logo

иҷтимоиёт

НУСРАТУЛЛО МАХСУМ ВА МУҲОҶИРАТИ ДОХИЛӢ

Баҳори соли 1930 шумораи хоҷагиҳои ҷамоавӣ дар Тоҷикистон рӯ ба афзоиш овард. Ибтидо ширкатҳои коркарди муштараки замин (ТОЗ) - ҳо, ки барои таъсиси колхозҳои оянда асос мегузоштанд, фаъол гардиданд. Акнун деҳқонони тоҷик соҳиби трактор мегардиданд, ки ба ин васила мушкилоташон осон мешуд. Оғози соли 1931 шумораи тракторҳои деқонони тоҷик ба 1085 адад расид. Аммо, ҳанӯз дар водиҳо қувваи корӣ намерасид. Дар навоҳии кӯҳистони Кӯлобу Ғарм ва водии Вахё шумораи аҳолӣ зиёд буд. Дар ин манотиқ таъмини аҳолӣ бо маводи ғизоӣ рӯ ба мушкилӣ овард. Кумитаи Иҷроияи Марказии Ҷумҳурии Шӯравии Сотсиалистии Тоҷикистон бо сарварии Нусратулло Махсум 9 феврали соли 1930 ба кишоварзони мамлакат Муроҷиатнома қабул кард ва онҳоро барои обод кардани гӯшаҳои харобазори кишвар даъват намуд. Дар ин ҳуҷҷати муҳим зарурати муҳоҷирати меҳнатӣ бори дигар таъкид мешуд. Тамоми ҳизбиён ва мансабдорони давлатӣ вазифадор шуданд, ки ҳақиқати ҳолро ба кишоварзон фаҳмонанд.
Анҷумани чоруми шӯроҳои Ҷумҳурии Шӯравии Сотсиалистии Тоҷикистон, ки моҳи феврали соли 1930 баргузор гардид, бори дигар масъалаи мазкурро мавриди муҳокима қарор дод. Ин масъала дар маърӯзаи ҳисоботии раиси КИМ-и Ҷумҳурии Шӯравии Тоҷикистон Нусратулло Махсум мавриди гуфтугӯи ҷиддӣ қарор гирифт. Нусратулло Махсум дар маърӯзааш роҳбарони ҳукуматҳои маҳаллиро танқид карда, аз он изҳори норозигӣ намуд, ки роҳбарони ҳукуматҳо барои беҳтар намудани шароити зиндагии муҳоҷирони меҳнатӣ дар ҷойҳои нави истиқоматашон диққати ҷиддӣ намедиҳанд. Сабаб ҳамин аст, ки як қисми муҳоҷирон ба мушкилот тоб наоварда, дубора ба зодгоҳи хеш бармегарданд. Бо чунин роҳбарони бепарво, ки дар мансабҳои давлатӣ ифои вазифа мекунанду ғами халқи заҳматкашро намехӯранд, муросо кардан мумкин нест.
- Агар мо то имрӯз, - таъкид кард Нусратулло Махсум, - муҳоҷирони меҳнатиро бештар аз навоҳии Қаротегину Дарвоз меовардем, зарур мешуморам, ки дар оянда ҷуғрофияро васеъ кунем. Яъне муҳоҷирони меҳнатиро аз дигар гӯшаву канори ҷумҳуриамон бояд ба обод намудани гӯшаҳои нообод сафарбар намоем.
- Вазифаи умдатарини Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар солҳои наздик аз он иборат аст, ки заминҳои кишти пахтаро ба 166 ҳазор гектар расонад. Барои иҷрои ин вазифа, масъалаи ба кор андохтани заминҳои нав ва ба он ҷо кӯчондани деҳқонони камзамину безамин бояд ҳалли худро ёбад. Агар намояндагони маҳаллии ҳокимият ба масъалаи татбиқи муҳоҷирати дохилӣ аҳамияти лозимӣ надиҳанд ва бархе аз онҳо зидди ин чорабинӣ амал кунанд, ин чунин маъно дорад, ки эшон муқобили нақшаву вазифаҳои иҷтимоӣ - иқтисодии давлат ва беҳтар намудани шароити зиндагонии деҳқонони камзамину безамин мебошанд, - иброз дошт Нусратулло Махсум.
Анҷумани чоруми шӯроҳои Тоҷикистон барои суръат гирифтани сохтмони иншооти обёрии Вахш такони ҷиддӣ ворид намуд. Анҷуман бо пешниҳоди Раиси КИМ-и Тоҷикистон Нусратулло Махсум «Дар бораи сохтмони Вахш» санади дахлдор қабул намуд ва дар он аҳамияти бузурги сиёсӣ, иқтисодӣ, иҷтимоӣ ва фарҳангӣ доштани ин иншооти азим махсус таъкид шуд. Бо пешниҳоди мақомоти олии Ҷумҳурии Тоҷикистон иншооти Вахш дар қатори сохтмонҳои зарбдори мамлакат дохил ва барои бунёди он дар соли 1931 бист миллион сум ҷудо шуд.
КИМ ва ШКХ ҶШС Тоҷикистон 16 ноябри соли 1932 «Дар бораи муҳоҷир кардан ба Вахш» тасвибнома қабул карданд. Дар асоси он дар навбати аввали ин сохтмон, ки тирамоҳи соли 1932 оғоз ёфт, 20 ҳазор гектар замин мавриди истифода қарор дода шуд. Тибқи нақша дар майдони 4500 гектар совхозҳои нави пахтакорӣ ташкил гардида, 15000 гектар заминро барои сохтани деҳаву шаҳракҳои нав, ҷо ба ҷо намудани муҳоҷирони дохилӣ ҷудо намуда буданд. Масъулон дар давоми ду соли оянда кӯчондани 5000 хоҷагиро ба нақша гирифтанд. Ҳамин тавр, 1000 хоҷагӣ дар соли 1932 ва 4000 хоҷагӣ дар соли 1933 кӯчонда шуд.
Ба муҳоҷирон имтиёзҳои зиёд дода мешуд, то ин ки ихтиёрӣ ба ҷойҳои нави истиқомат кӯчанд. Кӯчондани муҳоҷирони нав аз навоҳии Ғарм, Қалъаи Хумб, Балҷувон, Ховалинг, Ӯротеппа (ҳоло Истаравшан), Ҳоит, Хуҷанд, Кӯлоб, Конибодом, Ашт ба роҳ монда шуд. Рафти иҷрои нақшаи муҳоҷиратро бевосита Раиси Кумитаи Иҷроияи Марказии Тоҷикистон Нусратулло Махсум таҳти назорати қатъӣ гирифта буд. Моҳи марти соли 1931 аз ноҳияҳои Ғарму Ҳоит, Ҷиргатолу Тавилдараи округи Ғарм 500 хоҷагӣ, аз ноҳияи Ӯротеппа 143 хоҷагӣ ба водии Вахш кӯчонда шуд. Дар байни ноҳияҳо Ғарм дар ҷои аввал меистод. Аз ин ноҳия 210 хоҷагии деҳқонон ихтиёрӣ ба водии Вахш рафт. Аз вилояти Фарғона ҳамон сол 968 хоҷагӣ ба Қубодиён маскун омад. Соли 1931 дар маҷмӯъ 12194 хоҷагӣ дар водии Вахш аз ҳисоби муҳоҷирон муқим гардид.
Дар анҷоми панҷсолаи якум майдони заминҳои киштшаванда дар мамлакат ба 801,1 ҳазор гектар расонда шуд. Соли 1932 дар ҷумҳурӣ 506 ҳазор сентнер пахта истеҳсол ва ҷамъоварӣ гардид. Акнун дар водии Вахш аз ҳисоби муҳоҷирони дохилӣ 13822 хоҷагӣ зиндагӣ ва кор мекард. Сохтмони мактабу дармонгоҳ, чойхонаву фароғатгоҳ, нонвойхонаву ошхона, муассисаҳои фарҳангӣ авҷ гирифт. Роҳбарияти ҷумҳурӣ барои фароҳам овардани шароити беҳтару хубтар барои сокинони водӣ тамоми чораҳои заруриро андешид.
Худододи ЗАЙНИДДИН,
«Ҷумҳурият»


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 15.05.2017    №: 97-98    Мутолиа карданд: 437

20.11.2018


СУҒД. Оғози сохтмони раёсати маориф

ЛЕВАКАНТ. Конфронси илмӣ - назариявӣ ба ифтихори Иҷлосияи XVI

"Парасту" дар Тоҷикобод

Сарони кишварҳои Осиёи Марказӣ барои машварат дар Тошканд ҷамъ меоянд

Финляндия ҷонибдори ҳузури Россия дар Шӯрои Аврупо

Вазорати маорифи Афғонистон 30 ҳазор занро ба кор мегирад

Баррасии рушди инклюзивии иқтисоди қитъа дар Гвинея Папуаи Нав

Ҷаҳон дар як сатр

АНВАР ЮНУСОВ СОҲИБИ КАМАРБАНДИ WBF

"СОРО КОМПАНИЯ" ҒОЛИБИ ЛИГАИ КАСБИИ ФУТЗАЛИ ТОҶИКИСТОН

19.11.2018


ДЕВАШТИЧ. Авҷи созандагиҳо дар Ҷамоати деҳоти Яхтан

Артиши Сурия охирин истеҳкоми «ДИ» дар ҷануби кишварро зери назорат гирифт

Дар ҳама минтақаҳои Ӯзбекистон «мактаби президентӣ» месозанд

Роҳандозии барномаи махсуси давлатии ипотекӣ барои дӯзандагони Қирғизистон

Киштии зериобии «Сан Хуан» - ро дар уқёнуси Атлантика ёфтанд

Ҷаҳон дар як сатр

Кулишов: «Марзҳои ИДМ бо таҷҳизоти муосир таъмин карда мешаванд»

Дар Тоҷикистон омӯзгори забони англисӣ барои таблиғи «ДИ» 19 сол гирифт

Қазоқистон мубориза бо машруботро сахттар мекунад

Фоидаи туризм ба кадом шаҳри дунё бештар аст?

Ҷаҳон дар як сатр

"ИСТИҚЛОЛ" бори аввал барои Ҷоми чемпионҳои КФО мубориза хоҳад бурд

Омодагии тими миллӣ ба марҳилаи интихобии Ҷоми ҷаҳон – 2022

УСМОН ТОШЕВ САРМУРАББИИ НАВИ ДАСТАИ МУНТАХАБ

15.11.2018


Ҳамоиш бахшида ба Рӯзи Президент

Нурдинҷон Исмоилов ба Тоҷикистон меояд

Мулоқоти Зубайдулло Зубайдзода бо Амал Муҷрин ал - Ҳамад

Конференсияи гиромидошти Бобоҷон Ғафуров

Путин ва Абэ дар асоси қатъномаи соли 1956 гуфтушунид хоҳанд кард

Таҳлилгарони Nomura сустшавии суръати рушди иқтисоди ҷаҳониро пешгӯӣ намуданд

Frontex: ба Аврупо омадани гурезаҳо 31 дарсад коҳиш ёфт

Назарбоев соли 2019-ро Соли ҷавонон эълом дошт

Ҷаҳон дар як сатр

14.11.2018


Вусъати корҳои ободонӣ дар ноҳияи Восеъ


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед