Назарбоев ташкили Созмони амнияти дастаҷамъии Осиёро пешниҳод дорад

Ҷонибдории Ангела Меркел аз ташкили артиши ягонаи аврупоӣ

Дар Тошканд Ҳафтаи соҳибкории глобалӣ шурӯъ шуд

Ҷаҳон дар як сатр

ЧЕМПИОНАТИ ҶАҲОН – 2018. Иштироки се бонуи муштзани тоҷик

БОНКИ МИЛЛӢ. Иқдоми наҷиб

13.11.2018


Мулоқоти Сироҷиддин Муҳриддин ва Юе Бин

Баимзорасии ёддошти тафоҳум

Нақшаи чорабиниҳои амалӣ намудани корҳои ободонию бунёдкорӣ дар давраи солҳои 2019 – 2021 тасдиқ гардид


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед